Το παρακάτω αποτελεί συνέχεια της προ διετίας (?!) ανάρτησής μας:
Απο το νεανικό καίμενό μου: "ΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΑΖΙΑΝΖΗΝΟΥ ..." (Ο ποιητής Γρηγόριος ο Θεολόγος ή Αριανζηνός)
«(...) Δεκαέξι αιώνες τώρα, εφάνησαν λίγος χρόνος για να εκτιμηθή σωστά, αν όχι να αναγνωρισθή, το μεγαλύτερο μέρος της συγγραφικής του παραγωγής, το ποιητικό!
Και το σημαντικώτερο, η παραγνωρισθείσα αυτή ποίησι, όχι μόνο δεν είναι τυχαία, μα έχει και κάτι το πρωτοποριακό, όσο και βαθειά ανθρώπινο. Και τούτο είναι το άκρως προσωπικό ή μάλλον εξομολογητικό ύφος και περιεχόμενο.
Eν τούτοις, σήμερον, όπου τα προκατειλημμένα, όσο και προκλητικά κηρύγματα του Γίββωνος και του Μοντεσκιά για τον «Βυζαντινό» πολιτισμό, μοιάζουν με εφιαλτικά σκέλεθρα, είναι τουλάχιστον λυπηρό το να υπάρχουν μελετητές, και μάλιστα Έλληνες, που να αρνούνται ολοσχερώς την ποίησι (ως γνήσια ποιητική έμπνευσι) του Γρηγορίου ή άλλοι, οι οποίοι να παραβλέπουν την πρωτοτυπία της για να προβάλουν επ’ αυτού άλλες ποιητικές φυσιογνωμίες της χριστιανικής Δύσεως και δή μεταγενέστερες! (…),,
Αυτά στο «Αντί Προλόγου». Πάμε τώρα στο κεφάλαιο:
Η Ποιητική Παραγωγή Του Γρηγορίου
"Δεν θα ήτο σφάλμα, εάν ελέγαμε ότι ως συγγραφέας ο Γρηγόριος, ήτο περισσότερο ποιητής.
Τούτο πιστοποιείται πρωτ’ απ’ όλα από το ποσοστό της ποιήσεως στην όλη διασωσμένη συγγραφική του παραγωγή (= πολύ μεγαλύτερο του μισού). Επ’ αυτού η θέσι μας ενισχύεται περισσότερο, αν λάβουμε υπ’ όψι μας την γνώμη του λεξικού της Σούδας, ότι δηλ. ο Γρηγόριος συνέταξε πάνω από τριάντα χιλιάδες (30.000!) στίχους, γνώμη που από δέχονται αρκετοί ερευνητές (όπως π.χ. ο Muratori).
Επίσης στο αυτό συμπέρασμα μας οδηγεί η κοινώς αποδεκτή παρατήρησι ότι καί «οι λόγοι του εν πολλοίς είναι πεζά ποιήματα». Έτσι άλλωστε εξηγείται το γεγονός ότι οι λόγοι του Γρηγορίου «προσφέρθηκαν σαν πρώτο υλικό στις ψυχές και τον κάλαμο των μεγάλων υμνογράφων της Εκκλησίας», όπως του Ι. Δαμασκηνού και του Κοσμά Μαϊουμά.
Επι πλέον η ανωτέρω γνώμη μας, ότι δηλ. ο Γρηγόριος ήτο κυρίως ποιητής, επικυρούται και από την μεγάλη διάδοσι που είχαν τα έπη του στους μεταγενεστέρους. Ενδεικτική είναι η ιδιαίτερη εκτίμησι των υμνογράφων της ρυθμικής ποιήσεως. Θαυμασμό για την ποιητική τεχνική του Γρηγορίου εκφράζει ο Θεόδωρος Πρόδρομος, γράφοντας για αυτόν ότι κατείχε «γραμματικήν τ’ ιδέ μέτρα πολύτροπα, θεσμά τε ρήτρης». Μακρά υπομνήματα στην ποιητική και πεζή παραγωγή του Γρηγορίου έγραψε ο Κοσμάς ο Μαϊουμά. Ανθολογία των ποιημάτων του συνέταξε ο Νικήτας Δαυίδ (9ος αι.) και σχόλια επ’ αυτής ο Ζωναράς (12ος αι.). Προσθετέον επ’ αυτών οι πολλές επώνυμες και ανώνυμες συλλογές εμμέτρων γνωμικών του Γρηγορίου, οι οποίες αλλεπάλληλα ανευρίσκονται από την φιλολογική έρευνα σε άγνωστα χειρόγραφα «οφειλόμεναι εις διαφόρους μελετητάς του μεγάλου πατρός της εκκλησίας» αφ’ ενός, αφ’ ετέρου δε στην ίδια την ποίηασι του Γρηγορίου, που σε αρκετά μεγάλο βαθμό είναι αποφθεγματική.
Γεγονός πάντως είναι ότι από την όλη αρχική ποιητική παραγωγή του Γρηγορίου, σήμερον μας σώζονται 408 «έπη» που εκτείνονται σε 20.000 περίπου στίχους. Ο αριθμός των επών εκφραζόμενος σε εκατοστιαία ποσοστά, αναλογεί κατά το 60% περίπου σε «επιτάφια / επιγράμματα», κατά το 25% σε «έπη ιστορικά», το 9% σε «ηθικά» και το 6% σε «θεολογικά».
Βέβαια, όπως είναι ευνόητο, η αριθμητική υπεροχή των «επιταφίων / επιγραμμάτων». Δεν πρέπει να μας λέει και πολλά, μια και η ποσοτική τους έκτασι σε στίχους είναι κάπως ασήμαντη εν σχέσει με το σύνολο των υπολοίπων ποιητικών συνθέσεων. Συγκεκριμένα, μετα βίας ξεπερνούν τους χίλιους στίχους."
(Συνεχίζεται)
Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΓΙΟΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΓΙΟΙ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Τρίτη 25 Ιανουαρίου 2011
Κυριακή 5 Ιουλίου 2009
ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ΚΗΡΥΓΜΑ: Μία θαυμαστή διήγησι για τον όσιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη και ένα κείμενο του Παπαδιαμάντη. Sant' Atanasio di Atos e Papadiamantis
ΜΝΗΜΗ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΘΩΝΙΤΟΥ
Στο σημερινό κυριακάτικο κήρυγμά του ο παπά Γιώργης, σεβάσμιος και αγαπητότατος εφημέριος στην εκκλησία της ενορίας μας, είπε -ανάμεσα σε πολλά άλλα αληθώς ψυχωφελή- και μια θαυμαστή εξιστόρησι σχετικά με τον όσιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη. Τον μοναχό από την Τραπεζούντα την μνήμη του οποίου εορτάζουμε σήμερα (5 Ιουλίου εκοιμήθη) και οποίος το 963 έκτισε την Μονή Μεγίστης Λαύρας στην άκρη του Άθω. Μια πράξι υψίστης σημασίας του οσίου πατέρα, αφού αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός συνιστά την έναρξι του μοναχικού βίου στο λεγόμενο έκτοτε «Άγιο Όρος»!
Λίγο ψάξιμο στο διαδίκτυο και ιδού ένα κείμενο που αναφέρεται σε αυτήν την παράδοξη διήγησι που τράβηξε την προσοχή μας (απο ξένο σχόλιο σε ένα "post" στον Pathfinder):
«Ο οσιώτατος πατήρ ημών Αθανάσιος (ο Αθωνίτης) είχε κάποιο μαθητή «πάνυ ευλαβή και ενάρετον», ονόματι Νικόλαο, ο οποίος ήταν πραγματικό «εκμαγείο τω διδασκάλω», κατά την αρετή.
Αρρώστησε κάποτε ο Νικόλαος και έκειτο στο κρεββάτι, όπου τον εφρόντιζαν οι αδελφοί της Λαύρας. Ο Πατήρ «ησύχαζεν εν τόπω Βουλευτήρια ούτω καλουμένον».
Ενώ δε απουσίαζε, απέθανε ο μοναχός Νικόλαος.
Οι πατέρες της Λαύρας γνωρίζοντας την αρετή του, έθεσαν το ιερό του σκήνος εντός κιβωρίου και το άφησαν στο δεξιό παρεκκλήσι του Καθολικού της Μονής.
Μετά από δεκα πέντε ημέρες ο Νικόλαος έβγαλε το χέρι του «έξωθεν του κιβωρίου αυτού». Τούτο βλέποντες οι αδερφοί οδήγησαν εκεί τους ασθενείς, «τυφλούς άμα και χωλούς και άλλοις τισίν ασθενείαις και προσαύοντες τη χειρί εκείνη τη αγία επήρχοντο υγιείς χαίροντες άμα και δοξάζοντες τον Θεόν».
Όταν πληροφορήθηκε τούτο ο όσιος Αθανάσιος, επέστρεψε στη Λαύρα. Και αφού εισήλθε στο ναό «εύρε και ήκουσε και τους αδελφούς τους πρώην ασθενείς υγιαίνοντας».Έχοντας δε την ράβδο του στο χέρι, είπε απευθυνόμενος στον νεκρό υποτακτικό του κτυπώντας τον στο χέρι: «Καί έτι ζών , τέκνον , σαλός ήσθα και αποθανών ολόσαλος. Τι σοι βούλεται τα θαύματα, θέλεις ίνα ακούσωσι του κόσμου οι ασθενείς και παραγενόμενοι ενταύθα ποιήσωσι το όρος κοσμικόν καταγώγιον; Λάβε την χείρα σου έσωθεν»! «Και ω των θαυμασίων σου Κύριε, συνέστειλε την χείρα πρός εαυτόν».
Στη συνέχεια είπε πρός τους αδελφούς: «Λαβόντες το σώμα αυτού ρίψατε εν τω κοιμητηρίω ένθα οι αδερφοί αυτού κοιμώνται, και εάν εύρεν παρρησίαν πρός τον δεσπότην Θεόν, ας παρακαλεί και ας δέεται υπέρ των επταισμένων αδελφών»!
...................................................................
Πολύ καλή βιογραφική πληροφόρησι για τον τιμώμενο άγιο βρήκαμε μεταξύ -πολλών- άλλων σε "κλάμπ" του Ιχνηλάτη, ονόματι Κελλίον (!) και επίσης (παρ' ότι μή κρητικός) σ' αυτήν την ιστοσελίδα της Ι. Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου.
ΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ, ΓΙΑ ΤΟΝ "ΑΓΙΟ ΑΘΩΝΑ" 120 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ!
Αλλά την καρδιά μας κλέβει ένα δημοσιογραφικό κείμενο-αφιέρωμα του μεγα-Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (στο οποίο σχεδιάζουμε να επανέλθουμε), το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κλικάροντας την παρακάτω εικόνα:
Στο σημερινό κυριακάτικο κήρυγμά του ο παπά Γιώργης, σεβάσμιος και αγαπητότατος εφημέριος στην εκκλησία της ενορίας μας, είπε -ανάμεσα σε πολλά άλλα αληθώς ψυχωφελή- και μια θαυμαστή εξιστόρησι σχετικά με τον όσιο Αθανάσιο τον Αθωνίτη. Τον μοναχό από την Τραπεζούντα την μνήμη του οποίου εορτάζουμε σήμερα (5 Ιουλίου εκοιμήθη) και οποίος το 963 έκτισε την Μονή Μεγίστης Λαύρας στην άκρη του Άθω. Μια πράξι υψίστης σημασίας του οσίου πατέρα, αφού αυτό καθ’ εαυτό το γεγονός συνιστά την έναρξι του μοναχικού βίου στο λεγόμενο έκτοτε «Άγιο Όρος»!
Λίγο ψάξιμο στο διαδίκτυο και ιδού ένα κείμενο που αναφέρεται σε αυτήν την παράδοξη διήγησι που τράβηξε την προσοχή μας (απο ξένο σχόλιο σε ένα "post" στον Pathfinder):
«Ο οσιώτατος πατήρ ημών Αθανάσιος (ο Αθωνίτης) είχε κάποιο μαθητή «πάνυ ευλαβή και ενάρετον», ονόματι Νικόλαο, ο οποίος ήταν πραγματικό «εκμαγείο τω διδασκάλω», κατά την αρετή. Αρρώστησε κάποτε ο Νικόλαος και έκειτο στο κρεββάτι, όπου τον εφρόντιζαν οι αδελφοί της Λαύρας. Ο Πατήρ «ησύχαζεν εν τόπω Βουλευτήρια ούτω καλουμένον».
Ενώ δε απουσίαζε, απέθανε ο μοναχός Νικόλαος.
Οι πατέρες της Λαύρας γνωρίζοντας την αρετή του, έθεσαν το ιερό του σκήνος εντός κιβωρίου και το άφησαν στο δεξιό παρεκκλήσι του Καθολικού της Μονής.
Μετά από δεκα πέντε ημέρες ο Νικόλαος έβγαλε το χέρι του «έξωθεν του κιβωρίου αυτού». Τούτο βλέποντες οι αδερφοί οδήγησαν εκεί τους ασθενείς, «τυφλούς άμα και χωλούς και άλλοις τισίν ασθενείαις και προσαύοντες τη χειρί εκείνη τη αγία επήρχοντο υγιείς χαίροντες άμα και δοξάζοντες τον Θεόν».
Όταν πληροφορήθηκε τούτο ο όσιος Αθανάσιος, επέστρεψε στη Λαύρα. Και αφού εισήλθε στο ναό «εύρε και ήκουσε και τους αδελφούς τους πρώην ασθενείς υγιαίνοντας».Έχοντας δε την ράβδο του στο χέρι, είπε απευθυνόμενος στον νεκρό υποτακτικό του κτυπώντας τον στο χέρι: «Καί έτι ζών , τέκνον , σαλός ήσθα και αποθανών ολόσαλος. Τι σοι βούλεται τα θαύματα, θέλεις ίνα ακούσωσι του κόσμου οι ασθενείς και παραγενόμενοι ενταύθα ποιήσωσι το όρος κοσμικόν καταγώγιον; Λάβε την χείρα σου έσωθεν»! «Και ω των θαυμασίων σου Κύριε, συνέστειλε την χείρα πρός εαυτόν».
Στη συνέχεια είπε πρός τους αδελφούς: «Λαβόντες το σώμα αυτού ρίψατε εν τω κοιμητηρίω ένθα οι αδερφοί αυτού κοιμώνται, και εάν εύρεν παρρησίαν πρός τον δεσπότην Θεόν, ας παρακαλεί και ας δέεται υπέρ των επταισμένων αδελφών»!
...................................................................
Πολύ καλή βιογραφική πληροφόρησι για τον τιμώμενο άγιο βρήκαμε μεταξύ -πολλών- άλλων σε "κλάμπ" του Ιχνηλάτη, ονόματι Κελλίον (!) και επίσης (παρ' ότι μή κρητικός) σ' αυτήν την ιστοσελίδα της Ι. Μητροπόλεως Κυδωνίας και Αποκορώνου.
ΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ, ΓΙΑ ΤΟΝ "ΑΓΙΟ ΑΘΩΝΑ" 120 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ!
Αλλά την καρδιά μας κλέβει ένα δημοσιογραφικό κείμενο-αφιέρωμα του μεγα-Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (στο οποίο σχεδιάζουμε να επανέλθουμε), το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κλικάροντας την παρακάτω εικόνα:
Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου 2009
Ο ΆΓΙΟΣ ΡΗΓΙΝΟΣ. Ο Ιερομάρτυρας Επίσκοπος Σκοπέλου.
Το Ρ του Ρήγα κι ο Άγιος Ρηγίνος.
Η μνήμη του Ιερομάρτυρα Επίσκοπου Σκοπέλου
Πέρυσι στο τρίτο τεύχος του περιοδικού μας (Νέος Παλαμήδης, Μάρτιος 2008 σσ. 12-13) δημοσιεύσαμε ένα άρθρο με τον τίτλο «Ο Ρήγας με Ρ κεφαλαίο». Ήταν μια αναπάντεχη συνέχεια σε ένα αρθράκι του προηγούμενου τεύχους για την σκακιστική γραφή, όπου έλεγα μεταξύ άλλων το γνωστό, ότι «το Ρ αντιστοιχεί ως αρχικό στην λέξη «Ρήγας», που ας είναι λατινικής καταγωγής [: Rex], χρησιμοποιείται στην ελληνική ως συνώνυμη της λέξης βασιλεύς, ήδη από τους πρώτους βυζαντινούς συγγραφείς».
Εκεί, λοιπόν, επανερχόμενος με περισσότερα περι της λέξεως που κρύβεται κάτω από το αρχικό αυτό γράμμα του βασιλικού πεσσού αναφέρθηκα και στον επώνυμο Άγιο γράφοντας:
«Εν τούτοις περισσότερο από τις φιλολογικές μου εμμονές αξίζει να θυμίσω πως το κύριο όνομα Ρήγας εορτάζεται και από την Εκκλησία μας. Πράγματι, στο πρόσωπο του Αγίου Ρηγίνου, επισκόπου Σκοπέλου που μαρτύρησε ήδη τον Δ΄ αιώνα (…), η ελληνορθόδοξη παράδοσί μας εορτάζει κάθε 25 Φεβρουαρίου στην μνήμη του, και τα συναφή ονόματα Ρηγίνα, Ρηγίλος, Ρηγίλη, Ρεγίνα, Ρεγγίνα, Ρήγισσα, Ρηγούλα , Ρήγω, Ρήγος, Ρήγας!»
Είναι η κατάλληλη στιγμή να μνημονεύσουμε τον άγιο αυτό, έναν Έλληνα του δραματικού Δ΄αιώνα μ. Χ. Έναν Έλληνα, Άγιο και συντοπίτη μας!
Το παρακάτω κείμενο είναι διασκευή κάποιου χαμένου πρωτοτύπου (αλιευθέν μέσω διαδικτύου πέρυσι).
Ο Άγιος Ρηγίνος, ο Ιερομάρτυρας Επίσκοπος Σκοπέλου
"Ο Ρηγίνος γεννήθηκε στη Λεβάδεια (Λιβαδειά) της Βοιωτίας στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. από ευσεβείς και ενάρετους γονείς, οι οποίοι τον βοήθησαν να λάβη τη θύραθεν παιδεία αλλά και την ορθόδοξη αγωγή. Είναι η εποχή που στην διχασμένη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βασίλευσαν οι δύο υιοί του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο μεν Κωνστάντιος στην Κωνσταντινούπολι (Ανατολή), ο δε Κώνστας στη Ρώμη (Δύσι). Και οι δύο διάδοχοι του Μεγάλου Κωνσταντίνου είχαν ανατραφή με τις αρχές της χριστιανικής πίστεως, αλλά ο μεν Κωνστάντιος είχε συνειδητά αποδεχθή τον Αρειανισμό, ο δε Κώνστας παρέμεινε πιστός στις δογματικές αποφάσεις της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου (325 μ.Χ.). Και οι δύο είχαν ως κοινά χαρακτηριστικά της θρησκευτικής τους πολιτικής, αφ’ ενός μεν την καταπολέμησι της εθνικής θρησκείας, αφ’ ετέρου δε την υπεράσπισι της ενότητος της Εκκλησίας.Η εκκλησιαστική τους πολιτική όμως είχε ως συνέπεια όχι μόνο την συντήρησι, αλλά και την διεύρυνσι της εκκλησιαστικής διασπάσεως μεταξύ των οπαδών και των αντιπάλων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου. Οι συνεχείς παρεμβάσεις, αυθαίρετες πολλές φορές, στα εκκλησιαστικά πράγματα υπήρξαν πηγή εντάσεως στις φοβερές αρειανικές έριδες του 4ου αιώνος μ.Χ.Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, ο Άγιος απεστάλη στη νήσο Σκόπελο από τον θείο του Αχίλλειο (: τιμάται 15 Μαΐου, και είναι πολιούχος της πόλεως Λάρισας), με τον βαθμό του Επισκόπου, για να ενισχύση τους εξόριστους που βρίσκονταν εκεί και να τους στερεώση στην ορθόδοξη πίστι.Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες του Συναξαριστή του Αγίου Αχιλλείου, ο Άγιος Ρηγίνος παρακολούθησε τις εργασίες της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, μαζί με τον Άγιο Αχίλλειο. Όμως, μολονότι καταδικάσθηκε ομόφωνα από τους θεοφόρους Πατέρες η φοβερή αίρεσι του Αρειανισμού, οι οπαδοί του Αρείου δεν εξέλιπαν και συνέχισαν να διαδίδουν τις αιρετικές δοξασίες τους. Επικράτησε εκ νέου μεγάλη αναταραχή στους κόλπους της Εκκλησίας, κρίσι και κατά συνέπεια χωρισμός σε δύο παρατάξεις, κάτι που ανησύχησε ιδιαίτερα τους δυο αυτοκράτορες Κωνστάντιο και Κώνστα. Τελικά οι δύο αυτοκράτορες συμφώνησαν να συγκληθή σύνοδος. Και πράγματι, η Σύνοδος συγκλήθηκε στη Σαρδική, (Σόφια), το έτος 343 μ.Χ.
Σ’ αυτήν την Σύνοδο συμμετέσχε ο Άγιος Ρηγίνος πρωταγωνιστικά, αφού ισοπέδωσε όλες τις αιρετικές διδασκαλίες με το λόγο του και την τόλμη της γνώμης του.Μετά τη λήξι της Συνόδου ο Άγιος Ρηγίνος επέστρεψε στη Σκόπελο. Αλλά και πάλι η Εκκλησία του Χριστού κλυδωνίσθηκε και ταράχθηκε, αυτή τη φορά από τον αυτοκράτορα της Κωνσταντινουπόλεως Ιουλιανό τον Παραβάτη (361-363 μ.Χ.), ο οποίος θέλησε να επαναφέρη τη θρησκεία του ελληνικού δωδεκαθέου.Στη διάρκεια των διωγμών που διέταξε ο βασιλέας, έφθασε στη Σκόπελο ο έπαρχος της Ελλάδας και των Σποράδων. Αμέσως κάλεσε τον ποιμενάρχη της Σκοπέλου και του υπέδειξε να αλλάξη πίστι και να ασπασθή την ειδωλολατρία. Όμως ο Άγιος περιφρόνησε την υπόδειξί του και ενέμεινε με πνευματική ανδρεία και σταθερότητα στην πατρώα του ευσέβεια.
Στις 25 Φεβρουαρίου του 362 μ.Χ. οδηγήθηκε για τελευταία φορά ενώπιον του επάρχου στη Σκόπελο. Στις προτροπές του να αρνηθή τον Χριστό, ο Άγιος δεν έδωσε καμία απάντησι. Έτσι οδηγήθηκε στο στάδιο της πόλης, όπου υπέστη και άλλα φρικτά βασανιστήρια και ακολούθως στη θέσι «Παλαό Γεφύρι», όπου αποκόπηκε από τον δήμιο η τίμια κεφαλή του. Την νύχτα οι Χριστιανοί παρέλαβαν το τίμιο σκήνωμα του Αγίου και το ενταφίασαν μέσα στο δάσος του υπερκείμενου λόφου, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα ο τάφος του…"
Η μνήμη του Ιερομάρτυρα Επίσκοπου Σκοπέλου
Πέρυσι στο τρίτο τεύχος του περιοδικού μας (Νέος Παλαμήδης, Μάρτιος 2008 σσ. 12-13) δημοσιεύσαμε ένα άρθρο με τον τίτλο «Ο Ρήγας με Ρ κεφαλαίο». Ήταν μια αναπάντεχη συνέχεια σε ένα αρθράκι του προηγούμενου τεύχους για την σκακιστική γραφή, όπου έλεγα μεταξύ άλλων το γνωστό, ότι «το Ρ αντιστοιχεί ως αρχικό στην λέξη «Ρήγας», που ας είναι λατινικής καταγωγής [: Rex], χρησιμοποιείται στην ελληνική ως συνώνυμη της λέξης βασιλεύς, ήδη από τους πρώτους βυζαντινούς συγγραφείς».
Εκεί, λοιπόν, επανερχόμενος με περισσότερα περι της λέξεως που κρύβεται κάτω από το αρχικό αυτό γράμμα του βασιλικού πεσσού αναφέρθηκα και στον επώνυμο Άγιο γράφοντας:
«Εν τούτοις περισσότερο από τις φιλολογικές μου εμμονές αξίζει να θυμίσω πως το κύριο όνομα Ρήγας εορτάζεται και από την Εκκλησία μας. Πράγματι, στο πρόσωπο του Αγίου Ρηγίνου, επισκόπου Σκοπέλου που μαρτύρησε ήδη τον Δ΄ αιώνα (…), η ελληνορθόδοξη παράδοσί μας εορτάζει κάθε 25 Φεβρουαρίου στην μνήμη του, και τα συναφή ονόματα Ρηγίνα, Ρηγίλος, Ρηγίλη, Ρεγίνα, Ρεγγίνα, Ρήγισσα, Ρηγούλα , Ρήγω, Ρήγος, Ρήγας!»
Είναι η κατάλληλη στιγμή να μνημονεύσουμε τον άγιο αυτό, έναν Έλληνα του δραματικού Δ΄αιώνα μ. Χ. Έναν Έλληνα, Άγιο και συντοπίτη μας!
Το παρακάτω κείμενο είναι διασκευή κάποιου χαμένου πρωτοτύπου (αλιευθέν μέσω διαδικτύου πέρυσι).
Ο Άγιος Ρηγίνος, ο Ιερομάρτυρας Επίσκοπος Σκοπέλου
"Ο Ρηγίνος γεννήθηκε στη Λεβάδεια (Λιβαδειά) της Βοιωτίας στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. από ευσεβείς και ενάρετους γονείς, οι οποίοι τον βοήθησαν να λάβη τη θύραθεν παιδεία αλλά και την ορθόδοξη αγωγή. Είναι η εποχή που στην διχασμένη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία βασίλευσαν οι δύο υιοί του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο μεν Κωνστάντιος στην Κωνσταντινούπολι (Ανατολή), ο δε Κώνστας στη Ρώμη (Δύσι). Και οι δύο διάδοχοι του Μεγάλου Κωνσταντίνου είχαν ανατραφή με τις αρχές της χριστιανικής πίστεως, αλλά ο μεν Κωνστάντιος είχε συνειδητά αποδεχθή τον Αρειανισμό, ο δε Κώνστας παρέμεινε πιστός στις δογματικές αποφάσεις της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου (325 μ.Χ.). Και οι δύο είχαν ως κοινά χαρακτηριστικά της θρησκευτικής τους πολιτικής, αφ’ ενός μεν την καταπολέμησι της εθνικής θρησκείας, αφ’ ετέρου δε την υπεράσπισι της ενότητος της Εκκλησίας.Η εκκλησιαστική τους πολιτική όμως είχε ως συνέπεια όχι μόνο την συντήρησι, αλλά και την διεύρυνσι της εκκλησιαστικής διασπάσεως μεταξύ των οπαδών και των αντιπάλων της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου. Οι συνεχείς παρεμβάσεις, αυθαίρετες πολλές φορές, στα εκκλησιαστικά πράγματα υπήρξαν πηγή εντάσεως στις φοβερές αρειανικές έριδες του 4ου αιώνος μ.Χ.Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, ο Άγιος απεστάλη στη νήσο Σκόπελο από τον θείο του Αχίλλειο (: τιμάται 15 Μαΐου, και είναι πολιούχος της πόλεως Λάρισας), με τον βαθμό του Επισκόπου, για να ενισχύση τους εξόριστους που βρίσκονταν εκεί και να τους στερεώση στην ορθόδοξη πίστι.Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες του Συναξαριστή του Αγίου Αχιλλείου, ο Άγιος Ρηγίνος παρακολούθησε τις εργασίες της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου, μαζί με τον Άγιο Αχίλλειο. Όμως, μολονότι καταδικάσθηκε ομόφωνα από τους θεοφόρους Πατέρες η φοβερή αίρεσι του Αρειανισμού, οι οπαδοί του Αρείου δεν εξέλιπαν και συνέχισαν να διαδίδουν τις αιρετικές δοξασίες τους. Επικράτησε εκ νέου μεγάλη αναταραχή στους κόλπους της Εκκλησίας, κρίσι και κατά συνέπεια χωρισμός σε δύο παρατάξεις, κάτι που ανησύχησε ιδιαίτερα τους δυο αυτοκράτορες Κωνστάντιο και Κώνστα. Τελικά οι δύο αυτοκράτορες συμφώνησαν να συγκληθή σύνοδος. Και πράγματι, η Σύνοδος συγκλήθηκε στη Σαρδική, (Σόφια), το έτος 343 μ.Χ.
Σ’ αυτήν την Σύνοδο συμμετέσχε ο Άγιος Ρηγίνος πρωταγωνιστικά, αφού ισοπέδωσε όλες τις αιρετικές διδασκαλίες με το λόγο του και την τόλμη της γνώμης του.Μετά τη λήξι της Συνόδου ο Άγιος Ρηγίνος επέστρεψε στη Σκόπελο. Αλλά και πάλι η Εκκλησία του Χριστού κλυδωνίσθηκε και ταράχθηκε, αυτή τη φορά από τον αυτοκράτορα της Κωνσταντινουπόλεως Ιουλιανό τον Παραβάτη (361-363 μ.Χ.), ο οποίος θέλησε να επαναφέρη τη θρησκεία του ελληνικού δωδεκαθέου.Στη διάρκεια των διωγμών που διέταξε ο βασιλέας, έφθασε στη Σκόπελο ο έπαρχος της Ελλάδας και των Σποράδων. Αμέσως κάλεσε τον ποιμενάρχη της Σκοπέλου και του υπέδειξε να αλλάξη πίστι και να ασπασθή την ειδωλολατρία. Όμως ο Άγιος περιφρόνησε την υπόδειξί του και ενέμεινε με πνευματική ανδρεία και σταθερότητα στην πατρώα του ευσέβεια.
Στις 25 Φεβρουαρίου του 362 μ.Χ. οδηγήθηκε για τελευταία φορά ενώπιον του επάρχου στη Σκόπελο. Στις προτροπές του να αρνηθή τον Χριστό, ο Άγιος δεν έδωσε καμία απάντησι. Έτσι οδηγήθηκε στο στάδιο της πόλης, όπου υπέστη και άλλα φρικτά βασανιστήρια και ακολούθως στη θέσι «Παλαό Γεφύρι», όπου αποκόπηκε από τον δήμιο η τίμια κεφαλή του. Την νύχτα οι Χριστιανοί παρέλαβαν το τίμιο σκήνωμα του Αγίου και το ενταφίασαν μέσα στο δάσος του υπερκείμενου λόφου, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα ο τάφος του…"
Κυριακή 25 Ιανουαρίου 2009
ΜΝΗΜΗ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ: ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΚΑΙ ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΠΟΙΗΤΙΚΟΤΗΤΟΣ. GREGORIO DI NAZIANZO (o meglio Arianzeno); UN SANTO GRANDE POETA ED ERUDITO
Απόψε αναζήτησα επι σκοπώ τιμής του αγαπημένου μου Καππαδόκη Αγίου, του Γρηγορίου του Θεολόγου (ή και Αριανζηνού, όπως αρέσκομαι προσωπικά να τον αποκαλώ, διαφωνώντας με το γενικά αποδεκτό «Ναζιανζηνός» που του ‘κόλλησαν’ οι εξ Εσπερίας χριστιανοί) ένα παλιό μου κείμενο, μία ανέκδοτη –ακόμη- προπτυχιακή μου μελέτη, πολυσέλιδη, η οποία στάθηκε η αφορμή να γνωρίσω και να θαυμάσω την ποιητική πλευρά του θεολογικότερου, όχι μόνο ανάμεσα στους τρείς Ιεράρχες μας, αλλά και πιθανότατα τον θεολογικότερο πάντων των μεγάλων μας αγίων και Πατέρων της Εκκλησίας μας.Άξιοσημείωτο άλλωστε, ότι εφέτος –πιθανώτατα- έχουμε και την 1680ή επέτειο από την γέννησί του, αφού οι περισσότεροι μελετητές δέχονται το 329 ως έτος της γεννήσεώς του!
Βρήκα λοιπόν το καλά φυλαγμένο, αλλά και ήδη πολυκαιρισμένο φωτοαντίγραφο.
Διαβάζω στο εσώφυλλο:
«Μικρή Πανεπιστημιακή Εργασία εις την Βυζαντινή Φιλολογία. Θέμα: ΤΟ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΑΖΙΑΝΖΗΝΟΥ (ή Ο ποιητής Γρηγόριος Ναζιανζηνός και το υποκειμενικό στοιχείο στα Επιγράμματά του»). Πιο κάτω η ημερομηνία: «Φεβρουάριος 1979».
Τριάντα ολόκληρα χρόνια!;
Κι ακόμα ο Γρηγόριος …περιμένει. Έχει ο Θεός!
…Αντιγράφω μερικές (ελπίζω ακόμη ενδιαφέρουσες) σελίδες:
Α΄ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ίσως να μην υπάρχη πιο αξιοσέβαστο πράγμα απο το έργο και την υπο οποιανδήποτε μορφή δημιουργίας προσφορά στο σύνολο, ενός ανθρώπου.
Στην περίπτωσι μάλιστα που ο μελετητής καλείται να πλησιάση την πνευματική κληρονομιά μια μεγάλης ιστορικής προσωπικότητος, τότε τον σεβασμό τον διαδέχεται το αίσθημα του ιερού. Τούτο συμβαίνει , κυρίως, με προσωπικότητες οι οποίες με το ήθος και την πνευματική ακτινοβολία τους, όχι μόνον εσφράγισαν ανεξίτηλα την εποχή τους, αλλά και καταξιώθηκαν ξεπερνώντας τα στενά τοπικά και χρονικά όρια, να υψωθούν και να μεταβληθούν σε σύμβολα και λαμπρά υποδείγματα για τους επερχομένους.
Και τα ανωτέρω ισχύουν πολύ περισσότερο, προκειμένου για μια από τις εξοχώτερες μορφές του Δ΄ μ.Χ. αιώνος, του «χρυσού» αυτού «Αιώνος του Χριστιανισμού» -και επομένως ενός απο τους σημαντικότερους αιώνες για την διαμόρφωσι του καθόλου ύστερου πολιτισμού- για ένα «Μεγάλο Καππαδόκη», τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό ή –καλύτερα- Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο, όπως μεταθανατίως ετιμήθη και αποκαλείται πλέον από την Ορθοδοξη Εκκλησιαστική μας Παράδοσι.
Βεβαίως, ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός συνδέεται περισσότερο με τον χώρο της Θεολογίας, όπου γενικώς αναγνωρίζεται ως μεγάλη πατερική φυσιογνωμία, η οποία με την δράσι και το έργο της συνέβαλε καί εις την μέσω της διατυπώσεως του δόγματος εδραίωσι του δόγματος της Χριστιανικής Εκκλησίας, καί εις την προσέγγισι των δύο κόσμων, του Χριστιανισμού και του Ελληνισμού. Όμως μόνον αυτά, αποτελούν τουλάχιστον ατελή εικόνα της πνευματικής κληρονομιάς και, κατ’ επέκτασι, της προσφοράς του ανδρός.
Δεκαέξι αιώνες τώρα, εφάνησαν λίγος χρόνος για να εκτιμηθή πλήρως, αν όχι να αναγνωρισθή, το μεγαλύτερο μέρος της συγγραφικής του παραγωγής, το ποιητικό. Και το σημαντικώτερο: η παραγνωρισθείσα αυτή ποίησι, όχι μόνο δεν είναι τυχαία, μα έχει και κάτι το πρωτοποριακό, όσο και βαθειά ανθρώπινο. Και τούτο είναι το άκρως προσωπικό ή μάλλον εξομολογητικό ύφος και περιεχόμενο….
(…)
(Continua...)
Πέμπτη 1 Ιανουαρίου 2009
ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ # Μ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ. S. NICOLA, IL SAN BASILIO E LA LOTTA DEI SANTI vs LA PLUTOCRAZIA. SAINT BASILIUS, SANTA CLAUS + A TEXT AGAINST PLUTOCRACY
SAINT BASILIUS, SANTA KLAUS, AND A TEXT AGAINST PLUTOCRACY
SAN NICOLA, IL SANTO BASILIO E LA LOTTA DEI SANTI CONTRO LA PLUTOCRAZIA
Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ, Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΙ Ο «ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ»
Λέγαμε και αλλού ότι ο Άγιοσβασίλης, ή Άι Βασίλης, (αυτή η πολιτιστική φιγούρα των Δυτικών με τα ονόματα Santa, San Nicola, Santa Claus, Klaus, San Niclaus, Babbo Natale, Noel κττ), είναι στον ιστορικό-λαογραφικό πυρήνα τού ανθρωπίνου προσώπου στο οποίο παραπέμπει, ο Άγιος Νικόλαος, ο μικρασιάτης Άγιος του ίδου (4ου μΧ) αιώνα, από τα Μύρα.
Οπωσδήποτε η δική μας πνευματική παράδοσι πολύ μικρή σχέσι έχει με τον ευτραφή γέρο με την πλούσια μακριά γενειάδα, τα ροδοκόκκινα μάγουλα , τις μπότες και την κόκκινη στολή.
Και είναι γνωστό ότι την συγκεκριμένη καρικατούρα την ντύνει η Κοκα-Κόλα (you know; Coca-Cola styling) από την δεκαετία του ’20.
Αποτέλεσμα: έχει καταλήξη αυτή η αμερικάνικη εφεύρεσι παγκόσμια αναγνωρίσιμο καταναλωτικό σύμβολο. Συνεχίζοντας από τότε να φέρνει τα δώρα στα παιδιά, αλλά και αμύθητα κέρδη στους πλούσιους του απανταχού καπιταλισμού.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ
Ο Μέγας Βασίλειος, όπως όλοι οι πραγματικοί μας Άγιοι, παγκόσμιοι κοινωνικοί @ πνευματικοί πρωταθλητές, δεν διστάζει να αναμετρηθή με την εξουσία (κι όχι μόνο την κρατική, αλλά και), την πραγματική εξουσία κάθε εποχής, την ΠΛΟΥΤΟΚΡΑΤΙΑ.
Ρίξτε μια ματιά, φίλοι, σε ένα μόνο κείμενο του παραδίπλα (: απόσπασμα απο την "Ομιλία προς τους πλουτούντας", 4). Απευθυνόμενος προς τους πλουσίους του καιρού του, ο Καππαδόκης Άγιος, επίσκοπος Καισαρείας και αχώριστος φίλος του αγαπημένου μου Γρηγορίου από την Αριανζό, δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν μασάει τα λόγια του, δεν περιορίζεται σε ευχολόγια (αυτά είναι για συμβιβασμένους 'χριστεπώνυμους', διαχρονικά διαπλεκομένων και κρατικοδίαιτων ιερατείων)...
Η γλώσσα του δεν είναι γλώσσα διπλωμάτη, ούτε η λεγόμενη ξύλινη, των παραδοσιακών ή επαγγελματιών συνδικαλιζομένων κλπ κομματόσκυλων του Συστήματος. [Ως γνωστόν, τις ομιλίες του δεν τις έγραφαν πληρωμένοι γραφιάδες, διπλωματούχοι λαϊκοί ή κάθε θρησκεύματος ιερωμένοι κάποιας προσωπικής αυλής].
Συγκρούεται λοιπόν με όλους τους φορείς κοσμικής εξουσίας και στηλιτεύει την κατοχή του πλούτου με την ταυτόχρονη αναλγησία και την κοινωνική αδικία.
Ας μεταφέρω, όμως, καλύτερα, τα αντιεξουσιαστικά λόγια τού σήμερα τιμωμένου Αγίου στη γλώσσα της εποχής μας:
SAN NICOLA, IL SANTO BASILIO E LA LOTTA DEI SANTI CONTRO LA PLUTOCRAZIA
Ο ΑΪ ΒΑΣΙΛΗΣ, Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΙ Ο «ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΛΟΥΣΙΟΥ»
Λέγαμε και αλλού ότι ο Άγιοσβασίλης, ή Άι Βασίλης, (αυτή η πολιτιστική φιγούρα των Δυτικών με τα ονόματα Santa, San Nicola, Santa Claus, Klaus, San Niclaus, Babbo Natale, Noel κττ), είναι στον ιστορικό-λαογραφικό πυρήνα τού ανθρωπίνου προσώπου στο οποίο παραπέμπει, ο Άγιος Νικόλαος, ο μικρασιάτης Άγιος του ίδου (4ου μΧ) αιώνα, από τα Μύρα.
Οπωσδήποτε η δική μας πνευματική παράδοσι πολύ μικρή σχέσι έχει με τον ευτραφή γέρο με την πλούσια μακριά γενειάδα, τα ροδοκόκκινα μάγουλα , τις μπότες και την κόκκινη στολή.
Και είναι γνωστό ότι την συγκεκριμένη καρικατούρα την ντύνει η Κοκα-Κόλα (you know; Coca-Cola styling) από την δεκαετία του ’20.
Αποτέλεσμα: έχει καταλήξη αυτή η αμερικάνικη εφεύρεσι παγκόσμια αναγνωρίσιμο καταναλωτικό σύμβολο. Συνεχίζοντας από τότε να φέρνει τα δώρα στα παιδιά, αλλά και αμύθητα κέρδη στους πλούσιους του απανταχού καπιταλισμού.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ο ΜΕΓΑΣ
Ο Μέγας Βασίλειος, όπως όλοι οι πραγματικοί μας Άγιοι, παγκόσμιοι κοινωνικοί @ πνευματικοί πρωταθλητές, δεν διστάζει να αναμετρηθή με την εξουσία (κι όχι μόνο την κρατική, αλλά και), την πραγματική εξουσία κάθε εποχής, την ΠΛΟΥΤΟΚΡΑΤΙΑ.Ρίξτε μια ματιά, φίλοι, σε ένα μόνο κείμενο του παραδίπλα (: απόσπασμα απο την "Ομιλία προς τους πλουτούντας", 4). Απευθυνόμενος προς τους πλουσίους του καιρού του, ο Καππαδόκης Άγιος, επίσκοπος Καισαρείας και αχώριστος φίλος του αγαπημένου μου Γρηγορίου από την Αριανζό, δεν χαϊδεύει αυτιά, δεν μασάει τα λόγια του, δεν περιορίζεται σε ευχολόγια (αυτά είναι για συμβιβασμένους 'χριστεπώνυμους', διαχρονικά διαπλεκομένων και κρατικοδίαιτων ιερατείων)...
Η γλώσσα του δεν είναι γλώσσα διπλωμάτη, ούτε η λεγόμενη ξύλινη, των παραδοσιακών ή επαγγελματιών συνδικαλιζομένων κλπ κομματόσκυλων του Συστήματος. [Ως γνωστόν, τις ομιλίες του δεν τις έγραφαν πληρωμένοι γραφιάδες, διπλωματούχοι λαϊκοί ή κάθε θρησκεύματος ιερωμένοι κάποιας προσωπικής αυλής].
Συγκρούεται λοιπόν με όλους τους φορείς κοσμικής εξουσίας και στηλιτεύει την κατοχή του πλούτου με την ταυτόχρονη αναλγησία και την κοινωνική αδικία.
Ας μεταφέρω, όμως, καλύτερα, τα αντιεξουσιαστικά λόγια τού σήμερα τιμωμένου Αγίου στη γλώσσα της εποχής μας:
«Να έχης μεγαλοσύνη στην ψυχή: είτε μικροί οι τοίχοι είτε τεράστιοι, την ίδια ανάγκη καλύπτουν. Όταν τύχη και μπώ μέσα σε ένα σπίτι ανθρώπου κακόγουστου και νεόπλουτου και ’δώ αυτήν τη βαριά διακόσμησί του με κάθε είδους λουλούδια, καταλαβαίνω ότι αυτός δεν είναι κάτοχος κανενός πιο πολύτιμου και αξιόλογου πράγματος από όσα βλέπω. Και ότι τα άψυχα τα πράγματα τα φροντίζει, την ψυχή του όμως την αφήνει ατημέλητη.
Πές μου ποιά ανάγκη αληθινή καλύπτουν τα ασημένια κρεβάτια και τα ασημένια τραπέζια, τα φιλντισένια ανάκλιντρα και τα ασορτί καθίσματα, ώστε εξ αιτίας τους να μην φτάνει το χρήμα, να μην μοιράζεται ο πλούτος, στους φτωχούς ανθρώπους; Και μάλιστα, παρόλο που χιλιάδες απ’ αυτούς στέκονται μπροστά στις πόρτες σου και φωνάζουν κάθε λόγο στενάχωρο και κάθε φράσι αξιολύπητη;
Και εσύ να αρνήσαι την προσφορά, λέγοντας πως είναι αδύνατο να ικανοποιήσης όσους σου ζητάνε βοήθεια. Και με την γλώσσα μεν ορκίζεσαι, αλλά η παλάμη σε διαψεύδει: Κι ενώ δέν έχει στόμα, το χέρι σου σε ξεφωνίζει ψεύτη, αφού το δαχτυλίδι που φοράς μάς χτυπάει το μάτι με την λάμψι του πετραδιού του!
Αλήθεια, πόσους ανθρώπους πνιγμένους στα χρέη ένα και μόνο δαχτυλίδι σου μπορεί να τους απαλλάξη;
Πόσα σπίτια ετοιμόρροπα μπορεί να επισκευάση;
Εδώ, κι ένα σου μόνο μπαούλο ρούχα, μπορεί να ντύση τον πληθυσμό μιας πόλης, κι εσύ καταδέχεσαι να διώξης άπρακτο τον κάθε φτωχό.
Και δεν φοβάσαι την δίκαιη ανταπόδοσι από τον ουράνιο δικαστή!
Δέν ελέησες, δέν θα ελεηθής. Δέν άνοιξες την πόρτα σου, θα σε αποπέμψουν από το Ανάκτορο. Δέν έδωσες ένα κομμάτι ψωμί, θα λάβης κι έπαθλο την αιώνια ζωή; …»
Μέγας Βασίλειος, "Ομιλία προς τους πλουτούντας", 4
(Απόδοσι: Α. Σ.)
Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2008
ΆΓΙΟΣ ΝΙΚΌΛΑΟΣ ΚΑΙ ΆΓΙΟΣ ΒΑΣΊΛΗΣ. SAN NICOLA E BABBO NATALE. ST. NICHOLAS OF MYRA AS SANTA CLAUS
ΆΓΙΟΣ ΝΙΚΌΛΑΟΣ ΚΑΙ ΆΓΙΟΣ ΒΑΣΊΛΗΣ
ST. NICHOLAS OF MYRA AS SANTA CLAUS
SAN NICOLA E BABBO NATALE
Τι να πρωτοπή κανείς για τον Άγιο Νικόλαο;
Ναι, είναι ο κατ' εξοχήν προστάτης των Ναυτικών, αλλά είναι και ο προστάτης της ενορίας των Αθηνών (εκεί στον ομώνυμο Ναό στην οδό Αχαρνών, κοντά στα Κάτω Πατήσια) που δραστηριοποιήθηκε ως μαθητής των 2 τελευταίων τάξεων του Λυκείου (5η & 6η Γυμνασίου τότε) και κυρίως ως φοιτητής, ο υπογράφων.
Αντιπαρερχόμενος την συγκίνησι από τις παιδικές αναμνήσεις θα περιοριστώ προς το παρόν να μεταφέρω ένα παλιό πληροφοριακό σημείωμά μου, πρόχειρα γραμμένο κάπου από τον καιρό της στην Ιταλία παραμονής μου.
Άγιος Νικόλαος και Άγιος Βασίλης
"Ο Άι Βασίλης των δυτικών είναι ένας άλλος άγιος. Δικός μας: ο Άγιος Νικόλαος!
Τα ονόματα που τον συνοδεύουν το προδίδουν: Santa Claus, σκέτο Santa, αλλά και Santa Klaus και, επίσης San Niklaus. < Όλα από το λατινοποιηθέν (sanctus) Nikοlaus.
Στην Ευρώπη η γιορτή του αγίου Νικολάου, συνδέεται απολύτως με τα Χριστούγεννα και μάλιστα με την ανταλλαγή δώρων. Ο αγαπητός μας Άγιος που γεννήθηκε στα Πάταρα της Μικρασίας μέσα στο β΄ μισό του 3ου μ. Χ. αιώνα έγινε δημοφιλέστατος στην Ευρώπη κυρίως μετά την μετακομιδή των λειψάνων του κατά τον 11ο αιώνα.
Τον Μάιο του 1087 Μπαρέζοι ναυτικοί έκλεψαν το άγιο λείψανό του από τα Μύρα της Λυκίας (όπου στην αρχή της ζωής του μόναζε, αλλά στην συνέχεια και μέχρι τον θάνατό του, το 334, δραστηριοποιήθηκε έντονα, ως αρχιεπίσκοπος, ο Άγιος) και το μετέφεραν στην πόλι τους, το Bari .
Επισήμως τα κίνητρά τους ήσαν «ιερά»: να σώσουν τα λείψανα από την πλησιάζουσα λαίλαπα των Σαρακηνών. Ο θρύλος μάλιστα λέει ότι ο Άγιος τους έδωσε την άδεια «εμφανισθείς καθ’ ύπνους». Το γεγονός είναι ότι οι αποβιβασθέντες ναυτικοί στους αντισταθέντες μοναχούς της εκκλησίας των Μύρων, δεν εδίστασαν να αντιτάξουν την βία. Οι Νορμανδοί δούκες, κύριοι του Μπάρι από το 1071, υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό (ίσως ανάλογο του παραληρήματος του εντόπιου λαού), την απίστευτη είδησι – κατόρθωμα- σχετικά με την translatio του Αγίου.
Ο ίδιος ο τότε Πάπας, ο περιβόητος Ουρβανός Β΄, προσέτρεξε να δώση τις ευλογίες του. Το γόητρο της γνωστής ανα την Μεσόγειο ναυτικής πόλης αναζωπυρώθηκε… Η λαϊκή ευσέβεια περιέβαλλε ποικιλότροπα την θαυματουργό φιγούρα του μικρασιάτη Αγίου. Ακριβώς από ένα του διαθρυλούμενο θαύμα, όπου ανέστησε τρία μικρά παιδάκια, πρέπει να προέρχεται η ευλαβής αντίληψι, σύμφωνα με την οποία ο Άγιος Νικόλαος θεωρήθηκε γενικότερα γενναιόδωρος προστάτης των παιδιών."
Θα κλείσουμε την σημερινή αναφορά μας στον εορτάζοντα Άγιο με το απολυτίκιό του (η αυτού ευλογία εφ’ ημάς!).
Απολυτίκιο Αγίου Νικολάου (ήχος δ΄)
"Κανόνα πίστεως και εικόνα πραότητος
εγκρατείας διδάσκαλον ανέδειξέ σε
τη ποίμνη σου η των πραγμάτων αλήθεια,
δια τούτω εκτείσω τη ταπεινώσει τα υψηλά
τη πτωχεία τα πλούσια.
Πάτερ ιεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ
σωθήναι τας ψυχάς ημών".
Όσο για την εικόνα του κειμένου, αυτή παραπέμπει στην επιστημονική ανάπλασι των χαρακτηριστικών του προσώπου του Αγίου, όπως προέκυψε από την πολύχρονη μελέτη που διεξήγαγε επιστημονική ομάδα υπό την διεύθυνσι του καθηγητού της Ανατομίας του Πανεπιστημίου του Bari, Luigi Martino, επι των οστών της κάρας του.
Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης
ST. NICHOLAS OF MYRA AS SANTA CLAUS
SAN NICOLA E BABBO NATALE
Τι να πρωτοπή κανείς για τον Άγιο Νικόλαο;
Ναι, είναι ο κατ' εξοχήν προστάτης των Ναυτικών, αλλά είναι και ο προστάτης της ενορίας των Αθηνών (εκεί στον ομώνυμο Ναό στην οδό Αχαρνών, κοντά στα Κάτω Πατήσια) που δραστηριοποιήθηκε ως μαθητής των 2 τελευταίων τάξεων του Λυκείου (5η & 6η Γυμνασίου τότε) και κυρίως ως φοιτητής, ο υπογράφων.
Αντιπαρερχόμενος την συγκίνησι από τις παιδικές αναμνήσεις θα περιοριστώ προς το παρόν να μεταφέρω ένα παλιό πληροφοριακό σημείωμά μου, πρόχειρα γραμμένο κάπου από τον καιρό της στην Ιταλία παραμονής μου.
Άγιος Νικόλαος και Άγιος Βασίλης
"Ο Άι Βασίλης των δυτικών είναι ένας άλλος άγιος. Δικός μας: ο Άγιος Νικόλαος!
Τα ονόματα που τον συνοδεύουν το προδίδουν: Santa Claus, σκέτο Santa, αλλά και Santa Klaus και, επίσης San Niklaus. < Όλα από το λατινοποιηθέν (sanctus) Nikοlaus.
Στην Ευρώπη η γιορτή του αγίου Νικολάου, συνδέεται απολύτως με τα Χριστούγεννα και μάλιστα με την ανταλλαγή δώρων. Ο αγαπητός μας Άγιος που γεννήθηκε στα Πάταρα της Μικρασίας μέσα στο β΄ μισό του 3ου μ. Χ. αιώνα έγινε δημοφιλέστατος στην Ευρώπη κυρίως μετά την μετακομιδή των λειψάνων του κατά τον 11ο αιώνα.
Τον Μάιο του 1087 Μπαρέζοι ναυτικοί έκλεψαν το άγιο λείψανό του από τα Μύρα της Λυκίας (όπου στην αρχή της ζωής του μόναζε, αλλά στην συνέχεια και μέχρι τον θάνατό του, το 334, δραστηριοποιήθηκε έντονα, ως αρχιεπίσκοπος, ο Άγιος) και το μετέφεραν στην πόλι τους, το Bari .
Επισήμως τα κίνητρά τους ήσαν «ιερά»: να σώσουν τα λείψανα από την πλησιάζουσα λαίλαπα των Σαρακηνών. Ο θρύλος μάλιστα λέει ότι ο Άγιος τους έδωσε την άδεια «εμφανισθείς καθ’ ύπνους». Το γεγονός είναι ότι οι αποβιβασθέντες ναυτικοί στους αντισταθέντες μοναχούς της εκκλησίας των Μύρων, δεν εδίστασαν να αντιτάξουν την βία. Οι Νορμανδοί δούκες, κύριοι του Μπάρι από το 1071, υποδέχθηκαν με ενθουσιασμό (ίσως ανάλογο του παραληρήματος του εντόπιου λαού), την απίστευτη είδησι – κατόρθωμα- σχετικά με την translatio του Αγίου.
Ο ίδιος ο τότε Πάπας, ο περιβόητος Ουρβανός Β΄, προσέτρεξε να δώση τις ευλογίες του. Το γόητρο της γνωστής ανα την Μεσόγειο ναυτικής πόλης αναζωπυρώθηκε… Η λαϊκή ευσέβεια περιέβαλλε ποικιλότροπα την θαυματουργό φιγούρα του μικρασιάτη Αγίου. Ακριβώς από ένα του διαθρυλούμενο θαύμα, όπου ανέστησε τρία μικρά παιδάκια, πρέπει να προέρχεται η ευλαβής αντίληψι, σύμφωνα με την οποία ο Άγιος Νικόλαος θεωρήθηκε γενικότερα γενναιόδωρος προστάτης των παιδιών."
Θα κλείσουμε την σημερινή αναφορά μας στον εορτάζοντα Άγιο με το απολυτίκιό του (η αυτού ευλογία εφ’ ημάς!).Απολυτίκιο Αγίου Νικολάου (ήχος δ΄)
"Κανόνα πίστεως και εικόνα πραότητος
εγκρατείας διδάσκαλον ανέδειξέ σε
τη ποίμνη σου η των πραγμάτων αλήθεια,
δια τούτω εκτείσω τη ταπεινώσει τα υψηλά
τη πτωχεία τα πλούσια.
Πάτερ ιεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ
σωθήναι τας ψυχάς ημών".
Όσο για την εικόνα του κειμένου, αυτή παραπέμπει στην επιστημονική ανάπλασι των χαρακτηριστικών του προσώπου του Αγίου, όπως προέκυψε από την πολύχρονη μελέτη που διεξήγαγε επιστημονική ομάδα υπό την διεύθυνσι του καθηγητού της Ανατομίας του Πανεπιστημίου του Bari, Luigi Martino, επι των οστών της κάρας του.
Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης
Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2008
Εορτή Αγίου Ανδρέου: Ο Παναγιώτατος Πατριάρχης για τον Αγ. Ανδρέα, & την εν Πάτρα λατρεία του.Ecumenical Patriarch Bartholomew at Patras on St. Andrew
Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΤΟΣ για τον Αγ. Ανδρέα, και την εν Πάτρα λατρεία του.
Αἶνον καὶ δοξολογίαν ἀπὸ κέντρου ψυχῆς ἀναπέμπομεν πρὸς τὸν Κύριον καὶ Θεὸν ἡμῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀξιώνει τῆς σημερινῆς μεγάλης χαρᾶς.
Οἱ Ἀχαιοὶ ἀξίως ἠγαπήσατε τὸν Ἀνδρέαν. Ὑπῆρξε, καὶ εἶναι ἐσαεί, ὁ πνευματικὸς πατήρ σας. Ὁ οὐράνιος προστάτης, βοηθὸς καὶ ἀντιλήπτωρ σας. Ὁ πρέσβυς σας πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τὰ πρὸς σωτηρίαν. Δικαίως σεμνύνεσθε δι’ αὐτόν. Εἶναι ὁ μόνος ἐκ τῆς ἱερᾶς Δωδεκάδος τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος ἐμαρτύρησεν ἐπὶ ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Ἀξιοχρέως τὸν τιμᾶτε ὡς πολιοῦχον τῶν Πατρῶν, δίδετε τὸ σεπτὸν ὄνομά του εἰς τὰ τέκνα σας καὶ ἀνεγείρατε εἰς ἔπαινον καὶ δόξαν του, ὄχι μόνον τοὺς ἀρχαίους ἐκείνους ναούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑφίστανται σήμερον, ὄχι μόνον τὸν παραπλεύρως ὑφιστάμενον σεμνὸν καὶ ὡραῖον παλαιὸν ναόν,
ὁ ὁποῖος ὅμως ἀπεδείχθη ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ στεγάσῃ τὴν πρὸς τὸν Πρωτόκλητον μεγάλην πατρινὴν εὐλάβειαν, ἀλλὰ καὶ τὸν παγκαλλῆ καὶ περίλαμπρον Καθεδρικὸν τοῦτον ναόν, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ πλέον τὸ χαρακτηριστικώτερον ἀναγνωριστικὸν στοιχεῖον ταυτότητος τῆς συγχρόνου πόλεως τῶν Πατρῶν! Τὸν ἐθεμελιώσατε πρὸ ἑκατὸν ἀκριβῶς ἐτῶν. Τὸν ἐκτίσατε μὲ θυσίας καὶ μὲ καθολικὴν τοῦ λαοῦ συνδρομήν. Τὸν ἐνεκαινιάσατε μὲ μοναδικὴν λαμπρότητα. Νὰ τὸν χαίρεσθε μὲ τὴν χαρὰν ποὺ ᾐσθάνθη ὁ Σολομὼν ὅταν ἐπεράτωσε τὸν Ναὸν τῶν Ἱεροσολύμων καὶ μὲ τὴν χαρὰν καὶ ἀγαλλίασιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθη ὁ μέγας Αὐτοκράτωρ Ἰουστινιανός, ὅταν ἐπεράτωσε εἰς τὴν Βασιλεύσουσαν τὴν Μεγάλην Ἐκκλησίαν τῆς Ὀρθοδοξίας, τὸν μοναδικὸν καὶ ἀνεπανάληπτον περίπυστον Ναὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας!Εὐχαριστοῦμεν, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Πατρῶν κ. Χρυσόστομε, διὰ τὴν εὐγενῆ πρόσκλησιν νὰ ἔλθωμεν καὶ νὰ προστῶμεν τῶν ἑορτασμῶν τῆς χαρμοσύνου ἑκατονταετηρίδος,
ὁμοῦ μετὰ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος καὶ λίαν ἡμῖν ἀγαπητοῦ Ἀδελφοῦ καὶ Συλλειτουργοῦ κυρίου Ἱερωνύμου, καὶ νὰ προσκυνήσωμεν εὐλαβῶς τὴν τιμίαν κάραν καὶ τὸν σεπτὸν σταυρὸν τοῦ κοινοῦ προστάτου μας. Σᾶς φέρομεν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ὅλην τὴν ἀγάπην, τὴν στοργὴν καὶ τὴν εὐλογίαν τῆς Βυζαντίδος καὶ Οἰκουμενικῆς Ἐκκλησίας. Τῆς ὑπὸ τοῦ Πρωτοκλήτου ἱδρυθείσης καί, σὺν τῷ κηρύγματι τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ διὰ Χριστὸν μαρτύριόν του ἐγκολπωθείσης καὶ διαχρονικῶς μέχρι σήμερον ἐν ὑπομονῇ καὶ ἐγκαρτερήσει πολλῇ συνεχιζούσης. Νὰ ζῆτε, σὺν τῷ εὐαγεῖ κλήρῳ, τοῖς ἄρχουσι καὶ τῷ πιστῷ λαῷ τῆς Ἀχαΐας, ἔτη πολλά, εὐλογημένα καὶ σωτήρια, συνεχίζοντες φιλοτίμως καὶ προσεκτικῶς τὴν οἰκοδομὴν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ἐπὶ τοῦ θεμελίου, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ἐνταῦθα ὁ πολὺς Ἀνδρέας!
(Ομιλία κατά την 4 Νοεμβρίου 2008)
(…)Ἱερώτατοι Ἀδελφοί,(…)
Τόσον ἡ Ἑπτάλοφος Βασιλεύουσα, ὅσον καὶ ἡ κλεινὴ Ἀχαϊκὴ πρωτεύουσα, σεμνύνονται διὰ τοὺς χριστιανικοὺς θεμελίους των, οἱ ὁποῖοι κατετέθησαν ὑπὸ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου, τοῦ Πρωτοκλήτου καὶ «πρωτοτόκου τοῦ χοροῦ τῶν Ἀποστόλων» τοῦ Χριστοῦ. Ὑπ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἠξιώθη, μονοήμερος μόλις Μαθητὴς ὑπάρχων, νὰ γίνῃ «Ἀπόστολος εἰς τοὺς Ἀποστόλους, κῆρυξ εἰς τοὺς κήρυκας, νυμφοστόλος καὶ νυμφαγωγὸς τῶν πρώτων ψυχῶν, τὰς ὁποίας ἐνυμφεύθη ὁ Νυμφίος τῆς χάριτος, μεσίτης καὶ προσαγωγεὺς τῶν ἐγκρίτων καὶ λογάδων φίλων τοῦ Βασιλέως τῆς Δόξης»(2).
Ὁ κόσμος, ἀγαπητοί, εὑρίσκεται κατ’ αὐτὰς ἐν θορύβῳ καὶ ταραχῇ καὶ ἀγωνίᾳ πολλῇ, ἐξ αἰτίας τῆς ἐκσπασάσης ἀπεριγράπτου οἰκονομικῆς κρίσεως. Ἐφυγαδεύθη ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὰς καρδίας. Πολλοὺς ἡ ἀπογοήτευσις ὡδήγησεν εἰς ἀψυχολογήτους καὶ βεβιασμένας ἐνεργείας, μερικοὺς δὲ καὶ εἰς ἀπονενοημένα ἀκόμη διαβήματα. Καὶ ταῦτα πάντα διότι εἰς τὴν θέσιν τοῦ Θεοῦ οἱ περισσότεροι συνάνθρωποί μας ἔχουν τοποθετήσει τὸ εἴδωλον τῆς οἰκονομίας, τοῦ ὁποίου καταρρεύσαντος, ἀπηλπίσθησαν καὶ ἔχουν τὴν αἴσθησιν ὅτι τὸ πᾶν ἀπώλετο! Οἱ πιστοί, χωρὶς νὰ παραγνωρίζωμεν τὰς πολλὰς δυσκολίας καὶ τὰς καταστάσεις ἀνάγκης αἱ ὁποῖαι ἐνέσκηψαν, καὶ χωρὶς τὸ παράπαν νὰ ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὴν στοιχειώδη ἐξασφάλισιν τοῦ προνομίου τῆς ἐργασίας καὶ τῆς καλύψεως τῶν καθημερινῶν ἀναγκῶν παντὸς ἀνθρώπου, οὐδόλως ἀπωλέσαμεν τὴν ἐλπίδα, διότι «εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος μᾶς ἐδίδαξε: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν Δικαιοσύνην Αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν» (Ματ. 6: 33). «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος μᾶς εἶπεν: «Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος τρέφει αὐτά• οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν;» (Ματ. 6: 26). Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος ἐκ πέντε ἄρτων καὶ δύο ἰχθύων ἐχόρτασε πεντακισχιλίους ἄνδρας -ἐκτὸς τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παιδίων- ὅταν ὁ Ἀνδρέας Τοῦ ὑπέδειξεν ὅτι ὑπῆρχον μόνον αὐτοὶ οἱ πέντε ἄρτοι καὶ οἱ δύο ἰχθεῖς διὰ τόσον μεγάλο πλῆθος. Καὶ μάλιστα, διὰ νὰ φανῇ ὁ πλοῦτος καὶ ἡ περίσσεια τῆς ἀγαθοδωρίας Του, ἀφοῦ ὅλοι ἔφαγον καὶ ἐχόρτασαν, δώδεκα κόφινοι ἐπληρώθησαν ἀπὸ τὰ περισσεύματα τῶν κλασμάτων! «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος τοὺς «διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος» διερχομένους, ἐν τέλει ἐξάγει εἰς ἀναψυχήν, καὶ ἀνοίγει τὰς χεῖρας Του καὶ πληροῖ τὰ σύμπαντα εὐδοκίας• ὄχι μόνον ἐπιγείων, ἀλλὰ καὶ οὐρανίων ἀγαθῶν.
(Ο χαιρετισμός κατα την επίσημον υποδοχήν του, 3 Νοεμβρίου 2008)
«Προσφιλῆ τέκνα ἐν Κυρίῳ,
«Προσφιλῆ τέκνα ἐν Κυρίῳ,«Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε• πάλιν ἐρῶ, χαίρετε»! (Φιλ. 4: 4).
Μὲ πολλὴν συγκίνησιν καὶ χαρὰν ἤλθομεν εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πατρέως καὶ τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου ἀπὸ τὴν Πόλιν τοῦ Κωνσταντίνου, κατόπιν εὐγενοῦς προσκλήσεως τῆς Θεοσώστου Μητροπόλεως Πατρῶν καὶ τοῦ Θεοφρουρήτου Δήμου Πατρέων, διὰ νὰ ἑορτάσωμεν ὅλοι μαζὶ τὴν συμπλήρωσιν ἑνὸς αἰῶνος ἀπὸ τῆς θεμελιώσεως τοῦ περιλάμπρου καὶ μεγαλοπρεποῦς Ναοῦ τοῦ Πρωτοκλήτου, ὁ ὁποῖος κοσμεῖ τὴν Ἀχαϊκὴν πρωτεύουσαν καὶ ὅλην τὴν Ἑλλάδα.
Ἡ ἁγιωτάτη Ἐκκλησία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἱδρύθη ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου καὶ εὑρίσκεται, ὅπως καὶ σεῖς, ποὺ ἔχετε τὸ προνόμιον νὰ ζῆτε εἰς τὸν τόπον τοῦ μαρτυρίου καὶ τῆς ἐν Χριστῷ τελειώσεώς του, ὑπὸ τὴν διαρκῆ σκέπην καὶ προστασίαν του. Τοῦτο μᾶς ὤθησε νὰ ἀφήσωμεν κατὰ μέρος ἄλλας πατριαρχικὰς ὑποχρεώσεις καὶ νὰ ἔλθωμεν πλησίον σας, νὰ ἑνώσωμεν τὴν φωνὴν καὶ τὴν καρδίαν μετὰ τῆς ἰδικῆς σας εἰς προσευχὴν μίαν, προσκυνηταὶ εὐλαβεῖς τῆς τιμίας κάρας καὶ τοῦ σταυροῦ τοῦ κοινοῦ προστάτου μας.
Ἡ ἀγομένη ἑκατοστὴ ἀμφιετηρὶς ἀπὸ τῆς θεμελιώσεως τοῦ νέου ἱεροῦ Ναοῦ τοῦ Πρωτοκλήτου μᾶς δίδει, λοιπόν, τὴν καλὴν εὐκαιρίαν νὰ ἴδωμεν ἐκ τοῦ πλησίον τὰ προσφιλῆ πρόσωπά σας, νὰ χαρῶμεν τὴν πνευματικήν, κοινωνικὴν καὶ πολιτιστικὴν πρόοδόν σας, νὰ θαυμάσωμεν τὴν ἀρχοντιὰν καὶ εὐμορφίαν τῆς πόλεώς σας, καὶ νὰ κομίσωμεν πρὸς τὸν εὐσεβῆ ἀχαϊκὸν λαὸν τὴν ἀγάπην, τὴν εὐλογίαν καὶ τὴν εὐχὴν τοῦ καθ’ ἡμᾶς πανσέπτου Ἀποστολικοῦ καὶ Πατριαρχικοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου, τὴν στοργὴν τῆς ἐσταυρωμένης Μητρὸς Ἐκκλησίας.
Παρὰ τὸ ὅτι ἀπὸ τοῦ 1850 ἡ Ἀχαΐα δὲν ἀνήκει πλέον εἰς τὸ κανονικὸν κλῖμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, φιλοστόργως παραχωρηθεῖσα εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς τότε ἀνακηρυχθείσης Αὐτοκεφάλου ἁγιωτάτης ἀδελφῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τοῦτο δὲν ἤλλαξε τὸ παράπαν τὰ πρὸς ὑμᾶς καὶ πρὸς τοὺς λοιποὺς ἐν Ἑλλάδι ὁμογενεῖς ἀγαθὰ καὶ φιλάδελφα αἰσθήματα τοῦ Θρόνου, οὔτε ποτὲ ἐμείωσε τὸν πνευματικὸν σύνδεσμον τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὁμοψυχίας. Εἶσθε ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μας καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μας, καὶ γνωρίζομεν ὅτι καὶ σεῖς τὸ αὐτὸ δι’ ἡμᾶς αἰσθάνεσθε, ὅπως ἀποδεικνύει, πρὸς τοῖς πολλοῖς ἄλλοις, καὶ ἡ διὰ τὸν παρόντα ἑορτασμὸν εὐλαβὴς πρόσκλησις, τὴν ὁποίαν εὐλαβῶς μᾶς ἀπηυθύνατε. Εἴμεθα πάντοτε ἀλλήλων μέλη, καὶ θὰ εἴμεθα, μέχρις ὅτου εὑρεθῶμεν μαζὶ εἰς τὴν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν! (…)
* * *
(Αντιφώνησι κατά την δοξολογία της 3 Νοεμβρίου 2008)
* * *
(Αντιφώνησι κατά την δοξολογία της 3 Νοεμβρίου 2008)
Μακαριώτατε Ἀρχιεπίσκοπε Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος καὶ λίαν ἀγαπητὲ Ἀδελφὲ κύριε Ἱερώνυμε,Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Πατρῶν κύριε Χρυσόστομε,
Ἐξοχώτατοι,Ἐντιμότατοι κύριοι ἐκπρόσωποι τῶν Ἀρχῶν,
Εὐλαβέστατοι κληρικοί,
Λαὲ τοῦ Θεοῦ εὐλογημένε,
Αἶνον καὶ δοξολογίαν ἀπὸ κέντρου ψυχῆς ἀναπέμπομεν πρὸς τὸν Κύριον καὶ Θεὸν ἡμῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀξιώνει τῆς σημερινῆς μεγάλης χαρᾶς.Ὁ ἅγιος Ἀπόστολος Ἀνδρέας, ψυχὴ ἐκ νεότητος διψῶσα τὸν Θεόν, μαθητεύσας πλησίον τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Βαπτιστοῦ καὶ πληροφορηθεὶς παρ’ αὐτοῦ τὰ τοῦ Ἰησοῦ, ἐπλησίασε τὸν Κύριον μὲ πόθον πολύν, εὑρῆκεν ἐν τῷ προσώπῳ Του τὸν ἀναμενόμενον Μεσσίαν, καὶ ὡδήγησεν εἰς Αὐτὸν τὸν ἀδελφόν του Σίμωνα κατ’ ἀρχήν, πολλὰ δὲ πλήθη πιστῶν μετὰ τὴν Πεντηκοστήν, Ἀπόστολος μέγας γενόμενος καὶ εὐαγγελιστὴς Ἐθνῶν. Τὸ Βυζάντιον τοῦ ὀφείλει τὸν εὐαγγελισμόν του, ὅπως καὶ αἱ περὶ τὴν Μαύρην Θάλασσαν λοιπαὶ περιοχαὶ. Ἡ πόλις τῶν Πατρῶν ὅμως τοῦ ὀφείλει, πέραν τοῦ ἀποστολικοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς ἐγκαθιδρύσεως τοῦ πρώτου Ἐπισκόπου της Στρατοκλέους, καὶ τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ εἶναι ὁ τόπος τῆς ἐσχάτης ὁμολογίας, 
τοῦ μαρτυρίου καὶ τῆς τελειώσεώς του! Ἐνῷ τὰς ἄλλας περιοχὰς ἡγίασε μόνον μὲ τὸ κήρυγμα, τὴν προσευχήν, τὴν κατάστασιν Ἐπισκόπων καὶ Πρεσβυτέρων, τὸ ἅγιον ὑπόδειγμα τῆς ἀρετῆς του, τὰς Πάτρας, τὴν ἀχαϊκὴν γῆν, ἡγίασε μὲ τὸ ἴδιον τὸ τιμαλφὲς αἷμα του. Ἐσβέσθη ἡ πηγὴ τῆς Δήμητρας! Τὴν ἀντικατέστησε τὸ φρέαρ ποὺ ἡγιάσθη ἀπὸ τὸ ἀποστολικὸν αἷμα! Ἔπεσεν ἡ Ἄρτεμις ἡ Τρικλαρία! Ὁ Ἀνδρέας ἐφύτευσεν εἰς τὰς Πάτρας τὸ τρίκλωνον δένδρον τῆς φυσιζώου Παναγίας Τριάδος! Ἠφανίσθη ἡ Παναχαΐς Ἀθηνᾶ! Ἐβασίλευσεν ἡ πανσθενὴς Χάρις τοῦ Ἑνὸς καὶ Μόνου Ἀληθινοῦ Θεοῦ εἰς τὴν Ἀχαΐαν!
τοῦ μαρτυρίου καὶ τῆς τελειώσεώς του! Ἐνῷ τὰς ἄλλας περιοχὰς ἡγίασε μόνον μὲ τὸ κήρυγμα, τὴν προσευχήν, τὴν κατάστασιν Ἐπισκόπων καὶ Πρεσβυτέρων, τὸ ἅγιον ὑπόδειγμα τῆς ἀρετῆς του, τὰς Πάτρας, τὴν ἀχαϊκὴν γῆν, ἡγίασε μὲ τὸ ἴδιον τὸ τιμαλφὲς αἷμα του. Ἐσβέσθη ἡ πηγὴ τῆς Δήμητρας! Τὴν ἀντικατέστησε τὸ φρέαρ ποὺ ἡγιάσθη ἀπὸ τὸ ἀποστολικὸν αἷμα! Ἔπεσεν ἡ Ἄρτεμις ἡ Τρικλαρία! Ὁ Ἀνδρέας ἐφύτευσεν εἰς τὰς Πάτρας τὸ τρίκλωνον δένδρον τῆς φυσιζώου Παναγίας Τριάδος! Ἠφανίσθη ἡ Παναχαΐς Ἀθηνᾶ! Ἐβασίλευσεν ἡ πανσθενὴς Χάρις τοῦ Ἑνὸς καὶ Μόνου Ἀληθινοῦ Θεοῦ εἰς τὴν Ἀχαΐαν!Οἱ Ἀχαιοὶ ἀξίως ἠγαπήσατε τὸν Ἀνδρέαν. Ὑπῆρξε, καὶ εἶναι ἐσαεί, ὁ πνευματικὸς πατήρ σας. Ὁ οὐράνιος προστάτης, βοηθὸς καὶ ἀντιλήπτωρ σας. Ὁ πρέσβυς σας πρὸς τὸν Θεὸν διὰ τὰ πρὸς σωτηρίαν. Δικαίως σεμνύνεσθε δι’ αὐτόν. Εἶναι ὁ μόνος ἐκ τῆς ἱερᾶς Δωδεκάδος τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος ἐμαρτύρησεν ἐπὶ ἑλληνικοῦ ἐδάφους. Ἀξιοχρέως τὸν τιμᾶτε ὡς πολιοῦχον τῶν Πατρῶν, δίδετε τὸ σεπτὸν ὄνομά του εἰς τὰ τέκνα σας καὶ ἀνεγείρατε εἰς ἔπαινον καὶ δόξαν του, ὄχι μόνον τοὺς ἀρχαίους ἐκείνους ναούς, οἱ ὁποῖοι δὲν ὑφίστανται σήμερον, ὄχι μόνον τὸν παραπλεύρως ὑφιστάμενον σεμνὸν καὶ ὡραῖον παλαιὸν ναόν,
ὁ ὁποῖος ὅμως ἀπεδείχθη ἀνεπαρκὴς διὰ νὰ στεγάσῃ τὴν πρὸς τὸν Πρωτόκλητον μεγάλην πατρινὴν εὐλάβειαν, ἀλλὰ καὶ τὸν παγκαλλῆ καὶ περίλαμπρον Καθεδρικὸν τοῦτον ναόν, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ πλέον τὸ χαρακτηριστικώτερον ἀναγνωριστικὸν στοιχεῖον ταυτότητος τῆς συγχρόνου πόλεως τῶν Πατρῶν! Τὸν ἐθεμελιώσατε πρὸ ἑκατὸν ἀκριβῶς ἐτῶν. Τὸν ἐκτίσατε μὲ θυσίας καὶ μὲ καθολικὴν τοῦ λαοῦ συνδρομήν. Τὸν ἐνεκαινιάσατε μὲ μοναδικὴν λαμπρότητα. Νὰ τὸν χαίρεσθε μὲ τὴν χαρὰν ποὺ ᾐσθάνθη ὁ Σολομὼν ὅταν ἐπεράτωσε τὸν Ναὸν τῶν Ἱεροσολύμων καὶ μὲ τὴν χαρὰν καὶ ἀγαλλίασιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθάνθη ὁ μέγας Αὐτοκράτωρ Ἰουστινιανός, ὅταν ἐπεράτωσε εἰς τὴν Βασιλεύσουσαν τὴν Μεγάλην Ἐκκλησίαν τῆς Ὀρθοδοξίας, τὸν μοναδικὸν καὶ ἀνεπανάληπτον περίπυστον Ναὸν τῆς τοῦ Θεοῦ Σοφίας!Εὐχαριστοῦμεν, Ἱερώτατε Μητροπολῖτα Πατρῶν κ. Χρυσόστομε, διὰ τὴν εὐγενῆ πρόσκλησιν νὰ ἔλθωμεν καὶ νὰ προστῶμεν τῶν ἑορτασμῶν τῆς χαρμοσύνου ἑκατονταετηρίδος,
ὁμοῦ μετὰ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος καὶ λίαν ἡμῖν ἀγαπητοῦ Ἀδελφοῦ καὶ Συλλειτουργοῦ κυρίου Ἱερωνύμου, καὶ νὰ προσκυνήσωμεν εὐλαβῶς τὴν τιμίαν κάραν καὶ τὸν σεπτὸν σταυρὸν τοῦ κοινοῦ προστάτου μας. Σᾶς φέρομεν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως ὅλην τὴν ἀγάπην, τὴν στοργὴν καὶ τὴν εὐλογίαν τῆς Βυζαντίδος καὶ Οἰκουμενικῆς Ἐκκλησίας. Τῆς ὑπὸ τοῦ Πρωτοκλήτου ἱδρυθείσης καί, σὺν τῷ κηρύγματι τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ διὰ Χριστὸν μαρτύριόν του ἐγκολπωθείσης καὶ διαχρονικῶς μέχρι σήμερον ἐν ὑπομονῇ καὶ ἐγκαρτερήσει πολλῇ συνεχιζούσης. Νὰ ζῆτε, σὺν τῷ εὐαγεῖ κλήρῳ, τοῖς ἄρχουσι καὶ τῷ πιστῷ λαῷ τῆς Ἀχαΐας, ἔτη πολλά, εὐλογημένα καὶ σωτήρια, συνεχίζοντες φιλοτίμως καὶ προσεκτικῶς τὴν οἰκοδομὴν τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ἐπὶ τοῦ θεμελίου, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ἐνταῦθα ὁ πολὺς Ἀνδρέας!«Ἡ χάρις τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μεθ’ ὑμῶν», ἀδελφοί• «ἡ ἀγάπη μου μετὰ πάντων ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Ἀμήν» (Α΄ Κορ. 16: 24).
(Ομιλία κατά την 4 Νοεμβρίου 2008)
(…)Ἱερώτατοι Ἀδελφοί,(…)
Εὐλογημένα καὶ ἐπιπόθητα λοιπὰ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας,«Σάλπιγξ ἡμᾶς ἱερατικὴ πρὸς πανήγυριν ἤθροισεν, Ἀνδρέας ὁ τοῦ χοροῦ τῶν Ἀποστόλων πρωτότοκος,ὁ πρωτοπαγὴς τῆς Ἐκκλησίας στῦλος, ὁ πρὸ Πέτρου Πέτρος,ὁ τοῦ θεμελίου θεμέλιος, ἡ τῆς ἀρχῆς ἀρχή,ὁ πρὶν κληθῆναι καλῶν, ὁ πρὶν προσαχθῆναι προσάγων»(1)
Μὲ κατάνυξιν πολλὴν καὶ συγκίνησιν βαθυτάτην ἐτελέσαμε τὴν Θείαν Εὐχαριστίαν ἐπὶ τῇ ἐνάρξει τῶν «Πρωτοκλητείων», εἰς τιμὴν καὶ μνήμην τοῦ πανσεβάστου Ἁγίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου καὶ εἰς πανηγυρικὴν σημείωσιν τῆς συμπληρώσεως ἑνὸς ὁλοκλήρου αἰῶνος ἀπὸ τῆς θεμελιώσεως τοῦ σεβασμίου τούτου καὶ καλλίστου τὴν εἰδὴν Καθεδρικοῦ Ναοῦ, ὁ ὁποῖος στεγάζει τὴν τιμίαν τοῦ Ἀποστόλου κάραν καὶ τμῆμα τοῦ μαρτυρικοῦ αὐτοῦ σταυροῦ.
Τόσον ἡ Ἑπτάλοφος Βασιλεύουσα, ὅσον καὶ ἡ κλεινὴ Ἀχαϊκὴ πρωτεύουσα, σεμνύνονται διὰ τοὺς χριστιανικοὺς θεμελίους των, οἱ ὁποῖοι κατετέθησαν ὑπὸ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου, τοῦ Πρωτοκλήτου καὶ «πρωτοτόκου τοῦ χοροῦ τῶν Ἀποστόλων» τοῦ Χριστοῦ. Ὑπ’ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἠξιώθη, μονοήμερος μόλις Μαθητὴς ὑπάρχων, νὰ γίνῃ «Ἀπόστολος εἰς τοὺς Ἀποστόλους, κῆρυξ εἰς τοὺς κήρυκας, νυμφοστόλος καὶ νυμφαγωγὸς τῶν πρώτων ψυχῶν, τὰς ὁποίας ἐνυμφεύθη ὁ Νυμφίος τῆς χάριτος, μεσίτης καὶ προσαγωγεὺς τῶν ἐγκρίτων καὶ λογάδων φίλων τοῦ Βασιλέως τῆς Δόξης»(2).Ἐρχόμενοι, λοιπόν, ἐκ τῆς Βυζαντίδος, καὶ τελοῦντες σήμερον τὴν πρώτην εἰς τὴν ἱστορίαν Θείαν Λειτουργίαν Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου εἰς τὰς Πάτρας καὶ εἰς τὸν σεβάσμιον τοῦτον Οἶκον τοῦ «πρωτοπαγοῦς τῆς Ἐκκλησίας στύλου» καὶ κοινοῦ ἡμῶν προστάτου καὶ Πατρός, χρεωστικῶς δαψιλεύομεν εἴς τε τὸν Ἱερώτατον Ποιμενάρχην καὶ εἰς τὸ ἀξιονόμαστον ποίμνιον αὐτοῦ, κλῆρον καὶ λαόν, καὶ εἰς τὴν ἀποστολαιματοπότιστον καὶ ἁγιοτόκον Ἀχαϊκὴν γῆν, θερμὴν τὴν ἀγάπην, πλουσίαν τὴν στοργήν, ὁλόθυμον τὴν εὐλογίαν, ἐγκάρδιον τὸν ἀσπασμὸν καὶ ὁλόψυχον τὴν εὐχὴν τῆς ποτνίας Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας, τῆς πάντοτε ἐν σταυρῷ καὶ δοκιμασίᾳ πορευομένης, ἀλλὰ καὶ τὴν έλπίδα τῆς Ἀναστάσεως ἠχηρῶς καταγγελλούσης, κοινῆς πάντων ἡμῶν Μητρὸς καὶ Τιθηνοῦ.
Παρὰ τὸν ἀπὸ τοῦ 1850 καὶ ἐντεῦθεν διοικητικὸν χωρισμὸν διὰ τῆς κανονικῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὅμαιμον, ὄχι μόνον τὸ ἐν Χριστῷ ἀλλὰ καὶ τὸ τοῦ Γένους, καὶ τὸ ὁμόγλωσσον, καὶ τὰ κοινὰ τῶν Πατέρων ἤθη, ἡ κοινὴ Πίστις καὶ πνευματικότης καὶ λειτουργικὴ πρᾶξις, τὸ ὁμόψυχον καὶ ὁμοκάρδιον καὶ ὁμόφωνον τῆς γνώμης καὶ τοῦ φρονήματος, καὶ ὁ ἀρχαῖος ἀδελφικὸς σύνδεσμος τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης, οὐδέποτε ἐπέτρεψαν νὰ μακρυνθῇ τὸ παράπαν ἡ καρδία τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας ἀφ’ ὑμῶν, ἀλλ’ εὑρίσκεσθε πάντοτε κυριολεκτικῶς εἰς τὸ κέντρον της, ὅπως εὑρίσκεσθε καὶ εἰς τὸ κέντρον τῶν προσευχῶν μας. (…)
Ἀναμφιβόλως, σπουδαῖος θερμαστὴς τῶν ἀμοιβαίων ἀγαθῶν αἰσθημάτων τυγχάνει ὁ κοινὸς ἡμῶν προστάτης Ἀνδρέας, «ὁ σεβασμιώτατος Ἀπόστολος, τὸ ἀξιόθεον πρᾶγμα, τὸ τῆς ἀληθινῆς ἀνδρείας, ὁ τῆς καρτερίας ἀδάμας, ὁ τῆς ὑπομονῆς ἀνδριάς, ἡ μετὰ τὴν Πέτραν πέτρα, ἡ μετὰ τὸν Χριστὸν εὐθὺς ἀρραγὴς τῆς Ἐκκλησίας κρηπίς»(3), - διὰ νὰ εἴπωμεν κατὰ Νικήταν τὸν Παφλαγόνα.
Ἀναμφιβόλως, σπουδαῖος θερμαστὴς τῶν ἀμοιβαίων ἀγαθῶν αἰσθημάτων τυγχάνει ὁ κοινὸς ἡμῶν προστάτης Ἀνδρέας, «ὁ σεβασμιώτατος Ἀπόστολος, τὸ ἀξιόθεον πρᾶγμα, τὸ τῆς ἀληθινῆς ἀνδρείας, ὁ τῆς καρτερίας ἀδάμας, ὁ τῆς ὑπομονῆς ἀνδριάς, ἡ μετὰ τὴν Πέτραν πέτρα, ἡ μετὰ τὸν Χριστὸν εὐθὺς ἀρραγὴς τῆς Ἐκκλησίας κρηπίς»(3), - διὰ νὰ εἴπωμεν κατὰ Νικήταν τὸν Παφλαγόνα.Ἐν μιᾷ καρδίᾳ, λοιπόν, προσευχηθέντες σήμερον, καὶ ἐν ἀγάπῃ καὶ ὁμονοίᾳ ὁμολογήσαντες «Πατέρα, Υἱὸν καὶ Ἅγιον Πνεῦμα, Τριάδα ὁμοούσιον καὶ ἀχώριστον», ἐκοινωνήσαμεν τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τόσον διὰ τοῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος, ὅσον καί, κυρίως, διὰ τῆς μετοχῆς εἰς τὸ Ποτήριον τῆς Ζωῆς καὶ τῆς μεταλήψεως τοῦ Ἀχράντου Σώματος καί τοῦ τιμίου Του Αἵματος. Δυνάμεθα ἤδη νὰ λέγωμεν καὶ ἡμεῖς γεγονυΐᾳ τῇ φωνῇ τὸν λόγον τοῦ Ἀνδρέου: «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν!», καὶ νὰ προσκαλοῦμεν τοὺς ἀκόμη ἀμυήτους νὰ δοκιμάσουν: «Γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος»! «Ἔρχου καῖ ἴδε»!
Ὁ κόσμος, ἀγαπητοί, εὑρίσκεται κατ’ αὐτὰς ἐν θορύβῳ καὶ ταραχῇ καὶ ἀγωνίᾳ πολλῇ, ἐξ αἰτίας τῆς ἐκσπασάσης ἀπεριγράπτου οἰκονομικῆς κρίσεως. Ἐφυγαδεύθη ἡ εἰρήνη ἀπὸ τὰς καρδίας. Πολλοὺς ἡ ἀπογοήτευσις ὡδήγησεν εἰς ἀψυχολογήτους καὶ βεβιασμένας ἐνεργείας, μερικοὺς δὲ καὶ εἰς ἀπονενοημένα ἀκόμη διαβήματα. Καὶ ταῦτα πάντα διότι εἰς τὴν θέσιν τοῦ Θεοῦ οἱ περισσότεροι συνάνθρωποί μας ἔχουν τοποθετήσει τὸ εἴδωλον τῆς οἰκονομίας, τοῦ ὁποίου καταρρεύσαντος, ἀπηλπίσθησαν καὶ ἔχουν τὴν αἴσθησιν ὅτι τὸ πᾶν ἀπώλετο! Οἱ πιστοί, χωρὶς νὰ παραγνωρίζωμεν τὰς πολλὰς δυσκολίας καὶ τὰς καταστάσεις ἀνάγκης αἱ ὁποῖαι ἐνέσκηψαν, καὶ χωρὶς τὸ παράπαν νὰ ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὴν στοιχειώδη ἐξασφάλισιν τοῦ προνομίου τῆς ἐργασίας καὶ τῆς καλύψεως τῶν καθημερινῶν ἀναγκῶν παντὸς ἀνθρώπου, οὐδόλως ἀπωλέσαμεν τὴν ἐλπίδα, διότι «εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος μᾶς ἐδίδαξε: «Ζητεῖτε πρῶτον τὴν Βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν Δικαιοσύνην Αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν» (Ματ. 6: 33). «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος μᾶς εἶπεν: «Ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ Οὐράνιος τρέφει αὐτά• οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν;» (Ματ. 6: 26). Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος ἐκ πέντε ἄρτων καὶ δύο ἰχθύων ἐχόρτασε πεντακισχιλίους ἄνδρας -ἐκτὸς τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παιδίων- ὅταν ὁ Ἀνδρέας Τοῦ ὑπέδειξεν ὅτι ὑπῆρχον μόνον αὐτοὶ οἱ πέντε ἄρτοι καὶ οἱ δύο ἰχθεῖς διὰ τόσον μεγάλο πλῆθος. Καὶ μάλιστα, διὰ νὰ φανῇ ὁ πλοῦτος καὶ ἡ περίσσεια τῆς ἀγαθοδωρίας Του, ἀφοῦ ὅλοι ἔφαγον καὶ ἐχόρτασαν, δώδεκα κόφινοι ἐπληρώθησαν ἀπὸ τὰ περισσεύματα τῶν κλασμάτων! «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν», ὁ Ὁποῖος τοὺς «διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος» διερχομένους, ἐν τέλει ἐξάγει εἰς ἀναψυχήν, καὶ ἀνοίγει τὰς χεῖρας Του καὶ πληροῖ τὰ σύμπαντα εὐδοκίας• ὄχι μόνον ἐπιγείων, ἀλλὰ καὶ οὐρανίων ἀγαθῶν.Αὐτὸν τὸν ἕνα καὶ μοναδικὸν Μεσσίαν, τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Ναζωραῖον, τοῦ ὁποίου ἔχομεν γνῶσιν καὶ πεῖραν, διότι ἐγεύθημεν ὑπερπερισσῶς τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητός Του, εὐαγγελιζόμεθα μετὰ τοῦ Ἀνδρέου καὶ τῶν λοιπῶν ἁγίων Ἀποστόλων καὶ πάντων τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας, εἰς τὸν ἐν ταραχῇ καὶ ἀγωνίᾳ εὑρισκόμενον κόσμον. Καθ’ ὅσον γνωρίζομεν καὶ πιστεύομεν ὅτι «οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία• οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς» (Πράξ. 4: 12).(…)
Ἔρρωσθε, Ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά, καὶ κραταιοῦσθε ὑγιαίνοντες ἀμφιλαφῶς, διὰ τῶν εὐχῶν τοῦ φωτιστοῦ ἡμῶν μεγάλου καὶ θεσπεσίου Ἀποστόλου Ἀνδρέου, «ὁ δὲ Θεὸς τῆς ἐλπίδος πληρώσαι ὑμᾶς πάσης χαρᾶς καὶ εἰρήνης ἐν τῷ πιστεύειν, εἰς τὸ περισσεύειν ὑμᾶς ἐν τῇ ἐλπίδι ἐν δυνάμει Πνεύματος Ἁγίου» (Ρωμ. 15: 13). Ἀμήν.
-----------------------
1.Ἡσυχίου Πρεσβυτέρου Ἱεροσολύμων: Ἐγκώμιον εἰς τὸν Ἅγιον Ἀνδρέαν, P.G. 104, 197.2.Εὐγένιος Βούλγαρης: Λόγος ἐκφωνηθεὶς ἐν τῶ πανσέπτῷ Πατριαρχικῷ Ναῷ ἐπὶ τῇ ἐπανακαθιερώσει τοῦ ἐπισήμου ἑορτασμοῦ τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέου, ἐπὶ Πατριάρχου Σεραφεὶμ Β΄, τὴν 30ὴν Νοεμβρίου 1759.3.Νικήτα τοῦ Παφλαγόνος: Τῶν πάνυ Ἀποστόλων ἐγκωμιαστικοὶ λόγοι... P.G. 105, 64-65.
[Οι φωτογραφίες από κινητό είναι από την επίσκεψι του Παναγιωτάτου στα Κάτω Πατήσια, στην Αθήνα]
Τρίτη 25 Νοεμβρίου 2008
Εορτή ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ: 1 Σημείωμα, 2 Μεγαλυνάρια και επιλογή Εικονογραφίας. Festa della santa martire Caterina di Alessand(breve testo e immagini)
Ο
καλός φίλος και μέλος του Συλλόγου Δημήτρης, μας έστειλε δακτυλογραφημένο για την σημερινή εορτή της Αγίας Αικατερίνης, ένα κείμενο (σύντομο πληροφοριακό σημείωμα) από τα «Σιναϊτικά Δίπτυχα» (Έκδοσι 2007). Τον ευχαριστούμε για την συνεργασία του:
Χαίρε της σοφίας μύστις λαμπρά,
και της ευσεβείας δημηγόρος περιφανής,
χαίροις παρθενίας ευώδης μυροθήκη,
Αικατερίνα, Μάρτυς αξιοθαύμαστε.
Η Αγία Αικατερίνη.
α) – Γέννησις – καταγωγή.
Εγεννήθη εις την Αλεξάνδρειαν το 294 μ.Χ. από αριστοκρατικήν ειδωλολατρικήν οικογένειαν και ωνομάσθη Δωροθέα.
.
.
.
. β) – Μόρφωσις.
Εσπούδασε εις τας εθνικάς σχολάς της εποχής φιλοσοφίαν, ρητορικήν, ποίησιν, μουσικήν, φυσικήν, μαθηματικά, αστρονομίαν και ιατρικήν. Το απαράμιλλον σωματικόν κάλλος της, η εκπληκτική της μόρφωσις, η αριστοκρατική της καταγωγή και η αρετή με την οποίαν εστολίζετο, την έκαμαν περιζήτητον νύμφην.
γ) – Μεταστροφή.
Εκείνη όμως ηρνείτο κάθε παρομοίαν πρότασιν, έως ότου κάποιος μοναχός της εγνώρισε τον αληθινόν Νυμφίον των ψυχών, τον Ιησούν Χριστόν. Εβαπτίσθη και ωνομάσθη Αικατερίνα, που σημαίνει Στεφανία ή Πολυστεφανία. (Σ.Σ. Εκ της Αραβικής. Όμως δεν υπάρχει συμφωνία, μεταξύ των ειδικών, ούτε και για την ετυμολόγησι του ονόματος της Αγίας...)
δ) – Ομολογία Πίστεως.
Κατά την διάρκειαν των διωγμών του αυτοκράτορος Μαξιμίνου, εις την αρχήν του 4ου αιώνος, ωμολόγησε την πίστιν της εις τον Ιησούν Χριστόν και δημοσίως κατηγόρησε τον αυτοκράτορα δια τας θυσίας του προς τα είδωλα. Εκείνος διέταξε πενήντα ρήτορας από όλην την αυτοκρατορίαν να την μεταπείσουν, αλλά αντιθέτως αυτοί επείσθησαν από τα ρητά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, τα σχετικά με τον αληθινόν Θεόν, τα οποία υπενθύμισε εις αυτούς η αγία και επίστευσαν εις τον Ιησούν Χριστόν.
ε) – Μαρτύριον και Θάνατος.
Μετά από αυτό εβασανίσθη σκληρά, αλλά αντί να καμφθή, κατώρθωσε με το ένθεον παράδειγμά της να προσελκύση εις την Χριστιανικήν πίστιν την σύζυγον του αυτοκράτορος και άλλα μέλη της αριστοκρατίας. Μετά από τον αποκεφαλισμόν της, Άγγελοι παρέλαβαν το σώμα της και το μετέφεραν εις την κορυφήν του υψηλότερου όρους της χερσονήσου του Σινά, το οποίον σήμερα έχει το όνομά της.
στ) – Το άγιον Λείψανό της.
Μετά από τρείς περίπου αιώνες η ύπαρξις του αγίου λειψάνου απεκαλύφθη με όνειρον εις μοναχούς της Μονής, που ήδη είχε ανεγείρει ο Ιουστινιανός. Το άγιον λείψανον ανεκομίσθη και ετοποθετήθη εις το άγιον Βήμα του Καθολικού της Μονής, μέσα εις μίαν μαρμαρίνην λάρνακα. Το μύρον, που αναβλύζει από την αγίαν κάραν είναι και σήμερα ένα συνεχές θαύμα.
ζ) – Τιμή και ευλάβεια.
Η ευλάβεια προς την αγίαν Αικατερίνην διεδόθη εις την Δύσιν από τους Σταυροφόρους και ετιμήθη ως μεγάλη Αγία. Έτσι από τον 11ον αιώνα η Μονή της Μεταμορφώσεως γίνεται γνωστή και ως Μονή της αγίας Αικατερίνης.
Σώματος εμπρέπουσα καλλονή, καλή και ωραία ανεδείχθης, και την ψυχήν, τω ωραίω κάλλει, υπέρ υιούς ανθρώπων, και τούτω ενυμφεύθης αφθόρως, ένδοξε.
[Για λόγους πρακτικούς και αισθητικούς, είπαμε να μην προσαρμόσουμε το κείμενο στην καθομιλουμένη και να το φιλοξενήσουμε –κατ’ εξαίρεσιν- στην λόγια μορφή του.
Τα Μεγαλυνάρια είναι από τον Παρακλητικό Κανόνα «εις την Αγίαν Μεγαλομάρτυρα του Χριστού και Πάνσοφον Αικατερίνην» του μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου]
καλός φίλος και μέλος του Συλλόγου Δημήτρης, μας έστειλε δακτυλογραφημένο για την σημερινή εορτή της Αγίας Αικατερίνης, ένα κείμενο (σύντομο πληροφοριακό σημείωμα) από τα «Σιναϊτικά Δίπτυχα» (Έκδοσι 2007). Τον ευχαριστούμε για την συνεργασία του:Χαίρε της σοφίας μύστις λαμπρά,
και της ευσεβείας δημηγόρος περιφανής,
χαίροις παρθενίας ευώδης μυροθήκη,
Αικατερίνα, Μάρτυς αξιοθαύμαστε.
Η Αγία Αικατερίνη.
α) – Γέννησις – καταγωγή.
Εγεννήθη εις την Αλεξάνδρειαν το 294 μ.Χ. από αριστοκρατικήν ειδωλολατρικήν οικογένειαν και ωνομάσθη Δωροθέα..
.
.
. β) – Μόρφωσις.
Εσπούδασε εις τας εθνικάς σχολάς της εποχής φιλοσοφίαν, ρητορικήν, ποίησιν, μουσικήν, φυσικήν, μαθηματικά, αστρονομίαν και ιατρικήν. Το απαράμιλλον σωματικόν κάλλος της, η εκπληκτική της μόρφωσις, η αριστοκρατική της καταγωγή και η αρετή με την οποίαν εστολίζετο, την έκαμαν περιζήτητον νύμφην.γ) – Μεταστροφή.
Εκείνη όμως ηρνείτο κάθε παρομοίαν πρότασιν, έως ότου κάποιος μοναχός της εγνώρισε τον αληθινόν Νυμφίον των ψυχών, τον Ιησούν Χριστόν. Εβαπτίσθη και ωνομάσθη Αικατερίνα, που σημαίνει Στεφανία ή Πολυστεφανία. (Σ.Σ. Εκ της Αραβικής. Όμως δεν υπάρχει συμφωνία, μεταξύ των ειδικών, ούτε και για την ετυμολόγησι του ονόματος της Αγίας...)δ) – Ομολογία Πίστεως.
Κατά την διάρκειαν των διωγμών του αυτοκράτορος Μαξιμίνου, εις την αρχήν του 4ου αιώνος, ωμολόγησε την πίστιν της εις τον Ιησούν Χριστόν και δημοσίως κατηγόρησε τον αυτοκράτορα δια τας θυσίας του προς τα είδωλα. Εκείνος διέταξε πενήντα ρήτορας από όλην την αυτοκρατορίαν να την μεταπείσουν, αλλά αντιθέτως αυτοί επείσθησαν από τα ρητά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, τα σχετικά με τον αληθινόν Θεόν, τα οποία υπενθύμισε εις αυτούς η αγία και επίστευσαν εις τον Ιησούν Χριστόν.ε) – Μαρτύριον και Θάνατος.
Μετά από αυτό εβασανίσθη σκληρά, αλλά αντί να καμφθή, κατώρθωσε με το ένθεον παράδειγμά της να προσελκύση εις την Χριστιανικήν πίστιν την σύζυγον του αυτοκράτορος και άλλα μέλη της αριστοκρατίας. Μετά από τον αποκεφαλισμόν της, Άγγελοι παρέλαβαν το σώμα της και το μετέφεραν εις την κορυφήν του υψηλότερου όρους της χερσονήσου του Σινά, το οποίον σήμερα έχει το όνομά της.στ) – Το άγιον Λείψανό της.
Μετά από τρείς περίπου αιώνες η ύπαρξις του αγίου λειψάνου απεκαλύφθη με όνειρον εις μοναχούς της Μονής, που ήδη είχε ανεγείρει ο Ιουστινιανός. Το άγιον λείψανον ανεκομίσθη και ετοποθετήθη εις το άγιον Βήμα του Καθολικού της Μονής, μέσα εις μίαν μαρμαρίνην λάρνακα. Το μύρον, που αναβλύζει από την αγίαν κάραν είναι και σήμερα ένα συνεχές θαύμα.ζ) – Τιμή και ευλάβεια.
Η ευλάβεια προς την αγίαν Αικατερίνην διεδόθη εις την Δύσιν από τους Σταυροφόρους και ετιμήθη ως μεγάλη Αγία. Έτσι από τον 11ον αιώνα η Μονή της Μεταμορφώσεως γίνεται γνωστή και ως Μονή της αγίας Αικατερίνης. Σώματος εμπρέπουσα καλλονή, καλή και ωραία ανεδείχθης, και την ψυχήν, τω ωραίω κάλλει, υπέρ υιούς ανθρώπων, και τούτω ενυμφεύθης αφθόρως, ένδοξε.
[Για λόγους πρακτικούς και αισθητικούς, είπαμε να μην προσαρμόσουμε το κείμενο στην καθομιλουμένη και να το φιλοξενήσουμε –κατ’ εξαίρεσιν- στην λόγια μορφή του.
Τα Μεγαλυνάρια είναι από τον Παρακλητικό Κανόνα «εις την Αγίαν Μεγαλομάρτυρα του Χριστού και Πάνσοφον Αικατερίνην» του μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου]
Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2008
Ο ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ. SAINT NEKTARIOS OF AEGINA AND ECOLOGY.
Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΟΥ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ
San Nektarios dell’ isola d’ Aegina; Un santo ecologo
Το αυθεντικό οικολογικό ενδιαφέρον των αγίων, ως συμβολή στο οικολογικό πρόβλημα.
Εν όψει της εορτής του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, εσκόπευα να επανέλθω στα αθλητικά ενδιαφέροντα του Αγίου (του το …χρωστάω!), αλλά απόψε –τελευταία πραγματικά στιγμή- άλλαξα γνώμη και …θεματική. Διάλεξα να αναφερθώ –έστω και πρόχειρα- σε μια εξ ίσου πρωτοποριακή προσωπική του στάσι. Το εντυπωσιακά πρώιμο (για την εποχή του) ενδιαφέρον που επέδειξε για το φυσικό περιβάλλον και την οικολογία. Και αυτό βεβαίως όχι ως πρόσχημα ή μόδα ή ξενόφερτο πολιτικο-ιδεολογικό κίνημα, αλλά ως αποτέλεσμα πνευματικής θέασης του εαυτού του και του περιβάλλοντος κτιστού κόσμου.
Είναι γνωστό ότι ανέκαθεν οι Άγιοί μας ελκύοντας την Χάριν του Θεού και επανεκπέμποντάς την τριγύρω τους, μπορούν να επηρεάζουν ευεργετικά το περιβάλλον τους. Ανάμεσά τους και ο Άγιος Νεκτάριος. Η στάσι του απέναντι στον υλικό κόσμο, και ειδικά απέναντι στα έμβια όντα, προβάλλει έναν νέο τρόπον ζωής, διαπνεόμενον από το πνεύμα της διδασκαλίας (λόγω και έργω) του Χριστού, πράγμα που εκφράζεται από τις υλοποιούμενες σε έργα αρετές (μετάνοια, άσκησι, προσφορά…).
Ο Άγιος, αν και δεν συνέγραψε ειδική μελέτη για το περιβάλλον, κάποιες λεπτομέρειες από την διαπνεόμενη από πνεύμα αγάπης βιοτή του μάς γεμίζουν έκπληξι και θαυμασμό για την στάσι του απέναντι και στο συγκεκριμένο περιβαλλοντικό ζήτημα. Όπως λίγο-πολύ όλοι οι άγιοι, σε όλη του τη ζωή στάθηκε με σεβασμό μπροστά στο δημιούργημα του Θεού, την κτίσιν. Δεχόταν τα αγαθά της φύσεως ως δώρα του Θεού και όταν τα χρησιμοποιούσε τα προσέγγιζε «μετά φόβου Θεού» κι αδελφικής αγάπης. Απόρροια ενός τέτοιου πνεύματος δεν μπορεί να είναι άλλο παρα η δοξολογική και ευχαριστιακή χρήσι της κτίσεως.
[Όχι βέβαια η δαιμονική αντίληψι κυριαρχίας επι του κόσμου, που οδηγεί τον εγωισμό του ανθρώπου σε αλαζονικές – εδώ ταιριάζει και ο αρχαίος δραματουργικός όρος της Ύβρεως -- συμπεριφορές. Εμείς, ειδικά οι μαζάνθρωποι των μεγαλουπόλεων, είμαστε συνυπεύθυνοι και – έστω και σε μικρότερο ποσοστό σε σχέσι με τους σκοτεινούς εξουσιαστές- συνένοχοι στην περιβαλλοντκή καταστροφή του κόσμου μας, καθόσον μοιραζόμαστε άπληστα ή και άβουλα την ανίερη σύγχρονη λατρεία του καταναλωτισμού.]
Όπως πληροφορούμαστε από πλήθος μαρτυριών, ο Αγιος ήταν μια οσιακή μορφή. Η ζωή του, άκρως ασκητική σ’ όλες τις εκδηλώσεις της, περιοριζόταν στις απολύτως απαραίτητες ανάγκες. Ήταν λιτοδίαιτος. Η ενδυμασία του πτωχική έως ευτελής. Επίδειξι και πολυτέλεια άγνωστες γι΄ αυτόν λέξεις.
Από τα αναφερόμενα περιστατικά της ζωής του που δείχνουν την αγάπη του προς την φύσι επιλέγουμε δυο-τρία στοιχεία. Να ξεκινήσουμε από την μεγάλη αδυναμία που είχε για τα δέντρα και τα λουλούδια. Στην Ριζάρειο Σχολή, κατά το διάστημα που υπήρξε διευθυντής της, ήταν εισηγητής του μαθήματος της Γεωπονικής, με το σκεπτικό (όπως μαρτυρείται στο βιβλίο Πρακτικών του Συμβουλίου της Σχολής) οι ιεροσπουδαστές, που προερχόντουσαν από την ύπαιθρο, να εκπαιδεύονται καταλλήλως ώστε να αποβαίνουν στην συνέχεια χρήσιμοι στις πρακτικές εργασίες της ιδιαιτέρας πατρίδος τους.
Σύμφωνα με μαρτυρίες μαθητών της Ριζαρείου της εποχής εκείνης, ο Άγιος Νεκτάριος περιποιούταν προσωπικώς τον κήπον της Σχολής! Λέγεται ότι κάθε πρωί, πριν τον Όρθρο, ο Άγιος έσκαβε τον κήπο και τον φρόντιζε συστηματικά ( αποδεικνύοντας εμπράκτως την προς την φύσιν του γνήσια αγάπη).
Αναφέρεται και το γεγονός (κατά το έτος 1906), ενώ ακόμη ήταν στην Ριζάρειο, ότι έστειλε ως δωρεά στον Δήμο Αιγίνης πέντε χιλιάδες (5.000) μουριές για την «μωρεοφυτεία της νήσου». Σε έγγραφο του Δήμου Αίγινας (το υπ’ αριθμ. 294/12.3.1906) εκφράζονται οι ευχαριστίες και η ευγνωμοσύνη του Δημάρχου και ομολογούνται πολλές ευεργεσίες του Αγίου προς την Αίγινα. Κατ’ εξοχήν φίλος του πρασίνου επιθυμούσε να γεμίσουν όλες οι γωνιές του νησιού με φυτείες χρήσιμων δένδρων.
Αλλά και κατόπιν, στο Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, στην Αίγινα ασχολείτο μεταξύ άλλων και «εις χειρωνακτικάς εργασίας και μάλιστα βαρείας μορφής, καλλιεργών κήπους και αγρούς, ποτίζων αυτούς δι’ ύδατος, μεταφερομένου υπ’ Αυτού εκ μακρινής αποστάσεως, ανοίγων αύλακας και οχετούς...», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται.
Κλέινω με μια προφορική μαρτυρία μιάς συνονόματής του Γερόντισσας της Ιεράς Μονής Αγίου Μηνά Αιγίνης που καταγράφει μια μοναχή της ίδιας Μονής, (σε σχετική με το θέμα μας ομιλία της): «Ανήμερα το Πάσχα έστελνε ο Άγιος μία Μοναχή μαζί με τα παιδιά, που εφιλοξενούντο στο Μοναστήρι του, να ψάλλουν στο βουνό το «Χριστός Ανέστη», για να το ακούση όλη η φύσις...»
San Nektarios dell’ isola d’ Aegina; Un santo ecologo
Το αυθεντικό οικολογικό ενδιαφέρον των αγίων, ως συμβολή στο οικολογικό πρόβλημα.
Εν όψει της εορτής του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, εσκόπευα να επανέλθω στα αθλητικά ενδιαφέροντα του Αγίου (του το …χρωστάω!), αλλά απόψε –τελευταία πραγματικά στιγμή- άλλαξα γνώμη και …θεματική. Διάλεξα να αναφερθώ –έστω και πρόχειρα- σε μια εξ ίσου πρωτοποριακή προσωπική του στάσι. Το εντυπωσιακά πρώιμο (για την εποχή του) ενδιαφέρον που επέδειξε για το φυσικό περιβάλλον και την οικολογία. Και αυτό βεβαίως όχι ως πρόσχημα ή μόδα ή ξενόφερτο πολιτικο-ιδεολογικό κίνημα, αλλά ως αποτέλεσμα πνευματικής θέασης του εαυτού του και του περιβάλλοντος κτιστού κόσμου.
Είναι γνωστό ότι ανέκαθεν οι Άγιοί μας ελκύοντας την Χάριν του Θεού και επανεκπέμποντάς την τριγύρω τους, μπορούν να επηρεάζουν ευεργετικά το περιβάλλον τους. Ανάμεσά τους και ο Άγιος Νεκτάριος. Η στάσι του απέναντι στον υλικό κόσμο, και ειδικά απέναντι στα έμβια όντα, προβάλλει έναν νέο τρόπον ζωής, διαπνεόμενον από το πνεύμα της διδασκαλίας (λόγω και έργω) του Χριστού, πράγμα που εκφράζεται από τις υλοποιούμενες σε έργα αρετές (μετάνοια, άσκησι, προσφορά…).
Ο Άγιος, αν και δεν συνέγραψε ειδική μελέτη για το περιβάλλον, κάποιες λεπτομέρειες από την διαπνεόμενη από πνεύμα αγάπης βιοτή του μάς γεμίζουν έκπληξι και θαυμασμό για την στάσι του απέναντι και στο συγκεκριμένο περιβαλλοντικό ζήτημα. Όπως λίγο-πολύ όλοι οι άγιοι, σε όλη του τη ζωή στάθηκε με σεβασμό μπροστά στο δημιούργημα του Θεού, την κτίσιν. Δεχόταν τα αγαθά της φύσεως ως δώρα του Θεού και όταν τα χρησιμοποιούσε τα προσέγγιζε «μετά φόβου Θεού» κι αδελφικής αγάπης. Απόρροια ενός τέτοιου πνεύματος δεν μπορεί να είναι άλλο παρα η δοξολογική και ευχαριστιακή χρήσι της κτίσεως.
[Όχι βέβαια η δαιμονική αντίληψι κυριαρχίας επι του κόσμου, που οδηγεί τον εγωισμό του ανθρώπου σε αλαζονικές – εδώ ταιριάζει και ο αρχαίος δραματουργικός όρος της Ύβρεως -- συμπεριφορές. Εμείς, ειδικά οι μαζάνθρωποι των μεγαλουπόλεων, είμαστε συνυπεύθυνοι και – έστω και σε μικρότερο ποσοστό σε σχέσι με τους σκοτεινούς εξουσιαστές- συνένοχοι στην περιβαλλοντκή καταστροφή του κόσμου μας, καθόσον μοιραζόμαστε άπληστα ή και άβουλα την ανίερη σύγχρονη λατρεία του καταναλωτισμού.]
Όπως πληροφορούμαστε από πλήθος μαρτυριών, ο Αγιος ήταν μια οσιακή μορφή. Η ζωή του, άκρως ασκητική σ’ όλες τις εκδηλώσεις της, περιοριζόταν στις απολύτως απαραίτητες ανάγκες. Ήταν λιτοδίαιτος. Η ενδυμασία του πτωχική έως ευτελής. Επίδειξι και πολυτέλεια άγνωστες γι΄ αυτόν λέξεις.Από τα αναφερόμενα περιστατικά της ζωής του που δείχνουν την αγάπη του προς την φύσι επιλέγουμε δυο-τρία στοιχεία. Να ξεκινήσουμε από την μεγάλη αδυναμία που είχε για τα δέντρα και τα λουλούδια. Στην Ριζάρειο Σχολή, κατά το διάστημα που υπήρξε διευθυντής της, ήταν εισηγητής του μαθήματος της Γεωπονικής, με το σκεπτικό (όπως μαρτυρείται στο βιβλίο Πρακτικών του Συμβουλίου της Σχολής) οι ιεροσπουδαστές, που προερχόντουσαν από την ύπαιθρο, να εκπαιδεύονται καταλλήλως ώστε να αποβαίνουν στην συνέχεια χρήσιμοι στις πρακτικές εργασίες της ιδιαιτέρας πατρίδος τους.
Σύμφωνα με μαρτυρίες μαθητών της Ριζαρείου της εποχής εκείνης, ο Άγιος Νεκτάριος περιποιούταν προσωπικώς τον κήπον της Σχολής! Λέγεται ότι κάθε πρωί, πριν τον Όρθρο, ο Άγιος έσκαβε τον κήπο και τον φρόντιζε συστηματικά ( αποδεικνύοντας εμπράκτως την προς την φύσιν του γνήσια αγάπη).
Αναφέρεται και το γεγονός (κατά το έτος 1906), ενώ ακόμη ήταν στην Ριζάρειο, ότι έστειλε ως δωρεά στον Δήμο Αιγίνης πέντε χιλιάδες (5.000) μουριές για την «μωρεοφυτεία της νήσου». Σε έγγραφο του Δήμου Αίγινας (το υπ’ αριθμ. 294/12.3.1906) εκφράζονται οι ευχαριστίες και η ευγνωμοσύνη του Δημάρχου και ομολογούνται πολλές ευεργεσίες του Αγίου προς την Αίγινα. Κατ’ εξοχήν φίλος του πρασίνου επιθυμούσε να γεμίσουν όλες οι γωνιές του νησιού με φυτείες χρήσιμων δένδρων.
Αλλά και κατόπιν, στο Μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, στην Αίγινα ασχολείτο μεταξύ άλλων και «εις χειρωνακτικάς εργασίας και μάλιστα βαρείας μορφής, καλλιεργών κήπους και αγρούς, ποτίζων αυτούς δι’ ύδατος, μεταφερομένου υπ’ Αυτού εκ μακρινής αποστάσεως, ανοίγων αύλακας και οχετούς...», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται.
Κλέινω με μια προφορική μαρτυρία μιάς συνονόματής του Γερόντισσας της Ιεράς Μονής Αγίου Μηνά Αιγίνης που καταγράφει μια μοναχή της ίδιας Μονής, (σε σχετική με το θέμα μας ομιλία της): «Ανήμερα το Πάσχα έστελνε ο Άγιος μία Μοναχή μαζί με τα παιδιά, που εφιλοξενούντο στο Μοναστήρι του, να ψάλλουν στο βουνό το «Χριστός Ανέστη», για να το ακούση όλη η φύσις...»
Κυριακή 26 Οκτωβρίου 2008
Ο ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ο ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ, Ο ΠΟΛΙΟΥΧΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΗΣ ΕΝΟΡΙΑΣ ΜΑΣ
Μια από τις δημοφιλέστερες μορφές του ορθοδόξου εορτολογίου, ο Άγιος Δημήτριος εορτάζει σήμερα. Ο στρατιωτικός Άγιος που αξιώθηκε πανελληνίως μεγάλης τιμής με την αφιέρωση πολλών ναών στο όνομα του, εορτάζεται και πανηγυρίζεται και στον ομώνυμο Μητροπολιτικό Ναό στην πόλι μας (ο οποίος ναός τυγχάνει να είναι και Ενορία «δική» μας, του Συλλόγου μας –με την έννοια ότι φιλοξενεί το Σκακιστικό Τμήμα μας στο Πνευματικό του Κέντρο!).
Η ΕΝΟΡΙΑ ΜΑΣ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ
(Φωτογραφία απο τον πανηγυρικό Εσπερινό, απόψε στην Χαλκίδα)Για τον προστάτη Άγιο της Ενορίας μας, λοιπόν, αγαπητό ανα την Ορθοδοξία, Άγιο Δημήτριο, το μέλος του Συλλόγου μας, ο Ευρυβιάδης Κωνσταντινίδης, δάσκαλος και Θεσσαλονικεύς ο ίδιος, μας στέλνει το παρακάτω κείμενό του.
Saint Demetrius the Myrrhbearer
Ο Άγιος Δημήτριος
Στις 26 Οκτωβρίου η Εκκλησία μας τιμά τη μνήμη του αγίου μεγαλομάρτυρα Δημητρίου, πολιούχου και προστάτη της πόλης της Θεσσαλονίκης, που ονομάζεται και Μυροβλύτης, ενός από τους σημαντικότερους αγίους της Ορθόδοξης Εκκλησίας.Σύμφωνα με την παράδοση ο άγιος Δημήτριος γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη γύρω στο 260 μ.Χ. από χριστιανούς γονείς. Η οικογένειά του ήταν από τις πιο επιφανείς οικογένειες της πόλης. Έλαβε χριστιανική ανατροφή από την οικογένειά του και μόρφωση από σημαντικούς δασκάλους. Σε ηλικία 20 ετών κατατάχθηκε στον ρωμαϊκό στρατό και έγινε αξιωματικός. Διακρίθηκε αμέσως για τις ικανότητές του.
Στην αγιογραφία εικονίζεται νέος, ωραίος, με αθλητικό παράστημα, φορώντας τη στολή του αξιωματικού και κρατώντας τη λόγχη.
Το έτος 303 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός, πιεζόμενος από τον φοβερό συνάρχοντα Γαλέριο, κηρύσσει τον μεγαλύτερο και φοβερότερο διωγμό κατά των χριστιανών. Ο Δημήτριος, όπως και άλλοι αξιωματικοί του ρωμαϊκού στρατού, διατάσσονται να συλλάβουν και φυλακίσουν χριστιανούς. Ο Δημήτριος, παρά τις παροτρύνσεις και τις υποσχέσεις των ανωτέρων του και του ιδίου τού Αυτοκράτορα για πλούτη και αξιώματα, αρνείται , και ομολογεί θαρραλέα την πίστη του στο Χριστό. Έτσι συλλαμβάνεται και φυλακίζεται.
Όμως και μέσα στην φυλακή, ο Δημήτριος δε σταματά να διδάσκει για τον Χριστό στους μαθητές του που τον επισκέπτονται τακτικά. Ανάμεσά τους, ένας από αυτούς, είναι και ο Νέστορας.
Μια μέρα ο Νέστορας τον επισκέπτεται στη φυλακή και του ανακοινώνει ότι ο αυναυτοκράτορας του Διοκλητιανού, ο Μαξιμιανός, βρίσκεται στην πόλη και ότι στο στάδιο θα διεξαχθούν αγώνες προς τιμήν του. Στο στάδιο βρίσκεται ακόμη ένας γιγαντόσωμος ειδωλολάτρης, ο Λυαίος, ο οποίος προκαλεί και βρίζει τους χριστιανούς, καλώντας όποιον θέλει να αναμετρηθεί μαζί του.
(Συνεχίζεται...)
Φωτογραφία (όπως και η υπ. αρ. 2 της παρούσας ανάρτησης) από τον αποψινό πανηγυρικό εσπερινό στον Ενοριακό μας Ναό, την Μητρόπολι Χαλκίδος, όπου χοροστάτησε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Χρυσόστομος.
Παρασκευή 25 Ιουλίου 2008
ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ, ΜΙΑ ΠΑΝΤΡΕΜΕΝΗ, ΧΗΡΑ ΚΑΙ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΑ ΑΓΙΑ, ΚΑΙ ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
Σήμερα, 25 Ιουλίου η Εκκλησία τιμά όχι μόνο την κοίμησι της Αγίας Άννης, αλλά και την μνήμη (μεταξύ άλλων αγίων) της Οσίας Ολυμπιάδος τής Διακόνου.
Μια γρήγορη ματιά στο συναξάριο της Αγίας μάς παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα ιστορική γυναικεία μορφή. Προτάσσω ότι είναι η πιο γνωστή Διακόνισσα της εκκλησιαστικής μας ιστορίας, λαμπρή εκπρόσωπος ενός άδικα εξαφανισμένου εκκλησιαστικού θεσμού που είναι καιρός -20 χρόνια πέρασαν πια κι από το Διορθόδοξο Θεολογικό Συνέδριο της Ρόδου με την θετική του εισήγησι- να αναβιώση.
Κόρη επιφανών γονέων , πλούσια, αρκετά μορφωμένη, νέα, ωραία και έξυπνη. Παντρεύτηκε περι το 385 τον έπαρχο της Κωνσταντινουπόλεως Νεβρίδιο. Όμως ο γάμος της δεν ευτύχησε, καθόσον ο άνδρας της πέθανε μετά από λίγο (κατά τον συναξαριστή μάλιστα «Eις καιρόν γαρ οπού ήτον ακόμη παρθένος, απέθανεν ο ταύτης νυμφίος, όθεν έμεινεν ενταυτώ και παρθένος και χήρα η αυτή» (Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Γ´. Εκδόσεις Δόμος, 2005).
Η ίδια, όμως, την χηρεία της θεώρησε θεόσταλτο σημείο προς αφιέρωσι σε Αυτόν με έργα ασκήσεως και ευποιϊας. Στην συνέχεια γίνεται πιστή μαθήτρια και ακόλουθος του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, στον οποίο προσφέρει όλο τον πλούτο της , για να τον χρησιμοποιήσει για τις ανάγκες της Εκκλησίας. Χειροτονήθηκε διάκονος από τον άγιο Νεκτάριο, πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κι έκτισε δικό της μοναστήρι στο οποίο θεοφιλώς έζησε.
« Όθεν και προς αυτήν ο θείος Xρυσόστομος έστειλε τας πολλάς εκείνας και μελιρρύτους του επιστολάς. Eις το τέλος δε της ζωής της εκοσμήθη η Oσία αύτη και με τον στέφανον της ομολογίας. Yπέρ γαρ της αληθείας, άδικον έλαβεν εξορίαν, όπου και τελειωθείσα η τρισολβία απήλθε προς Kύριον.» (Εκοιμήθη εν Νικομήδεια, το 408 ή κατ’ άλλους το 410)
Περισσότερα για την Οσία Ολυμπιάδα βλ. http://www.aegeantimes.gr/pigizois/BIBLIA/diakonisses_kef_Ε.htm
(Ως οπαδός του αντιεξουσιαστή μεγάλου Αγίου, δέχεται και αυτή εξορία και αυτό το γεγονός της εν εξορία αποδημίας υπογραμμίζει το δίστιχο στον συναξαριστή:
«Oλυμπιάς πεσούσα πατρίδος φίλης,
Προς την άνω χαίρουσα βαίνει πατρίδα.»)
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΟΣ ΠΑΡΑΙΝΕΤΙΚΟΝ ΠΡΟΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ
Όμως η Ολυμπιάς ήταν γνωστή και του ιδιαίτερα αγαπητού μου αγίου, του Γρηγορίου του Θεολόγου. Ήδη από την περίοδο 379-381 μ.Χ., όταν ο Γρηγόριος Αριανζηνός (:κατ’ εμέ – Ναζιανζηνός κατά τους Δυτικούς) βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, είχαν συναντηθή.
Γνωρίζουμε επίσης ότι ο Γρηγόριος ήταν καλεσμένος στον γάμο της. Ταλαιπωρούμενος εκείνη την περίοδο από ασθένεια ο γέρων δεν ήταν δυνατόν να παρευρεθή και αντ’ αυτού της έστειλε ως γαμήλιο δώρο ένα ποίημά του.
Από αυτό το πολύστιχο (111 στίχοι σε δακτυλικό εξάμετρο!) μεστό παραινέσεων ποίημα (το αριθμούμενο ως 6ο από τα λεγόμενα «Ιστορικά έπη») προς την ονομαστή για τις αρετές της Ολυμπιάδα, μία έμμετρη σύνθεσι όπου συμπυκνώνεται η αντίληψι του πόντιου-Καππαδόκη Αγίου για την Γυναίκα και τις υποχρεώσεις της σε έναν χριστιανικό γάμο, επιτρέψτε μου να σταχυολογήσω (αποδίδοντας στην νεοελληνική) μερικούς στίχους.
Της απευθύνεται ως πνευματικός της πατέρας:
1-5 «Παιδί μου, τούτο, το ευγενές, εγώ, σου στέλνω δώρο
ο Γρηγόριος. Κι η συμβουλή η άριστη είναι η πατρική.
Ούτε το δεμένο με πετράδια χρυσάφι είναι στολίδι
για ευγενείς γυναίκες, Ολυμπιάδα, ούτε με θελκτικά ξεδιάντροπο
συνήθειο να χρωματίζεις την (όμορφη) βασιλική σου όψι…»
Δεν λείπουν οι στοχασμοί,
19 «Σε όλα παραμονεύει ο κόρος. Ο ακόρεστος πόθος (του έρωτα) είναι ο άριστος»
44 «Για τον πνιγμένο (στην στενοχώρια) άνδρα, η γυναίκα του απάνεμο λιμάνι»
81 «Γλώσσα απρόσεκτη βάζει συχνά σε κίνδυνο αθώους»
οι γενικές και πρακτικές συμβουλές,
9-10 «Νοιάσου για την σωφροσύνη και την θαυμαστή ομορφιά
Μέσα στα σκεπασμένα μάτια. Κι οι τρόποι σου τ’ ομορφότερο άνθος…»
12 «Να σέβεσαι πρώτα τον Θεό, μετά τον σύζυγό σου»
82 «Να σωπαίνης, καλύτερα, όταν σε βιάζει το πράγμα σε λόγια
παρά να μιλάς, όταν η περίστασι τον άκομψο λόγο αποκλείει»
ακόμα και εκείνες που αφορούν τις σαρκικές ορμές:
86 – 87 «Δέξου κι αυτό: μην έχης αδάμαστη την όρεξι της σάρκας
κι ούτε στο συζυγικό πάντα να δίνεσαι κρεβάτι. Πείθε τον άντρα σου
να τηρεί τις μέρες τις αγνότερες. Γιατί έτσι πρέπει…»
Για να κλείση το ποίημά του με μια ευχή για - τί άλλο; - ευτεκνία:
108 – 111 «Τώρα, λοιπόν, το ενθύμιο το έχεις. Κι αν θές ακόμα κάτι:
Να γίνης εύχομαι πολύκαρπο αμπέλι, για των παιδιών σου τα παιδιά.
Έτσι από περισσότερους, ο μέγας Θεός, θα γίνη να υμνείται.
Γι’ Αυτόνε και γεννιόμαστε, σ’ Αυτόνε κι από 'δώ αναχωρούμε».
Μια γρήγορη ματιά στο συναξάριο της Αγίας μάς παρουσιάζει μια ενδιαφέρουσα ιστορική γυναικεία μορφή. Προτάσσω ότι είναι η πιο γνωστή Διακόνισσα της εκκλησιαστικής μας ιστορίας, λαμπρή εκπρόσωπος ενός άδικα εξαφανισμένου εκκλησιαστικού θεσμού που είναι καιρός -20 χρόνια πέρασαν πια κι από το Διορθόδοξο Θεολογικό Συνέδριο της Ρόδου με την θετική του εισήγησι- να αναβιώση.
Κόρη επιφανών γονέων , πλούσια, αρκετά μορφωμένη, νέα, ωραία και έξυπνη. Παντρεύτηκε περι το 385 τον έπαρχο της Κωνσταντινουπόλεως Νεβρίδιο. Όμως ο γάμος της δεν ευτύχησε, καθόσον ο άνδρας της πέθανε μετά από λίγο (κατά τον συναξαριστή μάλιστα «Eις καιρόν γαρ οπού ήτον ακόμη παρθένος, απέθανεν ο ταύτης νυμφίος, όθεν έμεινεν ενταυτώ και παρθένος και χήρα η αυτή» (Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Γ´. Εκδόσεις Δόμος, 2005).
Η ίδια, όμως, την χηρεία της θεώρησε θεόσταλτο σημείο προς αφιέρωσι σε Αυτόν με έργα ασκήσεως και ευποιϊας. Στην συνέχεια γίνεται πιστή μαθήτρια και ακόλουθος του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, στον οποίο προσφέρει όλο τον πλούτο της , για να τον χρησιμοποιήσει για τις ανάγκες της Εκκλησίας. Χειροτονήθηκε διάκονος από τον άγιο Νεκτάριο, πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως κι έκτισε δικό της μοναστήρι στο οποίο θεοφιλώς έζησε.
« Όθεν και προς αυτήν ο θείος Xρυσόστομος έστειλε τας πολλάς εκείνας και μελιρρύτους του επιστολάς. Eις το τέλος δε της ζωής της εκοσμήθη η Oσία αύτη και με τον στέφανον της ομολογίας. Yπέρ γαρ της αληθείας, άδικον έλαβεν εξορίαν, όπου και τελειωθείσα η τρισολβία απήλθε προς Kύριον.» (Εκοιμήθη εν Νικομήδεια, το 408 ή κατ’ άλλους το 410)
Περισσότερα για την Οσία Ολυμπιάδα βλ. http://www.aegeantimes.gr/pigizois/BIBLIA/diakonisses_kef_Ε.htm
(Ως οπαδός του αντιεξουσιαστή μεγάλου Αγίου, δέχεται και αυτή εξορία και αυτό το γεγονός της εν εξορία αποδημίας υπογραμμίζει το δίστιχο στον συναξαριστή:
«Oλυμπιάς πεσούσα πατρίδος φίλης,
Προς την άνω χαίρουσα βαίνει πατρίδα.»)
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΟΣ ΠΑΡΑΙΝΕΤΙΚΟΝ ΠΡΟΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ
Όμως η Ολυμπιάς ήταν γνωστή και του ιδιαίτερα αγαπητού μου αγίου, του Γρηγορίου του Θεολόγου. Ήδη από την περίοδο 379-381 μ.Χ., όταν ο Γρηγόριος Αριανζηνός (:κατ’ εμέ – Ναζιανζηνός κατά τους Δυτικούς) βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη, είχαν συναντηθή.
Γνωρίζουμε επίσης ότι ο Γρηγόριος ήταν καλεσμένος στον γάμο της. Ταλαιπωρούμενος εκείνη την περίοδο από ασθένεια ο γέρων δεν ήταν δυνατόν να παρευρεθή και αντ’ αυτού της έστειλε ως γαμήλιο δώρο ένα ποίημά του.
Από αυτό το πολύστιχο (111 στίχοι σε δακτυλικό εξάμετρο!) μεστό παραινέσεων ποίημα (το αριθμούμενο ως 6ο από τα λεγόμενα «Ιστορικά έπη») προς την ονομαστή για τις αρετές της Ολυμπιάδα, μία έμμετρη σύνθεσι όπου συμπυκνώνεται η αντίληψι του πόντιου-Καππαδόκη Αγίου για την Γυναίκα και τις υποχρεώσεις της σε έναν χριστιανικό γάμο, επιτρέψτε μου να σταχυολογήσω (αποδίδοντας στην νεοελληνική) μερικούς στίχους.
Της απευθύνεται ως πνευματικός της πατέρας:
1-5 «Παιδί μου, τούτο, το ευγενές, εγώ, σου στέλνω δώρο
ο Γρηγόριος. Κι η συμβουλή η άριστη είναι η πατρική.
Ούτε το δεμένο με πετράδια χρυσάφι είναι στολίδι
για ευγενείς γυναίκες, Ολυμπιάδα, ούτε με θελκτικά ξεδιάντροπο
συνήθειο να χρωματίζεις την (όμορφη) βασιλική σου όψι…»
Δεν λείπουν οι στοχασμοί,
19 «Σε όλα παραμονεύει ο κόρος. Ο ακόρεστος πόθος (του έρωτα) είναι ο άριστος»
44 «Για τον πνιγμένο (στην στενοχώρια) άνδρα, η γυναίκα του απάνεμο λιμάνι»
81 «Γλώσσα απρόσεκτη βάζει συχνά σε κίνδυνο αθώους»
οι γενικές και πρακτικές συμβουλές,
9-10 «Νοιάσου για την σωφροσύνη και την θαυμαστή ομορφιά
Μέσα στα σκεπασμένα μάτια. Κι οι τρόποι σου τ’ ομορφότερο άνθος…»
12 «Να σέβεσαι πρώτα τον Θεό, μετά τον σύζυγό σου»
82 «Να σωπαίνης, καλύτερα, όταν σε βιάζει το πράγμα σε λόγια
παρά να μιλάς, όταν η περίστασι τον άκομψο λόγο αποκλείει»
ακόμα και εκείνες που αφορούν τις σαρκικές ορμές:
86 – 87 «Δέξου κι αυτό: μην έχης αδάμαστη την όρεξι της σάρκας
κι ούτε στο συζυγικό πάντα να δίνεσαι κρεβάτι. Πείθε τον άντρα σου
να τηρεί τις μέρες τις αγνότερες. Γιατί έτσι πρέπει…»
Για να κλείση το ποίημά του με μια ευχή για - τί άλλο; - ευτεκνία:
108 – 111 «Τώρα, λοιπόν, το ενθύμιο το έχεις. Κι αν θές ακόμα κάτι:
Να γίνης εύχομαι πολύκαρπο αμπέλι, για των παιδιών σου τα παιδιά.
Έτσι από περισσότερους, ο μέγας Θεός, θα γίνη να υμνείται.
Γι’ Αυτόνε και γεννιόμαστε, σ’ Αυτόνε κι από 'δώ αναχωρούμε».
Δευτέρα 26 Μαΐου 2008
O ΆΓΙΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Ο ΕΚ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (Αλέξανδρος ο Δερβίσης). Sant' Alessandro neomartire, il Derviscio
AΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ο ΔΕΡΒΙΣΗΣ
SANT' ALESSANDRO NEOMARTIRE, IL DERVISCIO
Σήμερα το εορτολόγιο της Εκκλησίας μας μεταξύ άλλων τιμά και την μνήμη ενός νεομάρτυρα, ονόματι Αλέξανδρος ο Δερβίσης!
Ναι, καλά καταλάβατε, μωαμεθανός, ισλαμιστής και μάλιστα ΔΕΡΒΙΣΗΣ! Έλληνας που εξισλαμίστηκε στην Τουρκοκρατία, αλλά μετά, και ενώ είχε γίνη Δερβίσης, άρχισε να συμπεριφέρεται ως δια Χριστόν σαλός και στο τέλος, μια μέρα, οδηγήθηκε στο μαρτύριο. Ήταν 26 Μαΐου τού 1794…
Περένθεσι:
ΚΑΙ ΜΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΑΛΕΨΑΜΕ ΤΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ. ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΑΛΕΥΟΥΜΕ!!
Μια ματιά, λοιπόν, στο Συναξάρι τού εκ Θεσσαλονίκης συνονόματου Αγίου επιβάλλεται.
Άλλωστε είναι και σχετικά σπάνιες οι περιπτώσεις αγιοποίησης αλλαξοπιστησάντων χριστιανών, « ΑΡΝΗΣΙΧΡΙΣΤΩΝ», που επανήλθαν στην Πίστι την Αγία.
Ο άγιος Αλέξανδρος καταγόταν από την περιοχή Λαοδηγήτρια της Θεσσαλονίκης. Σε νεαρή ηλικία οι γονείς του τον έστειλαν στη Σμύρνη, προσπαθώντας να τον προφυλάξουν από τις ακόλαστες προθέσεις κάποιου Τούρκου. Εκει ο νεαρός ρωμιός βρήκε δουλειά σ’ έναν Τούρκο πασά και κάποια στιγμή εξισλαμίζεται. Ύστερα, ο Αλέξανδρος εγκαταλείπει την Σμύρνη και αφού ταξίδεψε αρκετά, πηγαίνει στην Μέκκα προσκυνητής και δέχεται το σχήμα τού δερβίση εγγραφόμενος στο σχετικό Τάγμα. Κι ενώ άρχισε να κηρύττει την ισλαμική θρησκεία ως δερβίσης, κάτι συνέβη στην ψυχή του και ανένηψε. Έτσι νιώθοντας χριστιανός άρχισε να ζή ως δια Χριστόν σαλός και υπό το σχήμα πάντα τού Δερβίση, περιόδευσε για χρόνια σε υπόδουλες χώρες ελέγχοντας σκληρά την τουρκική τυραννική εξουσία.
« Όσες δε φορές του δόθηκε η ευκαιρία να εκδηλώσει την πίστη του στο Xριστό το έκανε εκτελώντας αγαθά έργα. Ευρισκόμενος στη Χίο, παρακολούθησε άφοβα σε Χριστιανική Εκκλησία τις ιερές ακολουθίες της Μ. Τεσσαρακοστής φορώντας ακόμη τα ρούχα του Δερβίση. Από τη Χίο μετέβη στη Σμύρνη και παρουσιάσθηκε στον κριτή της πόλης στον οποίο ομολόγησε με θάρρος ότι μετανόησε για την προηγούμενη μεταστροφή του και ότι θα επανερχόταν πλέον στο Χριστιανισμό. Μπροστά του δε έβγαλε και ποδοπάτησε τα ρούχα του Δερβίση. Τον έριξαν αμέσως στη φυλακή από την οποία τον έβγαλαν τρεις φορές προσπαθώντας με κολακείες και απειλές να κάμψουν το φρόνημά του και την πίστη του. Όμως ο Αλέξανδρος παρέμεινε ακατάβλητος και σταθερός στην απόφασή του να μαρτυρήσει για την πίστη του. Όταν δε προσήλθε στον τόπο της εκτέλεσης προσευχόταν γονατιστός και ατάραχος μπροστά στο πολυάριθμο και μανιασμένο πλήθος. Γεμάτος χαρά και θάρρος, υπέμεινε με καρτερία το μαρτυρικό του θάνατο δι` αποκεφαλισμού, στις 26 Μαΐου 1794, γενόμενος έτσι κι εκείνος κάτοικος της άνω Ιερουσαλήμ και μέτοχος της ουράνιας δόξας» (ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, Συναξαριστής βλ. http://www.ecclesia.gr/greek/synaxaire/synaxari.asp?minas=5&id=267%231_bottom ).
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ. Ήχος πλ. α΄. Τον συνάναρχον Λόγον.
"Εν αθλήσει νομίμως Μάρτυς ηρίστευσας,
και τον σε τρώσαντα πρώην κατηγωνίσω εχθρόν,
και Μαρτύρων κοινωνός ώφθης Αλέξανδρε.
Όθεν ως άγιον βλαστόν, Θεσσαλονίκη τιμά σε ,
και πόθω ανακράζει σοι : μή διαλίπης πρεσβεύων,
ελεηθήναι τούς τιμώντας σε".
Πιο πλήρες συναξάρι και αλλά και βιβλιογραφία βλ.: http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=20
SANT' ALESSANDRO NEOMARTIRE, IL DERVISCIO
Σήμερα το εορτολόγιο της Εκκλησίας μας μεταξύ άλλων τιμά και την μνήμη ενός νεομάρτυρα, ονόματι Αλέξανδρος ο Δερβίσης!
Ναι, καλά καταλάβατε, μωαμεθανός, ισλαμιστής και μάλιστα ΔΕΡΒΙΣΗΣ! Έλληνας που εξισλαμίστηκε στην Τουρκοκρατία, αλλά μετά, και ενώ είχε γίνη Δερβίσης, άρχισε να συμπεριφέρεται ως δια Χριστόν σαλός και στο τέλος, μια μέρα, οδηγήθηκε στο μαρτύριο. Ήταν 26 Μαΐου τού 1794…
Περένθεσι:
ΚΑΙ ΜΕ ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΑΛΕΨΑΜΕ ΤΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΤΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ. ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΑΛΕΥΟΥΜΕ!!
Μια ματιά, λοιπόν, στο Συναξάρι τού εκ Θεσσαλονίκης συνονόματου Αγίου επιβάλλεται.
Άλλωστε είναι και σχετικά σπάνιες οι περιπτώσεις αγιοποίησης αλλαξοπιστησάντων χριστιανών, « ΑΡΝΗΣΙΧΡΙΣΤΩΝ», που επανήλθαν στην Πίστι την Αγία.
Ο άγιος Αλέξανδρος καταγόταν από την περιοχή Λαοδηγήτρια της Θεσσαλονίκης. Σε νεαρή ηλικία οι γονείς του τον έστειλαν στη Σμύρνη, προσπαθώντας να τον προφυλάξουν από τις ακόλαστες προθέσεις κάποιου Τούρκου. Εκει ο νεαρός ρωμιός βρήκε δουλειά σ’ έναν Τούρκο πασά και κάποια στιγμή εξισλαμίζεται. Ύστερα, ο Αλέξανδρος εγκαταλείπει την Σμύρνη και αφού ταξίδεψε αρκετά, πηγαίνει στην Μέκκα προσκυνητής και δέχεται το σχήμα τού δερβίση εγγραφόμενος στο σχετικό Τάγμα. Κι ενώ άρχισε να κηρύττει την ισλαμική θρησκεία ως δερβίσης, κάτι συνέβη στην ψυχή του και ανένηψε. Έτσι νιώθοντας χριστιανός άρχισε να ζή ως δια Χριστόν σαλός και υπό το σχήμα πάντα τού Δερβίση, περιόδευσε για χρόνια σε υπόδουλες χώρες ελέγχοντας σκληρά την τουρκική τυραννική εξουσία.
« Όσες δε φορές του δόθηκε η ευκαιρία να εκδηλώσει την πίστη του στο Xριστό το έκανε εκτελώντας αγαθά έργα. Ευρισκόμενος στη Χίο, παρακολούθησε άφοβα σε Χριστιανική Εκκλησία τις ιερές ακολουθίες της Μ. Τεσσαρακοστής φορώντας ακόμη τα ρούχα του Δερβίση. Από τη Χίο μετέβη στη Σμύρνη και παρουσιάσθηκε στον κριτή της πόλης στον οποίο ομολόγησε με θάρρος ότι μετανόησε για την προηγούμενη μεταστροφή του και ότι θα επανερχόταν πλέον στο Χριστιανισμό. Μπροστά του δε έβγαλε και ποδοπάτησε τα ρούχα του Δερβίση. Τον έριξαν αμέσως στη φυλακή από την οποία τον έβγαλαν τρεις φορές προσπαθώντας με κολακείες και απειλές να κάμψουν το φρόνημά του και την πίστη του. Όμως ο Αλέξανδρος παρέμεινε ακατάβλητος και σταθερός στην απόφασή του να μαρτυρήσει για την πίστη του. Όταν δε προσήλθε στον τόπο της εκτέλεσης προσευχόταν γονατιστός και ατάραχος μπροστά στο πολυάριθμο και μανιασμένο πλήθος. Γεμάτος χαρά και θάρρος, υπέμεινε με καρτερία το μαρτυρικό του θάνατο δι` αποκεφαλισμού, στις 26 Μαΐου 1794, γενόμενος έτσι κι εκείνος κάτοικος της άνω Ιερουσαλήμ και μέτοχος της ουράνιας δόξας» (ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, Συναξαριστής βλ. http://www.ecclesia.gr/greek/synaxaire/synaxari.asp?minas=5&id=267%231_bottom ).
ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ. Ήχος πλ. α΄. Τον συνάναρχον Λόγον.
"Εν αθλήσει νομίμως Μάρτυς ηρίστευσας,
και τον σε τρώσαντα πρώην κατηγωνίσω εχθρόν,
και Μαρτύρων κοινωνός ώφθης Αλέξανδρε.
Όθεν ως άγιον βλαστόν, Θεσσαλονίκη τιμά σε ,
και πόθω ανακράζει σοι : μή διαλίπης πρεσβεύων,
ελεηθήναι τούς τιμώντας σε".
Πιο πλήρες συναξάρι και αλλά και βιβλιογραφία βλ.: http://www.imth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=1&&page=147&saintid=20
Τρίτη 13 Μαΐου 2008
O ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Ο ΜΑΡΤΥΣ: 13 ΜΑΪΟΥ. IN SANCTUM ALEXANDRUM (Synaxarium)
In sanctum Alexandrum
Ήταν μεγάλη μου η έκπληξι θυμάμαι, όταν πριν από λίγα χρόνια αναδιφώντας στο Αναγνωστήριο Βυζαντινών Σπουδών – και για άσχετο ζήτημα – ανακάλυψα έναν άγιο συνονόματό μου. Τον Άγιο Αλέξανδρο τον Μάρτυρα. Καμμία σχέσι με τον άλλον καθ’ όλα σεβαστό Άγιο Αλέξανδρο, Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, που εκοιμήθη ειρηνικά σε μεγάλη ηλικία το 340 μ. Χ. και ο οποίος εορτάζεται την 30 Αυγούστου.
Μέσα σε μια πολύτομη σειρά υμνογραφίας με Κανόνες συνθεμένους από διαφόρους βυζαντινούς μας υμνογράφους και μελωδούς βρήκα στο Μηναίο τού Μαΐου για τους εορταζομένους αγίους της 13ης του μηνός, έναν άδηλο ως προς την πατρότητα κανόνα, (αριθμούμενος ως 16ος , Canon XVI), για τον Άγιο με το ένδοξο ελληνικό όνομα. Στον κανόνα με τον λατινικό τίτλο In sanctum Alexandrum [Αρχή: Τη φωτοφόρω ημέρα /Ακροστιχίδα: άνευ /Ήχος: δ΄ Τω οδηγήσαντι πάλαι] συμπεριλαμβανόταν –αρκετά σύνηθες – το synaxarium* του Αγίου:
Μέσα σε μια πολύτομη σειρά υμνογραφίας με Κανόνες συνθεμένους από διαφόρους βυζαντινούς μας υμνογράφους και μελωδούς βρήκα στο Μηναίο τού Μαΐου για τους εορταζομένους αγίους της 13ης του μηνός, έναν άδηλο ως προς την πατρότητα κανόνα, (αριθμούμενος ως 16ος , Canon XVI), για τον Άγιο με το ένδοξο ελληνικό όνομα. Στον κανόνα με τον λατινικό τίτλο In sanctum Alexandrum [Αρχή: Τη φωτοφόρω ημέρα /Ακροστιχίδα: άνευ /Ήχος: δ΄ Τω οδηγήσαντι πάλαι] συμπεριλαμβανόταν –αρκετά σύνηθες – το synaxarium* του Αγίου:
…ΕΠΙ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΜΑΞΙΜΙΑΝΟΥ ΕΚ ΡΩΜΗΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ ΥΠΟ ΤΗΝ ΤΑΞΙΝ ΤΙΒΕΡΙΑΝΟΥ ΚΟΜΗΤΟΣ, (…) ΣΥΝ ΤΩι ΟΙΚΕΙΩι ΑΥΤΟΥ ΤΑΓΜΑΤΙ ΘΥΟΝΤΟΣ ΤΟΙΣ ΕΙΔΩΛΟΙΣ, ΟΥ ΚΑΤΕΔΕΞΑΤΟ ΘΥΣΑΙ Ο ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ (…) ΚΑΙ ΛΑΜΠΡΥΘΕΝΤΟΣ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟΝ ΚΑΙ ΛΑΜΨΑΝΤΟΣ – ΚΑΙ ΓΑΡ ΠΡΩΗΝ ΗΝ ΩΡΑΙΟΣ ΤΗΝ ΟΨΙΝ ΑΓΓΕΛΩι ΠΡΟΣΕΟΙΚΩΣ - …ΑΛΛΑ ΠΑΡΑΔΟΥΣ ΤΙΒΕΡΙΩι ΚΑΙ ΣΕΒΑΣΤΙΑΝΩι ΕΠΑΡΧΩι ΤΙΜΩΡΕΙΣΘΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΔΟΝ ΑΠΟ ΡΩΜΗΣ ΜΕΧΡΙ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ, ΤΟΝ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΠΟΛΕΜΟΝ ΑΥΤΟΙΣ ΕΓΧΕΙΡΙΣΑΣ (= Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ).
(…) ΦΙΛΙΠΠΟΥΠΟΛΙΝ (…) ΒΕΡΟΙΑΝ ΕΝ ΤΟΠΩι ΛΕΓΟΜΕΝΟΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΑΙΣ, ΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΙΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣ ΤΥΠΤΕΤΑΙ ΣΦΟΔΡΩΣ.
(…) ΛΕΙΠΟΝΤΟΣ ΔΕ ΥΔΑΤΟΣ, ΔΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ Ο ΑΓΙΟΣ ΥΔΩΡ ΕΞΗΝΕΓΚΕΝ (…) ΚΑΙ ΔΙΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΕΝ ΔΡΙΖΙΠΑΡΩι ΠΟΛΕΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ, ΕΝ ΤΩ ΠΑΡΑΡΡΕΟΝΤΙ ΓΕΝΟΜΕΝΟΣ ΠΟΤΑΜΩι ΤΗΝ ΔΙΑ ΞΙΦΟΥΣ ΑΠΟΦΑΣΙΝ ΔΕΧΕΤΑΙ.
ΤΕΛΕΙΤΑΙ ΔΕ Η ΑΥΤΟΥ ΣΥΝΑΞΙΣ ΕΝ ΚΕΝΤΟΥΚΕΛΛΑΙΣ.
(…) ΦΙΛΙΠΠΟΥΠΟΛΙΝ (…) ΒΕΡΟΙΑΝ ΕΝ ΤΟΠΩι ΛΕΓΟΜΕΝΟΝ ΠΑΡΕΜΒΟΛΑΙΣ, ΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΙΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣ ΤΥΠΤΕΤΑΙ ΣΦΟΔΡΩΣ.
(…) ΛΕΙΠΟΝΤΟΣ ΔΕ ΥΔΑΤΟΣ, ΔΙΑ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ Ο ΑΓΙΟΣ ΥΔΩΡ ΕΞΗΝΕΓΚΕΝ (…) ΚΑΙ ΔΙΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΕΝ ΔΡΙΖΙΠΑΡΩι ΠΟΛΕΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ, ΕΝ ΤΩ ΠΑΡΑΡΡΕΟΝΤΙ ΓΕΝΟΜΕΝΟΣ ΠΟΤΑΜΩι ΤΗΝ ΔΙΑ ΞΙΦΟΥΣ ΑΠΟΦΑΣΙΝ ΔΕΧΕΤΑΙ.
ΤΕΛΕΙΤΑΙ ΔΕ Η ΑΥΤΟΥ ΣΥΝΑΞΙΣ ΕΝ ΚΕΝΤΟΥΚΕΛΛΑΙΣ.
Συνοψίζω:
Όνομα: Αλέξανδρος
Καταγωγή: άδηλη (η αναφορά εκ Ρώμης δεν είναι καθοριστική). Δεν αποκλείεται η ελληνική ιδίως εκ μητρός
Ιδιότητα: στρατιώτης
Χρόνος: Επι Μαξιμιανού (αυτοκράτωρ - διαρχία με Διοκλητιανό - 286-305). Πιθανότερη η εστίασι στο 303-305
Αιτία μαρτυρίου: η άρνησι λατρείας ειδώλων και η ομολογία Χριστού
Τόπος Μαρτυρίου: πλησίον Δριζιπάρω (;) πόλει της Θράκης
Εμφάνισι: αγγελικά όμορφος
Θαυματουργία: (Μόνο αυτό φθάνει: του μέλλοντος αυτόν εκτέμνειν δημίου αναδυομένου την πρόσταξιν δια το καθοράν αγγελλικάς δυνάμεις περι τον άγιον και μή τολμώντος την επιχείρησιν μικρόν αποστήναι αυτού δια προσευχής τούς φρουρούντας αγγέλους ποιήσας, τέμνεται τον αυχένα!)
Καταγωγή: άδηλη (η αναφορά εκ Ρώμης δεν είναι καθοριστική). Δεν αποκλείεται η ελληνική ιδίως εκ μητρός
Ιδιότητα: στρατιώτης
Χρόνος: Επι Μαξιμιανού (αυτοκράτωρ - διαρχία με Διοκλητιανό - 286-305). Πιθανότερη η εστίασι στο 303-305
Αιτία μαρτυρίου: η άρνησι λατρείας ειδώλων και η ομολογία Χριστού
Τόπος Μαρτυρίου: πλησίον Δριζιπάρω (;) πόλει της Θράκης
Εμφάνισι: αγγελικά όμορφος
Θαυματουργία: (Μόνο αυτό φθάνει: του μέλλοντος αυτόν εκτέμνειν δημίου αναδυομένου την πρόσταξιν δια το καθοράν αγγελλικάς δυνάμεις περι τον άγιον και μή τολμώντος την επιχείρησιν μικρόν αποστήναι αυτού δια προσευχής τούς φρουρούντας αγγέλους ποιήσας, τέμνεται τον αυχένα!)
Μετά από την ανάγνωσι του Συναξάριου του (και την συνακόλουθη περιληπτική απόδοσι στην Νεοελληνική – περισσότερα σε επόμενο τεύχος τού Νέου ΠΑΛΑΜΗΔΗ) θα με καταλάβετε, ίσως, γιατί έκτοτε επιθυμώ να τιμώ – έστω και μόνος μου - την μνήμη αυτού του ξεχασμένου (μέσα στα παλαιότερα ορθόδοξα αγιολόγια αναφέρεται. Στις νεώτερες εκδόσεις των ημερολογιακών αγιολογίων τής Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας συνήθως δεν υπάρχει ή πνίγεται μέσα σε μια αχλή σύγχυσης**) ήρωα-AΘΛΗΤΟΥ της Πίστεώς μας. Το να εορτάζης, άλλωστε, δυό φορές τον χρόνο είναι κακό;
Μελαγχολικά αναρωτιέμαι: πόσοι θεοσεβείς άνδρες και γυναίκες από την Ιουδαϊκή (παλαιοδιαθητική) παράδοσι ξεχάστηκαν από την Εκκλησία μας; ΚΑΝΕΝΑΣ (εξ όσων γνωρίζω). Όλοι, πρόσωπα και ονόματα τιμώνται και καμμιά φορά επιδεικτικά από κάποιους προτιμώνται.. Ένας στρατιωτικός άγιος*** των πρώτων αιώνων, νέος, ωραίος, ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ με πίστι Χριστού θαυμαστή και με όνομα που μας συνδέει με τον Αρχαίο Κόσμο - . προγονικό παρελθόν ΜΟΝΟ ΗΜΩΝ των Ελλήνων ορθοδόξων - μάς… περισσεύει;
Ά, να μην το ξεχάσω:
Από το υμνογραφικό έργο που λέγαμε (τον εν λόγω Κανόνα, που με επιφυλάξεις οι συγγραφείς τον αποδίδουν στον σημαντικότατο υμνογράφο του 9ου αι. Ιωσήφ) έχω σημειώσει σε μια καρτέλλα μόνο τρείς στίχους από το β΄ τροπάριο της η΄ ωδής:
Των μαρτύρων ‘η καλλονή (…)
‘Ύμνοις ευφημείσθω
Μελαγχολικά αναρωτιέμαι: πόσοι θεοσεβείς άνδρες και γυναίκες από την Ιουδαϊκή (παλαιοδιαθητική) παράδοσι ξεχάστηκαν από την Εκκλησία μας; ΚΑΝΕΝΑΣ (εξ όσων γνωρίζω). Όλοι, πρόσωπα και ονόματα τιμώνται και καμμιά φορά επιδεικτικά από κάποιους προτιμώνται.. Ένας στρατιωτικός άγιος*** των πρώτων αιώνων, νέος, ωραίος, ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑΣ με πίστι Χριστού θαυμαστή και με όνομα που μας συνδέει με τον Αρχαίο Κόσμο - . προγονικό παρελθόν ΜΟΝΟ ΗΜΩΝ των Ελλήνων ορθοδόξων - μάς… περισσεύει;
Ά, να μην το ξεχάσω:
Από το υμνογραφικό έργο που λέγαμε (τον εν λόγω Κανόνα, που με επιφυλάξεις οι συγγραφείς τον αποδίδουν στον σημαντικότατο υμνογράφο του 9ου αι. Ιωσήφ) έχω σημειώσει σε μια καρτέλλα μόνο τρείς στίχους από το β΄ τροπάριο της η΄ ωδής:
Των μαρτύρων ‘η καλλονή (…)
‘Ύμνοις ευφημείσθω
Αλέξανδρος ‘ο μέγας.
...........................................................................
* Συναξάρια, ως γνωστόν, ονομάζονται αφηγήσεις σχετικά με την ευσεβή ζωή, την θαυματουργική δράσι ή το μαρτύριο των Αγίων, οι οποίες από παλιά θα διαβάζονταν στις συνάξεις των χριστιανών. Πρόκειται δηλαδή για σύντομα αφηγηματικά κείμενα συνήθως απλοϊκού ύφους. Από τους ύστερους βυζαντινούς αιώνες έχουν τοποθετηθή κατά ημερολογιακή σειρά, σύμφωνα με το εορτολόγιο της Εκκλησίας, σε ένα βιβλίο που επίσης ονομάζεται Συναξάριο (ή λαϊκότερα Συναξαριστής) .
** Δέν λέμε ότι είναι άγνωστος στα εν χρήσει επίσημα λειτουργικά βιβλία της Εκκλησίας μας. Αλλά τονίζουμε το γεγονός ότι καί πλήρης σύγχυσι επικρατεί περι το πρόσωπό του (παράδειγμα: τρείς (3) φορές αναφέρεται στον «Μέγα Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας» -Αθήναι 1999, ε΄ έκδοσι- σε τρείς διαφορετικές, δηλ. ημερομηνίες 25 Φεβρουαρίου,13 και 14 Μαίου), και κανείς δεν εγείρει θέμα ριζικής τακτοποίησης.
Βεβαίως και ο ιστοχώρος http://athos.edo.gr/ στο καλά οργανωμένο καλεντάρι των αγίων μας :http://athos.edo.gr/modules.php?name=GCalendar
τον γνωρίζει, αλλά το πληροφοριακό υλικό τού σημειώματος με τον «ξύλινο» φιλολογικό του χαρακτήρα είναι κάπως αποκαρδιωτικό:
Ο 'Αγιος Αλέξανδρος ο Μάρτυρας ο από Τιβεριανών. Ο 'Αγιος Μάρτυς Αλέξανδρος τελειώθηκε μαρτυρικά διά ξίφους. Στον Κώδικα 152 Supll. Παρισίων αναφέρεται ότι ήταν Επίσκοπος, ενώ στο Λαυριωτικό Κώδικα Ι 70, φ. 238β, αναφέρεται ότι ο Άγιος ήταν στρατιώτης του τάγματος των Τιβεριανών κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (285-305 μ.Χ.). Ο Σωφρόνιος Ευστρατιάδης θεωρεί ότι η αναφορά «επί κόμητος Τιβεριανού» παραμορφώθηκε εις «επισκόπου Τιβεριανών».
http://athos.edo.gr/modules.php?name=GCalendar&file=viewday&y=2008&m=5&d=13&e=12&printable=1
τον γνωρίζει, αλλά το πληροφοριακό υλικό τού σημειώματος με τον «ξύλινο» φιλολογικό του χαρακτήρα είναι κάπως αποκαρδιωτικό:
Ο 'Αγιος Αλέξανδρος ο Μάρτυρας ο από Τιβεριανών. Ο 'Αγιος Μάρτυς Αλέξανδρος τελειώθηκε μαρτυρικά διά ξίφους. Στον Κώδικα 152 Supll. Παρισίων αναφέρεται ότι ήταν Επίσκοπος, ενώ στο Λαυριωτικό Κώδικα Ι 70, φ. 238β, αναφέρεται ότι ο Άγιος ήταν στρατιώτης του τάγματος των Τιβεριανών κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Μαξιμιανού (285-305 μ.Χ.). Ο Σωφρόνιος Ευστρατιάδης θεωρεί ότι η αναφορά «επί κόμητος Τιβεριανού» παραμορφώθηκε εις «επισκόπου Τιβεριανών».
http://athos.edo.gr/modules.php?name=GCalendar&file=viewday&y=2008&m=5&d=13&e=12&printable=1
http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/agiologion/
Χρήσιμες οι παρατηρήσεις του ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟΥ ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΥ (βλ. 13 Μαΐου )
http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/agiologion/05/13.htm# που μοιραία επαναλαμβάνονται και στις 14 Μαΐου http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/agiologion/ με τον σχοινοτενή τίτλο:
Ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος ποὺ μαρτύρησε στὶς Κεντουκέλλες.
Χρήσιμες οι παρατηρήσεις του ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑΚΟΥ ΑΓΙΟΛΟΓΙΟΥ (βλ. 13 Μαΐου )
http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/agiologion/05/13.htm# που μοιραία επαναλαμβάνονται και στις 14 Μαΐου http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/agiologion/ με τον σχοινοτενή τίτλο:
Ὁ Ἅγιος Ἀλέξανδρος ποὺ μαρτύρησε στὶς Κεντουκέλλες.
Η αλήθεια είναι πως μέχρι σήμερα δεν έχω επιβεβαιώση κάποια ονοματολογικά στοιχεία, όπως Τιβεριανός, Δριζιπάρω, Κεντουκέλλαι (άν ξέρη κανείς θα ήμουν ευγνώμων)
***Δεν πρέπει να μας εκπλήσση πως ούτε o Christopfer WALTER στο πρόσφατο έργο του: The Warrior Saints in Byzantine Art and Tradition τον γνωρίζει:
http://books.google.gr/books?id=BRju9VQdW3QC&pg=RA1-PA214&lpg=RA1-PA214&dq=B.+H.+G.+hagiologie&source=web&ots=SKg0D34Slw&sig=mHQdcZFdwm33s_pwHUd8o4GJQzE&hl=el#PPP1,M1
http://books.google.gr/books?id=BRju9VQdW3QC&pg=RA1-PA214&lpg=RA1-PA214&dq=B.+H.+G.+hagiologie&source=web&ots=SKg0D34Slw&sig=mHQdcZFdwm33s_pwHUd8o4GJQzE&hl=el#PPP1,M1
{Θαυμαστός ο Κύριος εν τοις Αγίοις Αυτού}!
Παρασκευή 25 Ιανουαρίου 2008
ΜΝΗΜΗ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ
Σήμερα το εκκλησιαστικό μας εορτολόγιο μάς καλεί να θυμηθούμε τον μεγάλο Καππαδόκη Ιεράρχη (έναν από τους Τρείς) τον Γρηγόριο τον Θεολόγο. Ο γίγας αυτός της Ορθοδοξίας μας είναι και Μέγας Ποιητής. Χιλιάδες οι στίχοι τής ποιητικής του παραγωγής. Η ποικιλία τών μετρικών σχημάτων και τών στιχουργικών συστημάτων, καθώς και η πολυμορφία ποιητικών ειδών (από το επίγραμμα έως το έπος) καθώς και η πρωτοτυπία με την σφραγίδα τού προσωπικού ύφους, σε συνδυασμό με την βαθειά γνώσι τών υψηλών προτύπων τής αρχαίας ελληνικής γραμματείας, συνθέτουν ένα μνημειώδες λογοτεχνικό έργο που ακόμα δέν έχει πλήρως αποτιμηθεί.
Από το πολύστιχο 'Επος εις εαυτόν’ ΙΑ΄ είναι το ακόλουθο απόσπασμα:
(Άς μας συγχωρέσει ο Άγιος το θράσος να αποδώσουμε στην νεοελληνική, και δη στο μονοτονικό, στίχους του –αυθαιρετώντας και στην επιλογή).
[Αφιέρωση
στ’ αγαπημένα του πνευματικά παιδιά]
Ακέραιη φυλάξτε Την που πρόσφερα Τριάδα
σε τέκνα, εσάς, που πόθησα, σαν ζάμπλουτος πατέρας
και τα δικά μου βάσανα, μή μου τα λησμονήστε.
Α.Σ.
Από το πολύστιχο 'Επος εις εαυτόν’ ΙΑ΄ είναι το ακόλουθο απόσπασμα:
(Άς μας συγχωρέσει ο Άγιος το θράσος να αποδώσουμε στην νεοελληνική, και δη στο μονοτονικό, στίχους του –αυθαιρετώντας και στην επιλογή).
[Αφιέρωση
στ’ αγαπημένα του πνευματικά παιδιά]
Ακέραιη φυλάξτε Την που πρόσφερα Τριάδα
σε τέκνα, εσάς, που πόθησα, σαν ζάμπλουτος πατέρας
και τα δικά μου βάσανα, μή μου τα λησμονήστε.
Α.Σ.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)
Αναρτήσεις
