29 Μαΐου 1453 - 2026; Και του χρόνου...!

 «Θέλω θανεῖν μᾶλλον ἢ ζῆν ».  Κ. ΚΑΒΑΦΗΣ

 

----------------------------------

 

Τίτλος "Πάρθεν"

Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης αργά το απόγευμα (η δύσι κόκκινη και μώβ) την επόμενη της 29 Μαϊου 1453 έχει συντελεσθεί με τον χειρότερο τρόπο. Οι Οθωμανοί Τούρκοι πλιατσικολογούν παλάτια Κλασσικού τύπου, Βασιλικές, Ναούς, σπίτια και γυναικόπαιδα. Νεκροί στρατιώτες Βυζαντινοί στα ρημαγμένα από τα κανόνια των εχθρών τείχη (πάνω και κάτω από αυτά). Ανάμεσά τους Τούρκοι τραβούν το πτώμα του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου Παλαιολόγου με τους βασιλικούς θυρεούς στον θώρακα, χρυσό δικέφαλο αετό, σταυρό στο στήθος και μια εικονίτσα της Παναγίας ζωγραφισμένη στον αριστερό ώμο της πανοπλίας. Ακόμα κρατά σφιχτά στο χέρι το σπασμένο σπαθί του, πληγές από σπαθιές και 1-2 βέλη πάνω του. Τον πηγαίνουν μπροστά στον Μωάμεθ Β' που, νέος, μάλλον θηλυπρεπής, αλλά σοβαρός, έφιππος κι ατσαλάκωτος στέκεται περήφανα μπροστά στον μεγαλειώδη Ναό της Αγ. Σοφίας (με τον σταυρό στους τρούλους και χωρίς τους μιναρέδες). Κάπου στο πλάνο κι η θάλασσα. Ένα πλοίο (με τον Ιουστινιάνη) πάει στην δυτική πλευρά, όπου διακρίνονται αχνά κάποια πολεμικά πλοία των Ευρωπαίων που παρακολουθούσαν από μακρυά τον Τούρκικο στόλο και την πολιορκημένη Πόλι μέσα στους καπνούς...

© 2026AlexandrosSoilemezis

(Σενάριο απορριφθέν απο το ChatGPT λόγω ... βίας και κάτι τέτοια ψόφια)

=> Κατέφυγα σε κάτι πιο λάιτ εικονιστικά (όπως βλέπετε επάνω) και ξεσπάθωσα στο (μετρικά μάλλον ρωπογραφικό) στιχούργημα:

.........................................

 

META ... ή (ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ...!)

--"Και του χρόνου ...!";

Ναί, και του χρόνου!

Όσο για το τρίποντο...

αυτό δεν είν’ τριγράμματο, (μπορεί να είναι ...στόχος).

[Δεν είμαστε εμείς οι ένθεοι, οι κάποτε Πελασγικοί, οι Ετεόκρητες, οι δίοι Αχαιοί, αλλά κι οι Τρώες, κι οι νέοι συγγενείς, οι πρίν και οι μετά τις Αποικίες, μαζί και οι Ρωμιοί,

αλλιώς Γραικοί, οι όχι μακρινοί εκείνοι,

στα nomina ineffabilia τα παλαι-ανατολίτικα.]

Δικό μας τετραγράμματο ανέκαθεν: ΘΕΟΣ,

και τό γράψε αρμονικά ο ΥΙΟΣ, Χριστός, ως "Πάτερ"!

Και φυσικά (καί πιο πολύ πές “μεταφυσικά”) κι εκείνο

ιστορικά απαράδεκτο, το "ανήκομεν στον ζόφο"

(Μας πάτησε η Ανατολή, μας πρόδωσε κι η Δύσι).

 

Εντέλει, κι άλλο παρακμή, ή θέλουμε σοφία;

Μνήμη, σιωπή και σεβασμό στους ξεχασμένους τάφους

τα κόκκαλα, τα αίματα, τα έπη, τα μαρτύρια,

όχι μισά εσπέρια, μήτε εώα απλώς τα μίση.

Ξαναγκαλιάζοντας τ’ άσωτο, τ’ απολλωλός, -άλλως τε

έρχεται καί ex Oriente Lux- το ημισφαίριό μας,

ας μακαρίσουμε, Έλληνες, το διασωστέον Όλον.

[Επιμύθιον:]

Ύφος του τάχα ποιητή κι ο τίτλος όμοιος γρίφος:

με τρίλεξο σε έκλειψι, μένει η ευχή μισή!

 

 

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ  ΣΟΪΛΕΜΕΖΗΣ - ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ 

(Χαλκίδα, 29.05.2026) 

 

Ναί, ρε: Και του χρόνου !

 

 

Κωνσταντίνος Καβάφης: Η περιφορά του Σταυρού απο τους Ορθοδόξους (ποιητ. Απόσπασμα...).Da una poesia di Cavafy: La processione della Croce dagli ortodossi (più 1 haiku e 1 problemino di Selenidis). From a Cavafy's poem: The Procession of the Cross by the Orthodox Cristians (plus a haiku and a chess puzzle by Selenides).

Στο ποίημα με τον τίτλο “Μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών” [ΣΣ Ένα ποίημα που 1. ανήκει στην ενότητα των “ιστορικών” ποιημάτων του Καβάφη στην οποία στηλιτεύει με τον τρόπο του τον Αυτοκράτορα Ιουλιανό και 2. φέρεται να είναι σύνθεσι ακριβώς 100 χρόνων πρίν απο σήμερα], ο Καβάφης κάνει μια θερμή και παραστατική περιγραφή μιας περιφοράς του Σταυρού απο την χριστιανική κοινότητα της Αντιόχειας.

Περιγράφει μια “μεγάλη συνοδεία εξ ιερέων και λαϊκών” να “διέρχεται οδούς, πλατέες, και πύλες της περιωνύμου πόλεως Αντιοχείας.” Η ατμόσφαιρα παρουσιάζεται ακόμα πιο εορταστική, καθώς η ετήσια αυτή περιφορά γίνεται λίγο καιρό μετά τον θάνατο του μισητού Ιουλιανού και την ανάρρησι στο θρόνο ενός “ευσεβέστερου” και χριστιανού Αυτοκράτορα...

Το σχετικό απόσπασμα πολύ θα πικραίνει τους κατα καιρούς θρησκευτικά αδιάφορους θαυμαστές τού Αλεξανδρινού, εκείνους που του αρνούνται --είτε απο άγνοια είτε, συχνότερα απο προκατάληψι-- την γνήσια θρησκευτικότητα και δή την χριστιανική πίστι…

ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ:

(Μεγάλη συνοδεία ἐξ ἱερέων καὶ λαϊκῶν )

(...)

Στῆς ἐπιβλητικῆς, μεγάλης συνοδείας τὴν ἀρχὴ                     5

ὡραῖος, λευκοντυμένος ἔφηβος βαστᾶ

μὲ ἀνυψωμένα χέρια τὸν Σταυρόν,

τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἐλπίδα μας, τὸν ἅγιον Σταυρόν.

(...)

                                            ...Προχωρεῖ                               13

ὁ ἅγιος Σταυρός. Εἰς κάθε συνοικίαν

ὅπου ἐν θεοσεβείᾳ ζοῦν οἱ Χριστιανοί

φέρει παρηγορίαν καὶ χαρά:

βγαίνουν, οἱ εὐλαβεῖς, στὲς πόρτες τῶν σπιτιῶν τους

καὶ πλήρεις ἀγαλλιάσεως τὸν προσκυνοῦν —

τὴν δύναμιν, τὴν σωτηρίαν τῆς οἰκουμένης, τὸν Σταυρόν.—   19

(...)

Κ.  ΚΑΒΑΦΗΣ   (1926) 

 

ΕΝΑ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟ  ΠΡΟΒΛΗΜΑ: 

Σκακογραφικό, ως συνήθως, του Σελλενίδη...

 MATTO IN 3 MOSSE

ΜΑΤ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ!

[ΣΣ. Errata corrige: Απο ένα lapsus ...calami, αντί για "3-mover", έγραψα "2-mover". No comment]

 .............................................

 

 ΤΟ ΧΑΪΚΟΥ (της Ημέρας): 

 

 Και πάλι:

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ 

και 

ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙ ! 

 

 

Στα εκατόχρονα του καβαφικού ποιήματος «Εις Ιταλικήν παραλίαν». Cento anni dalla poesia “In spiaggia italiana” di Costantino Cavafis.

Ο Καβάφης (για εμένα όπως έχω επανειλημμένα πεί και γράψει Ελληνικώτατος, άρα και εθνικός ως ένα βαθμό, ποιητής) εν μέσω εθνικής καταστροφής (3 μόλις χρόνια μετά την Μικρασιατική καταστροφή, το 1925 ο απόηχος είναι εντονότατος και το εθνικό τραύμα χαίνει), γράφει το παρακάτω ποίημα για να εκφράσει με τον ιδιοπρόσωπο λυρικό του τρόπο (ψευδο-ιστορική σκηνοθεσία, κλασσική επιγραμματικότητα, καβαφική ειρωνεία) την δική του συγκίνησι. Παραλληλίζει το ιστορικό γεγονός της Μικρασιατικής Καταστροφής με το αντίστοιχο της καταστροφικής για τους συνασπισμένους Έλληνες της Πελοποννήσου (Αχαϊκή Συμπολιτεία - O Αλεξανδρινός έχει και άλλο, ακόμα πιο εύγλωττο, σχετικό ποίημα) τελευταίας στην ουσία μάχης που έγινε το 146 π.Χ στην Κόρινθο (Μάχη της Λευκόπτετρας) και που σήμανε την κατάληψι όλης της Πελοποννήσου απο τους Ρωμαίους... 

Να σημειώσουμε την σημαντική ιστορική λεπτομέρεια: μετά απο αυτήν την συντριπτική μας ήττα, οι Ρωμαίοι με αρχηγό τον ύπατο Λεύκιο Μόμμιο προέβησαν σε παραδειγματική γενοκτονία των Ελλήνων της περιοχής, σφάζοντας όλον τον ανδρικό πληθυσμό, σκλαβώνοντας τα γυναικόπαιδα και ισοπεδώνοντας/πυρπολώντας τα σπίτια της Κορίνθου…

Στην ψευδο-ιστορική σκηνοθεσία του ποιήματος, ο δραματικός χρόνος είναι το 146 π.Χ. Το εναρκτήριο έτος της Ρωμαιοκρατίας σ’ ολόκληρο τον κυρίως Ελληνικό Κόσμο.

Ο δραματικός χώρος: μια παραθαλάσσια Ελληνική Αποικία της Ιταλίας κάπου στην πάλαι ποτέ σφύζουσα απο τον ελληνικό Πολιτισμό Μεγάλη Ελλάδα (=Καλαβρία και Σικελία. ήδη, απο χρόνια τότε, το 146, κατακτημένη απο την Ρωμαϊκη αναδυόμενη Αυτοκρατορία).

Πρωταγωνιστής είναι ένας Έλληνας απο την ιστορικά ελληνική αυτή περιοχή της Ιταλίας ("Ἰταλιώτης “), είναι ανέμελος νεαρός, είναι πλούσιος γόνος και φέρει το (καβαφικώς πεποιημένον) όνομα Κήμος Μενεδώρου.

Στο θέαμα της άφιξης του στόλου των νικητών Ρωμαίων με την λεία απο την Ελλάδα, ο νέος συνειδητοποιείται και μελαγχολεί...

Εἰς Ἰταλικὴν παραλίαν

Ὁ Κῆμος Μενεδώρου,   Ἰταλιώτης νέος,

τὸν βίον του περνᾶ     μέσα στὲς διασκεδάσεις·

ὡς συνειθίζουν τοῦτο      οἱ ἀπ’ τὴν Μεγάλη Ἑλλάδα

μὲς στὰ πολλὰ τὰ πλούτη   ἀναθρεμένοι νέοι.

Μὰ σήμερα εἶναι λίαν,     παρὰ τὸ φυσικό του,

σύννους καὶ κατηφής.      Κοντὰ στὴν παραλίαν,

μὲ ἄκραν μελαγχολίαν     βλέπει ποὺ ἐκφορτώνουν

τὰ πλοῖα μὲ τὴν λείαν       ἐκ τῆς Πελοποννήσου.

 

Λ ά φ υ ρ α  ἑ λ λ η ν ι κ ὰ·   ἡ   λ ε ί α  τ ῆ ς  Κ ο ρ ί ν θ ο υ.

Ά, σήμερα βεβαίως        δὲν εἶναι θεμιτόν,

δὲν εἶναι δυνατὸν        ὁ Ἰταλιώτης νέος

νά 'χει γιὰ διασκεδάσεις   καμιὰν ἐπιθυμίαν.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ (1925)

“ΗΣΑΝ ΚΙ ΗΣΑΝ”. Ένας κέντρωνας, ποιητική σύνθεσι κολλάζ με στίχους απο καβαφικά ποιήματα. Una poesia collage di versi di Cavafis (componimento di Al. Sellenidis). A collage of Cavafis verses, by Alex. Sellenides (dedicated to G.)

 "...πράγματα που σάπισαν με το πέρασμα του καιρού..."

ΗΣΑΝ ΚΙ ΗΣΑΝ

Μνήμη μου, φύλαξέ τα σύ ως ήσαν. 

Μόλις θυμούμαι πια τα μάτια· ήσαν, θαρρώ, μαβιά…

Α ναί, μαβιά· ένα

μισό γυρνάμενες μες στο μυαλό μου ήσαν, 

— και πιθανόν μέχρι πολλού —

 ήσαν. Αλλ’ είχαν την ικανοποίησι που ο βίος τους

κι η φτώχεια και τα πλούτη του όλα για μένα ήσαν.

Τα χέρια του ήσαν λερωμένα από σκουριές και λάδια…

Τα ενδύματα μισοανοίχθηκαν — πολλά δεν ήσαν

γιατί επύρωνε θείος Ιούλιος μήνας.

 Αλλά τί δυνατά που ήσαν τα μύρα,

 σε τί εξαίσια κλίνην  ( …)

τέλεψαν,

και θέατρα και καφενεία που ήσαν μια φορά.

Οι φίλοι του δεν ήσαν Χριστιανοί·  αυτό ήταν θετικόν

μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται

χωρίς βαρβάρους.

Οι άνθρωποι αυτοί ήσαν μια κάποια λύσις.

Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες

 Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί·

Έλληνες ήσαν επιτέλους. Μηδέν άγαν

Κι οι αποφάσεις

ήσαν βεβαίως απροσδόκητες.

Γι’ αυτό κι οι μεταμέλειες σταθερές ποτέ δεν ήσαν.

 

[Γιατί εδώ το Πιόνι θα πεθάνει

κι ήσαν οι κόποι του προς τούτο

μόνο  --   υποψία. ]

 

Ά, οι συμβουλεύσαντες δεν ήσαν διόλου συνετοί.

Παρέγινε 

τέλεψαν,  και θέατρα και καφενεία που ήσαν

μια φορά

ψεύτικα ήσαν τα μηνύματα

 (ή δεν τ’ ακούσαμε) …

 

Αντάξιοι υποκριταί των υψηλών δραμάτων

ήσαν αι Μούσαι, ο Ερμής και ο σοφός Απόλλων,

 τ’ άλλα — ήσαν όνειρα και ματαιοπονίες.

 

Οι Αλεξανδρινοί ένιωθαν βέβαια

που ήσαν λόγια αυτά και θεατρικά.

Μα ποιοί ήσαν τούτοι δεν εγνώριζε κανείς.

--Τα δανεικά, αυτά δα ήσαν κι ήσαν. 

 

 

(Στίχοι: Κωνσταντίνος ΚΑΒΑΦΗΣ. 

Σύνθεσι "Κολλάζ": Αλέξανδρος ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ)

 

[Σ.Σ. Παρακαλείσθε, οι τυχόν ενδιαφερόμενοι μετά την ανάγνωσι του κέντρωνα, να κάνετε υπομονή για προγραμματιζόμενη επεξήγησι/σχολιασμό σε σχετική μας ανάρτησι λίαν προσεχώς.]