Ένα ξένο βίντεο για την Γενοκτονία των Νεοτούρκων σε βάρος των Ποντίων και των Μικρασιατών Ελλήνων.

 19 ΜΑΪΟΥ

ΜΝΗΜΗ ΠΟΝΤΙΑΚΗΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ, (1919 - 2024) 105 χρόνια...

Πατρίδα μ΄, αραεύω σε αμόν καταραμένος.

                                           . . .

 Μικρό κι ανεπαρκές παυσίλυπο, αλλά χρήσιμο αντίδοτο σε αριστεροδέξια σύνδρομα νεοοθωμανισμού ή φιλορεπούσιου αναθεωρητισμου:

The Genocide Turkey Erased From History: The Greek Genocide 

ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ: Εσωτερικό Πρωτάθλημα με αναφορά στην εθνική μνήμη: Σκακιστικό Τουρνουά «100 Χρόνια από την Ποντιακή Γενοκτονία». Η Προκήρυξη. “ABACO E PEZZI”; Torneo Scacchi (Campionato Interno ) In Memoriam: “100 anni dal Genocidio dei Greci di Ponto” (19.05.1919)

 ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ Α.Ε.Κ. ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ «100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΝΤΙΑΚΗ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ , 1919-2019»         

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

1. ΔΙΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: Αθλητικό Εκπολιτιστικό Κέντρο «ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ»

 

2. ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ: Σκακιστικό Τουρνουά για φίλους, μέλη και αθλητές του διοργανωτή Συλλόγου, προς τιμή της συμπλήρωσης 100 χρόνων από την Γενοκτονία εις βάρος των Ελλήνων Ποντίων (και όχι μόνον) εκ μέρους του τουρκικού εθνικισμού.

3. ΧΩΡΟΣ ΑΓΩΝΩΝ: 4^ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΧΑΛΚΙΔΟΣ.

4. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΩΝΩΝ: Σοϊλεμέζης Αλέξανδρος

5. ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΓΩΝΩΝ: Ελβετικό 7 γύρων σε έναν όμιλο.

6. ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ: Οι συμμετέχοντες διεκδικούν βραβεία σε (μία από τις) τέσσερις κατηγορίες:

α) Κάτω των 14 ετών (U 14)

β) Κάτω των 18 ετών (U 18)

γ) Κορασίδων-Γυναικών

δ) Ενηλίκων (18+)

7. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΛΗΡΩΣΕΩΝ: Κονταξής Αθανάσιος

8. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΕΣ ΑΓΩΝΩΝ

1ος Γύρος: Σάββατο 1 Ιουνίου, 12:30.

2ος γύρος: Σάββατο 8 Ιουνίου, 12:30.

3ος γύρος: Σάββατο 15 Ιουνίου, 12:30.

4ος γύρος: Κυριακή 16 Ιουνίου, 12:30.

5ος γύρος: Σάββατο 22 Ιουνίου, 12:30.

6ος γύρος: Σάββατο 29 Ιουνίου, 12:30.

7ος γύρος: Κυριακή 30 Ιουνίου, 12:30.

 Συμμετοχές- Επιβεβαιώσεις συμμετοχών μέχρι την Παρασκευή 31 Μαΐου και ώρα 14:00.

9. ΧΡΟΝΟΣ ΣΚΕΨΗΣ:  60 λεπτά +20 sec/κίνηση από τη 1η κίνηση. Η καταγραφή των κινήσεων είναι υποχρεωτική μέχρι τα τελευταία 5΄.

10. ΑΡΣΗ ΙΣΟΒΑΘΜΙΑΣ: Για την άρση των  ισοβαθμιών θα χρησιμοποιηθούν κατά σειράν τα συνήθη ακόλουθα κριτήρια:

(α). Αποτέλεσμα του τουρνουά των ισόβαθμων (εάν έχουν παίξει όλοι μεταξύ τους).

(β). Το κριτήριο Μπούχολτς (βαθμοί αντιπάλων).

(γ). Το κριτήριο Μπούχολτς cut 1. 

(δ) Το κριτήριο Σόννεμπορν-Μπέργκερ (βαθμοί αντιπάλων ανάλογα με το αποτέλεσμα).

11. ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ: Επιτρέπονται δύο εξαιρέσεις μισού βαθμού (bye 0,5 βαθμού) κατόπιν ενημερώσεως του υπεύθυνου κληρώσεων ή του διοργανωτή αγώνων, μέχρι και τον 4ο γύρο. 

12. ΑΝΑΒΟΛΕΣ: Κατόπιν συνεννοήσεως μεταξύ των κληρωθέντων αντιπάλων και μετά από ενημέρωση του υπεύθυνου κληρώσεων, επιτρέπεται να διεξάγεται ο αγώνας σε ημέρα και ώρα που διευκολύνει αμφότερους τους αντιπάλους υπό τον όρο ότι η παρτίδα θα διεξαχθεί μέχρι την προηγούμενη ημέρα από την διεξαγωγή του επόμενου γύρου για να συμπεριληφθεί στην κλήρωση.

13. ΠΑΡΑΒΟΛΟ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: Το παράβολο ορίζεται στα 3€ για τους Ενήλικες και 1€ για τους ανηλίκους. Τα παράβολα συμμετοχής είναι προαιρετικά, αποσκοπούν στην μερική κάλυψη των εξόδων (εμφιαλωμένα νερά κλπ), και με την παράκληση να κατατεθούν στον χώρο των αγώνων πριν  από την έναρξη του 1ου γύρου.

14. ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ: Δεδομένου του χαρακτήρα του Τουρνουά, δεν προβλέπονται. Σε περίπτωση που υπάρξη αποχρών λόγος, θα υποβληθούν προφορικά στα μέλη της διοργανωτικής επιτροπής και θα επιλυθούν βάσει των Κανόνων του αθλήματος, αλλά και με φιλικό πνεύμα.  

15. ΕΠΑΘΛΑ:  Ο 1ος κάθε κατηγορίας (Α,Β,Γ,Δ): μετάλλιο, ο 2ος κάθε κατηγορίας: μετάλλιο, ο 3ος κάθε κατηγορίας: μετάλλιο. 

Το  1^ο Αγόρι Κάτω των 12 (U 12) μετάλλιο.

Το  1^ο Κορίτσι Κάτω των 12 (U 12) μετάλλιο

Ο 1ος χωρίς αθλητικό δελτίο της γενικής Βαθμολογίας: μετάλλιο.

Αναμνηστικά διπλώματα σε όλους.

16. ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: Τηλεφωνικά στον: κ. Αθανάσιο Κονταξή (6949714670) και στην κα. Σοφία Νικολάου (6978132454).

17. ΓΕΝΙΚΑ: Για όποιο θέμα δεν καλύπτεται από την παρούσα προκήρυξη, αρμόδια είναι η Διεύθυνση Αγώνων.  

Μαθητικός διαγωνισμός/εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τον Ποντιακό Ελληνισμό (από την Πρωτοβάθμια Σερρών)! Concorso Scolastico Nazionale per la grecità del Pontos (Mar Nero)

(ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΙΣ)

H Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σερρών και το Υπουργείο Εσωτερικών (πρώην Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης) συνδιοργανώνουν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα / Διαγωνισμό:

Ποντιακός Ελληνισμός: μνήμες και όνειρα, παρελθόν, παρόν και μέλλον

 Ο διαγωνισμός απευθύνεται σε μαθητές  όλων των τάξεων νηπιαγωγείων, δημοτικών σχολείων, Γυμνασίων και Λυκείων της Ελλάδας και της Ομογένειας, δημόσιων και ιδιωτικών και υλοποιείται με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων.

Βασική επιδίωξη του προγράμματος είναι να γνωρίσουν οι μαθητές όλων των βαθμίδων (από την Ελλάδα και την Ομογένεια) τον Ποντιακό Ελληνισμό και συγκεκριμένα την ιστορία του, τον πολιτισμό του και τη συμβολή του στην ανάπτυξη της Ελλάδας και στη διαμόρφωση της πολιτιστικής της ταυτότητας.

(προτεινόμενοι) Θεματικοί άξονες προγράμματος-διαγωνισμού - Η ιστορία του Πόντου - Ο ποντιακός πολιτισμός (ήθη, έθιμα, τραγούδια, ενδυμασίες, διατροφή) - Η ποντιακή διάλεκτος - Οι ποντιακές κοινότητες στα πέρατα του κόσμου - Παναγία Σουμελά - Ο Πόντος μέσα από εικόνες και κείμενα - Η συμβολή των Ποντίων στην ανάπτυξη της Ελλάδας - Οι πρόσφυγες Πόντιοι του προηγούμενου αιώνα και το σημερινό προσφυγικό πρόβλημα

Υπό την Αιγίδα της Ελληνική Εθνικής Επιτροπής για την Unesco

Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων 

- Η σύγχρονη ποντιακή πολιτιστική ταυτότητα

Κατηγορίες δημιουργιών των μαθητών:   - Διήγημα, μυθιστόρημα (στην ελληνική γλώσσα ή στην ποντιακή διάλεκτο) - Παραμύθι  (στην ελληνική γλώσσα ή στην ποντιακή διάλεκτο) - Ποίημα (στην ελληνική γλώσσα ή στην ποντιακή διάλεκτο) - Μουσική σύνθεση (τραγούδι, μουσική & στίχοι, στην ελληνική γλώσσα ή στην ποντιακή διάλεκτο) - Εικαστικό έργο (ζωγραφιά, αφίσα, σκίτσο)  - Ταινία μικρού μήκους που θα έχει τη μορφή μυθοπλασίας ή ντοκιμαντέρ - Πολυμεσική παρουσίαση για τον Ποντιακό Ελληνισμό (power point) - Σχολική εφημερίδα - Ιστοσελίδα ή blog

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν: Ομάδες μαθητών της πρωτοβάθμιας (όλων των τάξεων των δημοτικών σχολείων και των νηπιαγωγείων) και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (όλων των τάξεων) δημόσιων και ιδιωτικών σχολικών μονάδων της Ελλάδας και της Ομογένειας (ελληνικά σχολεία ή μεμονωμένα τμήματα που λειτουργούν σε χώρες του εξωτερικού). Στο διαγωνισμό μπορούν να λάβουν μέρος: - ένα μεμονωμένο τμήμα ενός σχολείου - μια ή περισσότερες τάξεις ενός σχολείου - μια ομάδα μαθητών από περισσότερα τμήματα ή τάξεις ενός σχολείου - ένας  μεμονωμένος μαθητής (ή μαθήτρια) - δύο ή περισσότερες τάξεις από διαφορετικές σχολικές μονάδες  Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχει αναλάβει την παιδαγωγική καθοδήγηση της μαθητικής ομάδας ένας ή περισσότεροι εκπαιδευτικοί της σχολικής μονάδας. Ακόμη η Οργανωτική Επιτροπή του προγράμματος θεωρεί ιδανική συνθήκη τη σύμπραξη σχολικών μονάδων από την Ελλάδα και την Ομογένεια με σκοπό τη συνεργασία, την επαφή του μαθητικού δυναμικού και του εκπαιδευτικού προσωπικού και την από κοινού υποβολή δημιουργιών. Γι’ αυτό και όχι μόνο επιτρέπονται αυτές οι συμπράξεις αλλά και παρακινούνται οι συμμετέχοντες να αναζητήσουν σχολεία-συνεργάτες για τη συμμετοχή τους στον διαγωνισμό. 

Σε ποιες ώρες του ωρολόγιου προγράμματος μπορούν να υλοποιηθούν σχετικές δράσεις; Το πρόγραμμα προσφέρεται για διαθεματική αξιοποίηση σε όλα σχεδόν τα γνωστικά αντικείμενα. Στο μάθημα της ιστορίας (αρχαίοι αποικισμοί, βυζάντιο και νεότερη ιστορία), στα γλωσσικά μαθήματα των δύο βαθμίδων (ο Πόντος στη λογοτεχνία), στη φυσική αγωγή (ποντιακοί χοροί, στα εικαστικά (εικαστικές δημιουργίες), στη μουσική (ποντιακά τραγούδια), στην Πληροφορική (συγκέντρωση πληροφοριών από το διαδίκτυο, δημιουργία παρουσιάσεων, δημιουργία ιστότοπου κλπ). Οι εκπαιδευτικοί, λοιπόν, θα μπορούσαν να υλοποιήσουν ένα ολοκληρωμένο πολιτιστικό πρόγραμμα για τον Πόντο (στο πλαίσιο της ευέλικτης ζώνης ή διαθεματικά σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα) ή να υλοποιήσουν μεμονωμένες δράσεις (για παράδειγμα: γνωρίζω τους ποντιακούς χορούς, μαθαίνω την ποντιακή κουζίνα, η ποντιακή γλώσσα και η σχέση της με τα αρχαία ελληνικά κλπ). 

Ποια είναι τα χρονοδιαγράμματα του διαγωνισμού Ο διαγωνισμός ξεκινάει στις 5 Φεβρουαρίου 2017 και λήγει στις 6 Μαΐου του 2017. Έως την καταληκτική του ημερομηνία (σφραγίδα ταχυδρομείου) θα πρέπει να έχουν υποβληθεί τα μαθητικά έργα με συστημένη επιστολή ή courier στην ταχυδρομική διεύθυνση: (Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σερρών Για το μαθητικό διαγωνισμό «Ποντιακός Ελληνισμός: Μνήμες και όνειρα» Υπόψη: Πούλιος Ιωάννης, Γραφείο 11, Κερασούντος 2, 62110 Σέρρες ) Τον Σεπτέμβριο του 2017 θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα του διαγωνισμού και οι καλύτερες μαθητικές δημιουργίες θα βραβευθούν σε ειδική εκδήλωση (που θα πραγματοποιηθεί στη Θεσσαλονίκη).

Υπό την Αιγίδα της Ελληνική Εθνικής Επιτροπής για την Unesco

Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων 

Πρέπει να δηλώσουν συμμετοχή όσα σχολεία ενδιαφέρονται; Τα σχολεία που θέλουν να λάβουν μέρος θα πρέπει να εκδηλώσουν ενδιαφέρον συμμετοχής με ένα απλό email στο pontosedu@gmail.com ως τις 28 Φεβρουαρίου 2017. Θα λάβουν πίσω το λινκ μιας ηλεκτρονικής φόρμας συμμετοχής. 

Υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις ή τεχνικά  χαρακτηριστικά για τις μαθητικές δημιουργίες; 1 Η χρονική διάρκεια για την ταινία μικρού μήκους (ως 10 λεπτά) δεν περιλαμβάνει τους τίτλους αρχής και τέλους. Σε περίπτωση που η γλώσσα της ταινίας ή του ντοκιμαντέρ είναι η ποντιακή διάλεκτος, θα υπάρχουν και υπότιτλοι στη νέα ελληνική. 2.Δε θα γίνονται δεκτές φωτοϊστορίες, δηλαδή μια συρραφή φωτογραφιών ντυμένων με μουσική και κείμενα, αλλά μόνο ταινίες μυθοπλασίας (με τους μαθητές «ηθοποιούς» που θα δραματοποιήσουν ένα σενάριό τους).  3.Για να γίνει δεκτή μια ταινία στην κατηγορία ντοκιμαντέρ, είναι απαραίτητο να μην είναι μόνο μια ψηφιακή αφήγηση (φωτογραφίες, αποσπάσματα βίντεο, μαθητές αφηγητές) αλλά να περιλαμβάνει έρευνα, συνεντεύξεις, επαφή με ιστορικά αρχεία κλπ.  4.Ως προς το Format των ταινιών: τα dvd που θα υποβληθούν θα πρέπει να είναι συμβατά με τα κοινά dvd players. 5.Διήγημα, μυθιστόρημα (ως 5000 λέξεις, σε περίπτωση που είναι γραμμένο στην ποντιακή διάλεκτο, θα υπάρχει και μεταφορά στην ελληνική γλώσσα) 6.Παραμύθι (ως 4000 λέξεις, εικονογραφημένο ή μη, σε περίπτωση που είναι γραμμένο στην ποντιακή διάλεκτο, θα υπάρχει και μεταφορά στην ελληνική γλώσσα) 7.Ποίημα (κανένας περιορισμός, σε περίπτωση που είναι γραμμένο στην ποντιακή διάλεκτο, θα υπάρχει και μεταφορά στην ελληνική γλώσσα) 8.Πρωτότυπη μουσική σύνθεση (ολοκληρωμένο τραγούδι, δηλαδή μουσική σύνθεση και στίχοι, σε περίπτωση που είναι γραμμένο στην ποντιακή διάλεκτο, θα υπάρχει και μεταφορά στην ελληνική γλώσσα) 9.Αφίσα (μέγεθος τουλάχιστον Α3) 10.Ζωγραφιά (σε όποιο μέγεθος επιθυμούν, με όποια τεχνική ή υλικό επιθυμούν) 11.Σκίτσο (σε μέγεθος τουλάχιστον Α4) 12.Πολυμεσική παρουσίαση (power point, ως 50 διαφάνειες) 13.Σχολική εφημερίδα (τουλάχιστον 8σέλιδη) 14.Ιστοσελίδα ή blog

Πώς θα υποβληθούν οι μαθητικές δημιουργίες; ΜΟΝΟ μέσω ταχυδρομείου. Συγκεκριμένα: 1.Οι λογοτεχνικού περιεχομένου δημιουργίες (διηγήματα, μυθιστορήματα, ποιήματα, παραμύθια, εφημερίδες) θα σταλούν μέσω ταχυδρομείου (ΠΡΟΣΟΧΗ: και εκτυπωμένες και σε ψηφιακή μορφή σε ένα cd, dvd ή άλλο ψηφιακό μέσο αποθήκευσης) 2.Οι μουσικές συνθέσεις (νότες, στίχοι και τα ηχητικά αρχεία σε mp3), τα εικαστικά έργα (φωτογραφημένα ή σκαναρισμένα), οι ταινίες, οι πολυμεσικές παρουσιάσεις, θα σταλούν μέσω ταχυδρομείου  ΜΟΝΟ σε ψηφιακή μορφή (σε ένα cd, dvd ή άλλο ψηφιακό μέσο αποθήκευσης) Σε όλες τις δημιουργίες που θα υποβληθούν εκτυπωμένες σημαντικό είναι να αναγράφονται στην αρχική ή την τελική σελίδα: η σχολική μονάδα, η τάξη, ονόματα μαθητών, ονόματα υπεύθυνων εκπαιδευτικών και η κατηγορία στην οποία διαγωνίζονται (οι κατηγορίες είναι: ποίημα, σκίτσο, αφίσα, ταινία μυθοπλασίας, παραμύθι, διήγημα, ιστοσελίδα, ντοκιμαντέρ, πολυμεσική παρουσίαση, ζωγραφιά, τραγούδι, εφημερίδα).  Στα cd, dvd που θα υποβληθούν πρέπει να αναγράφεται η σχολική μονάδα. Όλα τα αρχεία που θα περιλαμβάνονται στο εσωτερικό τους πρέπει να είναι αποθηκευμένα με έναν τρόπο αποθήκευσης, που θα διευκολύνει τις επιτροπές αξιολόγησης, θα δίνει δηλαδή επαρκή στοιχεία για τη δημιουργία (σχολείο, κατηγορία, μαθητές).  Το παραπάνω υλικό θα συνοδεύεται με επίσημο διαβιβαστικό του σχολείου όπου θα αναγράφονται τα έργα με τα οποία συμμετέχει με αναλυτικά στοιχεία για τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς. ΔΕ ΘΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΔΕΚΤΕΣ ΥΠΟΒΟΛΕΣ ΕΡΓΩΝ ΜΕΣΩ MAIL

Στην τελική εκδήλωση βράβευσης, θα υπάρχουν ξεχωριστά βραβεία για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ανά κατηγορία δημιουργίας (ποίηση, λογοτεχνία, ταινία κλπ). 

Υπό την Αιγίδα της Ελληνική Εθνικής Επιτροπής για την Unesco

Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας & Θρησκευμάτων 

Ποιοι θα αξιολογήσουν τα μαθητικά έργα; Καλλιτεχνικές επιτροπές που θα οριστούν από τους φορείς που συνδιοργανώνουν το διαγωνισμό, οι οποίες θα δημοσιοποιηθούν πριν τη λήξη του διαγωνισμού. 

Υπάρχουν κάποιοι ειδικοί όροι που πρέπει να προσέξουν οι σχολικές μονάδες; Μια σχολική μονάδα μπορεί να συμμετάσχει με όσα έργα επιθυμεί και σε όσες κατηγορίες επιλέξει. Τα σχολεία που θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό, έχουν δικαίωμα να αναρτήσουν τις όποιες δημιουργίες τους στο διαδίκτυο ακόμη και πριν την ολοκλήρωση της αξιολόγησής τους. Διευκρινίζουμε ακόμη ότι για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα απαιτείται έγγραφη συγκατάθεση των γονέων των μαθητών. Τα έντυπα της έγγραφης συγκατάθεσης (που θα λάβουν τα σχολεία μετά την εκδήλωση ενδιαφέροντος εκ μέρους τους) δε θα σταλούν στην Οργανωτική Επιτροπή του διαγωνισμού, αλλά θα διατηρηθούν στο αρχείο των σχολείων. Τέλος πρέπει να γνωρίζετε ότι δεν έχετε το δικαίωμα χρήσης μουσικής στις ταινίες σας για την οποία υπάρχει ζήτημα πνευματικών δικαιωμάτων παρά μόνο με την άδεια του δημιουργού ή της ΑΕΠΙ. Σημειώνουμε τέλος ότι βεβαιώσεις συμμετοχής (ψηφιακές) θα λάβουν όλες οι σχολικές μονάδες, όλοι οι υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί και φυσικά όλοι οι μαθητές. 

Σχεδιαστής προγράμματος: Πούλιος Ιωάννης, εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος Σχολικών Δραστηριοτήτων Π.Ε. Σερρών

Οργανωτική Επιτροπή Διαγωνισμού:

Παπασταμόπουλος Ξενοφώντας, Δ/ντής Π.Ε.  Σερρών, mail@dipe.ser.sch.gr, 2321047500 Ευθυμιάδου Στυλιανή, Διευθύντρια Γραφείου Μαρίας Κόλλια-Τσαρουχά, Υφυπουργού Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης),  minister@mathra.gr, 2310379405        Πούλιος Ιωάννης, εκπαιδευτικός, Υπεύθυνος Σχολικών Δραστηριοτήτων Π.Ε. Σερρών, 2321047515,        serreschools@gmail.com, pontosedu@gmail.com   Σαμολαδάς Ιωάννης, διοικητικός ΠΕ Πληροφορικής Π.Ε. Σερρών, samoladas@gmail.com, 2321047522

Ο Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σερρών

Ξενοφών Παπασταμόπουλος

19 Μαΐου. Μνήμη και εθνικές ευαισθησίες στον καιρό της αμνησίας και των μνημονίων: 2 τραγούδια κι ένα βίντεο για την Ποντιακή νοσταλγία. 19 Maggio; 2 canzoni e 1 video come omaggio alla giornata commemorativa: alla memoria del genocidio dei greci del Ponto (1913-1918).

19 Maggio : Giornata della memoria in onore delle vittime del genocidio in Ponto

19 May: a day of commemoration of the Pontic genocide (Ποντιακή Γενοκτονία= the Greek genocide by the Turks, 1913-1918)

1. Το τραγούδι του Χρύσανθου Θεοδωρίδη

ΑΝΑΣΤΟΡΩ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ - ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ

Αναστορώ

Αναστορώ τα παλαιά
Κι η καρδ(ι)άμ’ φαρμακούται
Κρούνε σο νού μ’ τα μέρ(ε)α μουν
Και η γούλα μ’ γομούται.

Έκειτι τόπα έμορφα
Τη πατρίδας χωρία
Ρασόπα που επέμνετε
Με τα νερά τα κρύα.

Θυμούμαι τα κρύα νερά σ’
Τα πράσινα χορτάρ(ι)α σ’
Τ’ άσπρα τα σ(ι)όνια σ’ , την βρεσί σ’
Τ’ έμορφα τα παρχάρ(ι)α σ’ .

 ............................

2. Το τραγούδι του Χρήστου Αντωνιάδη από τον γνωστό μας στο ιστολόγιο Apolas Lermi, τον και εκ Τραπεζούντος καταγόμενον.

Apolas Lermi - Tin Patridam Exasa (Rumca)
Την πατρίδα μ’ έχασα

Την πατρίδαμ’ έχασα,
άκλαψα και πόνεσα.
Λύουμαι και αροθυμώ, όι όι
ν’ ανασπάλω κί εμπορώ.

Μίαν κι άλλο `σην ζωήμ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλήμ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτιαμ’ έπλυνα.

Τά ταφίαμ’ έχασα
ντ’ έθαψα κί ενέσπαλα.
Τ’ εμετέρτς αναστορώ, όι όι
και `ς σο ψυόπομ’ κουβαλώ.

Μίαν κι άλλο `σην ζωήμ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλήμ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτιαμ’ έπλυνα.

Εκκλησίας έρημα,
μοναστήρα ακάντηλα,
πόρτας και παράθυρα, όι όι
έπεμναν ακράνοιχτα.

Μίαν κι άλλο `σην ζωήμ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλήμ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτιαμ’ έπλυνα.

Χρήστος Αντωνιάδης (1999)

 

[Ακολουθεί η δική μας απόδοσι:]


Την πατρίδα μου έχασα 

Την πατρίδα μου έχασα,
έκλαψα και πόνεσα.
Λιγώνομαι και νοσταλγώ όι, όι
Να ξεχάσω δε μπορώ.
 
Μιαν ακόμα στη ζωή μου
στο πηγάδι στην αυλή μου
νερό καθάριο νά ‘πινα όι, όι
και τα μάτια να έπλενα.
 
Τους τάφους μου έχασα
Όσους έθαψα δεν ξέχασα
Τους δικούς μου ανιστορώ όι, όι
στην ψυχή μου μέσα κουβαλώ.

Ερ(η)μωμένες εκκλησιές
μοναστήρια ακάντηλα
πόρτες και παραθύρια όι, όι
που ορθάνοιχτα απομείναν.

(Α.Σ.)

3. Ένα εξαιρετικό βίντεο-ντοκυμαντέρ απο την ποιοτική ΕΤ3
Η ψυχή αφηγείται την ιστορία με την γλώσσα του σώματος!
Σέρρα - ο χορός των Ποντίων: "ιερός χορός" ή "πυρρίχιος";

Ένα «τραγώδιον» αγάπης για το άνοιγμα του ημερολόγιου του 2012. Ως καλωσόρισμα. Una canzone d’amore (di Apolas Lermi) per l’ inizio di un anno nuovo.

Αγαπώ σε κάλεσαμ αμόν κόκκινον μήλον…

Μια λυρική ευχή στα «ρωμαίικα»
για Καλή Χρονιά σε όλους.

Χωρίς σχόλια…


Apolas Lermi - Agapose


"Aağapose kalesam amon kokinon milo..."
Μουσική και στίχοι: Apolas Lermi

Το ποντιακό τραγούδι Τσιάμπασι (από τον Σ. Καζαντζίδη). La canzone dal Pontos “ Çam başı” (canta: Stelios Kazantzidis)

Ημέρα μνήμης ποντακής γενοκτονίας και αλύτρωτων πατρίδων, ακούμε και ξανακούμε το αγαπημένο τραγούδι μέχρι να ακολουθήσουν πιο ύστερα τυχόν φιλολογικές προσεγγίσεις (: το κείμενο και απόδοσι στα νεοελληνικά).

Τσάμπασιν - Στέλιος Καζαντζίδης (Lyrics)


Update:
Είναι αλήθεια πως δεν κατάφερα να βρώ δόκιμη έκδοσι του εν λόγω τραγουδιού ως κειμένου, (υπάρχουν 2-3 ελαφρώς διαφέρουσες μεταξύ τους παραλλαγές στο διαδίκτυο), αλλά θα επιχειρήσω (με όλα τα επακόλουθα) την καταγραφή του, «κατά ακρόασιν» της ιδιαίτερης για εμένα συναισθηματικής σημασίας ερμηνείας του τραγουδιού από τον τραντέλλενα Καζαντζίδη.
Την προτιμώ εν προκειμένω, περιφρονώντας τις εμπαθείς κατά του Καζαντζίδη κριτικές από αρθρογράφους του κατεστημένου Αθηναϊκού Τύπου της εποχής του (Ελευθεροτυπία), οι οποίοι όταν γύρω στα μέσα δεκαετίας ’80, κυκλοφόρησε ο Στελάρας μαζί με τον άλλον θρύλο του ποντιακού τραγουδιού, τον Χρύσανθο ( Θεοδωρίδη) τον δίσκο “Τ΄Αηδόνια του Πόντου”, έβαλαν μέσ’ στο μελάνι τους χολή, κατηγορώντας τον πως με τον νεωτερίστικο τάχατες τρόπο που ερμηνεύει τα ποντιακά τραγούδια, τα …νοθεύει. Αν δεν ήσαν οι κύριοι αυτοί σε διατεταγμένη υπηρεσία, είχαν παρασυρθή από δεολογικές ή άλλου είδους προκαταλήψεις τους εναντίον του αντάρτη Καζαντζίδη, ο οποίος όχι μόνο τα έβαλε με το οικονομικό κατεστημένο των μουσικών εταιριών, αλλά μπήκε και στο στόχαστρο του πολιτικού-κομματικού συστήματος όταν καταφέρθηκε δημοσίως κατά του Εβραίου Μάτσα. Η αποκάλυψι πως εν καιρώ …δημοκρατίας λογοκρίθηκε αφιερωματική προς αυτόν τηλεοπτική εκπομπή μέγιστης ακροαματικότητας (Ρεπόρτερς), ύστερα από παρέμβασι του Γραφείου του τότε Πρωθυπουργού επειδή δέχθηκε σχετικό αίτημα γειτονικού μας κράτους (: Ισραήλ!!), περίμενε 20 περίπου χρόνια να δημοσιοποιηθή…
Όσο για την απόδοσι στην νεοελληνική από εμένα που έχω δηλώση άσχετος από την πατρογονική μου διάλεκτο, τα ποντιακά, αυτή είναι όσο ελεύθερη μου κάνει για την περίστασι.


Το κείμενο (στίχοι)

Το Τσάμπασιν

Εκάεν και το Τσιάμπασιν
κι επέμναν τα τουβάρεα γιάρ γιάρ αμάν
κι επέμναν τα τουβάρεα γιάρ γιάρ αμάν.
Ερρούξαν σο γουρτάρεμαν
τ΄ Ορντούς τα παλληκάρεα γιάρ γιάρ αμάν
και εν΄ ερρούξαν σο γουρτάρεμαν
τ΄ Ορντούς τα τσαναβάρεα γιάρ γιάρ αμάν.

Βάι εκάεν κι εμάνίεν τ΄ Ορντούς το παρχάρ,
εκεί άλλο ‘δέν κι επέμνεν, μαναχόν σαχτάρ!

Τρανόν γιαγκίν σο Τσάμπασιν
σπίτε κι θ΄ απομένε γιάρ γιάρ αμάν
σπίτε κι θ΄ απομένεν γιάρ γιάρ αμάν
Μικροί-τρανοί, πτωχοί-σεγκίν
όλ΄ κάθουνταν και κλαίνε γιάρ γιάρ αμάν
μικροί-τρανοί, πτωχοί-ζεγκίν,
όλ΄ κάθουνταν και κλαίνε γιάρ γιάρ αμάν

Βάι εκάεν κι εμάνίεν τ΄ Ορντούς το παρχάρ,
εκεί άλλο ‘δέν κι επέμνεν, μαναχόν σαχτάρ!

Κλαίν΄ τη Θεού τα πούλοπα,
κλαίν΄ τα πεγαδομάτεα γιάρ γιάρ αμάν
κλαίν΄ τα πεγαδομάτεα γιάρ γιάρ αμάν
κλαίει το Τσιαμλούκ, το Καρακιόλ,
κλαίν΄ τ΄ έμορφα τ΄ ελάτεα
γιάρ γιάρ αμάν!
Κλαίει το Τσιαμλούκ, το Καρακιόλ,
κλαίν΄ τ΄ έμορφα τ΄ ελάτεα
γιάρ γιάρ αμάν.

Βάι εκάεν κι εμάνίεν τ΄ Ορντούς το παρχάρ,
εκει άλλο ‘δέν κι επέμνεν μαναχόν σαχτάρ!
Βάι εκάεν κι εμάνίεν τ΄ Ορντούς το παρχάρ,
εκεί άλλο ‘δέν κι επέμνεν μαναχόν σαχτάρ!


Ελεύθερη απόδοσι στην νεοελληνική:

ΤΟ ΤΣΑΜΠΑΣΙ

Εκάψαν και το Τσάμπασι*
Απόμειναν ερείπια κι οι τείχοι.
Τι κι αν έτρεξαν τα παληκάρια
Της Ορντούς** να το γλυτώσουν…

Πάει, κάηκε, παρανάλωμα εγίνη
Της Ορντούς το παραδείσιο πάρκο
Τίποτα δεν απόμεινε εκεί ,
Στάχτη και μόνο στάχτη!

Κόλαση-φωτιά στο Τσάμπασι
Σπίτι δεν θα απομείνη
Μικροί-μεγάλοι, πλούσιοι ή φτωχοί,
Όλοι κάθονταν και κλαίγαν.
Μικροί-μεγάλοι, πλούσιοι ή φτωχοί,
Όλοι κάθονταν και κλαίγαν.

Πάει, καηκε κι εγίνη παρανάλωμα
Της Ορντούς το παραδείσιο πάρκο
Τίποτα δεν απόμεινε εκεί ,
Στάχτη και μόνο στάχτη!

Κλαίνε τα πουλάκια του Θεού.
Κλαίνε οι πηγές, κλαίνε τα κεφαλάρια,
Κλαίει το Τσαμλούκ, το Καρακιόλ***,
Κλαίνε και τα πανέμορφα τα έλατα ακόμη.

Κλαίει το Τσαμλούκ, κλαίει το Καρακιόλ,
Και κλαίνε και τα πανέμορφα έλατα .

(Απόδοσι: Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης-Σοϊλεμεζίδης)

ΣΧΟΛΙΑ:
* Τσάμπασι(ν) ή και Τσάμπαση : Ποντιακό χωριό στην ορεινή περιοχή (υψόμ. 2000 μ.) δυτικά της Κερασούντας και νότια των Κοτυώρων (ή Ορντού, όπως ονομάζονται σήμερα). Το χωριό αυτό [που εξ αιτίας του φυσικού κάλλους ήταν τόπος παραθερισμού των Ορντουλίδων, των ρωμιών δηλαδή κατοίκων του Ορντού], το κάψανε ύπουλα το 1913 οι οπαδοί των Νεοτούρκων.

Σύμφωνα με τα ισχύοντα ιστορικά στοιχεία, μέχρι το 19087 δεν ήταν αισθητός ο τουρκικός εθνικισμός γενικά στην Μ. Ασία.
Φαίνεται μάλιστα πως ούτε μέχρι το 1912 οι διωγμοί στον Πόντο είχαν οργανωμένο χαρακτήρα.
«Γεγονός βέβαια είναι ότι μετά το τέλος των Βαλκανικών πολέμων, η ελληνική μειονότητα έμεινε στο έλεος του νεοτουρκικού κομιτάτου, που οργάνωσε επιχείρηση βίαιης εξόντωσής της…» (Ιστορία του Ελλ. Έθνους, Αθήναι 1977, τ. ΙΔ΄, σ. 376).
«Με το τέλος των Βαλκανικών πολέμων άρχισαν οι συστηματικοί διωγμοί των Ελλήνων στην Τουρκία, που κράτησαν σχεδόν 10 χρόνια (1913-1922)…» (βλ. Ιστορία του Ελλ. Έθνους, τ. ΙΕ΄, σσ. 99 κ.ε.).

** Το Ορντού, όπως είπαμε, η νέοτερη, τουρκική ονομασία για τα αρχαια Κοτύωρα, ήταν το τέταρτο (μετα απο την Τραπεζούντα, την Σαμψούντα και την Κερασούντα), σε σημασία ακμάζον εμπορικό κέντρο του Πόντου αρχές του 20ου αιώνα, «και εκεί το εμπόριο ήταν στα χέρια των Ελλήνων» (Ιστορία του Ελλ. Έθνους,
Έθνους, τ. ΙΔ΄, σ. 372)

*** Τσαμλούκ (ή Τσαμλίκ) : χωριό της περιοχής.
Καρακιόλ: Βουνό της Κερασούντας με υψόμετρο άνω των 3000 μ.

Να συσχετίσω, κλείνοντας, τον τελευταίο στίχο με …τον τίτλο του ποιήματος:
Το όνομα Τσάμπασι, βρήκα ότι προέρχεται από την Τούρκικη φράση (Çam başı), που σημαίνει: «κορυφή των πεύκων». Κάτι, δηλαδή, σαν «Ορεινό Πευκοδάσος»!