Ένα επίκαιρο μονόστιχο απόφθεγμα του Μενάνδρου (για την υγεία). Un “monostico” di grandissima attualità; dalle “Gnomai” di Menandro sulla salute. .

 

Ως συνηθίζεται, έτσι και εχθές στην ονομαστική εορτή του διαχειριστού, κοινός τόπος των περισσοτέρων ευχετηρίων μηνυμάτων ήταν - και σωστά- η ευχή για υγεία. Με δεδομένη την περίεργη συγκυρία ο υποφαινόμενος να βρίσκεται μια τέτοια μέρα (όπως του συνέβη και κατά την μέρα των γενεθλίων του?!) σε χώρο Νοσοκομείου, [όπου τώρα νοσηλεύεται αγαπημένο του πρόσωπο], η ευχή – ΟΙ ΕΥΧΕΣ ΣΑΣ- είναι επίκαιρη/-ες όσο ποτέ!   

{Μαζί με τις ευχαριστίες μου προς όλους όσους έστειλαν ποικιλοτρόπως τις σχετικές ευχές τους η σημερινή ανάρτησι.}

........................................................

ΑΡΧΑΙΑ:

ΟΥΚ ΕΣΘ ΥΓΕΙΑΣ ΚΡΕΙΤΤΟΝ ΟΥΔΕΝ ΕΝ ΒΙΩι

«Οὐκ ἔσθ' ὑγιείας κρεῖττον οὐδὲν ἐν βίῳ»

ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ,  Μονόστιχον  408

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ:

=  Κανένα μεγαλύτερο αγαθό στην ζωή, από την υγεία!

 

ΛΑΤΙΝΙΚΑ:

Επισυνάπτω και μία λατινική μετάφρασι του μονοστίχου:

 Nil sanitate vita habet beatius

 

ΣΕ ΔΙΣΤΙΧΟ: 

Ωραιότατα προβάλλεται το εν λόγω απόφθεγμα και στο …δίστιχο της φωτογραφίας, όπου στο μενάνδρειο μονόστιχο προστέθηκε (έτσι ώστε να αποτελέσει τώρα κάτι σαν  δίστιχο) η αναφορά στον «νού», στην πνευματική-ψυχική διάστασι, δηλαδή, της υγείας! Εύλογος, και λίαν απαραίτητη συμπλήρωσις!!

Ας έχωμεν, λοιπόν, όλοι συν Θεώ την ΥΓΕΙΑ μας! Σωματική και πνευματική!

 

 

 

Επιλέγοντας 24 γνώμες του Μενάνδρου απο το Α έως το Ω (Ο Σελλενίδης στον Προβελλέγιο ως ...Αλφαβητάρι Φιλίας !). Raccogliendo 24 aforismi dalle “Gnomai” di Menandro; a forma di acrostico alfabetico in onore di D. Proveleggios (tradotte in neogreco da Alex. Sellenidis)

Του Αγίου Νικολάου σήμερα και ίσως αυτό να αποτελεί ικανό συνειρμό πίσω απο την σημερινή ανάρτησι. Ο υποφαινόμενος επέλεξε 24 γνωμικά απο το γνωστό κείμενο “Γνώμαι Μονόστιχοι” του Μενάνδρου και συνοδεύοντας το αρχαίο κείμενο με έμμετρη νεοελληνική “μετάφρασι” τα αφιερώνει στον Δημήτρη Προβελέγγιο.
Ο Δημήτρης, εκ του πάλαι ποτέ ενεργού κύκλου του Νεανικού Κέντρου του Αγίου Νικολάου Οδού Αχαρνών στην Αθήνα, είναι ένας από τους τρείς αρχικούς διαχειριστές του ιστολογίου, και αυτό είναι γνωστό, αλλά όσο κι αν παραμένει λόγω υιϊκού καθήκοντος κάπως ανενεργός, και κάπως στο ημίφως, έχει ο ίδιος εκ των πραγμάτων αποδειχθή ως ο φανατικότερος θαυμαστής (μπορεί και … ο μοναδικός) του Σελλενίδη! Κατόπιν τούτου γίνεται απολύτως κατανοητή η σημερινή αφιέρωσι του υπογράφοντος την "έμμετρη απόδοσι στην νεοελληνική" στιχοπλόκου προς το πρόσωπό του!
Όσο για τα Αλφαβητάρια, εκτός των άλλων, είναι και παλιά ποιητική και συνήθως λαϊκή συνήθεια με στιχουργήματα παιχνιωδώς δομημένα πάνω σε αλφαβητική ακροστιχίδα.
Είπαμε: το πρωτότυπο κείμενο (και η σύλληψι) είναι του Μενάνδρου (για το φιλολογικό ζήτημα της γνησιότητας ίσως γράψουμε άλλη φορά), η έμμετρη απόδοσι του Αλ. Σελλενίδη.

ΕΝΑ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΑΝΘΟΛΟΓΗΜΕΝΟ 

ΑΠΟ ΤΙΣ ΓΝΩΜΕΣ ΤΟΥ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ

Αγάπης δε ουδέν μείζον ούτε ίσον εστί.

Της Αγάπης πιο μεγάλο, ούτε ίσιο θα βρεθή!

Βροτοῖς ἅπασιν ἡ συνείδησις θεός.
Θεός είν΄ η συνείδησι σε όλους τους ανθρώπους.

Γέρων γενόμενος μὴ γάμει νεωτέραν.

Σαν φτάσεις στα γεράματα μή νυμφευθής πιο νέα.

Διπλῶς ὁρῶσιν οἱ μαθόντες γράμματα.

Όσοι μαθαίνουν γράμματα, διπλά μπορούν να βλέπουν.

Ἐπιλανθάνονται πάντες οἱ παθόντες εὖ.

Και πιο ξεχνάνε εύκολα, όσοι ευεργετιούνται.

Ζῆθι προσεχόντως ὡς μακρὰν ἐγγὺς βλέπων.

Να ζής εσύ προσέχοντας τα μακρυνά κοντά σου.

Ἤθους δὲ βάσανός ἐστιν ἀνθρώποις χρόνος.

Ο χρόνος για το ήθος μας είναι λυδία λίθος.

Θεὸς πέφυκεν, ὅστις οὐδὲν δρᾷ κακόν.

Ο Θεός υπάρχει πάντα και ποτέ κακό δεν κάνει.

Ἱκανῶς βιώσεις γηροβοσκῶν τοὺς γονεῖς.

Άξια και καλά θα ζήσης, αν γονείς γηροκομάς.

Κρίνει φίλους ὁ καιρός, ὡς χρυσὸν τὸ πῦρ.

Τον φίλο δείχνει ο καιρός, σαν τον χρυσό η φλόγα.

Λύπης ἰατρός ἐστιν ἀνθρώποις λόγος.

Τα λόγια της παρηγοριάς είναι γιατρός της λύπης.

Μή μοι γένοιθ᾽ ἃ βούλομ᾽, ἀλλ᾽ ἃ συμφέρει.

Ό,τι ποθώ ας μή μου ‘ρθή,  μονάχα το καλό μου!

Νόμιζε πάντα κοινὰ τῶν φίλων βάρη.

Να θεωρείς μισά μισά τα βάρητα των φίλων.

Ξένος ὢν ἀκολούθει τοῖς ἐπιχωρίοις νόμοις.

Σαν πού ‘σαι ξένος, να ακλουθάς τα έθιμα των ντόπιων.

Ὁ σοφὸς ἐν αὑτῷ περιφέρει τὴν οὐσίαν.

Ο σοφός μαζί του πάντα έχει την αβασταγή του.

Πολλοὶ μαθηταὶ κρείττονες διδασκάλων.

Πολλοί υπάρχουν μαθητές πιο πάν' απο δασκάλους.

Ῥῆμα παρὰ καιρὸν ῥηθὲν ἀνατρέπει βίον.

Λόγος παράκαιρος, ζωή ολάκαιρη τουμπάρει

Σέβου τὸ θεῖον, μὴ ἐξετάζων πῶς ἔχει.

Τα θεία να τα σέβεσαι, γιατί και πώς μην ψάχνεις.

Τὸ ψεῦδος ὠχύρωκεν τὴν πονηρίαν.

Το ψέμα είναι οχυρό τρανό της πανουργίας..

Ὑπὲρ εὐσεβείας καὶ λάλει καὶ μάνθανε.

Για το σέβας του Θεού, να μιλάς και να μαθαίνεις.

Φῶς ἐστι τῷ νῷ πρὸς θεὸν βλέπειν ἀεί.

Το να θωρείς προς τον Θεό, είναι ένα φώς στον νού σου.

Χρηστὸς πονηροῖς οὐ τιτρώσκεται λόγοις.
Δεν τον τρυπάνε τον καλό τα πονηρά τα λόγια.

Ψυχῆς ἐπιμέλου τῆς σεαυτοῦ καθὰ δύνῃ.

Επιμελώς, όσο μπορείς, φρόντιζε την ψυχή σου.

Ὡς μέγα τὸ μικρόν ἐστιν ἐν καιρῷ δοθέν.

Τ’ ολίγον μέγα φαίνεται, σαν τό ‘χεις στον καιρό του!

Έμμετρη απόδοσι στην νεοελληνική: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ

3x4 Αρχαία Ελληνικά Αποφθέγματα για την ευσέβεια (από τις «Γνώμες» του Μενάνδρου, σε απόδοσι Αλ. Σελλενίδη) ως αφιέρωμα στα εγκαίνια της Ιστοσελίδας του 4ου ΓΕΛ Χαλκίδος! Dodici aforismi di Menandro (dalle “Sentenze”) sulla religiosità e la fede in Dio; in traduzione neogreca di A.S.

Ὑπὲρ εὐσεβείας καὶ λάλει καὶ μάνθανε.

Από την πρώτη στιγμή που πληροφορήθηκα πως η νέα Διεύθυνση του Σχολείου μας σκέπτεται να δημιουργήσει έναν νέο (ή να ενεργοποιήσει κάποιο προϋπάρχοντα –δεν γνώριζα) διαδικτυακό ιστοχώρο, αισθάνθηκα ότι έχω ηθικό χρέος να κάνω κι εγώ κάτι (καί ως διδάσκων καθηγητής, αλλά κυρίως ως ενεργός διαδικτυακά διαχειριστής ιστολογίου).

Χαιρετίζοντας λοιπόν το χαρμόσυνο γεγονός, νά ‘μαι, προσφέροντας ένα μικρό μπουκέτο φιλολογικής ανθολόγησης. Εν είδει  αφιερώσεως! Αποτέλεσμα πρόσφατης επίσκεψής μου σε ένα εκπληκτικής ομορφιάς χωράφι, --εε ήθελα να πώ: κείμενο της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας—από τα κάπως απόμακρα και γι’ αυτό λιγότερο γνωστά, όπου μπαίνοντας άρχισα να κόβω και να σταχυολογώ άπληστα. Πρόκειται για τις μονόστιχες "ΓΝΩΜΕΣ" του Μενάνδρου, του πιο γνωστού εκπρόσωπου της "Νέας Κωμωδίας" που έζησε στα τέλη του 4ου αι/αρχές του 3ου αι. π.Χ. Απο αυτή την θαυμάσια συλλογή σοφών του ρητών, αποφθεγμάτων και αφορισμών(= γνωμικών) επέλεξα, όπως λέγαμε, με μια πρώτη αυθαίρετη ανθολόγησι, αλλά κατάλληλη για τον σκοπό της αφιερώσεως, έναν, ας πούμε, δωδεκάλογο με ηθικοθρησκευτική θεματική.
Δώδεκα λοιπόν "γνώμες" του Μενάνδρου γύρω απο την προς τον Θεό πίστι και ευσέβεια. Στο πλαίσιο του "απο Θεού άρξασθαι"!
Παρατίθεται το πρωτότυπο κείμενο στα Αρχαία Ελληνικά και ακολουθεί νεοελληνική απόδοσι (του ...Αλέξανδρου Σελλενίδη).
Καλή Αρχή, λοιπόν, και Καλοτάξιδη η ολοκαίνουργια ιστοσελίδα του 4ου Γενικού Λυκείου Χαλκίδος!

...............................

ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ

ΔΩΔΕΚΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΣΕΒΕΙΑ

1. ΑΡΧΗΝ ΝΟΜΙΖΕ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΦΟΒΕΙΣΘΑΙ.
2. ΒΟΥΛΟΥ ΤΟ ΠΡΩΤΟΝ ΕΥ̓ΣΕΒΕΙΝ ΠΡΟΣ ΤῸΝ ΘΕΟΝ.
3. ΔΙΚΑΙΟΝ ΕΥ  ΠΡΑΤΤΟΝΤΑ ΜΕΜΝΗΣΘΑΙ ΘΕΟΥ.
4. ΔΙΚΑΙΑ ΔΡΑΣΑΣ ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ ἝΞΕΙΣ ΘΕΟΥΣ.
5. ΔΙΔΟΥ ΠΕΝΗΣΙΝ ὩΣ ΛΑΒΗΙΣ ΘΕΟΝ ΔΟΤΗΝ.
6. ΕΥΧΗ͂Σ ΔΙΚΑΙΑΣ ΟΥ̓Κ ΑΝΗΚΟΟΣ ΘΕΟΣ.
7. ΕΣΤΙΝ ΔΙΚΗΣ ΟΦΘΑΛΜΟΣ ὋΣ ΤΑ ΠΑΝΘ᾽ ὉΡΑΙ.
8. ΕΛΠΙΖΕ ΤΙΜΩΝ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ ΠΡΑΞΕΙΝ ΚΑΛΩΣ.
9. ΘΕΟΝ ΣΕΒΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥ̓ΘΕΩΣ.
10.ΘΕΟΝ ΠΡΟΤΙΜΑ, ΔΕΥΤΕΡΟΝ ΔΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ.
11.ΘΕΟΣ ΣΥΝΕΡΓΟΣ ΠΑΝΤΑ ΠΟΙΕΙ ῬΑΙΔΙΩΣ.

         12.ΘΥΣΙΑ ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΩΙ ΘΕΩΙ ΤΟ Γ᾽ ΕΥ̓ΣΕΒΕΙΝ.

ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ  (ΓΝΩΜΑΙ)

ΚΑΙ ΣΕ ΕΜΜΕΤΡΗ "ΜΕΤΑΦΡΑΣΙ":

1. Ἀρχὴν νόμιζε τὸν θεὸν φοβεῖσθαι.

Έχε του Θεού τον φόβο, σέβας, νόμο και αρχή.

2.Βούλου τὸ πρῶτον εὐσεβεῖν πρὸς τὸν θεόν.

Προς τον Θεό η ευσέβεια, το πρώτο σου το “θέλω”.

3.Δίκαιον εὖ πράττοντα μεμνῆσθαι θεοῦ.

Δίκαιο και όταν ευτυχείτε να θυμάστε τον Θεό.

4.Δίκαια δράσας συμμάχους ἕξεις θεούς.

Δρώντας με δικαιοσύνη, θά 'χης τον Θεό μαζί σου.

5.Δίδου πένησιν ὡς λάβῃς θεὸν δότην.

Στους φτωχούς όταν χαρίζεις, ο Θεός σ' επιδοτεί.

6.Εὐχῆς δικαίας οὐκ ἀνήκοος θεός.

Η προσευχή του δίκαιου, στου Θεού φτάνει το αυτί.

7.Ἔστιν Δίκης ὀφθαλμὸς ὃς τὰ πάνθ᾽ ὁρᾷ.

Υπάρχει Μάτι απο ψηλά που, Δίκαιο, όλα τα κοιτά.

8.Ἔλπιζε τιμῶν τοὺς θεοὺς πράξειν καλῶς.

Δίνοντας τιμή στο Θείον, έλπιζε να ευτυχήσεις.

9.Θεὸν σέβου καὶ πάντα πράξεις εὐθέως.

Στον Θεό τον σεβασμό σου, κι όλα πρίμα θα τα βρής.

10.Θεὸν προτίμα, δεύτερον δὲ τοὺς γονεῖς.

Πρώτη θέσι στον Θεό σου, δεύτερη προς τους γονείς.

11.Θεὸς συνεργὸς πάντα ποιεῖ ῥᾳδίως.

Με τον Θεό στο πλάι σου, γίνοντ' όλα εύκολα.

12.Θυσία μεγίστη τῷ θεῷ τό γ᾽ εὐσεβεῖν.

Η προς Θεόν ευλάβεια, και μέγιστη θυσία.

(Έμμετρη απόδοσι: Αλέξανδρος Σελλενίδης)