Ένα χθεσινό άρθρο για τις ψυχολογικές επιπτώσεις του κορωνοϊού, στην Καθημερινή. Un articolo sul giornale Kathimerini (16/03/2020); sul’ impatto psicologico della pandemia.

Το άρθρο που κυκλοφόρησε στο ένθετο «Υγεία – Επικαιρότητα» της χθεσινής "Καθημερινής" με τον τίτλο «Οι ψυχολογικές επιπτώσεις του κορωνοϊού: Μοναξιά και ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές» το κρίναμε εξαιρετικά εύστοχο. Οι ψυχολογικές επιπτώσεις από ενδεχόμενη απόφασι της κυβέρνησης για υποχρεωτική απομόνωσι των πολιτών και απαγόρευσι της κυκλοφορίας τύπου ανομολόγητης "κατάστασης πολιορκίας", εγκυμονεί ποικίλους κινδύνους. Ακόμα και πολιτικοκοινωνικούς. Αλλά και οι ειδικοί περι την ψυχική υγεία, μας προειδοποιούν από την μεριά τους για την σοβαρότητα του εγχειρήματος.
Προφανώς δεν μιλάμε για «διακοπές». Αλλά άλλο «Καραντίνα» και άλλο …”Cocooning”.

(ΣΣ. Αναδημοσιεύουμε το πρώτο μέρος του κειμένου. Η συνέχειά του βρίσκεται στην ηλεκτρονική έκδοσι της εν λόγω Εφημερίδας) 
.............................................................

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις του κορωνοϊού: Μοναξιά και ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές

Η απολύτως επιβεβλημένη απομόνωση στο σπίτι, η αποφυγή των κοινωνικών επαφών και η τακτική τήρηση μέτρων υγιεινής και αυτοπροστασίας λόγω της εξάπλωσης του κορωνοϊού έχουν αναπόφευκτες ψυχολογικές παρενέργειες σε ορισμένους ανθρώπους. Η ένταση της μοναξιάς και των ψυχαναγκαστικών συμπεριφορών, όπως το αδιάκοπο πλύσιμο των χεριών, είναι δύο από αυτές τις επιπτώσεις.

Οι επιστήμονες έχουν δείξει εδώ και καιρό ότι η κοινωνική απομόνωση και η μοναξιά συχνά - αλλά όχι πάντα- μπορούν να επιδράσουν αρνητικά και στη σωματική υγεία ενός ανθρώπου, όχι μόνο στην ψυχική. Οι άνθρωποι που νιώθουν αποκομμένοι από τους υπόλοιπους, σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες, είναι πιθανότερο να κρυολογήσουν, να εμφανίσουν καρδιοπάθεια, μειωμένες νοητικές-γνωστικές λειτουργίες, κατάθλιψη και τελικά μικρότερο προσδόκιμο ζωής. Σε βάθος χρόνου η μοναξιά έχει συνέπειες ανάλογες του καπνίσματος ή της παχυσαρκίας.

Μια πρόσφατη μελέτη στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό «The Lancet», με επικεφαλής τη δρ Σαμάνθα Μπρουκς του Τμήματος Ψυχολογικής Ιατρικής του Βασιλικού Κολλεγίου (King's) του Λονδίνου, η οποία αξιολογεί τα έως τώρα δεδομένα από όλες τις σχετικές έρευνες, βρήκε ότι η καραντίνα και η απομόνωση διαρκείας μπορούν να οδηγήσουν σε μετατραυματικό στρες, άγχος, κατάθλιψη, αλλά επίσης σε κόπωση, πτώση ηθικού του κοινού και δημόσια αντίδραση τελικά.

Όπως τονίζεται, «η καραντίνα είναι συχνά μια δυσάρεστη εμπειρία για όσους υποβάλλονται σε αυτήν. Η απομάκρυνση από αγαπημένα πρόσωπα, η απώλεια της ελευθερίας, η αβεβαιότητα για την εξέλιξη της νόσου, αλλά και η βαρεμάρα, μπορούν μερικές φορές να έχουν δραματικές συνέπειες». Αυτοκτονίες, θυμός και μηνύσεις έχουν κατά καιρούς ακολουθήσει προηγούμενες καραντίνες σε ξεσπάσματα επιδημιών. Γι' αυτό, οι ερευνητές τονίζουν ότι «τα δυνητικά οφέλη μιας υποχρεωτικής μαζικής καραντίνας πρέπει να ζυγιστούν προσεκτικά σε σχέση με το πιθανό ψυχολογικό κόστος».

Οι αορίστου χρόνου καραντίνες είναι πιθανότερο να έχουν περισσότερες αρνητικές παρενέργειες, γι' αυτό, σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρέπει να περιορίζονται στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα και το κοινό να έχει από τις αρμόδιες αρχές μια σαφή εξήγηση για τα μέτρα και μια πειστική δικαιολόγηση των θυσιών του. Όπως λένε οι ερευνητές, «οι αρχές δημόσιας υγείας πρέπει να δίνουν έμφαση στο ότι η αυτο-απομόνωση αποτελεί αλτρουιστική επιλογή» (δηλαδή έμπρακτη απόδειξη ενδιαφέροντος για τους άλλους και όχι μόνο αυτο-προστασία).

Εν μέσω πανδημίας κορονοϊού, τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και αποφυγής των κοινωνικών επαφών (social distancing) είναι αναπόφευκτα και αναγκαία, καθώς μπορούν να σώσουν πολλές ζωές. Συνεπώς αποτελεί ατομική ευθύνη του καθενός να τα τηρήσει και να αναστείλει προσωρινά τις κοινωνικές τάσεις του για παρέες και διασκέδαση. Όσο περισσότερο πείθεται ο κόσμος ότι πρέπει όντως να φοβάται και όσο εμπεδώνεται παράλληλα ένα αίσθημα κοινωνικής ευθύνης, τόσο περισσότερο θα συμμορφώνεται.

Ευτυχώς στην εποχή του διαδικτύου, των ηλεκτρονικών μέσων κοινωνικής δικτύωσης, του Skype και των smartphones, είναι πολύ ευκολότερο από ό,τι στο παρελθόν να μένει κανείς σπίτι, χωρίς να νιώθει μόνος και αποκομμένος από τους συγγενείς, τους φίλους του και την κοινωνία γενικότερα. Η τεχνολογία συχνά έχει κατηγορηθεί ότι φέρνει μοναξιά, αλλά, όπως δείχνει και μια πρόσφατη έρευνα της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, είναι στο χέρι των περισσότερων ανθρώπων -με εξαίρεση τους ψηφιακά αναλφάβητους- να αξιοποιήσουν την τεχνολογία για να σπάσουν την απομόνωση.

Τώρα, εν μέσω της πρόκλησης της νόσου Covid-19, είναι η ώρα να φανεί πόσο χρήσιμη είναι η νέα τεχνολογία. Οι άνθρωποι μπορούν να εργάζονται και να συνεργάζονται από το σπίτι τους σχεδόν σαν να βρίσκονται στον ίδιο χώρο, μπορούν να μιλάνε πρόσωπο με πρόσωπο από τις οθόνες των συσκευών τους (Skype, video chat), μπορούν να δικτυωθούν με ποικίλους τρόπους και να ανταλλάξουν απόψεις, μπορούν να κάνουν ηλεκτρονικά μαθήματα σαν να βρίσκονται στην τάξη ή να παίξουν ομαδικά ηλεκτρονικά παιγνίδια.
(…)

Πηγή

(Όπου και η συνέχεια)

 

Δύο επιλογές απο Schiller, σε μουσικά κομμάτια τους με εμπνευσμένα λόγια της καρδιάς. Due video (su You Tube) su rispettivi brani di Schiller (“Ruhe” e “Die Liebe”) con testi ispirati

Δεν θα υποκριθώ πως μόλις απόψε με άγγιξε η όποια μουσική ιδιοφυία του συγκροτήματος Σίλλερ. Η μπάντα αυτή που μαεστρικά διευθύνεται από τον γερμανό μουσικοσυνθέτη και παραγωγό Κρίστοφερ Φον Ντέιλεν (Christopher von Deylen) έχει παρουσιάση κάποια αξιόλογα προϊόντα στο είδος της σύγχρονης ηλεκτρονικής πόπ μουσικής (έστω και με κατά καιρούς στοιχεία από τις υποκατηγορίες της «Τράνς» και της «Άμπιεντ») εδώ και πάνω από 10 χρόνια. Αλλά αυτά τα δύο κομμάτια που διάλεξα για απόψε (που τα βρήκα και σε πολύ καλή οπτικοποίησι ως βιντεάκια στο Γιουτιούμπι), το Ruhe και το Die Liebe, είναι από αυτά που δεν έπαψαν ποτέ να με αγγίζουν από την πρώτη στιγμή που τα πρόσεξα, με το αιθέριο μουσικολογοτεχνικό σώμα και την αισθαντική τους καρδιά.
Ώς εκ τούτου, πολύ θα ήθελα να εισέλθουν στο Ιστολόγιό μας προκειμένου να μοιρασθώ την δική μου ευχαρίστησι με τον τυχόντα ομοιοπαθή άγνωστο επισκέπτη.
Με την επιπλέον ελπίδα πως δεν προδίδω κάτι από την αλήθεια του πρωτοτύπου τους με την μικρή μου μεταφραστική απόπειρα…

 1. Schiller-Ruhe

Ruhe – 
Das hochste Gluck auf Erden kommt 
Sehr oft nur durch Einsamkeit in das Herz 

Ηρεμία 
Η ύψιστη ευτυχία έρχεται στην γή 
Πολύ συχνά μόνον μέσα από την μοναξιά στην καρδιά. 

2. Schiller - Die Liebe HD Video 2012

Die Liebe 

Die Liebe kennt nichts, 
Sie kennt weder Tür noch Riegel 
und dringt durch alles sich. 
Sie ist von Anbeginn, 
schlug ewig ihre Flügel 
und wird sie schlagen – ewiglich 

Η Αγάπη 

Η Αγάπη ουδέν γνωρίζει, 
από πόρτες, από μπάρες δεν νοεί 
και διαπερνά τα πάντα ομοίως. 
Αυτή είναι εν αρχή, 
τα φτερά της τα κτυπάει αεί 
και κτυπιέται, η Αγάπη, αιωνίως.

Μτφρ. Αλέξανδρος Σελλενίδης

«Περί μοναξιάς». Κείμενο απ' τον "Αιθεροβάμονα" με στοχασμό και λυρικές παραπομπές (+ το Είμαστε Κάτι του Καρυωτάκη). “Di Solitudine”( collaborazione)

ΠΕΡΙ ΜΟΝΑΞΙΑΣ

Φίλοι μου, μια από τις επικρατέστερες ασθένειες της σημερινής κοινωνίας είναι η ΜΟΝΑΞΙΑ. «Σπουδαίοι άνθρωποι, αλλά… η μοναξιά τους παγώνει/ Πηγαίνουνε στο σινεμά για να μη νιώθουν μόνοι» κραύγαζε κάποτε ο Κ. Χατζής σε μια χαρακτηριστική του μπαλάντα. Αρκετοί εκπρόσωποι του καλλιτεχνικού χώρου έχουν γράψει και τραγουδήσει για το συγκεκριμένο «φρούτο» του καιρού μας, γι’ αυτό το «επίτευγμα» του πολιτισμένου ανθρώπου (=απάνθρωπου).
Η φιλία έγινε κι αυτή είδος εμπορεύσιμο. Οι πιο πολλοί από μας δημιουργούν φιλίες καθαρά συμφεροντολογικές και καιροσκοπικές. Χτυπάμε «μεγάλες πόρτες» που θα μας χρειαστούν και για τον εαυτό μας και για τα παιδιά μας. Η δόλια η φιλία έγινε επένδυση οικονομική και επαγγελματική. Εγκαταλείψαμε τις άσκοπες και "ανώφελες" σχέσεις, κλειστήκαμε στον εαυτούλη μας και μοιράζουμε τη συμπάθειά μας και την αγάπη μας υπολογιστικά, μελετημένα, συμφερτικά. Όπως λέει ο ποιητής: «Συγυρίσαμε τη ζωή μας με ένα πέτρινο χέρι». Πετρώσαμε την καρδιά μας, νεκρώσαμε τα αισθήματα, φιλτράραμε τις επιθυμίες μας και τα όνειρά μας ώστε να εξυπηρετούν συγκεκριμένους, πρακτικούς πάντα σκοπούς.
Όποιος αντιστέκεται σ’ αυτό το «συρμό» θεωρείται γραφικός, τρελός, ανεδαφικός, ανώφελα ρομαντικός, ΑΙΘΕΡΟΒΑΜΩΝ (ο υποφαινόμενος). Κάθε μέρα που περνά ένας καινούριος στεναγμός έρχεται να βαρύνει την ψυχή του ανθρώπου που είναι εναντιωμένος στον άνεμο της απανθρωπιάς, του άκρατου ωχαδελφισμού, του καιροσκοπισμού, του ψυχρού υπολογισμού. Κάθε μέρα που περνά, μια φτερούγα σπασμένη, ένα ανέλπιδο ιδανικό που μάταια ζητά να βρει δικαίωση.Ο απλός λαός λέει: « Σαν το μπόϊ μου βρίσκω. Σαν την καρδιά μου δεν βρίσκω». Σκεφτήκατε πόσοι άνθρωποι έχουν κάνει τη μοναξιά ΕΠΙΛΟΓΗ τους; Δεν είμαι μόνος μου! Είμαστε ΕΓΩ κι ο ΕΑΥΤΟΣ ΜΟΥ. Είναι το ιδανικό δίδυμο για μια παρτίδα ΣΚΑΚΙ.
Ο εαυτός μου δεν με πουλάει ποτέ. Πάντα με περιμένει στη γωνία και μου κλείνει το μάτι, σαν να μου λέει: «- Ρε, μπαγάσα, αφού ξέρεις πως χωρίς εμένα δεν μπορείς. Είμαι ο πιο πιστός σου φίλος. Είσαι για μια παρτίδα τάβλι; Θα στο πάρω και διπλό!».
«Υπάρχουν άνθρωποι που ζουν μονάχοι, / όπως του πελάγου οι βράχοι». Η θάλασσα γύρω τους λυσσομανά. Όμως, αυτοί στέκουν αγέρωχοι. Τα κύματα σπάζουν επάνω τους. Μα αυτοί δεν λυγίζουν: «Η δύναμή σου πέλαγος, μα η θέλησή μου βράχος». Φτιάχνω το καταφύγιό μου και κλείνομαι ερμητικά μέσα στον αεροστεγή θαλαμίσκο μου για το ταξίδι της υπόλοιπης ζωής μου.

Επόμενος σταθμός: «Η γη των μακάρων», όπως έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι. "Αφήστε με ήσυχο, άστε με ήσυχο όλοι. Θέλω να ζήσω ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ δίχως ταυτότητα πια " μας θυμίζει η Τσανακλίδου. Κάλλιο νάμαι ένας αετός περήφανος και μοναχός πάνω στον ακρόβραχο, παρά μαδημένο κοτόπουλο μέσα στις ανελέητες μυλόπετρες του συστήματος που νεκρώνουν, παγώνουν, αποχαυνώνουν, ευνουχίζουν ψυχικά και πνευματικά κάθε ανήσυχο και επομένως επικίνδυνο για το κοινωνικό ΜΟΝΤΕΛΟ (ή μήπως ΜΠΟΡΝΤ- ΛΟ;) άνθρωπο; Όμως, φίλοι μου, ο ΑΚΡΟΒΡΑΧΟΣ είναι πολύ σκληρός ακόμα και για ένα αετό!
Κλείνω με μερικούς στίχους του Καρυωτάκη:

ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΤΙ…
Είμαστε κάτι ξεχαρβαλωμένες κιθάρες,
ο άνεμος όταν περνάει,
στίχους, ήχους παράφωνους ξυπνάει
στις χορδές που κρέμονται σαν καδένες.

Είμαστε κάτι απίστευτες αντένες.
Υψώνονται σα δάχτυλα στα χάη,
Στην κορφή τους τ’ άπειρο αντηχάει,
Μα γρήγορα θα πέσουνε σπασμένες.

Είμαστε κάτι διάχυτες αισθήσεις,
χωρίς ελπίδα να συγκεντρωθούμε.
Στα νεύρα μας μπερδεύεται όλη η φύσις.

Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.
Μας διώχνουνε τα πράγματα , κι η ποίησις
το καταφύγιο που φθονούμε…


ΑΙΘΕΡΟΒΑΜΩΝ

ΕΙΜΑΣΤΕ ΚΑΤΙ ΞΕΧΑΡΒΑΛΩΜΕΝΕΣ ΚΙΘΑΡΕΣ