Η αφίσα για το Σιμουλτανέ στην Νέα Αρτάκη και κάποια ιστορικά σχόλια. Alcuni cenni storici sulle simultanee negli scacchi. Some historic facts about the simultaneous game in Chess.

Τα σχετικά με το αυριανό σιμουλτανέ στην Νέα Αρτάκη τα γράψαμε σε γενικές γραμμές στην τελευταία μας ανάρτησι. Σε κάθε περίπτωσι η εκδήλωσι παρουσιάζει ενδιαφέρον και από «ιστορικής» πλευράς: θα πρόκειται σύμφωνα με όλα τα στοιχεία για την πρώτη εν γένει σκακιστική εκδήλωσι στην μικρή αυτή πόλι της Εύβοιας!! Και βέβαια η πρώτη -συν Θεώ!- επίδειξι σιμουλτανέ!

Λίγα ακόμη ιστορικά 

Η πρώτη καταγεγραμμένη επίδειξι Σιμουλτανέ παγκοσμίως, φαίνεται να είναι εκείνη που διεξήγαγε ένας περίεργος ανατολίτης, «Σαρακινός», ονόματι Μπουτζέκκα το 1266 στην Φλωρεντία (Irving Chernev, Wonders And Curiosities Of Chess, σ. 9). Αυτός ο Μπουτζέκκα (Buzecca) ή Μπιτσέκκα, όπως λανθασμένα τον αναφέρει το πρώτο ελληνικό σκακιστικό περιοδικό («Το Σκάκι», τ. Β’, τεύχος 4 Φεβρ. 1944, σ. 57), αντιμετώπισε τρείς ταυτοχρόνως αντιπάλους και μάλιστα τους 2 με τυφλό παίξιμο (sans voir / blind). Το γεγονός αυτό, όπως και το αποτέλεσμα, 2 Νίκες, 1 Ισοπαλία, εθεωρείτο κάτι σαν παγκόσμιο ρεκόρ για πάνω από 500 χρόνια!

Στην Ελλάδα

Ο απολύτως πρώτος αγώνας Σιμουλτανέ στην Ελλάδα είναι ακόμα αβέβαιο πότε ακριβώς έγινε. Πάντως ως terminus ante quem θα πρέπει να θεωρήσουμε το 1944, και μέχρι νεωτέρας δικαιούται οπωσδήποτε να θεωρείται ως πρώτη ιστορικά «σκακιστική επίδειξις “σιμουλτανέ”», όταν ο αείμνηστος μαίτρ και χαράκτης Φώτης Μαστιχιάδης, διεξήγαγε για λογαριασμό του περιοδικού «Το Σκάκι» αγώνα σιμουλτανέ την 22.05.1977 στην Αθήνα (Βλ. «Το Σκάκι», τ. Β’, τεύχος 11 Ιούν. 1944, σ. 146). Έπαιξε εναντίον 10 αντιπάλων και έφερε 6 Νίκες και 4 Ήττες.

Ακόμα πιο επίσημο χαρακτήρα είχε το πολύ σημαντικό από πολλές πλευρές Σιμουλτανέ που ο πρωταθλητής Ελλάδος τότε Σταύρος Φρυγανάς διεξήγαγε την Κυριακή 27 Αυγούστου 1944 στο Καφενείο «Μόκα» παίζοντας με 21 αντιπάλους.

Πρώτος Έλληνας
Από την άλλη, ως πρώτος ιστορικά Έλληνας που έπαιξε αγώνα σιμουλτανέ έστω και ανεπίσημα (και εκτός Ελλάδος), πρέπει να θεωρείται –μέχρι νεωτέρας- ο Λορέντζος Μαβίλης, για τον οποίο έχουμε την πληροφορία ότι , προφανώς κατά την παραμονή του στην Γερμανία, «έπαιζε το αγαπημένο του παιχνίδι, το σκάκι, με επτά αντιπάλους χωρίς να βλέπει το παίξιμο» (Βλ. Τα Έργα του Λορέντζου Μαβίλη, Β΄Έκδοσι, Αλεξάνδρεια 1922, σ. 13).

Παγκόσμια και άλλα Ρεκόρ 

Ο Στάν Βώγκαν (Vaughan, Stan) είναι κάτοχος του παγκόσμιου ρεκόρ περισσότερων ταυτόχρονα παιζομένων παρτίδων δι’ αλληλογραφίας: Το 1988 έπαιζε, αποδεδειγμένα, ταυτόχρονα 1124 παρτίδες στο σκάκι δι’ αλληλογραφίας!

Πανελλήνιο Ρεκόρ 
Αν δεν απατώμαι, το νούμερο των 221 παρτίδων αποτελεί ακόμα το Πανελλήνιο ρεκόρ σε Σιμουλτανέ στο σκάκι και το κατέχει από την 25.05.99 ο φίλος μου ο Τάκης Πανταβός! Το σημείωσε στα Καλάβρυτα μέσα σε 9,5 ώρες και έδωσε μάλιστα μόνο 9 ισοπαλίες!!

Ρεκόρ Γκίνες 
Σε διήμερο αγώνα Σιμουλτανέ την 27 και 28 Ιανουαρίου 2001, πάλι στα Καλάβρυτα, η πολυ-Πρωταθλήτρια Ελλάδος και Γκρανμαίτρ γυναικών Άννα Μαρία Μπότσαρη αντιμετώπισε 1.102 αντιπάλους. Η επίδοσί της (σημείωσε 1.095 νίκες) καταγράφηκε στο βιβλίο ΓΚΙΝΕΣ το 2002!

Το Ισχύον Παγκόσμιο Ρεκόρ 
Επισήμως, αναγνωριζόμενο και από την FIDE, ως παγκόσμιο ρεκόρ κατά τον μέγιστο αριθμό παρτίδων παιγμένων σε σιμουλτανέ, θεωρείται αυτό του Ιρανού Γκρανμαίτρ Εχσάν Γκαέμ-Μαγκάμι (Ehsan Ghaem-Maghami), ο οποίος το 2011 σε στάδιο της Τεχεράνης έπαιξε (σε συνεχή χρόνο 25 ωρών) εναντίον 604 αντιπάλων. Το αποτέλεσμά του: 580 νίκες 16 Ισοπαλίες 8 Ήττες…

Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης

Το σιμουλτανέ, τα Κυζίκεια και ο «Άβαξ Και Πεσσοί». La simultanea negli scacchi, il festival “Kizikia” a Nea Artaki ed il club culturale-sportivo “Abaco e Pezzi”. The simultaneous exhibition in chess, the “Kyzikia” and the club “Avax And Pessoi”

 

Τα Κυζίκεια είναι ένα είδος καλοκαιρινού φεστιβάλ, που εδώ και μερικά χρόνια διοργανώνεται κάθε Αύγουστο στην παραλία της Νέας Αρτάκης της Εύβοιας. Πρόκειται για μια σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων που διοργανώνονται σε πνεύμα συλλογικότητος με στόχευσι την ιστορική μνήμη και με εστίασι τις Αλησμόνητες Πατρίδες. Οι παραδοσιακοί χοροί, η μουσική και το θέατρο έχουν συνήθως τον πρώτο λόγο, αλλά εφέτος αυξήθηκε το ποσοστό των αθλητικών εκδηλώσεων. Μάλιστα εκτός από το Πινγκ-Πόνγκ και το Καράτε, οι επισκέπτες για πρώτη φορά στα χρονικά του θεσμού θα έχουν για ένα βράδι την ευκαιρία να γνωρίσουν το άθλημα-παιχνίδι του σκακιού και να συμμετάσχουν (κατόπιν κληρώσεως πιθανώς) σε αγώνα επίδειξης Σιμουλτανέ. 

Η σκακιστική αυτή βραδιά της Πέμπτης, 21 Αυγούστου, προγραμματίστηκε ως συνδιοργάνωσι του τοπικού Συλλόγου «Πολιτιστικό Εργαστήρι Παναγία η Φανερωμένη» και του Αθλητικού Εκπολιτιστικού Κέντρου «ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ». Σε συνεννόησι με τους ανθρώπους του πολύ σημαντικού αυτού Φεστιβάλ της Νέας Αρτάκης, ο υποφαινόμενος διαχειριστής του Νέου Παλαμήδη και Πρόεδρος του ΑΕΚ Άβαξ Και Πεσσοί, ανέλαβε προσωπικά την ευθύνη της διοργάνωσης ενός Σιμουλτανέ…

Τι είναι το «Σιμουλτανέ» 
Στο σκάκι, είναι ένα είδος αγώνα ή επίδειξης, όπου ένας, συνήθως ισχυρός, έμπειρος παίκτης καλείται να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα περισσότερους αντιπάλους. Ο πρωταγωνιστής μοναχικός σκακιστής, όρθιος, περνάει μπροστά από τις σκακιέρες των καθημένων αντιπάλων του εκτελώντας κάθε φορά μία κίνησι σε απάντησι της δικής τους.

 Η λέξι 
Ο όρος μας έρχεται …αμάσητος (όπως και οι περισσότεροι στο σκάκι) από τα γαλλικά: simultané, αλλά ετυμολογικά η λέξι είναι λατινικής καταγωγής: από το «simul», που σημαίνει μαζί, από κοινού.

Πώς γίνεται 
Στο κανονικό σιμουλτανέ, δεν χρησιμοποιούνται ρολόγια σκακιού. Οι σκακιέρες συνήθως τοποθετούνται σε μία σειρά, αλλά όταν είναι πολλές, η συνηθισμένη διάταξί τους παίρνει την μορφή ενός «πί» ή ακόμα ενός μεγάλου κύκλου ή τετραγώνου, ενώ εκείνος, ο κατά τεκμήριον ισχυρός παίκτης που κάνει την επίδειξι, (ΣΣ: ας τον ονομάσουμε στο εξής «Μαίτρ»), κινείται από σκακιέρα σε σκακιέρα ακολουθώντας σταθερή και συγκεκριμένη σειρά. Κάθε συμμετέχων παίκτης κάνει μία κίνησι όταν ο Μαίτρ φτάνει στην σκακιέρα του. Ο Μαίτρ μπορεί να κάνει μικρές παύσεις πριν παίξει την κίνησή του, αλλά συνήθως προσπαθεί να αποφεύγει μεγάλου μήκους παύσεις καί για λόγους δεοντολογίας (σε κάποια σιμουλτανέ μπαίνει και μέγιστο όριο τριών, δύο ή και λιγότερο λεπτών), αλλά και γιατί πολλές απ' αυτές θα προκαλέσουν καθυστέρησι στην διοργάνωσι. Τέτοιες καθυστερήσεις αυξάνουν τον κίνδυνο για λάθη λόγω κόπωσης απο μέρος του, ειδικά απ' την στιγμή που οι συμμετέχοντες σκακιστές που παραμένουν μέχρι το τέλος τείνουν να είναι οι ισχυρότεροι παίχτες που αντιπροσωπεύουν για αυτόν τους πιο δύσκολους αντιπάλους. Όταν τελειώνει μια παρτίδα, συνήθως δεν αντικαθίσταται ο αντίπαλος του Μαίτρ και μόνο μερικές παρτίδες θα παραμείνουν σε εξέλιξι μέχρι το τέλος του σιμουλτανέ. Σε αυτή την περίπτωσι μπορεί να προστεθούν σκακιστικά ρολόγια με την κάθε μεριά να παίρνει ένα συγκεκριμένο ποσό χρόνου. Στα περισσότερα σιμουλτανέ ο Μαίτρ παίζει με τα Λευκά σε όλες τις παρτίδες και οι συμμετέχοντες είναι από διάφορα επίπεδα, αλλά πάντως κατώτερης δυναμικότητας...

Γενικά για τα σιμουλτανέ και τις σχετικές επιδείξεις δεν υπάρχουν επίσημοι, αυστηροί και απαράβατοι κανόνες, αλλά για αυτήν την εθιμική διάστασι του θέματος θα επανέλθουμε λίαν προσεχώς.