19 Μαΐου. Μνήμη και εθνικές ευαισθησίες στον καιρό της αμνησίας και των μνημονίων: 2 τραγούδια κι ένα βίντεο για την Ποντιακή νοσταλγία. 19 Maggio; 2 canzoni e 1 video come omaggio alla giornata commemorativa: alla memoria del genocidio dei greci del Ponto (1913-1918).

19 Maggio : Giornata della memoria in onore delle vittime del genocidio in Ponto

19 May: a day of commemoration of the Pontic genocide (Ποντιακή Γενοκτονία= the Greek genocide by the Turks, 1913-1918)

1. Το τραγούδι του Χρύσανθου Θεοδωρίδη

ΑΝΑΣΤΟΡΩ ΤΑ ΠΑΛΑΙΑ - ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ

Αναστορώ

Αναστορώ τα παλαιά
Κι η καρδ(ι)άμ’ φαρμακούται
Κρούνε σο νού μ’ τα μέρ(ε)α μουν
Και η γούλα μ’ γομούται.

Έκειτι τόπα έμορφα
Τη πατρίδας χωρία
Ρασόπα που επέμνετε
Με τα νερά τα κρύα.

Θυμούμαι τα κρύα νερά σ’
Τα πράσινα χορτάρ(ι)α σ’
Τ’ άσπρα τα σ(ι)όνια σ’ , την βρεσί σ’
Τ’ έμορφα τα παρχάρ(ι)α σ’ .

 ............................

2. Το τραγούδι του Χρήστου Αντωνιάδη από τον γνωστό μας στο ιστολόγιο Apolas Lermi, τον και εκ Τραπεζούντος καταγόμενον.

Apolas Lermi - Tin Patridam Exasa (Rumca)
Την πατρίδα μ’ έχασα

Την πατρίδαμ’ έχασα,
άκλαψα και πόνεσα.
Λύουμαι και αροθυμώ, όι όι
ν’ ανασπάλω κί εμπορώ.

Μίαν κι άλλο `σην ζωήμ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλήμ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτιαμ’ έπλυνα.

Τά ταφίαμ’ έχασα
ντ’ έθαψα κί ενέσπαλα.
Τ’ εμετέρτς αναστορώ, όι όι
και `ς σο ψυόπομ’ κουβαλώ.

Μίαν κι άλλο `σην ζωήμ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλήμ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτιαμ’ έπλυνα.

Εκκλησίας έρημα,
μοναστήρα ακάντηλα,
πόρτας και παράθυρα, όι όι
έπεμναν ακράνοιχτα.

Μίαν κι άλλο `σην ζωήμ’
σο πεγάδι μ’ σην αυλήμ’ .
Νέροπον ας έπινα, όι όι
και τ’ ομμάτιαμ’ έπλυνα.

Χρήστος Αντωνιάδης (1999)

 

[Ακολουθεί η δική μας απόδοσι:]


Την πατρίδα μου έχασα 

Την πατρίδα μου έχασα,
έκλαψα και πόνεσα.
Λιγώνομαι και νοσταλγώ όι, όι
Να ξεχάσω δε μπορώ.
 
Μιαν ακόμα στη ζωή μου
στο πηγάδι στην αυλή μου
νερό καθάριο νά ‘πινα όι, όι
και τα μάτια να έπλενα.
 
Τους τάφους μου έχασα
Όσους έθαψα δεν ξέχασα
Τους δικούς μου ανιστορώ όι, όι
στην ψυχή μου μέσα κουβαλώ.

Ερ(η)μωμένες εκκλησιές
μοναστήρια ακάντηλα
πόρτες και παραθύρια όι, όι
που ορθάνοιχτα απομείναν.

(Α.Σ.)

3. Ένα εξαιρετικό βίντεο-ντοκυμαντέρ απο την ποιοτική ΕΤ3
Η ψυχή αφηγείται την ιστορία με την γλώσσα του σώματος!
Σέρρα - ο χορός των Ποντίων: "ιερός χορός" ή "πυρρίχιος";

«Χριστός 'γεννέθεν»! Χριστουγεννιάτικα κάλαντα στα ποντιακά (και μια «μετάφραση»). Auguri di un Buon Natale 2014; con un canto natalizio tradizionale in dialetto pontico. Xmas Greetings, with Pontian Christmas Carols.

Ο Νέος Παλαμήδης για του Χριστού την Θείαν Γέννησι εύχεται σήμερα μέσα από τον παγκόσμιο ιστό ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όλη την ανθρωπότητα! Επιπλέον απευθύνει τις εθιμικές Χριστουγεννιάτικες Ευχές προς όλους τους Έλληνες της Γής με μια ακόμη καταφυγή στο οχυρό της μοναδικής πολιτιστικής μας παράδοσης, ένα από τα τελευταία οχυρά μας που ανθίστανται στην σύγχρονη "New Order". Από το άπαρτο διπλό κάστρο της λαϊκής παράδοσης και της εθνικής γλώσσας, τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα της Κερασούντος! Και μαζί μια πρόχειρη απόδοσί τους («μετάφραση») στη νεοελληνική.

Pontian Christmas Carols (Alexis Parxaridis)

"Χριστός 'γεννέθεν!"

Χριστός ’γεννέθεν χαρά 'ς σον κόσμον,

Χα καλή ώρα καλή σ’ ημέρα.

Χα καλόν παιδίν οψέ ’γεννέθεν!

Οψέ ’γεννέθεν, ουρανοστάθεν.

Τον εγέννεσεν η Παναγία,

Tον ενέστεσεν αεί Παρθένος.

Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάριν

Kι εκατήβεν 'ς σο σταυροδρόμι.

Σταυροδρόμι και μοιροδρόμι!

Έρπαξαν Ατόν οι σκύλ’ Εβραίοι,

Σσίλ’ Εβραίοι και μύρ’ Εβραίοι.

Ασ’ ακροντικά κι ασ' σήν καρδίαν,

Αίμαν έσταξεν, χολή 'κί εφάνθεν.

Ούμπαν έσταξεν και μύρος έτον,

Μύρος έτον και μυρωδία!

Εμυρίστεν ατόν ο κόσμος όλεν,

Για μυρίστ’ ατό κι εσύ, αφέντα,

Σύ, αφέντα , καλέ μ' αφέντα!

Έρθαν τη Χριστού τα παλικάρεα,

Και θυμίζνε τον νοικοκύρην,

Νοικοκύρην και Βασιλέαν.

Δέβα 'ς σο ταρέζ, κι έλα 'ς σην πόρταν,

Δος μας ούβας και λεφτοκάρεα.

Κι αν ανοίεις μας, χαράν 'ς σην πόρτα σ’!

Χριστός γεννήθηκε, χαρά στον κόσμο!

Ά, καλή σου ώρα, καλή σου μέρα!

Νά, καλό παιδί γεννήθηκε απόψε!

Απόψε γεννήθηκε, ουρανοσταλμένο!

Τον εγέννησε Αυτόν η Παναγία,

Τον μεγάλωσε Αγία Αειπάρθενος!

Καβάλησε χρυσό ένα γαϊδουράκι

και κατέβηκε στο σταυροδρόμι.

Σε σταυροδρόμι και μοιροδρόμι!

Τον άρπαξαν Αυτόν οι κακοί Εβραίοι,

χίλιοι Εβραίοι και μύριοι Εβραίοι.

Από τα άκρα κι απ΄ την καρδιά του!

Αίμα έσταξε κι όμως οργή δεν εφάνη.

Όπου κι αν έσταξε ήταν σαν μύρο!

Σαν μύρο ήτανε και ευωδία!

Ευώδιασε από αυτό ο κόσμος όλος!

Για μύρισέ το αυτό κι εσύ, αφέντη!

Εσύ, αρχόντισσα, καλή κυρά μας!

Ήρθανε του Χριστού τα παλικάρια

και σας υπενθυμίζουνε τον Κύριό μας,

τον Κύριο μας και Βασιλιά μας!  

Στο ράφι πήγαινε κι εδώ έλα στην πόρτα!

Φουντούκια δώσε μας και αυγουλάκια

Κι αν μας ανοίξης, χαρά στην πόρτα σου!

Ένα «τραγώδιον» αγάπης για το άνοιγμα του ημερολόγιου του 2012. Ως καλωσόρισμα. Una canzone d’amore (di Apolas Lermi) per l’ inizio di un anno nuovo.

Αγαπώ σε κάλεσαμ αμόν κόκκινον μήλον…

Μια λυρική ευχή στα «ρωμαίικα»
για Καλή Χρονιά σε όλους.

Χωρίς σχόλια…


Apolas Lermi - Agapose


"Aağapose kalesam amon kokinon milo..."
Μουσική και στίχοι: Apolas Lermi