«Πώς χτίζεται ο χαρακτήρας του πρωταθλητή»: Άρθρο του Σ. Καλέργιου για την σημασία τής αυτοπεποίθησης. 2ο Μέρος: 3 Τρόποι για αναβάθμιση αυτοπεποίθησης και για νοοτροπία πρωταθλητή. “Come si costruisce la mentalità del campione”. Articolo di Stratos Kalerghios sull'importanza della fiducia in se stessi (2a parte).

(Συνέχεια από το προηγούμενο)

 (...)

Υπάρχουν 3 τρόποι (σύντομη ανάλυση):

1. Εμπειρίες. Θετικές αναφορικές εμπειρίες δομούν κομμάτι κομμάτι την εμπιστοσύνη στον εαυτό σου. Μια νίκη με τον συμπαίκτη σου στο σύλλογο, μια νίκη στο τοπικό πρωτάθλημα της περιοχής σου, της χώρας σου και αργότερα σε ένα διεθνές τουρνουά σιγά σιγά θα κτίσουν το χαρακτήρα σου και θα αναβαθμίσουν την αυτοπεποίθησή σου. Ακόμα και οι ήττες εφόσον διδάσκεσαι από αυτές σε κάνουν πιο έμπειρο και ολοκληρωμένο παίκτη/άνθρωπο. Η ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ ΔΥΝΑΤΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΦΟΒΑΣΑΙ ΠΛΕΟΝ. Σκέψου την πιο ντροπιαστική ήττα που θα μπορούσε να σου συμβεί. Ήττα σε 10 κινήσεις; Ήττα επειδή πείναγες και δεν ήσουν συγκεντρωμένος; Ήττα από ένα δεκάχρονο; (με όλο το σεβασμό προς τα δεκάχρονα). Βάλε στο μυαλό σου το χειρότερο δυνατό σενάριο που μπορεί να σου συμβεί. Αν αυτό συμβεί τότε θα είσαι ελεύθερος καθώς δεν θα το φοβάσαι πια, θα έχεις την εμπειρία διαχείρισής του και δεν θα σε αγχώνει το ενδεχόμενο υλοποίησης του. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και χωρίς να βρεθείς αντιμέτωπος με το σενάριο αυτό στην πραγματική ζωή. Μπορείς να το οραματιστείς, να το βιώσεις στην σφαίρα της φαντασίας σου, να παρατηρήσεις τις αντιδράσεις σου και αφού καταλάβεις ότι δεν απειλείται η ύπαρξη σου από αυτό και ότι είσαι ικανός να το αντιμετωπίσεις  θα απoευαισθητοποιηθείς συναισθηματικά από αυτό. Κατά συνέπεια το άγχος και ο φόβος θα σε εγκαταλείψουν. Και τα χειρότερα σενάρια δίνουν αυτοπεποίθηση λοιπόν. 

Εύλογα αναρωτιέται τώρα κανείς, μα καλά, χάνοντας αποκτώ αυτοπεποίθηση? Απαντώ: Οποιαδήποτε ήττα είτε στο σκάκι είτε στην ζωή είναι ένα δώρο με άσχημο περιτύλιγμα. Σκέψου ένα πακέτο κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο με ένα κόκκινο περιτύλιγμα με ελαφάκια και φαντεζί πολύχρωμες κορδέλες. Το σηκώνεις, το βλέπεις, κάνεις σενάρια. Μπορεί να είναι το νέο play station 5, μπορεί να είναι ένα λάπτοπ τελευταίας τεχνολογίας και τελικά είναι σκέτο ...φελιζόλ! Μάπα το καρπούζι!

Σκέψου στην άλλη περίπτωση κάτω από το δέντρο ένα χαρτόκουτο, βρεγμένο, χτυπημένο, φαγωμένο στις γωνίες και το βγάζεις έξω και το πετάς χωρίς να μπεις στο κόπο να δεις μέσα του. Μέσα όμως μπορεί να βρίσκεται ένα υπέροχο δαχτυλίδι ή δεσμίδες με χαρτονομίσματα. Δεν έχει σημασία το περιτύλιγμα, έχει σημασία το περιεχόμενο. Η ήττα είναι το δώρο με το άσχημο περιτύλιγμα! Από λίγους ευπρόσδεκτο, αλλά πολύ μεγάλης αξίας με μια δεύτερη μάτια. Ουδέν κακόν, αμιγές καλού που έλεγαν κάπως και οι αρχαίοι. Κανείς κορυφαίος δεν έφτασε στην κορυφή χωρίς ήττες. Οι ήττες είναι αυτές που σε μαθαίνουν πραγματικά γιατί αυτές σε πονάνε και αυτές θες να αποφύγεις. Οι ήττες είναι αυτές που θα σε κρατήσουν σε πειθαρχία και το καμπανάκι που θα σου πει ''φιλαράκο θες κι άλλη προπόνηση''. Διδάξου από αυτές, αγκάλιασε τες και πάρτες στα σοβαρά. Αυτό θα σε κάνει να μην τις φοβάσαι. Και χωρίς τον φόβο έχεις έναν εχθρό λιγότερο στην σκακιέρα σου (ίσως τον σημαντικότερο). Και σε μια κουβέντα μου με τον πρωταθλητή κόσμου στο χορό, μου είχε πει την εξής κουβέντα που δεν θα την ξεχάσω ποτέ, όταν τον ρώτησα πόση προπόνηση πρέπει να κάνω καθημερινά για να φτάσω σε κορυφαία επίπεδα. Η απάντηση του ήταν: ‘’Μέχρι να γυρίσεις σπίτι και να κλαις στο μπράτσο σου, τέντωσε τα όρια σου’’!

2. Το έχεις μέσα σου, πίστεψε και δούλεψε. Κανείς δεν γεννήθηκε Grand Master, όλοι δούλεψαν και το πέτυχαν. Ο Carlsen δεν γεννήθηκε ξέροντας τις κινήσεις στο σκάκι. Αφού το κατάφεραν κάποιοι γιατί να μην μπορείς να το καταφέρεις και εσύ. Είμαι σίγουρος ότι πολλοί σκεπτόμαστε ότι αυτοί είχαν το χάρισμα ή ότι εγώ δεν μπορώ να το κάνω γιατί ''δεν το χω όσο αυτοί''. Όπως λέει και ο Ναπολέων Χιλ ''Desire is the starting point of all achievement'' (= H επιθυμία είναι η αφετηρία κάθε επιτυχίας). Αν έχεις την καυτή επιθυμία να φτάσεις ψηλά και συγκεντρώνεις όλη την ενέργειά σου στην επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου σου, ΤΟΤΕ ΝΑΙ ΔΕΝ ΣΟΥ ΛΕΙΠΕΙ ΤΙΠΟΤΑ.  Άρα ''πρέπει να το έχεις'' για να πας ψηλά και ''ΤΟ ΕΧΕΙΣ''. Η αποτυχία τις περισσότερες φόρες είναι θέμα επιλογής. Δεν φταίει ο καιρός, δεν φταίει ο Κοβιντ, ο Τσίπρας, ο Μητσοτάκης. Πρέπει να αναλαμβάνουμε την ευθύνη των ενεργειών μας ξεκινώντας από την συνειδητοποίηση ότι ''μπορείς να γίνεις αυτό που επιθυμείς αρκεί να το πιστέψεις και αν εργαστείς πολύ σκληρά γι αυτό''.  Όπως λέει και ο μεγάλος πρωταθλητής μας στις πολεμικές τέχνες Μιχάλης Ζαμπίδης '' Οι δικαιολογίες είναι ο προθάλαμος της ήττας.'' Βγάλε τις δικαιολογίες από το παιχνίδι και είσαι ήδη νικητής! Στην τελική το... ''Η δύναμη είναι μέσα σου'' και το... ''Τίποτα δεν είναι αδύνατο'' δεν είναι από τα κλασσικά κλισέ αυτοβελτιώσης για να ποστάρουμε στο instagram. Είναι αληθινά και υπάρχουν. Μονό ο Carlsen ξέρει τα δάκρυα τον πόνο και τις ατελείωτες ώρες που σπατάλησε πάνω από μια σκακιέρα ή έναν υπολογιστή για να γίνει αυτός που είναι, κανείς και τίποτα δεν του χαρίστηκε. Φυσικά υπάρχει και το έμφυτο ταλέντο, όλοι μας όμως έχουμε ένα τέτοιο αρκεί να το βρούμε!

3. Fake it till you make it ή μήπως act till you remember (= δράσε μέχρι να το θυμάσαι);;; Αφού όπως είπαμε παραπάνω το χεις μέσα σου ήδη, χρειάζεται να βάλεις ένα ψεύτικο προσωπείο ή απλά πρέπει να απελευθερώσεις τον αυθεντικό και χαρισματικό εαυτό σου πολλές φορές μέχρι να το θυμάσαι; Οι περισσότεροι υποτιμάμε την έννοια της αυθεντικότητας. Πιστεύουμε ότι κάτι δεν το έχουμε ενώ πραγματικά δεν ψάξαμε για να το βρούμε μέσα μας. Βάζουμε ταμπέλες στον εαυτό μας ότι είμαστε ντροπαλοί η χαμηλών τόνων και ρωτώ, είναι πραγματικά έτσι; Μήπως είμαστε προγραμματισμένοι να νομίζουμε πως είναι έτσι; Μήπως έχουμε κτίσει μια εικόνα για τον εαυτό μας βασισμένη σε απόψεις τρίτων; Μήπως είμαστε θύματα του κοινωνικού προγραμματισμού που βιώνουμε; Μήπως εμπειρίες της παιδικής ηλικίας μας, μας έχουν καθορίσει σε αυτό που είμαστε σήμερα; Μήπως έχουμε θάψει στα χαμηλότερα στρώματα του υποσυνείδητού μας πράγματα που δεν θεωρηθήκαν στην αρχή της ζωή μας αποδεκτά; 

Θα πω ένα παράδειγμα και μια ιστορία και θα κλείσω εδώ. Έστω ο 3χρονος Κωστάκης. Η επιβίωση του Κωστάκη εξαρτάται από του γονείς του. Αν για τον Χ Ψ λόγο δεν τον αγαπούν ή δεν τον προστατέψουν απειλείται η ύπαρξη του. Έστω λοιπόν ότι ο Κωστάκης είναι λίγο φωνακλάς. Μιλάει λίγο πιο δυνατά από ό,τι πρέπει και μερικές φορές ενοχλεί. Οι γονείς του του φωνάζουν και με άσχημο τρόπο τον επιπλήττουν ''Μην φωνάζεις θα φας τιμωρία!'' ή '' Κωστάκη, πήγαινε στο δωμάτιό σου αμέσως!''.  Εκείνη την στιγμή ο Κωστάκης νιώθει την απόρριψη από τους γονείς του, νιώθει μέσα του ότι δεν τον αγαπούν άρα και ότι απειλείται η ύπαρξή του. Κατά συνέπεια γίνεται αυτόματα καθήκον του να θάψει βαθειά μέσα του την ζωηρή του πλευρά, την φωνακλάδικη πλευρά θα λέγαμε και να αφήσει στην επιφάνεια την ήσυχη και καλοπαιδίστικη πλευρά του. Μεγαλώνοντας υποσυνείδητα θα γίνει ένας ντροπαλός και ήπιων τόνων ενδεχομένως να φοβάται να εκφραστεί όπως πραγματικά θα ήθελε και ας μην το καταλαβαίνει. Παρόλα αυτά πίσω από αυτόν τον 15χρονο πλέον ταπεινό Κωστάκη μπορεί να κρύβεται ένας φωνακλάς με ισχυρό χαρακτήρα Κωστάκης, ο οποίος αυτή την στιγμή κοιμάται. Μήπως εντέλει είναι αυτός ο αυθεντικός χαρακτήρας του; Μήπως είναι καιρός να τον ξυπνήσουμε;

Δεύτερη ιστορία από το βιβλίο ''Η δύναμη του τώρα'' του Eckhart Tolle. 

Ένας ζητιάνος καθόταν στην γωνία του ίδιου δρόμου για περισσότερα από 30 χρόνια. Κάποια μέρα πέρασε από κει ένας ξένος. ''Έχεις κανένα φραγκάκι να μου δώσεις;'' μουρμούρισε ο ζητιάνος απλώνοντας μηχανικά το παλιό φθαρμένο του καπέλο. ''Δεν έχω τίποτα να σου δώσω'' απάντησε ο ξένος, ''αλλά πες μου τι είναι αυτό που κάθεσαι πάνω του;'' ''Τίποτα, ένα παλιό κουτί.  Όσα χρόνια θυμάμαι τον εαυτό μου κοιμάμαι πάνω'' αποκρίθηκε ο ζητιάνος. ''Κοίταξες ποτέ μέσα του;'' ρώτησε ο ξένος. ''Όχι'' αποκρίθηκε ο ζητιάνος. ''Τι νόημα θα είχε; Δεν έχει τίποτα μέσα''. ''Για ρίξε μια μάτια'', επέμεινε ο ξένος.

Ο ζητιάνος κατάφερε με δυσκολία να ανοίξει το καπάκι. Μην πιστεύοντας στα μάτια του, κατάπληκτος και ενθουσιασμένος, είδε ότι το κουτί ήταν γεμάτο χρυσάφι!

Μην ψάχνεις έξω από σένα να βρεις ψυχούλα χαράς και πληρότητας, μέσα σου υπάρχει η πραγματική φώτιση.

Συνοψίζοντας λοιπόν, δεν θεωρώ ότι ο Kasparov υποδύθηκε κάποιο ρόλο για να βρει την χαμένη πιστή στον εαυτό του. Αφιέρωσε το act until you remember. Ήδη την είχε και είτε το ήξερε συνειδητά, (λόγω των προηγούμενων θριάμβων εναντίον του ίδιου αντιπάλου) είτε δεν το ήξερε και το ανακάλυψε. 

Ένα είναι το μόνο σίγουρο:  Κοίταξε ...μέσα στο κουτί του!

 

Καλέργιος Στράτος

 

«Πώς χτίζεται ο χαρακτήρας του πρωταθλητή» Άρθρο του Σ. Καλέργιου για την σημασία της αυτοπεποίθησης. 1ο Μέρος: “Fake it…” “Come si costruisce la mentalità del campione”. Articolo di Stratos Kalerghios sull'importanza della fiducia in se stessi. (1a parte)

ΠΩΣ ΧΤΙΖΕΤΑΙ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΟΥ ΠΡΩΤΑΘΛΗΤΗ;  

Απο πού αντλει την αυτοπεποίθησή του; Χρησιμοποιεί εξεζητημένες τεχνικές ή απλά «τό ‘χει»;

Γράφει ο Στράτος Καλέργιος

Αφορμή για την παρούσα ανάρτηση αποτέλεσε ένα άρθρο της σελίδας Savoir Ville, ενός "mainstream" μέσου που θα μπορούσαμε να πούμε ότι συνήθως καταθέτει τις απόψεις της ''μέσης'' κοινωνικής αντίληψης, ή αλλιώς της "mainstream: κοινωνίας. Το τι ακριβώς είναι η mainstream κοινωνία και το πώς αυτή επηρεάζει τις αντιλήψεις μας, ίσως πρέπει να το αναλύσουμε κάποια άλλη στιγμή. Αφού λοιπόν η κύρια θεματολογία του ιστολογίου αφορά το σκάκι και καθώς το άρθρο αυτό αναφέρεται στον πρώην παγκόσμιο πρωταθλητή και προσωπικά αγαπημένο μου σκακιστή Garry Kasparov, δεν θα μπορούσε να λείπει μια αναφορά εδώ. Το άρθρο της Savoir Ville κάνει λόγο για την ''τεχνική'' που έδωσε στον Kasparov την απαραίτητη αυτοπεποίθηση ώστε να υπερασπιστεί τον παγκόσμιο τίτλο απέναντι στον επίσης πρώην παγκόσμιο πρωταθλητή Anatoly Karpov.

 

Λίγα λόγια για το ματς: 

Ήταν το πέμπτο και τελευταίο ιστορικά ματς ανάμεσα σε Kasparov και Karpov. Πραγματοποιήθηκε το 1990, αποτελούταν από 24 παρτίδες και είχε διάρκεια 3 μήνες. Το πρώτο μισό έλαβε χώρα στη Νέα Υόρκη (πρώτες 12 παρτίδες) και το δεύτερο μισό στη Λυών της Γαλλίας. Ο Garry Kasparov ξεκίνησε με νίκη από την δεύτερη κιόλας παρτίδα, ωστόσο έχασε το έβδομο παιχνίδι και άφησε πολλές νίκες να ξεφύγουν στο πρώτο μισό του τουρνουά. Μετά τα πρώτα 12 παιχνίδια, οι δύο άνδρες έφυγαν από τη Νέα Υόρκη με το ματς στο 6-6. Πολλοί τότε υποστήριξαν ότι ο Kasparov είχε χάσει την πίστη στον εαυτό του και ότι ήταν πολύ νευρικός στις παρτίδες του κάτι σαν τον... Nepo στο πρόσφατο παγκόσμιο πρωτάθλημα. Στο δεύτερο ''ημίχρονο'' τα παιχνίδια 16,17,18 ήταν κυριολεκτικά φωτιά με νίκες και από τις δυο πλευρές. Ωστόσο ο Kasparov με νίκες στα παιχνίδια 16,18 και 20 εξασφάλισε τον τίτλο. Ο Karpov έκανε μια απέλπιδα προσπάθεια να ανακάμψει και με την νίκη του στον προτελευταίο αγώνα έβαλε φωτιά στη σειρά. Με νίκη στον τελευταίο αγώνα έστελνε το ματς στην... Παράταση. Ωστόσο, ο ψύχραιμος Kasparov εξασφάλισε την ισοπαλία άρα και τον παγκόσμιο τίτλο.

 Ποιά είναι λοιπόν η ''μυστική'' τεχνική που έδωσε στον Garry ανεξάντλητα αποθέματα αυτοπεποίθησης, σιγουριάς και μαχητικότητας; Του χρειάστηκε μόνο στο συγκεκριμένο ματς ή ανέκαθεν έκανε χρήση της τεχνικής αυτής; Η τεχνική αυτή δεν είναι άλλη από το Fake it, until you make it. 

Το fake it, until you make it (= κάντο στα ψέματα μέχρι να το πετύχεις στα αλήθεια, σε ελεύθερη μετάφραση) υποδηλώνει ότι με τη μίμηση της εμπιστοσύνης, της ικανότητας και της αισιόδοξης νοοτροπίας, ένα άτομο μπορεί να συνειδητοποιήσει αυτές τις ιδιότητες στην πραγματική του ζωή και να επιτύχει τα αποτελέσματα που επιδιώκει.

Σύμφωνα με το άρθρο της Savoir Ville λοιπόν, ο Kasparov έπαιζε σαν να ήταν σίγουρος ότι μπορεί να νικήσει άρα και γι αυτό νίκησε. 

Αυτή η δήλωση ''μπάζει'' από παντού. Για δυο λόγους:

Λόγος 1: Ο Κασπάροφ είχε ήδη κερδίσει 2 ματς απέναντι στον Καρπόφ συν ένα ισόπαλο. Ποιός πιστεύει ότι δεν είχε την αυτοπεποίθηση να το επαναλάβει; Σαφώς και μπορούσε να ξανακερδίσει το ματς και δεν είχε ανάγκη να προσποιηθεί στον εαυτό του ότι μπορεί να κερδίσει καθώς το είχε ΗΔΗ κάνει. 

Λόγος 2: Το άρθρο αγνοεί πλήρως το πώς πραγματικά λειτουργεί το fake it till you make it. Και έχει δώσει κατά την ταπεινή μου άποψη μια λανθασμένη ερμηνεία της τεχνικής αυτής. 

Ανάλυση του Fake it till you make it. Τι είναι; Λειτουργεί; Και πώς μπορώ να κτίσω μια ισχυρή αυτοπεποίθηση στις σκακιστικές μου παρτίδες και στην ζωή μου γενικότερα; Ποιό είναι το mindset ενός πρωταθλητή;

Μπορείς να το δηλώσεις στους άλλους και στον εαυτό σου ότι είσαι o καλύτερος αλλά αν μέσα σου βαθιά, υπάρχει η φωνούλα που δεν το πιστεύει πλήρως... Τότε δεν πιάνει... Πρέπει με όλο σου το είναι να πιστεύεις ότι μπορείς να κερδίσεις τον Karpov, τον Carlsen, τον Μάκη, τον Νίκο, αλλιώς δεν υπάρχει μυστική τεχνική που θα σου δώσει πίστη στις δυνάμεις σου. 

Το θέμα είναι λοιπόν ΠΩΣ μπορείς να αποκτήσεις αυτή την ακλόνητη πίστη που θα σε κάνει νικητή και θα σε κάνει να αποκτήσεις νοοτροπία πρωταθλητή;

 

(ΣΣ :  Η συνέχεια αύριο!)

Τιμή στον Bent Larsen, τον «πρωταθλητή χωρίς γραβάτα». Μετάφρασι από τα ιταλικά (+ 2 παρτίδες). Onorando Bent Larsen (trad. da “Soloscacchi” + partite

Ένα ενδιαφέρον άρθρο δημοσιεύθηκε στον Ιταλικό φιλικό σ’ εμάς ιστoτόπο Soloscacchi προ δεκαπενθημέρου επ’ ευκαιρία του θανάτου του μεγάλου Δανού Γκρανμαίτρ, Μπέντ Λάρσεν (4 Μαρτίου 1935 – 9 Σεπτεμβρίου 2010). Σκεφθήκαμε, λοιπόν, μην μπορώντας να γράψουμε στην παρούσα φάσι κάτι δικό μας για τον κάτοχο του πρώτου σκακιστικού Όσκαρ (1967), τον επι μία και πλέον δεκαετία (μέσα 10ετίας του '60-τέλη 10ετίας του '70) ισχυρότερο δυτικοευρωπαίο Γκρανμαίτρ, ισχυρότερο Σκανδιναβό παίκτη στην ιστορία μέχρι την εμφάνισι του Νορβηγού Μάγκνους Κάρλσεν, και βέβαια μεγαλύτερο Δανό σκακιστή όλων των εποχών, να αναδημοσιεύσουμε το κύριο μέρος εκείνου του κειμένου, προσθέτοντας μια – δυό επιλεγμένες παρτίδες.


Bent Larsen, il campione senza cravatta (da Bilguer74)
Μπέντ Λάρσεν, ο πρωταθλητής χωρίς γραβάτα

«Εγώ απλά διακρίνω τους παίκτες σε 2 κατηγορίες: πιστούς και μη πιστούς, εννοείται υπο την σκακιστική έννοια. Υπάρχουν νόμοι που απαιτούν σεβασμό και τους οποίους οι πιστοί πιέζονται να μην παραβούν. Σε αυτήν την κατηγορία εντάσσω τους κλασσικούς παίκτες: Β. Σμύσλωφ, Πετροσιάν, Γκέλερ. Κι εγώ ο ίδιος θεωρούμαι ένας παίκτης «πιστός». Αντίθετα ο Κορτσνόι και ο Λάρσεν ανήκουν στην κατηγορία των αθέων και πολύ συχνά δεν σέβονται αυτούς τους νόμους».
Μπόρις Σπάσκυ

Παίρνουμε αφορμή από την γνώμη του Μπόρις Σπάσκυ για να θυμηθούμε τον Μπέντ Λάρσεν, πνεύμα δημιουργικό με υπερμοντέρνες καταβολές - πέρα από Μ.Δ. Μαίτρ και πολλές φορές διεκδικητής για τον παγκόσμιο τίτλο. (ΣτΜ.: Τέσσερις φορές: 1965, 1968, 1971, και 1977. Επίσης ήταν νικητής σε τρία Διαζωνικά Τουρνουά - Interzonal- Amsterdam 1964, Sousse 1967, και στο Biel 1976). Ο άθεος Λάρσεν ήταν πρωταθλητής χωρίς γραβάτα, αυτό ήταν το δικό του σλόγκαν, πέρα από καλούπια, αλλά και χωρίς να καταφεύγη στην υπερβολή, στην με κάθε κόστος εκκεντρικότητα. Ήταν πεποίθησί του, πως το να ακολουθεί κάποιος τις δογματικές προτροπές, όπως ο Τάρας ή ο Όυβε, μπορούσε να τον οδηγήση σε ένα επίπεδο, αλλά όχι πιο πέρα από εκεί, παρά μόνο εάν ήξερε να συλλάβη, την κατάλληλη στιγμή, την έννοια της εξαίρεσης. Και σε σχέσι με τον Ααρών Νίμτσοβιτς, του οποίου εθεωρείτο υπο κάποιες προϋποθέσεις κληρονόμος, συχνά πρόβαλε κάποια επιφύλαξι , όπως σχετικά με την υπερβολική σημασία που απεδίδετο στην 7η γραμμή ή στο απομονωμένο πιόνι, το οποίο καλύτερα από το να μπλοκάρεται, έπρεπε κατά τον Μπέντ να κόβεται!
Ο τρόπος με τον οποίο συνέγραφε θύμιζε το στυλ του παιχνιδιού του. Κάποιες φορές σκεπτικιστής, κάποιες φορές καυστικός, εραστής της ανεκδοτολογίας που δεν ξεθωριάζει σε συμβατικούς νοσταλγικούς συναισθηματισμούς. Ένα στυλ αδρό, κατά διαστήματα, με το γούστο του παράδοξου, του αφορισμού και με μια έφεσι στην παρατακτική σύνταξι.
Ιδού πώς απαντά σε έναν αναγνώστη της ιταλικής έκδοσης του Kaissiber (Νοε-Δεκ 2007):

“Ένας νεαρός από την Πορτογαλία μού ‘γραψε ένα γράμμα. Ήθελε να μάθη εάν υπήρχε ένα πρακτικό κίνητρο για να εστιάση στην Κάρο-Κάν, αντί για την Σικελική. Έλεος! Αυτό δεν μπορώ, αλήθεια, να το ξέρω. Πρέπει να το μάθης μόνος σου…!”
Και ακόμη:

“ Έχουμε και τον Ίνκοβ, που στα νιάτα του είχε παίξη την Ολλανδική (ΣτΜ.: Την Ολλανδική Άμυνα εννοεί 1.δ4, ζ5 - άνοιγμα που με τα μαύρα μόνο ο Λάρσεν έπαιζε τότε με καλά αποτελέσματα) και ο οποίος την χρονιά του 1965 εν όψει της μεταξύ μας συνάντησης έκατσε και μελέτησε καμμιά 200ριά παρτίδες με το άνοιγμα Μπέρντ (ΣτΜ.: Ο Λάρσεν ήταν από τους λίγους Γκρανμαίτρ της εποχής του που συνήθιζε να παίζει κανονικά την άμυνα Μπέρντ 1.ζ4) . Ίσως να πήγαν διακόσες ώρες χαμένες, με δεδομένο ότι εγώ σε εκείνο το μάτς έπαιξα μια ανιαρή πρώτη κίνησι, όπως είναι η 1.Ιζ3 [ΣτΜ.: Κι εδώ να θυμίσουμε την συχνή χρήσι από τον Δανό πρωταθλητή του πλευρικού ανοίγματος με 1.β3, ένα σύστημα που έχει την ευρύτερα αναγνωρισμένη ονομασία «Άνοιγμα Λάρσεν» (ή και «Επίθεσι Νίμζο-Λάρσεν, προς τιμήν του ίδιου και βέβαια του Νίμζοβιτς]. Χαμένες ώρες; Όχι, βέβαια, αφού ο Ίνκοβ άρχισε ο ίδιος να παίζει 1.ζ4!”

Απλώς φανταστικός!
Ξέρουν να γράφουν πολλοί έτσι στο σκάκι;»


ΔΥΟ ΠΑΡΤΙΔΕΣ

Και για ύστατο χαιρετισμό δύο αξιομνημόνευτες παρτίδες για τον μεγάλο Πρωταθλητή, τότε που ήταν στις δόξες του. Μία διδακτική νίκη του επι του Φίσερ (του οποίου εξουδετέρωσε την βιαστική επίθεσι με έναν συνδυασμό αμυντικών κινήσεων και αντεπίθεσης - παίζοντας με τα μαύρα εναντίον του φισερικού υπερόπλου, την Ισπανική!) και μία παρτίδα με τον Πετροσιάν, (ο οποίος τότε ήταν ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής!), όπου με τα λευκά αντιμετωπίζοντας τον Επιταχυνόμενο Δράκο με Μάροτζυ Μπάιντ στην Σικελική, πραγματοποίησε μια καταπληκτική θυσία Βασίλισσας!

1. Robert James Fischer vs Bent Larsen

Μπόμπυ Φίσερ - Μπέντ Λάρσεν
Σάντα Μόνικα (1) 1966
Ισπανική

1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Nxe4
6. d4 b5 7. Bb3 d5 8. dxe5 Be6 9. c3 Bc5 10. Nbd2 O-O
11. Bc2 Bf5 12. Nb3 Bg4 13. Nxc5 Nxc5 14. Re1 Re8 15. Be3 Ne6
16. Qd3 g6 17. Bh6 Ne7 18. Nd4 Bf5 19. Nxf5 Nxf5 20. Bd2 Qh4
21. Qf1 Nc5 22. g3 Qc4 23. Qg2 Nd3 24. Bxd3 Qxd3 25. Bg5 c6
26. g4 Ng7 27. Re3 Qd2 28. b3 b4 29. Qh3 bxc3 30. Qh6 Ne6
0-1

2.Bent Larsen vs Tigran Vartanovich Petrosian

Μπέντ Λάρσεν – Τιγκράν Πετροσιάν
Σάντα Μόνικα 1966

Σικελική

1. e4 c5 2. Nf3 Nc6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 g6 5. Be3 Bg7
6. c4 Nf6 7. Nc3 Ng4 8. Qxg4 Nxd4 9. Qd1 Ne6 10. Qd2 d6
11. Be2 Bd7 12. O-O O-O 13. Rad1 Bc6 14. Nd5 Re8 15. f4 Nc7
16. f5 Na6 17. Bg4 Nc5 18. fxg6 hxg6 19. Qf2 Rf8 20. e5!! Bxe5
21. Qh4 Bxd5 22. Rxd5 Ne6 23. Rf3 Bf6 24. Qh6 Bg7 25. Qxg6!! Nf4
26. Rxf4! fxg6 27. Be6+ Rf7 28. Rxf7 Kh8 29. Rg5 b5 30. Rg3 +-
1-0

Play online chess

Βίλχελμ Στάινιτς: Επετειακό εγκυκλοπαιδικό σημείωμα και μια του βραβευμένη παρτίδα.Wilhelm /William Steinitz il primo campione mondiale agli scacchi

110 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα απο τον θάνατο ενός απο τους μεγαλύτερους σκακιστές του παρελθόντος, του Στάινιτς. Ο εβραιοτσεχοαυστριακοαμερικανός Wilhelm ή William Steinitz είναι ο πρώτος παγκόσμιος πρωταθκητής στην ιστορία του σκακιού. Γεννήθηκε στην Πράγα το 1836 και πέθανε στην Νέα Υόρκη τις 12 Αυγούστου του τελευταίου έτους του 19ου αιώνα.
Για την ουσιώδη συμβολή του στο ποζισιονέλ σκάκι έχει χαρακτηρισθή “πατέρας του σύγχρονου σκακιού”. Είναι ένας χαρακτηρισμός τον οποίο του τον αναγνωρίζει και ο Κασπάροβ, ο οποίος επιπλέον έχει γράψη ότι “με τον Στάινιτς αρχίζει η εποχή του σύγχρονου σκακιού. Η συμβολή του πρώτου παγκόσμιου πρωταθλητή στην εξέλιξι του σκακιού συγκρίνεται με τις μεγάλες επιστημονικές ανακαλύψεις του 19ου αιώνα”.
Ο Στάινιτς έμαθε να παίζει σκάκι απο την ηλικία των 12 ετών, αλλά το ενδιαφέρον του για το βασιλικό παιχνίδι αναπτύχθηκε κατα την διάρκεια των σπουδών του στο Πολυτεχνείο της Βιέννης.
Μάλιστα φαίνεται ότι απο ένα σημείο και μετά εκμεταλλεύτηκε την σκακιστική του δεξιοτεχνία παίζοντας στα βιεννέζικα καφέ επί χρήμασι εξασφαλίζοντας τοιουτοτρόπως τα έξοδα των σπουδών του.
Σε ηλικία 26 ετών είχε ήδη ανακηρυχθή πρωταθλητής Βιέννης και την ίδια χρονιά δήλωσε συμμετοχή στο περίφημο Τουρνουά του Λονδίνου (1862), το οποίο διεξήχθη κατά την διάρκεια της Παγκόσμιας Έκθεσης που για δεύτερη φορά φιλοξενήθηκε εκεί. Το τουρνουά το κέρδισε ο Γερμανός Άντολφ Άντερσεν, ο Στάινιτς ήλθε έκτος, αλλά κέρδισε το βραβείο για την ομορφότερη παρτίδα (εναντίον του Augustus Mongredien, ενός ισχυρού λονδρέζου σκακιστή, γαλλικής καταγωγής, ο οποίος στο Τουρνουά ήλθε 11ος ανάμεσα σε 14).

ΒΡΑΒΕΙΟ ΟΜΟΡΦΟΤΕΡΗΣ ΠΑΡΤΙΔΑΣ ΤΟΥΡΝΟΥΑ ΛΟΝΔΙΝΟΥ 1862
Wilhelm Steinitz - Augustus Mongredien

Play chess online

Κατα τα δικά του λεγόμενα, το νικηφόρο μάτς (+ 5 -3 =1) με τον πέμπτο του Τουρνουά, τον Ιταλό Σεραφίνο Ντυμπουά (Serafino Dubois) υπήρξε η αφορμή για την απόφασί του να ασχοληθή αποκλειστικά με το σκάκι. Για τον σκοπό αυτό μετακόμισε στην Αγγλία δεδομένου οτι η αγγλική πρωτεύουσα ήταν η Μέκκα του ευρωπαϊκού (και όχι μόνο) σκακιού εκείνο τον καιρό.

Σύντομα ήρθε η πολυαναμενόμενη στιγμή της αναμέτρησης με τον ισχυρότερο σκακιστή της εποχής του, τον Άντερσεν (Adolf Anderssen), ο οποίος ήταν κάτι σαν νούμερο ένα στον κόσμο, ειδικά απο την στιγμή που είχε κατακτήση την πρώτη θέσι στο πρώτο μεγάλο διεθνές σκακιστικό τουρνουά της ιστορίας (Λονδίνο, 1851).
Το συγκλονιστικό όπως αναμενόταν και όπως αποδείχθηκε μάτς, διεξήχθη στην βρετανική πρωτεύουσα το έτος 1866, τελείωσε την 10η Αυγούστου υπέρ του Στάινιτς με 8-6, νίκη που συνιστά την έναρξι, όπως θεωρούσε και ο ίδιος, της «αυτοκρατορίας» του ως παγκόσμιος πρωταθλητής.
Ένας άτυπος τίτλος ακόμη, ο οποίος όμως θα λάβη πιο επίσημη υπόστασι και θα κατακτηθή και αυτός από τον τρομερό αυστριακό σκακιστή, τον επονομαζόμενο στην αρχή και «αυστριακός Μόρφυ», είκοσι (20!) χρόνια αργότερα στην Νέα Υόρκη. Ο Στάινιτς που τρία χρόνια νωρίτερα είχε μεταναστεύση στις Ηνωμένες Πολιτείες (όπου και μετά από μια πενταετία θα γίνη Αμερικανός και θα αλλάξη επισήμως το όνομά του σε William) αντιμετώπισε από την αρχή του έτους 1886, σε ένα μάτς αντικειμενικά των 2 κορυφαίων σκακιστών της εποχής εκείνης, τον ισχυρότατο Εβραιοπολωνό σκακιστή Γιοχάνες Τζούκερτορτ (Johannes Zukertort ). Μια συνάντησι πραγματικά ιστορική, στην οποία ο ίδιος Στάινιτς είχε δώση τον χαρακτήρα Παγκόσμιου Πρωταθλήματος.
Με την δραματική (για τον Τζούκερτορτ) κατάληξι και την περιπετειώδη, αλλά τελικά πειστική επικράτησι του αυστριακοαμερικανού, με 10-5 νίκες, ο Στάινιτς αυτοανακηρύχθηκε (και πράγματι ευρύτερα αναγνωρίζεται ως πρώτος) Παγκόσμιος Πρωταθλητής στο σκάκι, έναν τίτλο που τον κατείχε επι 8 χρόνια, μέχρι που ( αφού τρείς φορές τον είχε επιτυχώς υπερασπισθή: 2 εναντίον του Ρώσου Μιχαήλ Τσιγκόριν, και μία εναντίον του Ούγγρου Ισιντόρ Γκάνσμπεργκ) τον έχασε οριστικά από τον Γερμανό Εμάνουελ Λάσκερ (με την ίδια μεγάλη διαφορά με τη οποία είχε κερδίσει τον Τζούκερτορτ).

Εκείνη η χρονιά του 1894, ήταν το τέλος της αυτοκρατορίας του Στάινιτς, που είχε διάρκεια 27 περίπου ετών.
Να σημειώσουμε τελειώνοντας πως από τότε μέχρι και το 1946 η αποδοχή των υποψηφιοτήτων για την διεκδίκησι του παγκόσμιου τίτλου ήταν δικαίωμα του κατόχου και αυτός όχι μόνο διάλεγε/αποδεχόταν τον διεκδικητή, αλλά υπαγόρευε και τους όρους διεξαγωγής της «μονομαχίας»! (Κατανοείται έτσι καλύτερα και η επιμονή του Φίσερ να παραγκωνίση την FIDE και να υποβάλη τους όρους του, που δεν ήταν άλλοι από την διεξαγωγή ενός μάτς με τον Κάρποφ στις δέκα νίκες)
Ο Στάινιτς παρ’ όλη την λάμψη του τίτλου του, τις επιτυχίες και την συγγραφή βιβλίων και άρθρων (υπήρξε ακόμα και ιδρυτής σκακιστικού περιοδικού) δεν είχε ευτυχές τέλος στην ζωή του, αφού πέθανε σε μια ψυχιατρική κλινική του Μανχάταν (μετά από πολλούς μήνες νοσηλείας), πάμπτωχος. Ήταν η 12η Αυγούστου του 1900…

Ένα εκδοτικό σημείωμα του Ρομπέρτο Μέσσα για τον Ανάντ. L’ editoriale (TCS, 6.2010) di IM Roberto Messa per Anand.

Μέσω φιλικής ιστοσελίδας στην «Οψεόβιβλο», το πασίγνωστο Facebook πληροφορήθηκα εγκαίρως για το εκδοτικό σημείωμα στο τεύχος Ιουνίου του Torre & Cavallo Scacco!, του εξαίρετου ιταλικού σκακιστικού περιοδικού, το οποίο σημείωμα υπογράφει, ως συνήθως, ο ΔΜ Ρομπέρτο Μέσσα. Μετά την ανάγνωσι θεώρησα εξαιρετικά ενδιαφέρον το περιεχόμενο του κειμένου, το οποίο αναφέρεται κυρίως στην νωπή κατάκτησι του τίτλου από τον Ανάντ και τον αντίκτυπο της επιτυχίας του. Προβληματιζόμενος ο Μέσσα για την κάπως περιορισμένη αναγνωρισιμότητα του πανάξιου Ινδού παγκόσμιου πρωταθλητή, κάνει κάποιες ενδιαφέρουσες σκέψεις με αποτέλεσμα, κοντολογίς, να πιστέψω πως αξίζει να το αναδημοσιεύσω ολόκληρο για τους φίλους του «Νέου Παλαμήδη», μεταφράζοντάς το. (ΣΣ: Όπερ και έγινε σχεδόν αμέσως. Μου πήρε όμως πάνω από μήνα να βρώ το αρχικό χειρόγραφό μου, αλλά …χαλάλι!)




Γράφει ο ΔΜ Roberto Messa
(editoriale TCS - giugno 2010)

O Βισβανάθαν Ανάντ (Viswanathan Anand), Βισύ (Vishy) για όλους εμάς, κατέκτησε τον τρίτο του -κατα σειράν και απολύτως- παγκόσμιο τίτλο καταφέρνοντας να νικήση τον διεκδικητή Βεσελίν Τοπάλοφ στην έδρα του, αλλά μέσα και έξω απο τους σκακιστικούς κύκλους το κοινό δείχνει απρόσεκτο, σχεδόν σαν να μήν ήταν αυτό το κατόρθωμα αντάξιο ενός μεγάλου ανάμεσα στους μεγάλους. Ίσως δεν έχει ακόμα ξεπερασθή εκείνη η αίσθησι της σύγχυσης που υποτίμησε το σκακιστικό στέμμα την περίοδο απο το 1993 έως το 2006, αλλά αν ξανακοιτάξουμε καλά τα επίσημα πεπραγμένα, αντιλαμβανόμαστε πως σχετικά με τους παγκόσμιους τίτλους, τους ενοποιημένους, καί ο Κάρποφ έχει κατακτήση “μόνο” τρείς, καί πως η καρριέρα του Βισύ είναι διακοσμημένη με επιτυχίες κάθε είδους: απο τον τίτλο του πρωταθλητή Ινδίας το 1985, όταν ήταν 16 ετών, μέχρι εκείνου του πρωταθλητή κόσμου νέων (juniores) το 1987, τον παγκόσμιο τίτλο FIDE του 2000 ή τις αμέτρητες νίκες σε τουρνουά, ξεκινώντας απο την έκδοσι 1991-92 του τουρνουά στο Ρέτζιο Εμίλια όπου βρέθηκε μπροστά απο Κασπάροφ, Κάρποφ και όλους τους άλλους.
Μιλάμε για μια προσωπικότητα που έπαιξε ένα ματς για τον “ανεπίσημο” παγκόσμιο τίτλο εναντίον του Κασπάροφ το 1995, στον τελευταίο όροφο του του Πύργου του Παγκόσμιου Εμπορίου (World Trade Center) της Νέας Υόρκης, και ένα μάτς για τον τίτλο Φίντε εναντίον του Κάρποφ το 1998 στο Ολυμπιακό Μουσείο της ΔΟΕ της Λωζάννης. Και όμως, εκτός Ινδίας, όπου είναι ένα απ' τα πιο αγαπημένα πρόσωπα του μεγάλου κοινού, η δημοφιλία του είναι κατώτερη απο εκείνη των προκατόχων του, τώρα πια ανενεργών, όπως ο Κασπάροφ και ο Κάρποφ.
Τώρα, άν δεν θέλει να διατρέξη τον κίνδυνο όπου νά 'ναι, να του κλαπή η παράστασι απο έναν νεαρό δυτικοευρωπαίο ονόματι Μάγκνους , δεν ξέρω μήπως θά 'πρεπε να συμβουλέψω τον Ανάντ, ότι το καλύτερο που θά 'χε να κάνει, θα ήταν να συμμετάσχη σε κάποιο τηλεοπτικό ριάλιτι, του τύπου, ξέρω 'γώ, το ... «Νησί των Αστέρων»!
Βεβαίως εκείνος δεν πρόκειται να το κάνει, και ακριβώς γι' αυτό μου αρέσει, αλλά η σύγχρονη κοινωνία λειτουργεί με βάσι αυτούς τους διεστραμμένους μηχανισμούς.
Ο Κασπάροφ τους χρησιμοποίησε κατα κόρον απο τα νιάτα του, προφανώς εξ ενστίκτου. Οι Κάρποφ και Σπάσκυ χρωστάνε την παγκόσμια διασημότητά τους στην λάμψι που είχαν οι αντίπαλοί τους: κάτι όντα “ΜΜΕβόρα” σαν τον Φίσερ, τον Κορτσνόι ή τον Κασπάροφ.

Πού πάει να καταλήξη αυτός ο συλλογισμός μου; Δέν ξέρω, μου ακούγεται κάπως σαν την διαβόητη φράσι του να έχει κανείς “καί την πίττα ολόκληρη καί τον σκύλο χορτάτο”.
Το σκάκι είναι ένα παιχνίδι θαυμάσιο, αλλά δύσκολο, μπορεί να αρέσει μόνο σε όποιον το γνωρίζει, και είναι διατεθειμένος να βάλη το μυαλό του να δουλέψη για να απολαύση τις λεπτές γοητευτικές του πλευρές, τις σιωπηρές αρμονίες, τις καλλιτεχνικές συμμετρίες. Ίσως αυτό εξηγεί το ότι είναι πιο εύκολο να “κολλήση” με αυτό ένα παιδάκι έξι ετών, παρά ένας ενήλικας πνευματικά τεμπέλης.


Μπορεί αυτά να είναι ζητήματα ελιτίστικα, αλλά σ' αυτό το πεδίο δεν είναι το σκάκι που οφείλει να “κατέβη”, είναι η κοινωνία που πρέπει να βελτιωθή, καταπολεμώντας την αμάθεια την τεμπελιά, την πλαδαρή σκέψι. Εμείς προσφέρουμε ένα εργαλείο...

Roberto Messa
Μετάφρασι: ΥΜ Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης
(Traduzione in Greco: CM Alessandro Soilemesis)