Καλημέρα ελλαδική σχολική δυστοπία, καληνύχτα ελληνική παιδεία! Η επιστολή του καθηγητή στα ΕΠΑΛ που παραιτήθηκε πρόσφατα (και ένα σχετικό βίντεο).

Αναδημοσιεύουμε στο Ιστολόγιό μας την συγκλονιστική επιστολή με την οποία συνόδεψε ο  αναπληρωτής εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας  την προ εβδομάδος παραίτησί του.  Ως κύριο λόγο της παραίτησης ο γενναίος συνάδελφος, ονόματι Θεόδωρος, αναφέρει «το διαρκή εκφοβισμό» του από μαθητές του…

Μαζί με την έκφρασι της από την μεριά μας ηθικής συμπαράστασης, ένα μόνο σχόλιο: το περιστατικό δεν είναι μεμονωμένο! Η σαπίλα της νεοελληνικής παρακμής και οι παθογένειες του πολιτικοκοινωνικού κατεστημένου, αγγίζουν και το εκπαιδευτικό σύστημα σε όλες του λίγο-πολύ τις βαθμίδες.

Ζήτω τα έξτρα μαθήματα για το Bulling! Ζήτω η νέα Παιδαγωγική! Ζήτω το (εν  πολλοίς αφελληνισμένο και απισχνασμένο από πραδοσιακές θρησκευτικές και πολιτισμικέςς αξίες) Ελλαδικό Σχολείο του 21^ου αιώνα!

 

[Σ.Σ. Οι υπογραμμίσεις στο κείμενο είναι δικές μας. Κρατήθηκε η αρχική ορθογραφία του κειμένου (μαζί με τα τυχόν λάθη) ως έχει στην πηγή του.]

………………………………………….

 

ΤΟ ΒΙΝΤΕΟ ("Τι ξεμπροστιάζει η παραίτηση του καθηγητή του ΕΠΑΛ;")

Η ΣΥΓΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Είμαι αναπληρωτής εκπαιδευτικός δευτεροβάθμιας. Παραιτήθηκα χθες από τα καθήκοντα μου μη ανεχόμενος το διαρκή εκφοβισμό μου από μαθητές του ΕΠΑΛ στο οποίο υπηρετούσα. Σας επισυνάπτω τη παραίτηση μου σε περίπτωση που σας ενδιαφέρει, όπου εξηγώ τα πάντα αναλυτικά και αναφέρομαι διεξοδικά στις χρόνιες παθογένειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος, στο κενό γράμμα της αξιολόγησης, στη στρέβλωση της έννοιας της συμπερίληψης κ.α. Έχω αποκρύψει το όνομα του σχολείου και της δευτεροβάθμιας που υπηρετώ διότι θεωρώ πως δε θα βοηθούσε σε τίποτα ο διασυρμός ενός σχολείου. Άλλωστε αυτά συμβαίνουν γενικότερα σε διάφορα ΕΠΑΛ της χώρας. Έτσι κι αλλιώς η παρούσα επιστολή έχει αποσταλεί εκτός από τη δευτεροβάθμια όπου άνηκα και στον εισαγγελέα της περιοχής και στο υπουργείο παιδείας. 

Θέμα: Παραίτηση – καταγγελία

Ονομάζομαι ............... είμαι αναπληρωτής εκπαιδευτικός ΠΕ 04.04 και ανέλαβα καθήκοντα για τη σχολική χρονιά 2022-23 στις 6/10/22 στην  Δευτεροβάθμια ................... Συγκεκριμένα μου ανατέθηκαν καθήκοντα στα Γυμνάσιο – Λύκειο ........... και στο ΕΠΑΛ ..................

Επείγομαι να παραθέσω καταρχήν τα όσα θλιβερά και σοκαριστικά λαμβάνουν χώρα καθημερινά στο 1ο ΕΠΑΛ .............. αλλά και να εξηγήσω πλήρως και εμπεριστατωμένα τους λόγους που με οδήγησαν σε μια τόσο σοβαρή και επιζήμια για μένα απόφαση όπως αυτή της παραίτησης μου.

Σχετικά με το συγκεκριμένο ΕΠΑΛ η κατάσταση είναι γνωστή σε όλο το εκπαιδευτικό προσωπικό, τη δευτεροβάθμια διεύθυνση και τη τοπική κοινωνία, κρίνω όμως πως μάλλον δεν έχει αξιολογηθεί σωστά η σοβαρότητα της, ενδεχομένως λόγω της χρόνια επικρατούσης κατάστασης στα ΕΠΑΛ και τα σχολεία της χώρας γενικότερα.

Τη Δευτέρα 10/10/22 πήγα στο ΕΠΑΛ ............. για το 1ο μου μάθημα. Από τη πρώτη στιγμή δε χρειάζεται ιδιαίτερη παρατηρητικότητα ή εμπειρία για να καταλάβει κάποιος πως η κυριαρχία των μαθητών είναι απόλυτη και αρνητική. Είναι φανερό από τη περικυκλωμένη με επιδεικτικά καπνίζοντες μαθητές αίθουσα καθηγητών. Το κάπνισμα είναι ελεύθερο σε όλο το προαύλιο χώρο ενώ κάποιοι καπνίζουν και μέσα στις τάξεις.

Πολλοί ανήλικοι μαθητές έρχονται με τα ΙΧ τους και παρκάρουν στις θέσεις για παρκιγκ εντός του σχολείου. Σημειωτέων πως, όπως πληροφορήθηκα, πέρσι υπήρξε θανατηφόρο ατύχημα όταν ανατράπηκε ΙΧ με μαθητές, ένας δεν πρόλαβε να βγει και κάηκε ζωντανός.

Παρόλα αυτά δεν διαπίστωσα κανένα έλεγχο από τη τροχαία έξω από το σχολείο. Καμιά φορά, ανάλογα το κέφι, μπορεί να βάλει κάποιος τραπ στα ηχεία του αυτοκινήτου του, δονώντας το σχολείο.

Μαθητές περιφέρονται παντού όλες τις ώρες και μπαινοβγαίνουν στο σχολείο μιας και η πόρτα δε κλείνει ποτέ. Την ώρα του μαθήματος μπορεί να ακουστούν έντονες συντονισμένες κραυγές και να γίνει κάποιο φιλικό «ντου» από μερίδα μαθητών σε κάποιο άλλο τμήμα. Ο τρόπος επικοινωνίας τόσο μεταξύ των μαθητών αλλά και όσο και απέναντι στους καθηγητές μπορεί στη καλύτερη περίπτωση να αξιολογηθεί ως «αγενής».

Τα κινητά είναι σε διαρκή λειτουργία μέσα - έξω από τις τάξεις, τραβώντας βίντεο και τροφοδοτώντας το τικ – τοκ με «κατορθώματα» από την εξουσία που έχουν επιβάλει οι πλέον παραβατικοί, στο σχολικό χώρο, παράδειγμα για άλλους μαθητές άλλων σχολείων.

Ούτε λίγο ούτε πολύ θυμίζει περισσότερο σχολική δομή υπό μόνιμη μαθητική κατάληψη. Ακόμα όμως κι αν δεν τα προσέξεις όλα αυτά, οι ίδιοι οι μαθητές σου ξεκαθαρίζουν από την αρχή ποιος κάνει κουμάντο εκεί μέσα και ποιά είναι τα δικά σου καθήκοντα και υποχρεώσεις αν θέλεις να επιβιώσεις στο βασίλειο τους.

Ως καινούριος λοιπόν, έπρεπε να μου «σπάσει ο τσαμπουκάς εξ αρχής» και να καταλάβω που βρίσκομαι. Έτσι κατά τη πρώτη εμφάνιση μου στο μοναδικό τμήμα Ά τάξης αντιμετώπισα μια συνεννοημένα εξωφρενική κατάσταση. Μαθήτριες, εκ περιτροπής έρχονταν και κάθονταν στην έδρα, βάζαν τα πόδια τους πάνω στα θρανία, όλοι άλλαζαν θέσεις, η πόρτα ανοιγόκλεινε συνεχώς και κοπανιόταν με δύναμη, κόσμος μπαινόβγαινε, φωνές ουρλιαχτά και κινητά.

Μετά από κάποια ώρα αποτυχημένων προσπαθειών, δια της επίκλησης στο φιλότιμο, ναθυμίσει το περιβάλλον λίγο σχολική τάξη, άρχισα να δίνω ωριαίες αποβολές,  συνολικά σε 5 άτομα, κυρίως γιατί επέμεναν να έχουν τα κινητά τους ανοιχτά μέσα στο μάθημα παρά τις συνεχείς παρακλήσεις μου.

Μία εκ των μαθητριών που απέβαλα κάθισε έξω από την πόρτα και την ανοιγόκλεινε κοπανώντας τη με δύναμη. Της είπα να σταματήσει να το κάνει γιατί θα τη πάω στο Λυκειάρχη να πάρει ημερήσια αποβολή. Δε σταμάτησε. Οι άλλοι που έβγαλα έξω ήρθαν από το παράθυρο και στέκονταν με τα κινητά σα να βιντεοσκοπούν αν και μου υποσχέθηκαν πως δε το κάνουν...

Μάθημα δε κατάφερα να κάνω και στο τέλος πήγα στο λυκειάρχη που έδωσε τελικά αποβολή στη μαθήτρια γιατί εκτός των άλλων όση ώρα της μιλούσε αυτή «έσκαγε τσιχλόφουσκες στα μούτρα του» ενώ προηγουμένως γίναμε μάρτυρες του τρόπου με τον οποίο μίλησε η μαθήτρια αυτή στον πατέρα της.

Η 1η μέρα τελείωσε κάπως έτσι.

Τη 2η φορά που είχα μάθημα στο ΕΠΑΛ δηλαδή την Τετάρτη 12/10/22 κατάφερα αρχικά να κάνω μάθημα σε δύο τμήματα της Γ τάξης, ίσως επειδή ήταν πρώτες ώρες και νύσταζαν, ίσως και όχι. Στη συνέχεια όμως βρέθηκα πάλι στο ίδιο τμήμα της Ά όπου αντιμετώπισα μια παρόμοια κατάσταση με τη 1η φορά, μόνο που τώρα υπήρχαν μέσα και μαθητές από άλλα  τμήματα – ένας γνωστός ως ο πρόεδρος του Β πληροφορικής- του κατά γενική ομολογία πιο παραβατικού τμήματος του σχολείου.

Ο συγκεκριμένος είχε διήμερη αποβολή και περιφερόταν όπου ήθελε, μου τον παρουσίασαν ως μαθητή της τάξης λέγοντας μου άλλο επίθετο από κάποιον που πραγματικά έλειπε.

Σε κάποια στιγμή ζήτησα από μια μαθήτρια που βαφόταν να κρύψει το κινητό της, η μαθήτρια μου απάντησε «να τελειώσω το φρύδι μου πρώτα». Της είπα πως δε μπορώ να περιμένω και της το πήρα από εκεί που το είχε ακουμπημένο. Τότε σηκώθηκε και με ύφος απειλητικό μου είπε «φέρε αμέσως πίσω το κινητό μου» της ζήτησα να αλλάξει ύφος και της είπα πως αν το θέλει θα πρέπει να βγει έξω. Το πήρε και βγήκε έξω. Τα περιστατικά αυτά γίνονταν μέσα σε γενικευμένη βαβούρα. Σε κάποια στιγμή με παρότρυνση του «προέδρου του ΄Β πληροφορικής» άρχισαν να στριγγλίζουν όλοι μαζί και να χτυπάνε τις καρέκλες γελώντας. Τους είπα πως εφόσον δεν θέλουν να γίνει μάθημα θα βάλω σε όλους απουσία και ζήτησα από την απουσιολόγο να το κάνει. Ξανακαταλήξαμε στο Λυκειάρχη. Μάθημα πάλι δεν έγινε.

Η κατάσταση κορυφώθηκε στο διάλειμμα όταν ενώ καθόμουν στο γραφείο των καθηγητών ήρθε απειλητικός εξωσχολικός «νταής» και προσπάθησε να με εκφοβίσει. Φώναζε «ποιος είναι αυτός ο μάγκας που βγάζει έξω επειδή έχουν κινητά» ή κάτι παρόμοιο. Του είπα «εγώ είμαι». Μου λέει «βγες έξω» και βγήκα. Μου λέει «εσύ έβγαλες έξω τη κοπέλα μου;» και ήρθε και κόλλησε στη κυριολεξία τη μύτη του στη μύτη μου.

Ενώ πρόσωπο με πρόσωπο, κοιτιόμασταν στα μάτια, τα παιδιά είχαν βγάλει τα κινητά έτοιμα να βιντεοσκοπήσουν ή να ορμήσουν αν κάτι συνέβαινε και ενώ περίμενα τα χειρότερα, τη κρίσιμη στιγμή, παρενέβη γενναία ο Λυκειάρχης και τον απομάκρυνε με σπρωξιές. Πληροφορήθηκα τότε πως ήταν εξωσχολικός ενήλικος (εγώ νόμιζα ήταν μαθητής) και σεσημασμένος, γνωστός στην αστυνομία και πρώην μαθητής του «σχολείου». Ο νταής απομακρύνθηκε βρίζοντας το Λυκειάρχη και το σχολείο αλλά παρέμεινε στο χώρο του σχολείου όπου να σημειώσω, βρίσκεται καθημερινά.

Στη συνέχεια είχα μάθημα για 1η φορά στο ΄Β πληροφορικής το χειρότερο κατά γενική ομολογία, όπως επεσήμανα προηγουμένως, τμήμα του ΕΠΑΛ. Τα παιδιά αυτά είχαν αφηνιάσει. Θα έλεγα πως πρόκειται για τον πυρήνα της «παραβατικής κυβέρνησης» που έχουν εγκαταστήσει. Ο τρόπος που έληξε το επεισόδιο με τον εξωσχολικό δεν τους είχε iκανοποιήσει. Με απειλούσαν για το αμάξι μου και μου ‘λέγαν πως με περιμένει ο εξωσχολικός να με δείρει. Ταυτόχρονα κοπανούσαν θρανία, καρέκλες και κυρίως στρίγγλιζαν όλοι μαζί, πράματα που κάνουν σχεδόν κάθε μέρα. Έφυγα από το τμήμα. Ήταν προφανές πως ‘θέλαν να με κάνουν να χάσω τη ψυχραιμία μου να κάνω κάποια λάθος κίνηση για να μου ορμήσουν, να με βιντεοσκοπήσουν και φυσικά βάση νομοθεσίας θα την πλήρωνα μόνο εγώ.

Οι «μαθητές» των δύο τμημάτων (του Ά και Βπ) μαζί με τον εξωσχολικό είχαν στηθεί δίπλα στο δρόμο που πήγαινε προς το χώρο στάθμευσης και την έξοδο και ‘δείχναν να με περιμένουν. Κάποιοι συνάδελφοι με συμβούλεψαν να καλέσω την αστυνομία για να φύγω.

Άλλοι μου είπαν πως δε θα γινόταν κάτι. Ο Λυκειάρχης είχε φύγει για κάποια δουλειά αν και προηγουμένως, χωρίς να το γνωρίζω, είχε φροντίσει να μιλήσει στον εξωσχολικό.

Αφού ηρέμησα αποφάσισα να πάω μόνος να τους μιλήσω. Έκρινα πως αν φώναζα την αστυνομία θα χανόταν κάθε πιθανότητα επαναπροσέγγισης και άρα θα εξαφανίζονταν κάθε πιθανότητα να κάνω τη δουλειά μου ως εκπαιδευτικός. Στάθηκα επίτηδες δίπλα στον εξωσχολικό που έδειχνε να με αγνοεί κοιτώντας το κινητό του, και τους είπα, εν ολίγοις, πως αν δε με θέλουν μου είναι αδύνατο να τους κάνω μάθημα και πως θα παραιτηθώ επί τόπου και θα φύγω από το νησί, κάτι που πραγματικά είχα αποφασίσει και το είχα πει στους συναδέλφους.

Εκεί προς έκπληξη μου ακούστηκε «όχι κύριε». Τους εξήγησα ξανά αυτό που τους είχα πει και στη τάξη πως εγώ εργάζομαι και πληρώνομαι για αυτό. Μου είπαν (αυτό που κι αυτοί ξανά μου είχαν πει) πως και να μη τους κάνω μάθημα πάλι θα πληρωθώ. Τους απάντησα πως δε μπορώ να κάνω κάτι τέτοιο και πως αυτοί δεν πρέπει να επιζητούν κάτι τέτοιο, πως  αν παραμείνω θα συνεχίσω να απαγορεύω το κάπνισμα μέσα στη τάξη όπως και τα κινητά και γενικά θα κάνω μάθημα σύμφωνα με τους κανόνες, γι’ αυτό να το ξανασκεφτούν και να μου πουν αν θέλουν να μείνω. Απάντησαν ξανά δυνατά να μείνω αν και ακούστηκαν και κανά δυό σκόρπια «να φύγεις».

Στη συνέχεια γύρισα προς τον εξωσχολικό και του έτεινα το χέρι. Μου το έδωσε και σε καλό τόνο μου είπε πως δεν έχω δικαίωμα να παίρνω τα κινητά των παιδιών. Του είπα πως από όσο ξέρω το έχω και πως θα το ξανακάνω. Αυτός επέμενε και τότε παρενέβη «ο πρόεδρος του Β πληροφορικής», αυτός με τις 2 μέρες αποβολή και είπε «όχι το έχει. Εμένα στο δημοτικό μου το ‘έπαιρναν συνέχεια…». Γελάσαμε. Η κατάσταση εκτονώθηκε και όπως είπε και ο πρόεδρος: «εντάξει καλός είσαι περνάς». Μία μαθήτρια ήρθε και μου ζήτησε συγνώμη. Και κάπως έτσι με αυτή τη φριχτή δοκιμασία (διότι αυτό ήταν), τελείωσε η 2η μέρα μου στο ΕΠΑΛ. Κάποιοι συνάδελφοι πρότειναν να γίνει σύλλογος για το γεγονός αλλά τελικά δεν ορίστηκε κάτι.

Κατόπιν πήγα στη δευτεροβάθμια όπου ανέφερα προφορικά όλα αυτά και άλλα που για λόγους οικονομίας δε περιγράφω εδώ, στον διευθυντή των «εκπαιδευτικών θεμάτων» ........... καθώς και τη πρόθεση μου να παραιτηθώ δυστυχώς εξ ολοκλήρου μιας και όπως με ενημέρωσαν δε γινόταν να παραιτηθώ μόνο από το ΕΠΑΛ και να παραμείνω στα άλλα σχολεία ως «μειωμένου ωραρίου» όπως ζητούσα. Φυσικά ήταν γνώστης της κατάστασης στο ΕΠΑΛ. Συζητήσαμε για τη νομοθεσία που μας «δένει τα χέρια» και με παρότρυνε να μη παραιτηθώ γιατί θα ήταν καταστροφικό για την καριέρα μου. Μου ζήτησε να «προσαρμοστώ κάπως» παρόλο που γνωρίζει πως προσαρμογή στη προκειμένη
σημαίνει να στέκομαι σα «νεκροζώντανος» στη τάξη να κάνω πως δε βλέπω, δεν ακούω, δε νιώθω, να μη κάνω μάθημα εννοείται, και τελικά να τους βάλω όλους 12 για να μην έχω άλλα… Δε παραιτήθηκα διότι πίστευα πως μετά τα γεγονότα που προηγήθηκαν και την αίσια έκβαση τους υπήρχε ελπίδα συνεννόησης.

Τη Δευτέρα 17/10/22 είχα μάθημα ξανά στο ΕΠΑΛ και πήγα με τη κρυφή ελπίδα πως ίσως κάτι να έχει αλλάξει μετά τα επεισόδια της Τετάρτης. Στο μάθημα με το ΄Β πληροφορικής αντιμετώπισα μια χυδαία κατάσταση. Οι «μαθητές» κάναν σόου κοπανώντας θρανία και καρέκλες στους τοίχους, σκούζοντας όλοι μαζί «καλοοοο εεεεε», ή «μμμμμμμμμμμμ» ή βγάζοντας απλά άναρθες κραυγές δυνατά (όπως μου εξήγησαν «αυτό εκνευρίζει πολύ τους καθηγητές», κάπνιζαν μέσα στη τάξη και έκαναν διάφορες ανοησίες πχ ένας αρκετά ψηλός και δυνατός μαθητής πήρε στους ώμους τους έναν πιο μικρόσωμο που κάπνιζε και έκανε ημικαθίσματα κοιτώντας με. Με περικύκλωναν και με κοιτούσαν κάνοντας διάφορες γκριμάτσες και λέγοντας μου διάφορες ανοησίες. Αυτά όλα μπορείτε σίγουρα να τα απολαύσετε και στο τικ-τοκ μιας και μέσα στη γενικότερη σύγχυση που με δεξιοτεχνία δημιουργούσαν φρόντιζαν κάποιος να βιντεοσκοπεί.

Σε κάποια φάση ήρθαν στο δια ταύτα: «εδώ μάθημα δε κάνεις. Δε κάνει κανείς. Θα μας βάλεις όλους ένα 12 όπως όλοι και άντε..», «όχι 12 ρε 16», «20 να μας βάλει», «λοιπόν όταν είμαστε ήσυχοι θα μας βάζεις 16 και όταν δε θα είμαστε θα μας βάζεις 12 εντάξει; Εντάξει ρε;».

Σε κάποια φάση που ρώτησα που βρίσκεται η μοναδική μαθήτρια του τμήματος και γιατί είναι μόνο αγόρια εδώ, μου είπαν «τη βιάσαμε όλοι μαζί στις τουαλέτες και ψόφησε, και εκεί που κάθεσαι στη κατάληψη εμείς γαμούσαμε…. να ξερες που κάθεσαι…». 

Στο σημείο αυτό να πω πως αν και όλα αυτά γίνονταν προφανώς για να μου δείξουν πόσο
«τρομεροί» είναι αυτό δε σημαίνει πως αν παρουσιασθεί ευκαιρία δεν είναι πιθανό να δράσουν με τον τρόπο που περιγράφουν. Η σκέψη από την πράξη σε έφηβους χωρίς φρένα δεν απέχει πολύ.
Ύστερα ξαναπιάσαν κουβέντα για το αυτοκίνητο μου. Ένας μαθητής αφελώς μου έδειξε τη
ταυτότητα του για να με πείσει πως μένουμε στο ίδιο χωριό στο οποίο λέει περιπολεί και θα βρει το αυτοκίνητο μου οπότε «να κανονίσω». Ένας συνάδελφος εκτελών χρέη υποδιευθυντή που προσπάθησε να βοηθήσει εκδιώχθηκε «τι θέλεις στη τάξη μας κάνουμε μάθημα μας ενοχλείς έξω, έξω ρε». Όποτε πήγαινα να μιλήσω γινόταν γενικευμένη οχλαγωγία.
Σε κάποια στιγμή προς το τέλος θυμήθηκαν τις απουσίες. «Μη κάνεις κάνα αστείο και μας βάλεις απουσία», «αφού δε κάναμε μάθημα τι θέλετε να σας κάνω;», «εμείς εδώ είμαστε κάνε μάθημα άντε ντε κάνε μάθημα. Σταματήστε ρε, έ μιλάω σταματήστε ελάτε μέσα τώρα θα μας κάνει μάθημα», «άντε δάσκαλε κάνε μας μάθημα, εδώ είμαστε»… Ο πρόεδρος προσπαθούσε να επιβάλει την «τάξη» για να αναβαθμιστεί ποιοτικά η διασκέδαση του, όμως πλέον μάλλον δε γινόταν. Αν και προσπάθησα να πω κάποια πράματα για τον άνθρακα και τις χρήσεις του ο θόρυβος και ο περίγελος ήταν τέτοιος που σταμάτησα.
Τελικά ήρθε μαζί μου ένας μαθητής στην αίθουσα καθηγητών έγραψε αυτός στο απουσιολόγιο ποιοι ‘λείπαν (έτσι κι αλλιώς όταν φωναζα τα ονόματα μιας και δεν τους ήξερα μου λέγαν ότι ήθελαν βάζαν άλλους μέσα στη θέση άλλων κλπ) 3 άτομα δηλαδή, που δεν είχαν εμφανισθεί στο σχολείο καθόλου και μου λέει «υπέγραψε εδώ και τελείωσες». «Καλά» είπα εγώ αλλά δεν υπέγραψα διότι τη Δευτέρα στις 17/10/2022 το μάθημα της χημείας στο τμήμα ΄Β πληροφορικής όχι μόνο δεν έγινε αλλά αντί αυτού πραγματοποιήθηκε ένας 45λεπτος διαρκής εκφοβισμός μου με απειλές για τη περιουσία
και τη σωματική ακεραιότητα μου και συνεχείς προσβολές και ύβρεις ώστε να μου γίνει ξεκάθαρο πως τα καθήκοντα μου είναι: «Μπες, κάτσε, βούλωστο, μη βάζεις απουσίες και μη τολμήσεις να κόψεις κανέναν».
Αυτά που περιγράφω στο συγκεκριμένο τμήμα τα βιώνουν όλοι οι συνάδελφοι, αν και σε
μένα μπορεί να υπερέβαλαν επειδή είμαι καινούριος, ψηλός και κυρίως επειδή έδειξα «ευθαρσώς» τη πρόθεση μου να κάνω μάθημα. Όμως οι εκφοβισμοί, η ταπείνωση και ο εξευτελισμός είναι καθημερινότητα για όλους τους εκπαιδευτικούς εκεί μέσα. Όρια δεν υπάρχουν και μάθημα δε γίνεται ποτέ σε συγκεκριμένα τμήματα.
Στη πραγματικά φιλική παρότρυνση κάποιων συναδέλφων αλλά και του διευθυντή
εκπαιδευτικών θεμάτων, για «υπομονή» με την αιτιολόγηση πως αυτά είναι «σημεία των
καιρών και της κοινωνίας» πως «ΕΠΑΛ είμαστε» πως «έτσι είναι όλα τα ΕΠΑΛ στην Ελλάδα» δεν συμφωνώ. Το ότι είναι μια συνήθης κατάσταση δε σημαίνει πως είναι μια φυσιολογική κατάσταση και σίγουρα δεν μπορεί να είναι αποδεκτή.
Το να επικαλούμαστε τους «καιρούς» καταργεί καταρχήν την ίδια την ουσία της
εκπαίδευσης και ακόμα κι αν συνηθίσω στον διεβδομαδιαίο αυτό «βιασμό» δε μπορώ σε
καμία περίπτωση να γίνω συνένοχος στη παραγωγή εγκληματιών.
Διότι αυτό συμβαίνει.
Οι ανήλικοι αυτοί μαθαίνουν πως μπορούν να κάνουν ότι θέλουν με τη μέθοδο του ομαδικού «συμμοριτικού» τσαμπουκά. Παρακάμπτουν όρια και επιβάλουν κανόνες.
Δοκιμάζουν τις δυνάμεις τους σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον το οποίο τελικά, μη μπορώντας να τις χαλιναγωγήσει τους περνάει το λάθος μήνυμα, λειτουργώντας έτσι ως
φυτώριο παραβατικότητας και αλλοτρίωσης. Ο τρόπος με τον οποίο καλλιεργείται ο
φασισμός στα σχολεία είναι κυρίως μέσα από την ανοχή στον εκφοβισμό.
Οι μαθητές εν αντιθέσει με την εκπαιδευτική κοινότητα, επιδεικνύουν ουσιαστική αλληλεγγύη μεταξύ τους αν και συχνά υπό καθεστώς φόβου (πρόκειται δηλαδή για συγκάλυψη), οργάνωση και αμεσότητα στις αντιδράσεις. Έχουν άφθονο χρόνο και μειωμένους ηθικούς φραγμούς που τους καθιστούν, τουλάχιστον μερικούς από αυτούς, αδίστακτους και άρα αποτελεσματικότατους. Κυρίως όμως ότι κάνουν γίνεται με την ανοχή του νόμου και της κοινωνίας και αυτό το ξέρουν πολύ καλά. Εκμεταλλεύονται τις περιστάσεις στο έπακρο. ΒΡΙΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΚΑΝΟΥΝ.

Οι εκπαιδευτικοί αν και θεωρητικά δρουν σε ένα πλαίσιο ως δημόσιοι λειτουργοί, στη
πράξη, στα δύσκολα, είναι εντελώς μόνοι. Ποιος θα σε αποζημιώσει για τα σχισμένα σου
λάστιχα ή το καμένο σου αυτοκίνητο; Για τα τραύματα σου από τις αυτοσχέδιες «βόμβες» με αλουμινόχαρτο και υδροχλωρικό οξύ; Αν σε συκοφαντήσουν; Αν σου ετοιμάσουν κάποια «κατάσταση» εξωθώντας σε, σε μη αποδεκτή κοινωνικά αντίδραση ενώ σε βιντεοσκοπούν, αν στη «στήσουν» με λίγα λόγια; Που θα βρεις το δίκιο σου;
Ιδιαίτερα αν είσαι αναπληρωτής είσαι παντελώς ακάλυπτος. Ποιο εύκολα διώχνεται αναπληρωτής από τη δουλειά του (και μάλιστα για πάντα) σε περίπτωση που «στραβοπατήσει» παρά αδέσποτο σκυλί από ταβέρνα. Αυτά όλα είναι παραδείγματα από αληθινά πρόσφατα περιστατικά σε διάφορα ΕΠΑΛ, και όχι μόνο, της χώρας.
 

Εκτός αυτών, υπάρχουν κάποιες νομοθεσίες όπως με ενημέρωσαν στη δευτεροβάθμια που
κατά τη γνώμη μου (και πάρα πολλών άλλων) απλά δένουν πιο σφικτά τα χέρια των
εκπαιδευτικών:

1. Έχουν μειωθεί οι μέρες αποβολής που μπορούν να δοθούν σε μέγιστο

2. Όμως, εκτός αυτού, εφαρμόζεται βάση νόμου, το εξής ακατανόητο: Στην αποβολή ο μαθητής έρχεται στο σχολείο αλλά με απουσίες. Αυτό πρακτικά σημαίνει πως ο μαθητής δεν
ενδιαφέρεται για τίποτα και απλά διαλύει το σχολείο κάνοντας όλους τους εκπαιδευτικούς
να ασχολούνται μαζί του.
2. Δε μπορεί να διωχθεί μαθητής από το σχολείο παρά μόνον να αλλάξει περιβάλλον.
Αν και αυτό είναι απόλυτα λογικό για το υποχρεωτικό Γυμνάσιο δε έχει κανένα νόημα και
δυσκολεύει απεριόριστα τη λειτουργία του Λυκείου. Το Λύκειο δεν είναι υποχρεωτικό!
Συνεπώς δε μπορώ να καταλάβω γιατί μαθητές που δεν έχουν κανένα πραγματικό
ενδιαφέρον για το σχολείο και έρχονται μόνο για να το δυναμιτίσουν, δε μπορούν, εφόσον
αποδείξουν ότι είναι αμετανόητοι, απλά να διωχθούν.
Στη μαθητική κοινωνία και στις ηλικίες αυτές, λειτουργεί ο «νόμος του ανεγκέφαλου». Όσο
πιο «ανεγκέφαλος» είσαι τόσο περισσότερο σε φοβούνται και άρα σε ακολουθούν. Γίνεσαι
πρότυπο. Παράγεις δηλαδή αντίγραφα σου και καταστρέφεις κι άλλους. Θα πρέπει να
υπάρχουν ειδικές δομές για τέτοιους ανήλικους. Τα ΕΠΑΛ είναι συνήθως σχολεία με
πανάκριβο εξοπλισμό των οποίων το πτυχίο δίνει και άδεια άσκησης επαγγέλματος! Θα
πρέπει κάποτε να το συνειδητοποιήσουμε αυτό, και να σταματήσουμε τη χυδαία
μετατροπή τους σε «παιδικούς σταθμούς παραβατικών».

Στα ΕΠΑΛ και στο συγκεκριμένο όπως διαπίστωσα υπάρχουν πολλά παιδιά ειδικής
αγωγής, με χαμηλή δηλαδή νοημοσύνη, δυσλεξίες, δυσγραφίες, ΔΕΠΥ κ.α, κάποια εκ των
οποίων έχουν διάγνωση και είχαν παράλληλη στήριξη στο γυμνάσιο ενώ στο ΕΠΑΛ δεν
έχουν ούτε καν τμήμα ένταξης. Αρκετά τέτοια παιδιά έρχονται στο ΕΠΑΛ «για να κάνουν ότι
θέλουν» όπως λένε τα ίδια. Να «απελευθερωθούν» από τα όποια πλαίσια τους περιόριζαν
τα προηγούμενα χρόνια. Μη μπορώντας να διακριθούν με άλλο τρόπο «ανδραγαθούν» δια
της παραβατικής συμπεριφοράς τους, επιβάλλοντας τελικά το δικό τους ανεγκέφαλο νόμο
στη μαθητική κοινότητα ή πέφτουν θύματα του θερμού αγκαλιάσματος επιτήδειων
συμμαθητών τους που τους εντάσσουν στη παρέα - συμμορία.
Όλα αυτά γίνονται εξαιτίας του αντιεπιστημονικού νόμου που δίνει το ελεύθερο στους
γονείς να επιλέγουν οι ίδιοι τη δομή φοίτησης των παιδιών τους αγνοώντας αν θέλουν τις
υποδείξεις των ΚΕΔΑΣΥ δηλαδή των ειδικών για τους οποίους πολύς λόγος γίνεται
τελευταία αλλά επιλεκτικά από ότι φαίνεται. Ο νόμος αυτός δεν είναι παρά μια τραγική
στρέβλωση της έννοιας της συμπερίληψης που τελικά υπονομεύει το εκπαιδευτικό μας
σύστημα.

Όλα τα παραπάνω σε συνδυασμό με τα όχι και τόσο νέα πλέον πρότυπα σχέσης μεταξύ
εκπαιδευτικών και μαθητών, το πέρασμα δηλαδή από τον εκπαιδευτικό «βίαιο δικτάτορα» στον εκπαιδευτικό «Οσιομάρτυρα - καρπαζοεισπράκτορα» φαλκιδεύουν τον ουσιαστικότερο πυλώνα της εκπαιδευτικής διαδικασίας, αυτόν του ΣΕΒΑΣΜΟΥ. Ο οποίος φυσικά πρέπει να είναι αμοιβαίος.
Διαδραστικοί πίνακες, τάμπλετ, προτζέκτορες, ακόμα και οι ίδιες οι αίθουσες με τις
καρέκλες και τα θρανία τους είναι απλά ΒΟΗΘΗΤΙΚΑ. Η ουσία είναι ο σεβασμός στον
εκπαιδευτικό, ο σεβασμός στην εκπαιδευτική διαδικασία κάτι που ως κοινωνία έχουμε
απωλέσει.
Στην εποχή μας οι λέξεις έχουν χάσει τη σημασία τους. Να υπενθυμίσω: Το «ξεχαρβάλωμα» δεν είναι προοδευτική παιδαγωγική. Η στοιχειώδης οριοθέτηση δεν σημαίνει καταπίεση. Το ψηφιακό σχολείο δεν σημαίνει να έχουμε μαθητές άρρωστους, απόλυτα εξαρτημένους από τα έξυπνα κινητά τους. Η παιδαγωγική μας δεν βασίζεται τελικά σε κανένα πραγματικά παιδαγωγικό ρεύμα, δεν αποτελεί συνέχεια των μεγάλων παιδαγωγών αλλά στρέβλωση αυτών. Στην ουσία αυτό που εφαρμόζουμε είναι μια προσαρμογή του «ο πελάτης έχει πάντα δίκιο» ή μάλλον «ο τουρίστας έχει πάντα δίκιο» μιας και είμαστε καθαρά τουριστική χώρα σε όλα από ότι φαίνεται.
Τα προβλήματα μας δεν είναι τόσο οικονομικά όσο ηθικά. Παλιότερα ο κόσμος ήταν
πάμφτωχος αλλά σέβονταν το σχολείο. Στα νησιά υπάρχουν σχολεία παλάτια φτιαγμένα από μετανάστες που στέλναν χρήματα για να γίνουν σχολεία για τα παιδιά του τόπου τους. Υπήρχε σεβασμός στα «γράμματα».

Ο τρόπος λειτουργίας του εκπαιδευτικού μας συστήματος λειτουργεί όλο και περισσότερο αλλοτριωτικά. Έρχονται παιδιά μεταναστών από χώρες φτωχότερες αλλά με κάποιους κανόνες τουλάχιστον στα σχολεία και μαθαίνουν εδώ το «κάνω ότι θέλω». Ρωτήστε μετανάστες μαθητές πχ από την Αλβανία αν υπάρχουν τόσο έντονα τέτοια φαινόμενα εκεί. Ρωτήστε τους να σας πουν ειλικρινά με ποια λέξη θα περιέγραφαν τα σχολεία μας.

Ιδιαίτερη μνεία χρειάζεται στα «έξυπνα τηλέφωνα» αυτή την ασύμμετρη και ποιοτικά πολύ αναβαθμισμένη απειλή που διαφοροποιεί την εποχή μας από προηγούμενες. Ουσιαστικά η διαπαιδαγώγηση ξεφεύγει από τα χέρια των εκπαιδευτικών και της οικογένειας και μετατοπίζεται σε άγνωστους, μακρινούς και συχνά απόκοσμους «ινφλουένσερς», τράπερ, ακροδεξιές οργανώσεις, παιδεραστές, ή απλά «τσόκαρα» κάθε είδους. Οι συσκευές αυτές είναι άκρως εθιστικές ενώ ο τρόπος χρήσης τους με τα διάσπαρτα εικονίδια, ποπ απ, καμπανάκια και «χρώματάκια» ευθύνονται για ένα είδος επίκτητης διάσπασης προσοχής, νοητικής στέρησης και καταθλιπτικών επεισοδίων. Όλα αυτά είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα αλλά και εύκολα παρατηρήσιμα. Τα έξυπνα κινητά δεν είναι συσκευές για ανήλικους. Δε τα χρειάζονται και τους κάνουν πολύ κακό. Τόσο κακό που θα πρέπει να
πιέσουμε ώστε να ψηφιστεί ένας νόμος που να απαγορεύεται η αγορά και χρήση σε κάτω των 18 ετών.

Σήμερα, οι εκπαιδευτικοί κανόνες μπορούν να λειτουργήσουν στο βαθμό που λειτουργεί το
μαθητικό φιλότιμο. Η συντριπτική πλειοψηφία των μαθητών έχει. Δεν έχουν όμως όλοι.
Απέναντι σε μαθητές χωρίς φιλότιμο χωρίς στοιχειώδη κοινωνικό πολιτισμό, το υπάρχον
πλαίσιο είναι σχεδόν ανήμπορο. Την αδυναμία αυτή, έχουν ανακαλύψει και
εκμεταλλεύονται συνειδητά οι πλέον παραβατικοί, βασανίζοντας εκπαιδευτικούς,
εμποδίζοντας άλλους μαθητές από τη μαθησιακή διδασκαλία και καταργώντας ουσιαστικά
το σχολείο επιβάλλοντας τη δική τους κυριαρχία.
Οι εκπαιδευτικοί φοβούνται. Λιγότερο ή περισσότερο ανάλογα την ιδιοσυγκρασία και τις
συνθήκες αλλά φοβούνται. Κι αν αυτός ο φόβος για κάποιους σε αρκετές περιπτώσεις
μπορεί να αποτελεί υπεκφυγή από τα καθήκοντα τους, σε επίσης αρκετές περιπτώσεις
ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας σε δομές σαν τα ΕΠΑΛ είναι
τελείως βάσιμος.
Έτσι όπως είναι διαρθρωμένο και εκφυλισμένο το εκπαιδευτικό μας σύστημα, οι
εκπαιδευτικοί των ΕΠΑΛ είναι ουσιαστικά οι αποδέκτες μιας αθροιστικής διαχρονικής
παραμέλησης. Οι παραβατικοί αυτοί μαθητές, που δεν είναι απαραίτητα από «χαμηλά
οικονομικά κοινωνικά στρώματα», είναι «προϊόντα» παραμέλησης από τις οικογένειες τους
(για διάφορους λόγους με συχνότερο την ανεπάρκεια), αλλά και τους εκπαιδευτικούς των
προηγούμενων ετών, και γενικότερα από το σύστημα εκπαίδευσης μιας και στα σχολεία
κυριαρχεί η λογική «φύγε κακό από πάνω μου και…. πήγαινε στον επόμενο».
Ως αποτέλεσμα, υπάρχουν παιδιά που με τα βίας κάνουν ανάγνωση συλλαβίζουν χωρίς να
είναι δυσλεκτικά κι όμως φθάνουν σε Λυκειακό επίπεδο. Υπάρχουν μαθητές λυκείου με
γνώσεις και δεξιότητες 3ης δημοτικού.
Πως οι μαθητές αυτοί πέρασαν από το δημοτικό στο Γυμνάσιο και από το Γυμνάσιο στο
ΕΠΑΛ αλλά και στο γενικό Λύκειο;
Και τι μπορεί να κάνει σε μια τάξη Λυκείου, ένας μαθητής που έχει χάσει το «εκπαιδευτικό τραίνο» από το Δημοτικό ή το Γυμνάσιο; Τι επιλογές για κοινωνική καταξίωση στο μαθητικό περιβάλλον έχουν πέρα από το να επιβάλλουν το δικό τους πρότυπο και τους δικούς τους κανόνες όταν μάλιστα βρίσκονται και υπό την επήρεια της εφηβείας.
Στα Ελληνικά σχολεία είναι πρακτικά πάρα πολύ δύσκολο να μείνεις στην ίδια τάξη. Τριάρια στις εξετάσεις γίνονται δεκατριάρια στον έλεγχο. Απουσίες σβήνονται, σοβαρά γνωστικά και μαθησιακά ελλείμματα παραβλέπονται. Το να χάσεις χρονιά θεωρείται τιμωρία, κάτι ίσως ακόμα και αντιπαιδαγωγικό. Τιμωρία όμως είναι να έχεις περάσεις άδικα σε μια τάξη και να μη καταλαβαίνεις τίποτα. Τιμωρία για τους υπόλοιπους μαθητές με τους οποίους τελικά κανείς δεν ασχολείται, είναι να μην έχεις κανένα ενδιαφέρον και να «μπαχαλεύεις» τη τάξη βραχυκυκλώνοντας τη μαθησιακή διαδικασία. Τα Ελληνικά σχολεία έχουν εκφυλιστεί εν πολλοίς σε μια καθαρά διεκπεραιωτική διαδικασία. Η τακτική αυτή καταργεί ουσιαστικά το δημόσιο σχολείο καθιστώντας το «παιδική χαρά» αλλά όχι με τον τρόπο που η Μοντεσσόρι εννοούσε και φυσικά τροφοδοτεί την παραπαιδεία.

Όσον αφορά τα Λύκεια, τα οποία ξανά-επισημαίνω δεν είναι υποχρεωτικά, αν κάπου θα
έπρεπε να εφαρμοστεί η τακτική της τράπεζας θεμάτων αυτή είναι στη Γ΄ Γυμνασίου, στο
πέρασμα δηλαδή από το Γυμνάσιο στο Λύκειο. Θα πρέπει κάποτε τουλάχιστον όσον αφορά
το γνωστικό, να προσδιοριστεί συγκεκριμένα το ελάχιστο επίπεδο που θέλουμε ως πολιτεία
να έχει ένας απόφοιτος που ολοκληρώνει την υποχρεωτική εκπαίδευση, δηλαδή το Γυμνάσιο, και αυτό να εξετάζεται σε πανελλαδικό επίπεδο με τράπεζα θεμάτων. Αν οι
αποτυχίες είναι πολλές θα πρέπει να επανάπροσεγγισθεί η όλη μαθησιακή διαδικασία, το μαθησιακό πρότυπο ή/και να αλλάξουν οι στόχοι. Εάν και εφόσον πιάνουν τους ελάχιστα αποδεκτούς στόχους θα πρέπει να μπορούν εφόσον το επιθυμούν να εισέλθουν στο Λύκειο είτε γενικό είτε επαγγελματικό.
Αυτά λένε κάποιοι είναι ζητήματα αξιολόγησης και όντως είναι. Ο καθορισμός των στόχων είναι η αφετηρία της αξιολόγησης.
Είναι αλήθεια πως το 1ο ΕΠΑΛ ........... έχει αξιολογηθεί με άριστα όπως άκουσα από
συναδέλφους; Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο εύκολα όλα αυτά μετατρέπονται σε κενό γράμμα και η πολυδιαφημιζόμενη «αξιολόγηση» φαίνεται πως έχει ήδη μετατραπεί, κατά τη γνώμη μου, σε έναν ακόμα γραφειοκρατικό τρόπο αποφυγής της ουσίας.

Κατόπιν τούτων για το εν λόγω σχολείο αιτούμαι συγκεκριμένα τα εξής:
1. Τη δημιουργία μιας παιδαγωγικής επιτροπής που, παρουσία εισαγγελέα, να ελέγξει δειγματοληπτικά, το γνωστικό επίπεδο των μαθητών του ΕΠΑΛ στα εξής στοιχειώδη: Ανάγνωση και κατανόηση απλού κειμένου με γραπτές δομημένες απαντήσεις σε συγκεκριμένες ερωτήσεις. Απλές πράξεις (προσθαφαιρέσεις, πολλαπλασιασμό) με τριψήφιους αριθμούς, και πρόσθεση - πολλαπλασιασμό κλασμάτων αλλά χωρίς τη χρήση 9 κινητού τηλεφώνου. Όχι διαιρέσεις. Όχι ερωτήσεις φυσικής, χημείας, ιστορίας, βιολογίας και γεωγραφίας. Απλώς αυτά. Ας μπουν στο ΄Β πληροφορικής (όχι ότι τα άλλα είναι πολύ καλύτερα) να καταγράψουν ποσοστά επιτυχίας.
2. Αιτούμαι, παρουσία εισαγγελέα, να διερευνηθεί η σχολική σταδιοδρομία των μαθητών αυτών, θα πιάσω πάλι το Β πληροφορικής μιας και εκεί είναι συσσωρευμένοι οι «χειρότεροι». Πως έφθασαν ως τη ΄Β Λυκείου; Να ανοιχτούν οι φάκελοι με τα διαγωνίσματα και τις εξετάσεις τους από το Γυμνάσιο για να μη πω από το δημοτικό. Να δούμε πόσος φόβος και πόση παραίτηση από πλευράς εκπαιδευτικών κρύβεται τελικά σε αυτή τη πορεία.
3. Αιτούμαι, παρουσία εισαγγελέα, να γίνει καταγραφή των μαθητών ΑΜΕΑ που
φοιτούν σε αυτό το σχολείο και δεν έχουν ούτε παράλληλη στήριξη, ούτε τμήμα ένταξης ή
κατάλληλες υποδομές ακόμα και αν είχαν διάγνωση και τους παρέχονταν αυτά στο Γυμνάσιο ή/και το Δημοτικό. Να σταλούν για εξετάσεις στα ΚΕΔΑΣΥ κι άλλοι μαθητές διότι εκεί υπάρχουν συσσωρευμένα προβλήματα ΔΕΠΥ, δυσλεξίας, δυσγραφίας, χαμηλής νοημοσύνης, τα οποία μπορεί να οφείλονται και στο γενικότερο κοινωνικό περιβάλλον τους και να μην έχουν όλα δηλαδή κάποιο ξεκάθαρο γενετικό υπόβαθρο.
Για να είναι πιο ολοκληρωμένη η εικόνα θα πρέπει να αξιολογηθούν και κάποια ποιοτικά
χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν τη συμπεριφορά των μαθητών μετά από περισσότερα από 10 χρόνια αδιάλειπτης εκπαίδευσης. Ας γίνει καταμέτρηση λοιπόν του αριθμού των αποτσίγαρων που βρίσκονται στο προαύλιο χώρο, των σκουπιδιών γενικότερα, των φθορών και καταστροφών στις υλικοτεχνικές υποδομές, ας ρωτήσει κάποιος τη καθαρίστρια, πιστεύω πως μια αξιολόγηση για να είναι σοβαρή πρέπει απαραιτήτως να ξεκινάει από την καθαρίστρια, ας αξιολογηθεί η κατανάλωση σε τροφές και ποτά εντός σχολείου, ο μέσος όρος κόστους των έξυπνων τηλεφώνων που κουβαλάνε μαζί τους. Ας ερωτηθούν τέλος οι εκπαιδευτικοί για τη ποιότητα της επικοινωνίας μεταξύ των μαθητών.
Για τους λόγους που αναγράφω και αρκετούς άλλους, ο συγκεκριμένος χώρος, το ΕΠΑΛ .............., βρίσκεται σε μια κατάσταση που μόνο κατ’ επίφαση μπορεί να καλείται σχολείο και αποτελεί εν δυνάμει σοβαρό κίνδυνο για τη τοπική κοινωνία. Η κοινωνία το γνωρίζει . Ήδη από όσο έχω πληροφορηθεί οι εγγραφές μαθητών στο ΕΠΑΛ μειώνονται.
Συμμορίες μαθητών από τα ΕΠΑΛ κατόπιν πρόσκλησης από άλλα σχολεία τιμωρούν εκπαιδευτικούς προκαλώντας φθορές στα αυτοκίνητα τους. Στη μαθητική κοινωνία είναι μαγκιά να έχεις άκρες στο ΕΠΑΛ. Γίνεται διάχυση των «ιδανικών» και των μεθόδων του ΕΠΑΛ και σε άλλα σχολεία.
Χρειάζεται σοβαρή παρέμβαση εισαγγελέα, κοινωνικών λειτουργών και ψυχολόγων στην εν λόγω δομή και τις οικογένειες κάποιων μαθητών. Υποστήριξη νομική και ψυχολογική στους εκπαιδευτικούς που βρίσκονται στη «1η γραμμή». Να διαγνωσθούν τα άτομα ΑΜΕΑ. Η διεύθυνση εκπαίδευσης, οι συνδικαλιστές, οι σύμβουλοι, το Υπουργείο και η τοπική κοινωνία πρέπει να σκύψουν με υπευθυνότητα σε αυτό το σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα.
«Αυγά πρέπει να σπάσουν».

Για μένα η παραίτηση είναι μία καταστροφή, τόσο από πλευράς σταδιοδρομίας όσο και οικονομικά. Για δύο χρόνια τιμωρούμαι μένοντας εκτός σχολείων. Ο αναπληρωτής που παραιτείται δεν δικαιούται ούτε επίδομα ανεργίας. Μένω για δύο χρόνια εκτός
μοριοδότησης. Το σημαντικότερο είναι ότι απομακρύνομαι από ένα λειτούργημα που αγαπώ.

Η παραμονή μου όμως, στις παρούσες συνθήκες, θα σήμαινε ηθική καταστροφή,
κάτι απείρως σημαντικότερο μιας και θα είχε επιπτώσεις και στην υγεία μου.
Προερχόμενος από δύο πολύ δημιουργικές χρονιές τόσο στο 1ο ΕΕΕΕΚ Θέρμης όσο και στο 1ο Γυμνάσιο Κισάμου, όπου πράγματι αισθανόμουν πως εκτελώ λειτούργημα, μου είναι αδύνατο να προσαρμοστώ σε μια επιβεβλημένη από εκτός ορίων παραβατικούς μαθητές, απάθεια. Παραιτούμαι λοιπόν λόγω ανωτέρας βίας, και είναι πραγματικά και «ανωτέρα» και ξεκάθαρα βία. Παραιτούμαι εν τέλη διότι έκρινα τον εαυτό μου ανήμπορο να ανταπεξέλθει σε τέτοιου είδους καταστάσεις και υφίσταμαι τις συνέπειες της πράξης μου αυτής. Όσοι όμως δεν παραιτούνται, και δεν εννοώ απλά τους συναδέλφους στο σχολείο, σημαίνει πως θεωρούν τον εαυτό τους ικανό να αντιμετωπίσει με επιτυχία τη παγιωμένη αυτή αρνητική κατάσταση.

Η παρούσα μακροσκελής καταγγελία – «πόνημα» δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε ένα παιχνίδι επίρριψης ευθυνών εκατέρωθεν (υπουργείο, διευθύνσεις εκπαίδευσης, ΕΛΜΕ, σύλλογος εκπαιδευτικών ΕΠΑΛ κλπ). Όλοι έχουμε μερίδιο ευθύνης για την κατάντια των σχολείων μας. 

Το περιεχόμενο της παρούσης αποσκοπεί στο να λειτουργήσει ως εκκινητής για την αποτελεσματική συνεργασία των ανωτέρω φορέων απέναντι στη κατεπείγουσα αρνητική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί. Ελπίζω να ληφθεί σοβαρά υπόψη και να επιφέρει άμεση οργανωμένη δράση.

...................Θεόδωρος

 

ΠΗΓΗ

 

 

Πανελλαδικός Διαγωνισμός Συγγραφής Φιλοσοφικού Δοκιμίου για Μαθητές Λυκείου. Η «Προκήρυξη» και ο «Κανονισμός». Olimpiade internazionale di filosofia per Studenti; (Il Bando del Concorso del 2021)

Ουδέν σχόλιον!

..............................

10ος ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ 

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ και ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 

1. ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ

 

1.1. Φορείς - Πλαίσιο 

 α. Το Πανεπιστήμιο Πατρών διά του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου με την υποστήριξη αφ’ ενός μεν του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών (Ελλάδος) του Παν/μίου Χάρβαρντ (ΚΕΣ), αφ’ ετέρου δε της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων (Π.Ε.Φ.) προκηρύσσει τον 10ο Πανελλαδικό Μαθητικό Διαγωνισμό Φιλοσοφικού Δοκιμίου υπό το γενικό θέμα: 

«Η βίωση του Oριακού. 

 Kρίση – ανάγκη – μεταστροφή» 

σύμφωνα με τα οριζόμενα στον ανά χείρας «Κανονισμό». 

Ο Διαγωνισμός τελεί υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Πατρών. Προκηρύσσεται και πραγματοποιείται μετά από έγκριση του αρμοδίου για την Παιδεία και Εκπαίδευση Υπουργείου με την υποστήριξη των υπηρεσιών της Μέσης Εκπαίδευσης. 

Επίσης, υποστηρίζεται από την Ένωση Καθηγητών για την Προαγωγή της Φιλοσοφίας στην Εκπαίδευση (Ε.Κ.Δ.Ε.Φ.). 

β. Ο Διαγωνισμός απευθύνεται προς τους μαθητές της Β’ Λυκείου, χωρίς να αποκλείονται ενδιαφερόμενοι μαθητές άλλων τάξεων του Λυκείου. Μαθητές και καθηγητές που έχουν ενδιαφέρον για την φιλοσοφική σκέψη και την ιστορία της συμμετέχουν εθελοντικά, πέραν των μαθητικών ή υπηρεσιακών τους υποχρεώσεων. Η προετοιμασία των μαθητών για τη συμμετοχή τους δεν επιβαρύνει τη διδασκαλία του μαθήματος της Φιλοσοφίας, αλλά αντίθετα οφείλει να την εμπλουτίζει σύμφωνα με τους στόχους που τίθενται στο Πρόγραμμα Σπουδών. 

Η όλη διενέργεια του διαγωνισμού (εκτέλεση, βράβευση, δημοσιοποίηση) θα υλοποιηθεί με ευθύνη των διοργανωτών, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση των μαθητών για τυχόν τέλη συμμετοχής ή έξοδα διαμονής και διατροφής τους στην Πάτρα, αν προκριθούν στην τελική φάση του, και σύμφωνα με τους κανόνες δεοντολογίας για τη διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων μαθητών και των πνευματικών δικαιωμάτων τους. 

Δεν θα διαφημίζονται άμεσα ή έμμεσα εμπορικά προϊόντα ή εμπορικές επιχειρήσεις εντός του υλικού του διαγωνισμού και των δράσεων στο πλαίσιο της διεξαγωγής του.

1 

1.2. Σκοποί 

Ο Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου στοχεύει στην καλλιέργεια του φιλοσοφικού λόγου στους μαθητές της Β’/θμιας εκπαίδευσης και, μέσω αυτών, γενικότερα στην προαγωγή της φιλοσοφικής σκέψης στην ευρύτερη κοινωνία. Ειδικά αποσκοπεί στην: 

∙ Ενθάρρυνση και ενίσχυση του φιλοσοφικού προβληματισμού και μεθοδικού στοχασμού στους μαθητές του Λυκείου. 

∙ Εξοικείωση των μαθητών με την δυνατότητα συνεκτικής κριτικής θεμελίωσης των πρακτικών και θεωρητικών τους προσανατολισμών στον κόσμο και την ζωή που παρέχει η φιλοσοφία. 

∙ Παροχή δυνατότητας σε μαθητές με ιδιαίτερα φιλοσοφικά ενδιαφέροντα να γνωρίσουν στενότερα και να προσανατολισθούν στο πεδίο της φιλοσοφίας ως επιστημονικού κλάδου. 

∙ Παροχή δυνατότητας σε μαθητές τους οποίους ελκύει η φιλοσοφία να γνωρίσουν αυθεντικά τον φιλοσοφικό τρόπο σκέψης και να εκτιμήσουν ωριμότερα το ενδιαφέρον και τις δυνατότητές τους στο πεδίο αυτό. 

∙ Πρόκριση των μαθητών που θα συμμετέχουν στην ελληνική εκπροσώπηση στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φιλοσοφίας, που διοργανώνεται ετησίως από την Διεθνή Επιτροπή IPO (International Philosophy Olympiad) υπό την αιγίδα της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φιλοσοφικών Εταιρειών (FISP: Fédėration  

internationale des sociétés de philosophie).  

∙ Προβολή, τόσο εντός της Ελλάδας, όσο και σε διεθνές επίπεδο, του συντελούμενου εκπαιδευτικού έργου στον τομέα της φιλοσοφίας στην Μ.Ε. 

∙ Ανάδειξη του φιλοσοφικού λόγου ως βάσης για μια συνεκτική και κριτική κοσμοθεώρηση, αλλά και για την προσωπική συγκρότηση του σημερινού ανθρώπου, και κατ’ αυτόν τον τρόπο: 

∙ Ανάδειξη αφ’ ενός μεν της οικουμενικότητας και επικαιρότητας του φιλοσοφικού στοχασμού, αφ’ ετέρου δε της σημασίας και αξίας του ελληνικού φιλοσοφικού λόγου για την ανάπτυξη και εξέλιξη της φιλοσοφίας εν γένει. 

∙ Αναβάθμιση του φιλοσοφικού λόγου στην ελληνική συλλογική συνείδηση, και ειδικότερα στην κοινότητα της Μέσης Εκπαίδευσης, και προαγωγή της φιλοσοφικής στοιχείωσης ευρύτερα στην ελληνική κοινωνία ως α) ιστορικά επιβαλλόμενη επιταγή ειδικά για τον πολιτισμό στην Ελλάδα και  β) συμβολή στην ανοικοδόμηση ενός ώριμου, κριτικού, πνευματικά συγκροτημένου κοινωνικού σώματος και άρα ως συμβολή σε μια σταδιακή αναβάθμιση του κοινωνικού βίου και του δημόσιου λόγου στην Ελλάδα. 

Από την εγκαθίδρυση του Πανελλαδικού Διαγωνισμού καθώς και από την οργανωμένη συμμετοχή της Ελλάδας στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φιλοσοφίας εκτιμάται ότι θα προκύψει συγκεκριμένη ωφέλεια για:

2 

∙ Τους μαθητές που θα συμμετάσχουν, γιατί τους δίδεται η ευκαιρία να εμβαθύνουν την επαφή τους με ένα αντικείμενο που τους ενδιαφέρει, να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους και να ασκήσουν τις σχετικές δεξιότητες, αλλά και να γνωρίσουν βιωματικά τον χώρο της διαλεκτικής αναζήτησης αρχών και την ανάγκη εσωτερικής συνοχής. Ενισχύονται έτσι ατομικά για την παρακολούθηση των σχετικών μαθημάτων του σχολείου και εμπεδώνουν το ενδιαφέρον τους για το πεδίο αυτό. 

∙ Τους ενδιαφερόμενους καθηγητές Μ.Ε. που είτε θα προετοιμάσουν τους μαθητές για τον διαγωνισμό είτε θα συμβάλουν στην διεξαγωγή του, ως διορθωτές/βαθμολογητές, ή θα συνεργασθούν με την Επιστημονική Οργανωτική Επιτροπή για τον καθορισμό της ύλης κ.λ.π., διότι θα ασχοληθούν εντατικότερα, τόσο επί της ουσίας, όσο και από πλευράς παιδαγωγικής και διδακτικής, με ένα αντικείμενο που τους ενδιαφέρει και το διδάσκουν, αλλά και διότι θα έχουν και την δυνατότητα να συνεργασθούν με ειδικούς από τον ακαδημαϊκό χώρο, να προβληματισθούν και να ανταλλάξουν απόψεις για την βελτίωση της διδασκαλίας των σχετικών μαθημάτων στα σχολεία (αντίστοιχο όφελος θα προκύψει και για τους πανεπιστημιακούς συμμετέχοντες). 

∙ Τόσο τους μαθητές, όσο και ‒ιδίως‒ τους καθηγητές που θα καθοδηγήσουν τους μαθητές τους, επειδή θα τους δοθεί η ευκαιρία να αναδειχθεί και να αναγνωρισθεί δημόσια το έργο τους μέσα από διαδικασίες άμιλλας και αριστείας. 

∙ Τις σπουδές φιλοσοφίας στην Ελλάδα, καθώς καθηγητές και μαθητές θα αποκτήσουν σαφέστερη εικόνα για τον χαρακτήρα, το περιεχόμενο και την σημασία του επιστημονικού αυτού κλάδου, με αναμενόμενο αποτέλεσμα ένα υψηλότερο ποσοστό φοιτητών που συνειδητά και από ενδιαφέρον θα επιλέγουν τις σπουδές φιλοσοφίας, πράγμα που θα συμβάλει αφ' εαυτού στην βελτίωση του επιπέδου των σπουδών. 

∙ Για το ΚΕΣ του Παν/μίου του Χάρβαρντ, καθώς οι προαναφερθέντες γενικοί και ειδικοί στόχοι του διαγωνισμού υπηρετούν και τους σκοπούς του έργου αυτών των φορέων. 

∙ Την Π.Ε.Φ., καθώς η φιλοσοφία στην Μέση Εκπαίδευση αποτελεί διακεκριμένη θεματική περιοχή των επιστημονικών και παιδαγωγικών της δραστηριοτήτων. 

∙ Όλους τους εμπλεκόμενους και συνεργαζόμενους φορείς από την ίδια την συνεργασία, καθώς η αμοιβαία γνωριμία και ανταλλαγή μεταξύ των χώρων αυτών θα δώσει την δυνατότητα ουσιαστικότερης και εποικοδομητικής επικοινωνίας προς όφελος των κοινά επιδιωκόμενων στόχων. 

∙ Τα οφέλη αυτά διαχέονται από τους μετέχοντες μαθητές και εκπαιδευτικούς και λειτουργούν πολλαπλασιαστικά στον ευρύτερο κοινωνικό, σχολικό και εξωσχολικό χώρο.

3 

2. ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ - ΚΑΝΟΝΕΣ

2.1. Συμμετοχή 

α) Συμμετοχή στον Πανελλαδικό Μαθητικό Διαγωνισμό Φιλοσοφικού Δοκιμίου (ΠΜΔΦΔ) 

O Πανελλαδικός Μαθητικός Διαγωνισμός Φιλοσοφικού Δοκιμίου (ΠΜΔΦΔ) διεξάγεται ενιαία για τους μαθητές όλων των σχολείων της δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών προγραμμάτων των ξένων σχολείων που λειτουργούν στην ελληνική επικράτεια (βλ. πιο κάτω ειδική ρύθμιση για τους μαθητές των ξένων προγραμμάτων σχολείων που λειτουργούν στην Ελλάδα), καθώς και των ελληνικών σχολείων της αλλοδαπής. 

Ο διαγωνισμός απευθύνεται πρωτευόντως σε μαθητές της Β΄ Λυκείου, χωρίς όμως να αποκλείονται ενδιαφερόμενοι μαθητές άλλων τάξεων του Λυκείου. Οι συμμετέχοντες μαθητές πρέπει να είναι Έλληνες ή αλλοδαποί που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα ή/και φοιτούν σε ελληνικά σχολεία υπό την ανωτέρω έννοια. Η αίτηση συμμετοχής των ανηλίκων μαθητών στο Διαγωνισμό πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από δήλωση συναίνεσης εκείνων που ασκούν την γονική μέριμνα. 

Τα σχολεία των οποίων καθηγητές και μαθητές επιθυμούν να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό δηλώνουν συμμετοχή στις αρμόδιες Δ/σεις Δ.Ε., όπου συγκροτούνται κατά τις ανάγκες τοπικές οργανωτικές επιτροπές για την διεξαγωγή της πρώτης φάσης του διαγωνισμού. 

Ειδική ρύθμιση για τους μαθητές των ξένων προγραμμάτων των ξένων σχολείων που λειτουργούν στην Ελλάδα: 

α) οι μαθητές αυτής της κατηγορίας μπορούν να δηλώσουν άλλην εκτός της ελληνικής γλώσσα για να διαγωνισθούν, συναγωνίζονται όμως κατά τα άλλα επί ίσοις όροις με τους λοιπούς μαθητές του Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφίας. β) τα γραπτά των μαθητών αυτών διορθώνονται από ειδικούς βαθμολογητές, οριζόμενους από την Επιστημονική Οργανωτική Επιτροπή. 

γ) οι μαθητές των ξένων προγραμμάτων των ξένων σχολείων που λειτουργούν στην Ελλάδα δεν μπορούν να εκπροσωπήσουν την Ελλάδα στην ΔΟΦ. 

 Ειδική ρύθμιση προβλέπεται και για μαθητές με προβλήματα δυσλεξίας ή ειδικών αναγκών, για τους οποίους εφαρμόζονται κατ’ αναλογίαν και προσαρμοσμένα στις ειδικές συνθήκες του Διαγωνισμού τα από τον νόμο προβλεπόμενα (πρακτικές οδηγίες ανακοινώνονται σε εγκύκλιο που εκδίδεται έγκαιρα πριν από τον προκριματικό διαγωνισμό).

4 

β) Συμμετοχή στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φιλοσοφίας (ΔΟΦ) 

∙ Ο Διαγωνισμός είναι ενιαίος: οι νικητές του ΠΜΔΦΔ προτείνονται για πρόκριση στην ΔΟΦ (βλ. κάτω 2.3. Β).  

∙ Ο διαγωνισμός της ΔΟΦ πραγματοποιείται για όλους τους συμμετέχοντες σε μια για αυτούς ξένη γλώσσα: αγγλικά – γερμανικά – γαλλικά – ισπανικά (δηλαδή, για κανένα στην μητρική του γλώσσα). 

∙ Επίσης πραγματοποιείται υποχρεωτικά με χρήση Η/Υ. 

 Για τον λόγο αυτόν οι μαθητές, κατά την δήλωση της συμμετοχής τους στον ΠΜΔΦΔ στα σχολεία τους, δηλώνουν, επί πλέον, εάν ενδιαφέρονται να διαγωνισθούν και για την ελληνική εκπροσώπηση στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φιλοσοφίας. Για την δήλωση συμμετοχής δεν απαιτούνται πιστοποιητικά γλωσσομάθειας. 

Η δήλωση συμμετοχής των ανηλίκων μαθητών στη ΔΟΦ πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από δήλωση συναίνεσης εκείνων που ακούν την γονική μέριμνα.  Οι δεξιότητες στην ξένη γλώσσα και την χρήση Η/Υ εξετάζονται επί πλέον, κατά την τελική φάση του πανελλήνιου διαγωνισμού, μεταξύ των μαθητών που θα δηλώσουν το ενδιαφέρον τους για συμμετοχή στην Διεθνή Ολυμπιάδα. Στην Ελληνική αποστολή στην ΔΟΦ μετέχουν ένας εκπρόσωπος του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών και ένας καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης, συνοδός του πρώτου ή του δεύτερου της κατάταξης, και, αν κωλύεται, καθηγητής που είχε συνοδεύσει τους μαθητές σε παλαιότερη συμμετοχή στην ΔΟΦ.  Συμπληρωματικές ρυθμίσεις που αφορούν στην οργάνωση της ελληνικής εκπροσώπησης και στην συγκρότηση της ομάδας με την συμμετοχή εκπαιδευτικών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από την Διεθνή Επιτροπή IPO, θεσπίζονται σε ειδικό κανονισμό. 

2.2. Θέμα του διαγωνισμού 

 Το θεματικό πεδίο ή τα θεματικά πεδία του διαγωνισμού με επαρκή ενημέρωση για την προετοιμασία των μαθητών ανακοινώνεται έως τα τέλη Σεπτεμβρίου της εκάστοτε σχολικής χρονιάς από την Επιστημονική Οργανωτική Επιτροπή του Διαγωνισμού. 

Για τη γνωστοποίηση και διάχυση του διαγωνισμού χρησιμοποιείται ο επίσημος ιστότοπος του Τμήματος Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Μόνο το περιεχόμενο των εγγράφων και των ανακοινώσεων που περιλαμβάνονται σε αυτόν είναι αυθεντικό και δεσμευτικό. Ο ιστότοπος του Τμήματος μπορεί να περιλαμβάνει συνδέσμους προς άλλες ιστοσελίδες ή μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ώστε με τρόπο θεμιτό και πρόσφορο να διαχέεται δημόσια η απαραίτητη πληροφόρηση. 

Η ύλη του διαγωνισμού ορίζεται εντός του πλαισίου των θεματικών περιοχών που περιλαμβάνονται στην ύλη των διδασκομένων στην Μ.Ε. μαθημάτων φιλοσοφίας αλλά και των φιλοσοφικών θεμάτων άλλων μαθημάτων (αρχαία γραμματεία, πολιτική

5 

αγωγή, αρχές δικαίου, ιστορία, επί μέρους θέματα στα μαθήματα παραγωγής λόγου κ.λ.π.) 

Για την επιστημονική υποστήριξη των συμμετεχόντων, καθώς και του έργου των καθηγητών που θα προετοιμάσουν τους μαθητές, λειτουργεί ειδική ιστοσελίδα του Τμήματος Φιλοσοφίας του Παν/μίου Πατρών, όπου αναρτώνται προτάσεις βιβλιογραφίας, παραδείγματα θεμάτων, ενώ υπάρχει και δυνατότητα επικοινωνίας, απάντησης ερωτήσεων, κ.λ.π. Επίσης, μέσω ανακοινώσεων στην ιστοσελίδα θα ενημερώνονται οι ενδιαφερόμενοι για την πορεία της διαδικασίας και ό,τι άλλο προκύπτει. 

2.3. Φάσεις 

Ο Πανελλαδικός Διαγωνισμός Φιλοσοφίας διεξάγεται σε δύο φάσεις, μια προκριματική και μια τελική. Τα γραπτά παραδίδονται ανώνυμα.  

Α. Προκριματική φάση: 16 Ιανουαρίου 2021 

Διεξάγεται τοπικά με την συνδρομή των αρμοδίων γραφείων Δ/σης Δ.Ε. και των τοπικών συνδέσμων φιλολόγων της Π.Ε.Φ. Εάν λόγοι δημόσιας υγείας το επιβάλλουν, και ειδικά σε περίπτωση που τα σχολεία παραμένουν κλειστά σε περίπτωση επιδημιών ή πανδημίας, είναι δυνατή η εξ αποστάσεως μέσω διαδικτύου διεξαγωγή της Α΄ φάσης του διαγωνισμού, σύμφωνα με οδηγίες που θα εκδίδει η οργανωτική επιτροπή με εγκύκλιό της.  

Η προκριματική φάση περιλαμβάνει δύο αξιολογήσεις:  

α) αξιολόγηση των ανωνυμοποιημένων δοκιμίων (4-6 χειρογράφων σελίδων) από δύο καθηγητές της Δ.Ε. με ανάρτηση αποτελεσμάτων ανά Δ/ση Δ.Ε. και πρόκριση βάσει αυτών των αξιολογήσεων των γραπτών με επιτυχία 80% του άριστα και άνω. (16/20). Σε περίπτωση απόκλισης των δυο βαθμολογιών άνω των 3 μονάδων η Δ.Δ.Ε. ορίζει αναβαθμολογητή. Ο βαθμός του αναβαθμολογητή είναι ο τελικός βαθμός του γραπτού στην Α΄φάση διόρθωσης. Τα γραπτά που θα έχουν βαθμό επιτυχίας κατώτερο του 80% του άριστα δεν προχωρούν στη δεύτερη φάση αξιολόγησης. Προκειμένου να εξασφαλιστεί το αδιάβλητο του Διαγωνισμού η Οργανωτική Επιτροπή καθορίζει εγκαίρως σε ποιά Δ.Δ.Ε. θα πρέπει να αποσταλούν τα γραπτά από κάθε εξεταστικό κέντρο προκειμένου να αξιολογηθούν.  

Η αξιολόγηση των δοκιμίων επιτελείται βάσει 5 κριτηρίων, όπως αυτά ισχύουν και εφαρμόζονται στη ΔΟΦ. Τα κριτήρια αυτά είναι τα κάτωθι: 

1. Άμεση θεματική συνάφεια με το υπό εξέταση θέμα ή φιλοσοφικό ζήτημα (έως 3 βαθμοί) 

2. Φιλοσοφική στοιχείωση του θέματος (έως 5 βαθμοί) 

3. Πειστικότητα και προσφορότητα των χρησιμοποιουμένων επιχειρημάτων (έως 4 βαθμοί) 

4. Λογική συνέπεια και συνοχή του γραπτού (έως 4 βαθμοί)

6 

5. Πρωτοτυπία σκέψης, λόγου και έκφρασης του συμμετέχοντος (έως 4 βαθμοί) 

Τα δοκίμια αξιολογούνται με κλίμακα από 1-20 και μόνο με ακέραιες μονάδες. β) Όλα τα γραπτά αποστέλλονται στην Οργανωτική Επιτροπή στο Τμήμα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Πατρών. Από αυτά, όσα έχουν βαθμολογηθεί έως 15/20 αρχειοθετούνται μέχρι τη λήξη του Διαγωνισμού. Οσα έχουν βαθμό επιτυχίας 16/20 και άνω (άνω του 80% του άριστα) αξιολογούνται εκ νέου από ένα διορθωτή μέλος ΔΕΠ ή ΕΔΙΠ του Τμήματος Φιλοσοφίας ΠΠ που ορίζεται από την Επιτροπή. Τα δοκίμια αξιολογούνται με κλίμακα από 1-20 και επιτρέπεται και η απόδοση μισού της μονάδας (0,5). 

Ο τελικός βαθμός επιτυχίας εξάγεται με συντελεστή 40% από τον μέσο όρο των δυο βαθμολογιών της πρώτης διόρθωσης και 60% από τον βαθμό της δεύτερης αξιολόγησης. Σε περίπτωση διαφοράς στην βαθμολογία άνω των τριών (3,0) μονάδων το γραπτό αναβαθμολογείται από μέλος ΔΕΠ του Τμήματος Φιλοσοφίας που ορίζεται από την Οργανωτική Επιτροπή Διεξαγωγής του Διαγωνισμού. Ο τελικός μέσος όρος προκύπτει από τον βαθμό του αναβαθμολογητή με συντελεστή 60% και τον μέσο όρο των δυο βαθμολογιών της Α΄φάσης διόρθωσης με συντελεστή 40%. 

Αποτελέσματα των προκριματικών είναι: 

α) η κατά σειρά επιτυχίας κατάταξη των 20 πρώτων συμμετεχόντων στο Β’ γύρο αξιολόγησης και η πρόσκληση των 15 πρώτων μαθητών κατά σειρά βαθμολογίας για τον τελικό διαγωνισμό που πραγματοποιείται επιτοπίως στο Παν/μιο Πατρών, εκτός όλως εξαιρετικών και απροβλέπτων περιπτώσεων απτομένων θεμάτων δημόσιας υγείας, οπότε ο Β΄γύρος αξιολόγησης λαμβάνει χώρα εξ αποστάσεως, σύμφωνα με τις οδηγίες που εκδίδει με ειδική εγκύκλιο η Οργανωτική Επιτροπή.  Οι καταταγέντες στις θέσεις 16-20 θεωρούνται επιλαχόντες. 

β) η συγκρότηση της ομάδας μεταξύ των προκρινομένων μαθητών που έχουν δηλώσει ενδιαφέρον και για την ΔΟΦ, οι οποίοι θα συμμετάσχουν στην συνοδευτική δοκιμασία στην ξένη γλώσσα, που επίσης πραγματοποιείται στην Πάτρα υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις.  

γ) Κατ’ εξαίρεσιν, στην περίπτωση, κατά την οποίαν μεταξύ των προκρινομένων για τον τελικό του Πανελληνίου Διαγωνισμού ο αριθμός μαθητών που έχουν δηλώσει συμμετοχή και για τον διεθνή διαγωνισμό δεν υπερβαίνει τους δέκα (10), και προκειμένου η διαγωνιστική διαδικασία να εγγυάται την κατά το δυνατόν καλύτερη εθνική εκπροσώπηση από άποψη δυνατότητας φιλοσοφικής έκφρασης σε ξένη γλώσσα, προκρίνονται για τον πανελλήνιο τελικό έως το πολύ πέντε (5) ακόμη επιλαχόντες μαθητές, υπό την προϋπόθεση ότι δηλώνουν ενδιαφέρον για συμμετοχή στη ΔΟΦ. Εάν ο αριθμός όσων έχουν εξ αρχής δηλώσει συμμετοχή στη ΔΟΦ αριθμεί από 11 και πάνω δεν καλούνται από την Οργανωτική Επιτροπή επιλαχόντες μαθητές. Η πρόσκληση των επιλαχόντων λαμβάνει χώρα με βάση το ποσοτικό κριτήριο της

7 

υπέρβασης του αριθμού των 10 συμμετεχόντων στην δοκιμασία για εξέταση στην ξένη γλώσσα. Εάν μεταξύ των πρώτων είκοσι (20) στην τελική κατάταξη του προκριματικού δεν συμπληρώνεται αριθμός ενδιαφερομένων για τη ΔΟΦ άνω των δέκα (10), η δοκιμασία στην ξένη γλώσσα πραγματοποιείται ανεξαρτήτως τελικού αριθμού ενδιαφερομένων. 

Τα αποτελέσματα ανακοινώνονται από την Επιτροπή Διεξαγωγής του Διαγωνισμού στις Δ/σεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ενώ αναρτώνται και στην ιστοσελίδα του Διαγωνισμού. 

Β. Τελική φάση: Παρασκευή και Σάββατο, 13-14 Μαρτίου 2021 

Διεξάγεται στο Παν/μιο Πατρών (με επιφύλαξη σε σχέση με τους όρους που αναφέρθηκαν ανωτέρω) και περιλαμβάνει: 

 α) τον Τελικό του Πανελλαδικού Μαθητικού Διαγωνισμού Φιλοσοφικού Δοκιμίου: μεταξύ των κατά τα ανωτέρω κατά κανόνα έως 15 και κατ’ εξαίρεση έως 20 προκριθέντων για την ανάδειξη τριών (3) νικητών. Η γλώσσα του διαγωνισμού είναι η ελληνική. Τα γραπτά αξιολογούνται από δύο βαθμολογητές, που ορίζονται μεταξύ των μελών της Επιστημονικής Ομάδας της Επιτροπής και των διδασκόντων του Τμήματος Φιλοσοφίας Παν/μίου Πατρών.  Τα δοκίμια αξιολογούνται με κλίμακα από 1-20 και επιτρέπεται και η απόδοση μισού της μονάδας (0,5). Εάν υπάρχει απόκλιση άνω των 3 μονάδων καλείται να διορθώσει το γραπτό αναβαθμολογητής. Ο βαθμός του αναβαθμολογητή είναι ο τελικός βαθμός του γραπτού. 

Οι συμμετέχοντες στον τελικό που κατατάσσονται στις επόμενες θέσεις λαμβάνουν ειδικές τιμητικές διακρίσεις ανάλογα με την τελική βαθμολογία τους και την τελική θέση κατάταξής τους κατόπιν λήψης απόφασης από την Οργανωτική Επιτροπή. Τιμητική Διάκριση, Βραβείο, Επαινος ή Εύφημη Μνεία μπορεί να αποδοθεί είτε σε Σχολεία, των οποίων περισσότεροι μαθητές συμμετέχουν στον Τελικό, είτε σε μεμονωμένους καθηγητές ΔΕ, των οποίων μαθητές συχνά διακρίνονται στο Διαγωνισμό. 

β) την συνοδευτική δοκιμασία συγγραφής δοκιμίου σε ξένη γλώσσα για την συμμετοχή στην ΔΟΦ μεταξύ των προκριθέντων μαθητών που έχουν δηλώσει το ενδιαφέρον τους να συμμετάσχουν στην ΔΟΦ. Η δοκιμασία διεξάγεται στην ξένη γλώσσα που έχει δηλώσει ο κάθε μαθητής και υποχρεωτικά με χρήση Η/Υ. Από τους μαθητές ζητείται να αποδείξουν την ικανότητά τους στον χειρισμό φιλοσοφικού λόγου στην ξένη γλώσσα, αναπτύσσοντας ένα θέμα από τις θεματικές περιοχές του διαγωνισμού, σε ένα κείμενο 800 – 1000 λέξεων. Τα γραπτά αξιολογούνται από δύο βαθμολογητές, που ορίζονται μεταξύ των μελών της Επιστημονικής Επιτροπής Διοργάνωσης του Διαγωνισμού και των διδασκόντων του Τμήματος Φιλοσοφίας Παν/μίου Πατρών.

8 

γ) την πρόκριση των μαθητών που θα συμμετάσχουν στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φιλοσοφίας:  

για την συμμετοχή στην Διεθνή Ολυμπιάδα Φιλοσοφίας προκρίνονται έως δύο μαθητές κατά σειράν επιτυχίας τους στον πανελλήνιο τελικό, εφ’ όσον η επίδοσή τους στο συνοδευτικό τεστ στην ξένη γλώσσα κριθεί ως επαρκής (πολύ καλή ή άριστη) για τους σκοπούς της συμμετοχής. Συγκεκριμένα ισχύουν τα εξής: (α) Η σειρά της πρόκρισης είναι η σειρά επιτυχίας στον πανελλήνιο τελικό διαγωνισμό. (β) Σε περίπτωση ισοβαθμίας στον πανελλήνιο τελικό προκρίνεται ο μαθητής με την καλύτερη επίδοση στη δοκιμασία στην ξένη γλώσσα. (γ) Σε περίπτωση ισοβαθμίας και ως προς αυτό περισσοτέρων των δύο μαθητών, επιλαμβάνεται του ζητήματος η Επιτροπή Διεξαγωγής του Διαγωνισμού, η οποία αποφασίζει με ευθύνη της βάσει πιθανών άλλων αιτιολογημένων κριτηρίων ή ελλείψει κριτηρίων με κλήρωση. (δ) Σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αποσταλούν στην ΔΟΦ περισσότεροι από δύο μαθητές. 

 δ) Ημερίδα Φιλοσοφίας και Βράβευση 

Η διεξαγωγή του τελικού διαγωνισμού στο Πανεπιστήμιο Πατρών συνδυάζεται με ημερίδα φιλοσοφίας, σε θέμα κοινού ενδιαφέροντος για την Δευτεροβάθμια και την Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση, ανοικτή για ενδιαφερόμενους εκπαιδευτικούς και μαθητές. 

Η αναγόρευση των νικητών και η απονομή των βραβείων γίνεται σε ειδική τελετή. Ως βραβείο δωρίζεται στους τρείς επικρατέστερους μαθητές μια σειρά επιλεγμένων βιβλίων φιλοσοφίας. Τα βραβεία χορηγούνται από το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών (Ελλάδας) του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. 

3. ΘΕΜΑ ΤΟΥ 10ου ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ (2020-21)

 3.1 Θέμα του Διαγωνισμού: 

Η βίωση του Οριακού: Κρίση - Ανάγκη – Μεταστροφή 

Η αντιμετώπιση κρίσιμων και οριακών στιγμών είναι κάτι που όλοι οι άνθρωποι βιώνουν στη ζωή τους. Η λήψη απόφασης για τις μετά το λύκειο επιλογές μας, η αντιμετώπιση μιας ξαφνικής ασθένειας, η μετανάστευση, η συνάντηση με μια νέα θρησκεία ή μια νέα πολιτική ιδεολογία, η ριζική και απρόοπτη αλλαγή πολιτεύματος και το ξέσπασμα μιας επιδημίας είναι μερικά μόνο παραδείγματα της βίωσης του οριακού. Δυο είναι τα βασικά της χαρακτηριστικά: το μη προβλέψιμο και η συνειδησιακή μεταστροφή. Παρά την ανάγκη του ανθρώπου να ελέγξει το μέλλον του οργανώνοντας σχέδια ζωής, οι κρίσιμες και οριακές στιγμές έρχονται να μας θυμίσουν τα όρια αυτού του ενεργήματος του σχεδιασμού και να αναδείξουν την σημαντικότητα του απρόβλεπτου ως απαρχή για την οργάνωση των νέων αυτονόητων της ζωής μας. Οι ζωή μετά την βίωση του οριακού είναι τελείως διαφορετική σε σχέση με αυτό που

9 

ήταν πριν. Ο εσωτερικός κλονισμός, εγκαλώντας μας είτε να αποφασίσουμε είτε να αναστοχαστούμε σε βάθος και εκ νέου, είναι η απαρχή ενός νέου εαυτού και μιας νέας σύλληψης του κόσμου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η λήψη απόφασης δεν συνιστά το αποτέλεσμα μιας μηχανιστικής διαδικασίας αλλά μάλλον είναι αυτό που μας συγκροτεί ως ηθικά υποκείμενα στο βαθμό που είμαστε εμείς οι ίδιοι αυτοί οι οποίοι αναλαμβάνουμε την ευθύνη τού γιατί κάνουμε συγκεκριμένες επιλογές και όχι άλλες. Από την άλλη μεριά, σύμφωνα με τον Karl Jaspers, ένας τέτοιος κλονισμός είναι η πηγή του φιλοσοφείν. Η αναμέτρηση με αυτές τις οριακές καταστάσεις συνιστά το προ φιλοσοφικό θεμέλιο του φιλοσοφικού στοχασμού. Όπως λέει ο ίδιος: «έναντι των οριακών καταστάσεων αντιδρούμε είτε με την απόκρυψή τους είτε – όταν πράγματι τις βλέπουμε καθαρά – με την απελπισία και την μεταστροφή: γινόμαστε οι εαυτοί μας με την μεταμόρφωση της συνείδησης που έχουμε για το Είναι». Μόνο ως απαισιόδοξη δεν θα πρέπει να ιδωθεί η βίωση του οριακού καθώς είναι η ίδια η εμπειρία της αποτυχίας μέσα από την οποία ολοκληρώνεται η μεταστροφή και η ανακάλυψη των νέων δυνατοτήτων που διανοίγονται. Τέλος, η μεταστροφή της συνείδησης στον Πλατωνικό μύθο του Σπηλαίου είναι αποτέλεσμα της συνάντησης με τη γνώση του αγαθού. Ως εκ τούτου, μερικά από τα ερωτήματα που πλαισιώνουν το φετινό μας διαγωνισμό είναι τα εξής: 

✔ Κάτω από ποιες προϋποθέσεις μπορεί η βίωση του οριακού να είναι επωφελής για τον εαυτό; 

✔ Με ποιους τρόπους η βίωση του οριακού συνδέεται με ευρύτερες κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις (όπως για παράδειγμα η πρόσφατη εμπειρία της πανδημίας); 

✔ Ποια είναι η σχέση μεταξύ της μεταστροφής και της ηθικής συγκρότησης του εαυτού; 

✔ Με ποιους τρόπους μπορούν οι οριακές καταστάσεις να αλλάξουν την σχέση μας με τους άλλους και την κοσμοθεωρία μας; 

✔ Ποιος ο ρόλος της γνώσης στην διαχείριση της οριακότητας των κρίσιμων καταστάσεων; 

3.2 Προετοιμασία 

 Το θέμα του 10ου Διαγωνισμού 2020/2021 δίδεται ενιαίο ως τίτλος και ακολουθεί η περιγραφή της διάρθρωσής του ως προς τις επιμέρους θεματικές του. 

3.3 Τα ερωτήματα του διαγωνισμού 

∙ Θα τεθούν τρία ερωτήματα εντός του πλαισίου της ενιαίας θεματικής. ∙ Οι μαθητές θα έχουν την δυνατότητα να επιλέξουν ένα από τα τρία ερωτήματα σύμφωνα με τους όρους του 10ου διαγωνισμού. 

∙ Τα ερωτήματα του διαγωνισμού θα αντλούνται από την ενιαία θεματική: «Η Βίωση του οριακού: κρίση – ανάγκη – μεταστροφή» όπως αυτή θα οριοθετηθεί από τα υποδεικνυόμενα βασικά κείμενα.

10 

∙ Ωστόσο, θα είναι ερωτήματα που θα επιτρέπουν την θεματοποίηση διαφορετικών οπτικών και θα ενθαρρύνουν την αυτόνομη, κριτική και πρωτότυπη ανάπτυξη καθώς και προεκτάσεις σε σύγχρονους προβληματισμούς. 

∙ Ο μαθητής θα κληθεί με αφετηρία και με βάση την κατανόηση των θεμάτων και των κειμένων με τα οποία έχει ασχοληθεί, καθώς και την τεχνική και ιστορική γνώση που έχει αποκομίσει, να αναπτύξει αυτοδύναμα έναν κριτικό προβληματισμό γύρω από ένα ζήτημα. 

∙ Κριτήρια αξιολόγησης των δοκιμίων θα είναι: η τεχνική καθαρότητα των εννοιών και των διανοημάτων (εννοιολογική σαφήνεια, ακρίβεια), καθώς και η ιστορική κατανόηση ως προϋποθέσεις, κυρίως όμως η ικανότητα αυτοδύναμης συνθετικής και κριτικής σκέψης και ανάπτυξης των θεμάτων και η πρωτοτυπία της επεξεργασίας. 

4. ΡΥΘΜΙΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ – ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

 

4.1. Ρύθμιση επί μέρους ζητημάτων 

Οποιαδήποτε ειδικά ή επί μέρους ζητήματα προκύψουν είτε κατά την εφαρμογή του Κανονισμού είτε στην πρακτική οργάνωση του Διαγωνισμού θα αντιμετωπισθούν από την Επιστημονική Επιτροπή Διεξαγωγής του Διαγωνισμού με πρωταρχική ευθύνη του επισπεύδοντος Τμήματος Φιλοσοφίας του Παν/μίου Πατρών σε συνεργασία και με τις αρμόδιες Υπηρεσίες της Δ.Ε. καθώς και με την συνδρομή των Συνδέσμων Φιλολόγων σε τοπικό ή της Π.Ε.Φ. σε κεντρικό επίπεδο. 

4.2. Επιτροπές: Βάσει των αποφάσεων της υπ’ αριθμ. 89/16.6.2020 ΓΣ του Τμήματος Φιλοσοφίας συγκροτήθηκε η Οργανωτική Επιτροπή Διεξαγωγής του Διαγωνισμού ως ακολούθως: 

Μιχαήλ Παρούσης Αναπλ. Καθηγητής,  

Κυριακή Γουδέλη, Αναπλ. Καθηγήτρια 

Μιχαήλ Χριστοδούλου, ΕΔΙΠ Τμήματος Φιλοσοφίας, 

4.3. Επικοινωνία 

∙ Ανακοινώσεις, πληροφορίες, οδηγίες, επιστημονική υποστήριξη Διαγωνισμού στην ιστοσελίδα: 

www.contest.philosophy-upatras.gr 

∙ Για όλα τα άλλα θέματα στην ηλ. διεύθυνση: 

philosophia.diagonismos@gmail.com καθώς και στην Γραμματεία του Διαγωνισμού, 

Δρ Μιχάλης Χριστοδούλου, ΕΔΙΠ, τηλ επικοινωνίας: 2610 997231 ∙ Τηλέφωνο επικοινωνίας Συντονιστή της Επιτροπής,  

Μ. Παρούσης, 6934241862

11 

∙ Ταχυδρομική διεύθυνση: 

Τμήμα Φιλοσοφίας 

(για τον10ο Πανελλαδικό Μαθητικό Διαγωνισμό Φιλοσοφικού Δοκιμίου) Πανεπιστήμιο Πατρών - Πανεπιστημιούπολη Ρίου - 26504 Πάτρα