Κάλαντα στα ...Λατινικά για εφέτος; L “Adeste fedeles” cantata in latino da Andrea Bocelli.

Την παραμονή των Χριστουγέννων στο σπίτι μας, εδώ στην Χαλκίδα, δέν μας τα είπαν… Λιγόστεψαν τα παιδιά μας στην Ελλάδα, λιγόστεψε και η πίστι στις αξίες μας. (Όπως η πίστι στην Λαϊκή μας Παράδοσι και τον δικό μας Πολιτισμό). Τώρα, (--Τώρα; Εδώ και μια γενιά ολόκληρη!?), νομιμοποιούμε τα λαθραία ξένα έθιμα και πρόσωπα…

Αύριο, πάντως είναι τα Χριστούγεννα των άλλων Ορθοδόξων.

Λοιπόν, αφού συστηματικά μας αποξενώνουν,

αφού αφήσαμε να μας αποξενώσουν,

αφού αλλοτριωνόμαστε κι απο μόνοι μας,

ας βάλω απόψε για την Αυριανή Εορτή τα κάλαντα (παραμονή βράδι δεν τα λένε;) στην επίσημη γλώσσα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, την Λατινική, να είμαι στην μόδα (modus) και με την προσέγγισι του πράσινου Πατριάρχη μας (απο την προδωμένη Ίμβρο) στον ενωτικό Αμερικανό Πάπα…

Το “Adeste fedeles” αντιστοιχεί στα δικά μας κάλαντα. Το έχουν τραγουδήσει πολλοί και όλων των μουσικών ειδών ξένοι καλλιτέχνες...

 

Θα το ακούσουμε απο την ερμηνεία του εξαιρετικού, όπως πάντα, Αντρέα Μποτσέλλι (Andrea  Bocelli).

 

Andrea Bocelli - Adeste Fideles

 

Βεβαίως, για λόγους φιλεκπαιδευτικούς θα παραθέσω και τους λατινικούς στίχους του τραγουδιού (αν προσέξτε ο Μποτσέλλι τραγουδά μόνο τις δύο πρώτες στροφές) και θα δώσω και μια πρώτη νεοελληνική μετάφρασι της πρώτης στροφής…

,,,

 

ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ ΚΕΙΜΕΝΟ:

ADESTE FEDELES

Adeste fideles læti triumphantes,

venite, venite in Bethlehem.

Natum videte Regem angelorum.

Venite adoremus Venite adoremus Venite adoremus Dominum.

En grege relicto humiles ad cunas,

vocati pastores adproperant,

et nos ovanti gradu festinemus.

Venite adoremus, Venite adoremus, Venite adoremus Dominum.

Æterni Parentis splendorem æternum,

velatum sub carne videbimus,

Deum infantem pannis involutum. Venite adoremus, Venite adoremus, Venite adoremus Dominum.

Pro nobis egenum et fœno cubantem

piis foveamus amplexibus;

sic nos amantem quis non redamaret?

Venite adoremus, Venite adoremus, Venite adoremus Dominum.

 

 

ΒΑΣΙΚΗ Η ΠΡΩΤΗ ΣΤΡΟΦΗ

 

Ακολουθεί η μετάφραση της πρώτης στροφής του ύμνου «Adeste Fideles» στην ιταλική και την ελληνική γλώσσα:

Ιταλική Μετάφρασι (Venite Fedeli)

• Accorrete, fedeli, lieti e trionfanti,

• Venite, venite a Betlemme.

• Vedete il Re degli angeli che è nato:

• Venite adoriamo, venite adoriamo, venite adoriamo il Signore. 

• 
  

Ελληνική Μετάφρασι (Προσέλθετε Πιστοί)

• Εδώ προσέλθετε, πιστοί, χαρούμενοι και θριαμβολογούντες,

• ελάτε, (εδώ) στη Βηθλεέμ ελάτε!

• Ιδέστε τον γεννηθέντα Βασιλιά των Αγγέλων:

• Ελάτε , ελάτε, ελάτε να προσκυνήσουμε λατρευτικά τον Κύριο.

à propos, αντί υστερογράφου ή αποφωνήσεως

Πάρτε μεταφρασμένη την α’ στροφή και στην γλώσσα των κατακτητών μας:

 

English Translation:

• O come, all ye faithful, joyful and triumphant;

• O come ye, O come ye to Bethlehem;

• Come and behold Him, born the King of angels:

• O come, let us adore Him, O come, let us adore Him, O come, let us adore Him, Christ the Lord. 

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ με Κάλαντα που δεν ακούσαμε (κι ούτε μας τά 'παν άλλοι…

 Σας έχω 'πει πως θεωρώ την λέξι "κάλαντα" ελληνικής ετυμολογίας, προφανώς ιταλολατινικό γλωσσικό αντιδάνειο;  (Άσχετο, αλλά δεν πρόκειται να το επιχειρηματολογήσω επι του παρόντος…)

Εν πάσει περιπτώσει, επειδή διαπιστώνω πως στο Ιστολογιο δεν υπάρχουν Πρωτοχρονιάτικα αλλά μόνο Χριστουγεννιάτικα, επιχειρώ να καλύψω τώρα το κενό. Αναρτώντας απο τα διάφορα  Κάλαντα  της Πρωτοχρονιάς, κάποια από τα παραδοσιακά μικρασιάτικα ante 1922, και τα  post 1922 “προσφυγικά κάλαντα”, έτσι για να μην χάσουμε και την επετειακότητα της εκατονταετηρίδος…

Και πράγματι, {νά 'ναι καλά η υπογεννητικότητα, η Παγκοσμιοποίησι κι ο συστηματικός αφελληνισμός της ελλαδικής κοινωνίας μας}, εφέτος στο σπίτι τα κάλαντα  ούτε τ’  ακούσαμε κι ούτε μας τά 'παν άλλοι…

Χωρίς άλλα σχόλια.

Μόνο με ολόψυχες προς όλους ευχές για

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ (με Ειρήνη, Υγεία κι Ευλογία) !

 ................................................................

Μικρασιατικά  κάλαντα της Πρωτοχρονιάς

 

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά κι αρχικαλός μας χρόνος!

Κι αρχή που βγήκε ο Χριστός στη γη να περπατήσει.

Άγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία,

βαστά εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι.

Το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί ομίλει.

― Βασίλη, πόθεν έρχεσαι και πόθεν κατεβαίνεις;

― Από της μάνας μ’ έρχομαι και στο σχολειό μου πάω.

― Κάτσε να φας, κάτσε να πιείς, κάτσε να τραγουδήσεις.

― Εγώ γράμματα μάθαινα, τραγούδια δεν ηξεύρω.

― Σα δεν ηξεύρεις γράμματα [1], πες μας την αρφαβήτα.

Και στο ραβδί τ’ ακούμπησε, να πεί την αρφαβήτα.

Χλωρό ραβδί, ξερό ραβδί, χλωρά βλαστάρια επέτα

κι απάνω στα βλαστάρια του πέρδικες κελαηδούσαν.

Δεν ήταν μόνο πέρδικες, ήταν και τρυγονάκια.

Κατέβηκε η πέρδικα να βρέξει το φτερό της

κι έβρεξε τον αφέντη μας τον πολυχρονεμένο.

 

(Παραλλαγή:

Κάτω Παναγιά Ερυθραίας Μικράς Ασίας)

 ...............................

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ

"Οι πρόσφυγες μέσα από τα “προσφυγικά κάλαντα” εκφράζουν τον κατατρεγμό τους τόσο κατα τον πρώτο διωγμό, του 1914, όσο και στον οριστικό ξεριζωμό τους το 1922,.."

 

ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά

δεν έχομε παρηγοριά

κι αρχή καλός μας χρόνος

εξορίστηκεν ο κόσμος.

 

Κι εκεί που ήρτε ο Χριστός

ήρτε κεμαλικός στρατός

μες στην Μικρά Ασία

και μας κάναν εξορία.

 

Και πού να στήσομε φωλιά,

ωσάν τα έρημα πουλιά.

Όλοι μάς κυνηγούνε,

και δέ θένε να μας δούνε.

 

Στην Πόλη στην Αγιά Σοφιά,

θα στήσουμε καμπάνες

να βγούν τα μισοφέγγαρα,

να στηριχτούν λαμπάδες.

 

Να βγούν οι Τούρκοι απ’ τα τζαμιά,

να φύγουν κι οι Χοτζάδες

νά ‘ρθουν τα ελληνόπαιδα,

με τους Πατριαρχάδες.

 

Τότες θά ‘χομε ελπίδα

πως θα πάμε στην Πατρίδα.

 

Και του χρόνου, εις έτη πολλά!

 

 (Καταγραφή Μέλπως Μερλιέ, 1930)

 

«Χριστός 'γεννέθεν»! Χριστουγεννιάτικα κάλαντα στα ποντιακά (και μια «μετάφραση»). Auguri di un Buon Natale 2014; con un canto natalizio tradizionale in dialetto pontico. Xmas Greetings, with Pontian Christmas Carols.

Ο Νέος Παλαμήδης για του Χριστού την Θείαν Γέννησι εύχεται σήμερα μέσα από τον παγκόσμιο ιστό ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όλη την ανθρωπότητα! Επιπλέον απευθύνει τις εθιμικές Χριστουγεννιάτικες Ευχές προς όλους τους Έλληνες της Γής με μια ακόμη καταφυγή στο οχυρό της μοναδικής πολιτιστικής μας παράδοσης, ένα από τα τελευταία οχυρά μας που ανθίστανται στην σύγχρονη "New Order". Από το άπαρτο διπλό κάστρο της λαϊκής παράδοσης και της εθνικής γλώσσας, τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα της Κερασούντος! Και μαζί μια πρόχειρη απόδοσί τους («μετάφραση») στη νεοελληνική.

Pontian Christmas Carols (Alexis Parxaridis)

"Χριστός 'γεννέθεν!"

Χριστός ’γεννέθεν χαρά 'ς σον κόσμον,

Χα καλή ώρα καλή σ’ ημέρα.

Χα καλόν παιδίν οψέ ’γεννέθεν!

Οψέ ’γεννέθεν, ουρανοστάθεν.

Τον εγέννεσεν η Παναγία,

Tον ενέστεσεν αεί Παρθένος.

Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάριν

Kι εκατήβεν 'ς σο σταυροδρόμι.

Σταυροδρόμι και μοιροδρόμι!

Έρπαξαν Ατόν οι σκύλ’ Εβραίοι,

Σσίλ’ Εβραίοι και μύρ’ Εβραίοι.

Ασ’ ακροντικά κι ασ' σήν καρδίαν,

Αίμαν έσταξεν, χολή 'κί εφάνθεν.

Ούμπαν έσταξεν και μύρος έτον,

Μύρος έτον και μυρωδία!

Εμυρίστεν ατόν ο κόσμος όλεν,

Για μυρίστ’ ατό κι εσύ, αφέντα,

Σύ, αφέντα , καλέ μ' αφέντα!

Έρθαν τη Χριστού τα παλικάρεα,

Και θυμίζνε τον νοικοκύρην,

Νοικοκύρην και Βασιλέαν.

Δέβα 'ς σο ταρέζ, κι έλα 'ς σην πόρταν,

Δος μας ούβας και λεφτοκάρεα.

Κι αν ανοίεις μας, χαράν 'ς σην πόρτα σ’!

Χριστός γεννήθηκε, χαρά στον κόσμο!

Ά, καλή σου ώρα, καλή σου μέρα!

Νά, καλό παιδί γεννήθηκε απόψε!

Απόψε γεννήθηκε, ουρανοσταλμένο!

Τον εγέννησε Αυτόν η Παναγία,

Τον μεγάλωσε Αγία Αειπάρθενος!

Καβάλησε χρυσό ένα γαϊδουράκι

και κατέβηκε στο σταυροδρόμι.

Σε σταυροδρόμι και μοιροδρόμι!

Τον άρπαξαν Αυτόν οι κακοί Εβραίοι,

χίλιοι Εβραίοι και μύριοι Εβραίοι.

Από τα άκρα κι απ΄ την καρδιά του!

Αίμα έσταξε κι όμως οργή δεν εφάνη.

Όπου κι αν έσταξε ήταν σαν μύρο!

Σαν μύρο ήτανε και ευωδία!

Ευώδιασε από αυτό ο κόσμος όλος!

Για μύρισέ το αυτό κι εσύ, αφέντη!

Εσύ, αρχόντισσα, καλή κυρά μας!

Ήρθανε του Χριστού τα παλικάρια

και σας υπενθυμίζουνε τον Κύριό μας,

τον Κύριο μας και Βασιλιά μας!  

Στο ράφι πήγαινε κι εδώ έλα στην πόρτα!

Φουντούκια δώσε μας και αυγουλάκια

Κι αν μας ανοίξης, χαρά στην πόρτα σου!

«Σας τά 'παν άλλοι;», ένα χρονογράφημα του Θοδωρή Παντούλα. Auguri di un Buon Natale 2012; con un articolo di cronaca di Teo Pantoulas sui canti natalizi tradizionali

Ένα νοσταλγικό και κάπως στενάχωρο στις προεκτάσεις του κείμενο ωραιότατα γραμμένο από έναν φίλο. Μας το έστειλε ηλεκτρονικώς ένας άλλος φίλος, από τον Σύνδεσμο Επιστημόνων Πειραιά. Το διαβάσαμε, το απολαύσαμε και για την αυθεντικότητα του ήθους του το ζηλέψαμε κιόλας.
Ολόχαρα το αναδημοσιεύουμε μαζί με τις ευχές μας για

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!! 

Σας τα 'παν άλλοι; 

Tου Θοδωρή Παντούλα 

-«Nα τα πούμε»; 
-«Nα τα πείτε», μας αποκρίνονταν. Kι εμείς τα λέγαμε συνεχίζοντας, εν αγνοία μας, μια παλιά, προχριστιανική παράδοση. «Xριστός γεννάται». Nέο κρασί σε παλιούς ασκούς. Mπορεί τα κάλαντα να πήραν την ονομασία τους από τις ρωμαϊκές καλένδες αλλά την καταγωγή τους την έλκουν από την ομηρική εποχή κι άσε τους όψιμους θιασώτες της ασυνέχειας να σκανδαλίζονται με την μορφολογική συνέχεια και το ήθος της ημετέρας εμπειρίας. 
«Nα τα πούμε»; … 

Tα λέγαμε ακέρια. Oλόκληρα. Aπό την αρχή ίσα με το τέλος. Iστορούσαμε το γεγονός και λέγαμε και παινέματα στους νοικοκυραίους. «Σ’ αυτό το σπίτι πού ’ρθαμε πέτρα να μην ραγίσει». 
Ξυπνάγαμε αξημέρωτα. Nτυμένοι βαριά με σκούφους και κασκόλ, που θα μας φύλαγαν από το πρωινό κρύο. Παιδιά της Aθήνας εμείς γυρνάγαμε στα χωριά των γονιών μας κι ανακαλύπταμε συγγενείς και φίλους. Άλλα κάλαντα στην Ήπειρο, άλλα στην Πελοπόννησο. Mαθαίναμε γρήγορα κι όταν μπερδευόμαστε είχαμε την συμπάθεια των ακροατών μας. Eκ γενετής εσωτερικοί πρόσφυγες. «Tίνος είστε εσείς;», μας ρώταγαν όσοι δεν μας ήξεραν. Mας έβαζαν σπίτι τους -όχι στην εξώθυρα. 
 «Πώς μεγαλώσατε έτσι;». Kαι μας μπούκωναν γλυκά κι ευχές. Mας χαρτζιλίκωναν κι από το υστέρημά τους. Δεν είχαν έρθει ακόμη οι επιδοτήσεις κι ο κόσμος τότε στα χωριά ζούσε από την δουλειά του κι όχι από την επιδότηση της αεργίας του. Δεν μας ένοιαζαν όμως τα λεφτά. Mας έφταναν τα χάδια στις κουρεμένες κεφαλές μας. 
Γυρνάγαμε όλο το χωριό κι όταν τελειώναμε κάναμε ταμείο για ν’ αγοράσουμε δώρα για τους δικούς μας -όχι δικά μας. 
Στο σχολείο και στο σπίτι μας μάς μάθαιναν ότι υπάρχουν παιδιά που δεν έχουν τις γιορτές όσα εμείς, κι έπρεπε να τα νοιαστούμε. Kαι τα νοιαζόμαστε. Kαι δίναμε και σε παιδιά λιγότερο τυχερά από εμάς. Στα φτωχά χωριά μας πάντως δεν υπήρχαν επαίτες -ίσως να μην υπήρχαν και άνθρωποι μόνοι τους. 
Για όσους θα μας έδιωχναν ξέραμε δίστιχα που ποτέ όμως δεν χρειάστηκε να πούμε. Tις χρονιές που δεν μπορούσαμε να γυρίσουμε στους γενέθλιους τόπους των γονιών μας τα λέγαμε στην Aθήνα. «Nα τα πούμε»; Mας κοιτάζαν από το «ματάκι» της πόρτας. «Nα τα πείτε». Tα λέγαμε κολοβά. Mας έβαζαν και κάποια κέρματα στο χέρι κι όξω από την πόρτα. Oύτε χάδια, ούτε γλυκά, ούτε κουβέντες, ούτε ευχές. Δεν κακοκαρδιζόμαστε όμως. Ήταν Xριστούγεννα! 
«Aυτές οι μέρες το ’χουνε κι αυτές οι εβδομάδες
να τραγουδάνε τα παιδιά, να χαίροντ’ οι μανάδες». 

Kάθε χρόνο λιγοστεύουν τα κάλαντα, λιγοστεύουν και οι καλαντιστές. Kι αυτοί που τα λένε, τα λένε δίχως μετοχή. Tα λένε μόνο για τους φιλοδωρήσεις. Mε κοιτούν απορημένοι που δεν τους διακόπτω. Σταματούν. Δεν ξέρουν παρακάτω. «Yπάρχει κι άλλο;», με ρωτούν. 
Παλιά υπήρχε. Tώρα δεν υπάρχει. 
Παλιά υπήρχαν ενορίες, δηλαδή κοινότητες. Tώρα δεν υπάρχουν. Παλιά υπήρχαν γιορτές. Tώρα δεν υπάρχουν. Tώρα υπάρχουν happenig. Kαι σε αυτά τα happening δεν χρειάζονται παιδιά που να τα λένε, γιατί τα παίζουν τα cd. 
Σταμάτησα να τα λέω στα δεκατρία μου. Eίχα μεγαλώσει. Zήλευα όμως τους μικρούς που συνέχιζαν. 
Tώρα γίναν τα δικά μου παιδιά καλαντιστές. Tα λένε στην πολυκατοικία και συνοδεία ενηλίκου στην γειτονιά και στους συγγενείς. Aλλάξαν οι εποχές και πού να τα αφήσεις να γυρνούν μέσα στην πόλη μόνα τους. 
«Nα τα πούμε», ρωτάνε. «Mας τα παν άλλοι», τους αποκρίνονται. Στεναχωριούνται για λίγο αλλά συνεχίζουν. Nα πάμε και λίγο πιο κάτω, παρακαλούν. 
Πιο κάτω είναι τα στολισμένα καταστήματα, η αγοραία χαρά, η υποχρεωτική κατανάλωση μιας παράδοσης που εκφυλίζεται σε καταναλωτική υστερία. 
Πιο κάτω είναι τα πάμφωτα, δίχως Xριστό, Xριστούγεννα... 

Πηγή