Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νίκος Ξυλούρης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νίκος Ξυλούρης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 22 Μαρτίου 2012

Αντί πανηγυρικής ομιλίας για την 25η Μαρτίου: ένας δάσκαλος στα παιδιά ενός σχολείου στην Ελλάδα του σήμερα.

Αυτά τα λόγια απηύθυνε πέρυσι ή πρόπερσι ένας φιλόλογος (στο 2ο ΕΠΑΛ Αχαρνών - αποσπασμένος ή ωρομίσθιος καθηγητής απ’ ό,τι φαίνεται) στους μαθητές του, για την επέτειο της 25ης Μαρτίου):


«Σκέφτηκα να σου µιλήσω για τον Καραϊσκάκη, αλλά το µυαλό σου θα
πάει ...στο γήπεδο. Σκέφτηκα να σου µιλήσω για το 21, αλλά ο νους σου θα πάει ...στην Ορίτζιναλ. Συλλογίστηκα πολύ, για να καταλήξω αν αξίζει να σε ταλαιπωρήσω για κάτι τόσο µακρινό, τόσο ξένο. Δύο αιώνες πίσω κάποια γεγονότα τι να
λένε σε σένα, σε εσένα που ßιάζεσαι να φύγεις, να πας για τσιγάρο, για καφέ ή για κάτι άλλο.
Θα σου µιλήσω λοιπόν προσωπικά. Εγώ, ο δάσκαλος, που δούλεψα ένα χρόνο σε αυτό το σχολείο και σε 15 µέρες φεύγω για αλλού, σε σένα που είσαι εδώ ένα, δύο, τρία ή και περισσότερα χρόνια θα µιλήσω σταράτα. Για να σου εκφράσω δύο σκέψεις µου. Οι µαθητές που συνάντησα µέσα στις τάξεις, οι µαθητές που δίδαξα φέτος στη συντριπτική τους πλειονότητα µε σεßάστηκαν, αν και δεν ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις του µαθήµατος. Πολλοί όµως από τους υπόλοιπους µαθητές δε µε σεßάστηκαν, µε προσέßαλαν κατ’ επανάληψη. Με έργα, µε λόγια, µε ύßρεις, δείχνοντας ένα χαρακτήρα και ένα ήθος που µε σόκαρε, που µε έßαλε σε µελαγχολικές σκέψεις. Αυτό το φαινόµενο αποδεικνύει πως κάτι σάπιο υπάρχει σε αυτό το σχολείο, πως εκτός του γνωστικού ελλείµµατος, το συγκεκριµένο σχολείο χωλαίνει δραµατικά και στο ηθικοπλαστικό του έργο, στη διαµόρφωση δηλαδή των µαθητικών ψυχών και πνευµάτων. Και η ευθύνη για αυτή την αποτυχία είναι ευθύνη αποκλειστικά δική µας, των δασκάλων σας και των γονιών σας.
Δεν έχουµε κατορθώσει να σας δείξουµε πως χωρίς αρχές η ζωή σας αύριο θα είναι µια κόλαση, πως χωρίς όνειρα και στόχους θα χρειαστείτε υποκατάστατα, θα καταφύγετε πιθανόν σε επιλογές που θα σας ξεφτιλίσουν, θα σας κάνουν να σιχαίνεστε τον εαυτό σας, θα σας γεµίσουν τη ζωή πλήξη και κούραση, θα σας γεράσουν πρόωρα.
Αν όµως θέλετε µια συµßουλή από ένα δάσκαλο, σκεφτείτε το παράδειγµα του Μακρυγιάννη, που έφτασε αγράµµατος µέχρι τα 50 σχεδόν, για να καταλάßει τότε πως η µόρφωση, η καλλιέργεια, ήταν το όπλο που έλειπε από την προσωπική του θήκη. Και κάθισε µε πολλή δυσκολία και χωρίς δάσκαλο και έµαθε πέντε κολλυßογράµµατα, για να µας πει την ιστορία του ßίου του, το παραµύθι της επανάστασης των υπόδουλων Ρωµιών. Αυτό το παράδειγµα είναι για σένα το πιο κατάλληλο και µπορείς 30 χρόνια νωρίτερα από το στρατηγό Μακρυγιάννη να ακολουθήσεις το δρόµο που εκείνος έδειξε, το µονοπάτι της καλλιέργειας, το δρόµο της παιδείας, τη λεωφόρο της προσωπικής σου προκοπής.
Δεν είστε σε τίποτα λιγότερο ικανοί από τον µπάσταρδο γιο της καλογριάς, τον Αρßανίτη Γιώργη Καραϊσκάκη. Ήταν κι αυτός αθυρόστοµος σαν κι εσάς, αλλά είχε αυτό που από τα αλßανικά µάθαµε σαν µπέσα, ήταν πάνω απ’ όλα µπεσαλής. Αυτό θα ‘θελα να έχετε κι εσείς: υπευθυνότητα, µπέσα, τσίπα. Να αναλαµßάνετε τις ευθύνες σας, να απεχθάνεστε την υποκρισία, να σιχαίνεστε το συµφέρον, να µισείτε το ψέµα και την ευθυνοφοßία.
Η αγάπη για τον τόπο του, η λατρεία για την πατρίδα του ήταν αυτό που χαρακτήριζε τη ζωή του Νικήτα Σταµατελόπουλου, του Νικηταρά. Αγωνίστηκε στη διάρκεια της επανάστασης, συνέßαλε στην απελευθέρωση της πατρίδας του κι έπειτα φυλακίστηκε, για να χαθεί σ’ ένα στενοσόκακο του Πειραιά, σχεδόν τυφλωµένος, πάμπτωχος και εγκαταλειµµένος από όλους, δε ζήτησε τίποτε από την ελεύθερη Ελλάδα. Κι όταν οι γύρω του τον παρακινούσαν να απαιτήσει από την Κυßέρνηση µια πλούσια σύνταξη, απαντούσε πως η πατρίδα τον αµείßει πολύ καλά, λέγοντας ψέµατα, για να µην προσßάλει την πατρίδα.
Είναι δύσκολο, το κατανοώ, το παράδειγµα του Νικηταρά. Αλλά νοµίζω πως κι εσείς είστε ικανοί για τα δύσκολα, μπορείτε να ακολουθήσετε το δρόµο της αξιοπρέπειας, να προσπαθήσετε τίµια και µε αγωνιστικότητα για εσάς και για το µέλλον της οικογένειας που αύριο θα κάνετε.
Ξέρω, καταλαßαίνω, αντιλαµßάνοµαι πως σας προτείνω µια διαδροµή ζωής δύσκολη και απαιτητική. Όταν δίπλα σας κυριαρχεί ο εύκολος δρόµος των γονιών, των δασκάλων, των πολιτικών, της εποχής στην οποία µεγαλώνετε. Όµως, κάθε εποχή ελπίζει στους νέους της, περιµένει από αυτούς να σηκώσουν ψηλά και µε επιτυχία τη σηµαία του αγώνα και να οδηγήσουν την πατρίδα τους, τον τόπο τους, σε καλύτερες µέρες, σε πιο φωτεινές σελίδες. Κι όταν ßλέπω την εποχή µας να µαραζώνει χωµένη στην αλλοτρίωση, να ξεψυχά από την τηλεοπτική ανία, να µουχλιάζει από το κυνήγι της ευκολίας, μόνο σε εσάς ελπίζω, στην ειλικρινή σας διάθεση να αγωνιστείτε, να αντισταθείτε, να πολεµήσετε, να νικήσετε.
Μη µας απογοητεύσετε».




Ν. ΞΥΛΟΥΡΗΣ: Σε ψηλό βουνό
Σύνδεσμος

Σε ψηλό βουνό
ΑΕΤΟΣ - ΧΙΟΝΙ - ΗΛΙΟΣ
Το ριζίτικο προσφέρεται για εύκολο αποσυμβολισμό...

Παρασκευή 8 Ιουλίου 2011

Ο πατριώτης Νίκος Ξυλούρης, το «Γεννήθηκα» για την χθεσινή επέτειο της γέννησής του, η Κύπρος και το τραγούδι Ξαστεριά. 2 canzoni di Nikos Xiluris

Γεννήθηκα



Γεννήθηκα στο βλέφαρο του κεραυνού
Σβήνω κυλώντας στα νερά

Ανέβηκα στην κορυφή της συννεφιάς
Σαλτάροντας με τις τριχιές του λιβανιού
Πήρα τον δρόμο της φθοράς

Κοιμήθηκα στο προσκεφάλι του σπαθιού
Είχα τον ύπνο του λαγού

Αγνάντευα την πυρκαγιά της θημωνιάς
Αμίλητος την ώρα της συγκομιδής
Πήρα ταγάρι ζητιανιάς

Αντάμωσα το χάρο της ξερολιθιάς
Το άλογο στ’ αλώνι να ψυχομαχεί
Πήρα ταγάρι ζητιανιάς
(Στίχοι: Κ. Χ. Μύρης)
Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος)


Γράφαμε στην εφετινή επέτειο της μνήμης του τον Φεβρουάριο:
"Εφέτος που θα έπρεπε να γιορτάσουμε 75 χρόνια από την γέννησι του ελληνόψυχου λεβέντη, περιοριζόμαστε στην αναθέρμανσι της συγκίνησής μας κατά την τιμή της μνήμης του. Τριάντα ένα χρόνια, ήδη, από τότε που έφυγε από κοντά μας..."

Ένας συνειδητά πολιτικοποιημένος και πάνω απ’ όλα Ελληνικός καλλιτέχνης σαν τον Νίκο Ξυλούρη, δεν θα μπορούσε να μείνει αμέτοχος απέναντι σε οποιοδήποτε εθνικό ζήτημα. Μια σχετικά πρόσφατη συνέντευξι της αδελφής του Ζυμπουλίας, φωτίζει με ιδιαίτερο τρόπο αυτήν την πλευρά του μεγάλου Νίκου . (Και μας δίνει την κατάλληλη ευκαιρία να αναφερθούμε προεξαγγελτικά και στα 37χρονα του κατεχόμενου κυπριακού ελληνισμού, την μαύρη επέτειο του ακόμα διαιωνιζόμενου αίσχους της Τουρκικής Κατοχής επι Ευρωπαϊκού εδάφους).
Είναι μάλιστα ενδεικτική η μαρτυρία της πως ο Ψαρονίκος μετά την τουρκική εισβολή στην Μεγαλόνησο, το 1974, το παραδοσιακό κρητικό τραγούδι “Ξαστεριά
« για τον λαό και το νησί της Κύπρου το ’λεγε και μετά για τον κόσμο όλο..»!


Μεταφέρουμε μερικά από τα λόγια της Ζυμπουλίας Ξυλούρη που κατέγραψε πέρυσι ο δημοσιογράφος Πάμπος Βάσιλας, όπως της βγήκαν τότε, σε κάποια από τις πολλές επισκέψεις Κυπρίων αδελφών- προσκύνημα στο σπίτι των Ξυλούρηδων στα Ανώγεια:
«Την πονούσε πολύ την Κύπρο και εσάς τους Κυπριώτες, σας είχε στην καρδιά και το λογισμό του…».
«Την πονούσε πολύ την Κύπρο. Σαν έγιναν τα γεγονότα και έπεσε η χούντα μετά που έγινε όλο εκείνο το κακό στην Κύπρο, μαράζωσε η ψυχή του και βάρυνε ο λογισμός του. Να βοηθήσει ήθελε και εκείνος τους Έλληνες της Κύπρου που βρίσκονταν σε μαύρα ζόρια, ήθελε να σας εβοηθάει …».
Η αδελφή συγκινημένη συμπλήρωσε και μια πληροφορία-ανάμνησί της σχετικά με μια συναυλία για την Κύπρο στην ομογένεια των ΗΠΑ, στην οποία συμμετέσχε ο Ξυλούρης αφιλοκερδώς κατά το 1975:
«Ο Νίκος πήρε το αεροπλάνο και πήγε στη Νέα Υόρκη. Πήρε μαζί του στις αποσκευές μια σειρά από τραγούδια να τα λέει στον κόσμο να μαζεύει χρήματα για την προσφυγιά της Κύπρου. Τού ’λεγε η μάνα μας, να προσέχει. Μα ’κείνος της έλεγε “μάνα μην σκιάζεσαι, μην φοβάσαι, μέσα μου βγαίνει αυτό που κάνω.
Για τη λεβέντα Κύπρο
”…
»!!

Για την «λεβέντα» Κύπρο!
Καθόλου υπερβολικό, επομένως, αυτό που ένας από τους κυπριώτες θαυμαστές του Νίκου Ξυλούρη σαν επιγραμματική δήλωσι σε βιβλίο επισκεπτών, άφησε να ακουσθή στην φιλόξενη οικία της αδελφής του ήρωα:
«Αν ζούσε ο Ξυλούρης δεν θα είχαμε Τούρκους στην Κύπρο»!
(Βλ. Εφημ. Φιλελεύθερος, 8 Νοε 2010, σ. 22)

Άς ξανακούσουμε, λοιπόν, όχι με άλλο, διαφορετικό από αποφασιστική αγωνιστικότητα και εθνική υπερηφάνεια, αίσθημα, αλλά με ανανεωμένο νόημα το χιλιοτραγουδισμένο λαϊκό εμβατήριο που ακούει στο όνομα «Πότε θα κάνει Ξαστεριά» και εμπρός, ας κατέβουμε -όσοι δεν το έχουμε ήδη κάνει- σε νέους ασυμβίβαστους αγώνες αληθινής εθνεγερσίας και πνευματικής ανεξαρτησίας!(Και πότε επιτέλους θα μάθουμε το όνομα εκείνου του χουντικού υπεύθυνου Λογοκρισίας –ή των όποιων εισηγητών του- για να συμπληρώσουμε καμμιά από τις κενές θέσεις στην ατέλειωτη σειρά των αφανών και επιφανών Προδοτών της δυστυχισμένης Πατρίδας μας, εκείνου ειδικά του γραικύλου που ομνύοντας στο υποκριτικό και ουσιαστικά αντίχριστο και ανθελληνικό σύνθημα «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών», τόλμησε να «κόψη» από το ραδιόφωνο και, βέβαια, και την - αείποτε προπαγανδιστικό εξάρτημα της εξουσίας – κρατική Τηλεόρασι, την «Ξαστεριά» και μαζί με αυτήν τον κρητίκαρο Νίκο και όλα του τα αθάνατα τραγούδια;)

Νίκος Ξυλούρης-Πότε θα κάνει Ξαστεριά


Πότε θα κάμει ξαστεριά

Πότε θα κάμει ξαστεριά, πότε θα φλεβαρίσει,

να πάρω το ντουφέκι μου, την έμορφη πατρόνα,

να κατεβώ στον Ομαλό, στη στράτα τω(ν) Μουσούρω(ν),

να κάμω μάνες δίχως γιους, γυναίκες δίχως άντρες,

να κάμω και μωρά παιδιά, να κλαίν' δίχως μανάδες,

να κλαίν' τη νύχτα για νερό, και το πρωί για γάλα,

και τ'αποξημερώματα για τη γλυκιά πατρίδα.

(Παραδοσιακό)


Για την παραλλαγή (σσ. 6-7):

να κλαιν' τη νύχτα για νερό, και το πρωί για γάλα,
και τ’ αποδιαφωτίσματα για την καημένη μάνα

βλ και το ιστολόγιο Κριαρά με ενδιαφέρουσες ερμηνευτικές απόπειρες, αλλά και υποκειμενισμούς.

Τετάρτη 11 Μαΐου 2011

Ένα τετράστιχο του Βάρναλη, η φιλολογική περιέργεια και η «Μπαλάντα του κυρ-Mέντιου». La poesia di K. Varnalis “La ballata di un asinello”

Από το πρωί ο φίλος και μέλος του Συλλόγου, Γ. Μητροπέτρος, μας έστειλε στο ηλ-ταχυδρομείο μια αγωνιστική καλημέρα συνοδεύοντάς την με τέσσερις στίχους του Βάρναλη.
Κατέληγε ενθουσιωδώς:

«..Απευθύνομαι στον εαυτό μου, και σε όλους τους φίλους που έχουν ακόμα αποθέματα και διάθεση για αντίσταση!
«Την πόρτα αν δεν ανοίγει, τη σπαν, σας είπα.
Τι στέκεστε, τι γέρνετε σκυφτοί;
Λαέ σκλάβε, δειλέ, ανανιώσου, χτύπα!
Και κέρδισε μονάχος το ψωμί
» Κ. Βάρναλης»


Το συγκεκριμένο τετράστιχο του Βάρναλη είναι εξαιρετικά δημοφιλές στο διαδίκτυο (ειδικά σε ιστοτόπους αριστερής ιδεολογικής προτίμησης), και με την ευκαιρία αποπειράθηκα να βρώ την ποιητική σύνθεσι και να κάνω την ακριβή παραπομπή.
Η πρώτη μου προσπάθεια δεν ικανοποίησε την φιλολογική μου περιέργεια, (γι’ αυτό και κάποια στιγμή ελπίζω να επανέλθω), αλλά την ευκαιρία δεν θα την αφήσουμε να πάει χαμένη: αναρτούμε το πλήρες κείμενο του ευρύτερα γνωστού (λόγω της ευτυχούς μελοποιήσεώς του και της ακόμα πιο μοναδικής ερμηνείας του ως τραγουδιού –από τον Νίκο Ξυλούρη) ποιήματος, «Η Μπαλάντα του κυρ-Mέντιου».
Από την μια το γεγονός ότι οι στίχοι αποπνέουν το ίδιο αγωνιστικό ήθος, άπο την άλλη το ότι η ποιητική σύνθεσι της «Μπαλάντας του κυρ-Mέντιου» του Κ. Βάρναλη καταλήγει ακριβώς –τι σύμπτωσι!- με την ίδια φράσι «άλλη γή», (στ. 104 "σ' άλλη θάλασσ', άλλη γη" / "σε άλλη γή"), όπως ακριβώς ο τελευταίος στίχος του τραγουδιού της χθεσινής μας ανάρτησης!

«Η Μπαλάντα του κυρ-Mέντιου»

Δε λυγάνε τα ξεράδια
και πονάνε τα ρημάδια!
Kούτσα μια και κούτσα δυο,
της ζωής το ρημαδιό.

Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι•
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' αφήναν νηστικό.

Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παίδεια, 10
με κοτρώνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!

Aνωχώρι, Kατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μού βγαινε η ψυχή.

Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κ' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά. 20

Kαι ζεβγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.

Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνονται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαΐ.

Kαι γι' αφτόνε τον ερίφη
εκουβάλησα τη νύφη 30
και την προίκα της βουνό,
την τιμή της ουρανό!

Aλλ' εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Mάη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.

Kι ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
― Σε καβάλησε ο Xριστός! 40

Δούλεβε για να στουμπώσει
όλ' η Xώρα κ' οι Kαμπόσοι.
Mη ρωτάς το πώς και τί,
να ζητάς την αρετή!

― Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
― Nτράπου! Tις προγόνοι ντράπου!
― Aντραλίζομαι!... Πεινώ!...
― Σουτ! Θα φας στον ουρανό!

K' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα, 50
θα ξεκουραστώ κ' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!

Όχι ξύλο! Φόρτωμα όχι!
Θα μου δώσουνε μια κόχη,
λίγο πιόμα και σανό,
σύνταξη τόσω χρονώ!

Kι όταν ένα καλό βράδι
θα τελειώσει μου το λάδι
κι αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ! είν' η ζωή), 60

η ψυχή μου θε να δράμει
στη ζεστή αγκαλιά τ' Aβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!...

Γέρασα κι ως δε φελούσα
κι αχαΐρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.

Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Άη Φραγκίσκο: 70
-"Xαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!

Σώσε το γέρο κυρ Mέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη
συ που δίδαξες αρνί
τον κυρ λύκο να γενεί!

Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!..."
Mα με την κουβέντ' αφτή
πόρτα μού κλεισε κι αφτί. 80

Tότενες το μάβρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσου από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βια:

― "Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κ' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι οξαποδώ
κει δεν είναι παρά δω.

Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου 90
θα το βρείς. Oπού ποθεί
λεφτεριά, παίρνει σπαθί.

Mη χτυπάς τον αδερφό σου -
τον αφέντη τον κουφό σου!
Kαι στον ίδρο το δικό
γίνε συ τ' αφεντικό.

Xάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο,
χάιντε Σύμβολον αιώνιο!
Aν ξυπνήσεις, μονομιάς
θά ρτει ανάποδα ο ντουνιάς. 100

Kοίτα! Oι άλλοι έχουν κινήσει
κ' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι άλλος ήλιος έχει βγει
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γη".

Βάρναλης Kώστας


[Μην χάσετε την ευκαιρία να ακούσετε τον ίδιο τον ποιητή να διαβάζει το εμπνευσμένο αυτό ποίημα: ]

Κώστας Βάρναλης - Η μπαλάντα του κυρ-Μέντιου


"I Mpalanta tou kyr mentiou-nikos Ksilouris" (sic)

Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2011

Αφιερωμένο στον κρητικό αρχάγγελο Νίκο ΞΥΛΟΥΡΗ. Ένα βιντεοτράγουδο. 1 canzone come dedica alla memoria del cretese artista Nikos Xiluris (+ 8.02.1980)

Εφέτος κανονικά θα πρέπει να γιορτάσουμε τα 75 χρόνια από την γέννησι του ελληνόψυχου λεβέντη. Εν τούτοις ας περιοριστούμε -προς ώρας- στην αναθέρμανσι της συγκίνησής μας κατά την τιμή της μνήμης του. Τριάντα ένα χρόνια, ήδη, από τότε που έφυγε από κοντά μας...
Ένα τραγούδι για την αθάνατη φωνή του, για τα τριανταένα χρόνια απουσίας…

Πρόκειται για ένα τραγούδι αφιερωμένο στον αγαπημένο μας Έλληνα πατριώτη και τραγουδιστή Νίκο Ξυλούρη, απο το συγκρότημα ΑΡΜΟΣ [με την συμμετοχή του εξαίρετου Μανώλη Λιδάκη (σε terzetto εκτέλεση: Μανώλης Λιδάκης + Λευτέρης Μουρτζάκης + Μάνος Σμαργιανάκης)], στην πρώτη δισκογραφική τους δουλειά ΑΜΟΝΙ ΚΑΙ ΝΕΡΟ, σε μουσική του Θάνου Ανδριά και στίχους του Λευτέρη Μουρτζάκη.

ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ. Ένα τραγούδι για τον Νίκο Ξυλούρη


Και οι στίχοι:

Αρχάγγελος

Είχες του ήλιου τη ματιά
σαν ξεκινούσες
Είχες καρδιά μικρού παιδιού
κι όλο γελούσες
Και μες στα πέλαγα βαθιά
με αγριμιού παλικαριά
τα κύματα νικούσες.

Κι έκλεισα τα μάτια μου κι άκουσα εσένα
μια φωνή πέρα απ' τη γή να τραγουδά:

Τά 'μαθες Αρετούσα μου...
Πότε θα κάμη ξαστεριά...
Ήτανε μια Φορά …
Παλικάρι στα Σφακιά...

΄Ενα σαρίκι στη σκιά και τα φτερά κλεισμένα
στον Ψηλορείτη ο βοριάς να πνέει λυπημένα
Μα εσύ δεν έφυγες ποτέ, αρχάγγελε μου Κρητικέ,
χρυσό του κόσμου θρέμμα…

Κι έκλεισα τα μάτια μου κι άκουσα εσένα
μια φωνή πέρα απ' τη γή να τραγουδά ….

Τά 'μαθες Αρετούσα μου...
Πότε θα κάμη ξαστεριά...
Ήτανε μια φορά …
Παλικάρι στα Σφακιά...

Στίχοι: Λευτέρης Μουρτζάκης

Πέμπτη 25 Μαρτίου 2010

25 ΜΑΡΤΙΟΥ: Ένα Μουσικό αφιέρωμα για την Εθνική Εορτή (+ 1 κείμενο του Μακρυγιάννη)

25 Marzo 1821 - 25 Marzo 2010; Una piccola dedica musicale sulla Festa Nazionale (con 5 video-canzoni + 1 brano di Makrigiannis)

Προσμένοντας έναν νέο Ευαγγελισμό για την ταλαίπωρη Πατρίδα και το ένδοξο Έθνος των Ελλήνων...

ΔΥΝΑΤΟΙ ΚΙ ΑΔΥΝΑΤΟΙ
Εκεί οπού ‘φκιανα τις θέσεις εις τους Μύλους ήρθε ο Ντερνύς να με ιδή.
Μου λέγει:
“Τι κάνεις αυτού; Αυτές οι θέσεις είναι αδύνατες, τί πόλεμο θα κάμετε με τον Μπραϊμη αυτού;”
- Του λέγω, είναι αδύνατες οι θέσεις κ’ εμείς, όμως είναι δυνατός ο Θεός ο πού μας προστατεύει, και θα δείξωμεν την τύχη μας σ’ αυτές τις θέσεις τις αδύνατες. Κι αν είμαστε ολίγοι εις το πλήθος του Μπραϊμη, παρηγοριώμαστε μ’ έναν τρόπον ότι η τύχη μάς έχει τους Έλληνες πάντοτε ολίγους. Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε, τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν, κι όταν κάνουν αυτείνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν. Η θέση όπου είμαστε σήμερα εδώ είναι τοιούτη, και θα ιδούμεν την τύχη μας οι αδύνατοι με τους δυνατούς.
- “Τρε μπιέν”, λέγει κι’ αναχώρησε ο ναύαρχος.
(Στρατηγός Μακρυγιάννης, “Απομνημονεύματα”)


ΜΟΥΣΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟΑΦΙΕΡΩΜΑ
1. 25 ΜΑΡΤΙΟΥ 1821 (μικρό προσκλητήριο ΑΘΑΝΑΤΩΝ ΗΡΩΩΝ σε μουσική Π. Χαλκιά)


2. Ο Θούριος του Ρήγα Φερραίου-Βελεστινλή


3. Ελεύθεροι Πολιορκημένοι - Άκρα του Τάφου


4. Ελεύθεροι Πολιορκημένοι - Δρόμο να σχίσουν τα σπαθιά


5.Τη σπάθα σήκωσε και πάλι (ή Αμύνεσθαι περι πάτρης)




Τη σπάθα σήκωσε και πάλι
Του ξένου πάρε το κεφάλι
Τον θάνατό σου καρτεράνε
Χτύπα προτού σε φάνε

Αδέρφε την καρδιά σου να 'ν' ατσάλι
Κάνε την καρδιά σου φυλακή
Ό,τι μας κλέψανε
Και μας ντροπιάσανε
Αν θες να τ' αναστήσεις πάλι
Σήκωσε σπάθα φονική

Τη λευτεριά σου μην τη ζητιανεύεις
Το δίκιο σου με λόγια μη γυρεύεις
Τη σπάθα σήκωσε και πάλι
Του ξένου πάρε το κεφάλι
Τον θάνατό σου καρτεράνε
Χτύπα προτού σε φάνε

Παύλος Μάτεσης (Ερμηνεία: Ν. Ξυλούρης 1976)

Τρίτη 9 Φεβρουαρίου 2010

ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ: 30 ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙ ΑΠ’ ΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ. 1+3 Τραγούδια. Nikos Xilouris; 30 anni senza la sua voce. 1+3 canzoni al suo anniversario

Για τον ελληνόψυχο λεβεντονιό της Κρήτης έχουμε ξαναγράψη κάτι. Ο μέγας νεοέλληνας τραγουδιστής Νίκος Ξυλούρης μεσουρανούσε στο καλλιτέχνικό στερέωμα όταν έμαθε ότι ασθενούσε ανίατα από την επάρατο νόσο. Τελικά μετά από σκληρή μάχη νικήθηκε από τον Χάρο σαν τον Διγενή Ακρίτα στα μαρμαρένια Αλώνια. Ήταν η 8η Φεβρουαρίου 1980 στο αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιώς…
Επ’ ευκαιρία της χθεσινής αυτής επετείου από την αναχώρησί του από αυτόν τον κόσμο τον γλυκό-πικρό περιοριζόμαστε να αναφέρουμε δυό λόγια, τα οποία εν τω μεταξύ άλλοι έγραψαν και πολύ καλύτερα από εμάς για την ευλογημένη του παρουσία στην καλλιτεχνική παιδεία της γενιάς μας.
Ποτέ άλλοτε καλλιτέχνης, που συνέδεσε το όνομά του με την παραδοσιακή μουσική, δεν κατάφερε να ξεφύγει από τα στενά δεσμά του είδους και να γνωρίσει την πανελλαδική αποδοχή. Ο Νίκος Ξυλούρης, χάρη στο ταλέντο και στον οίστρο του, έκανε αγαπητό το κρητικό ιδίωμα από το Ηράκλειο μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Ποτέ άλλοτε τραγουδιστής δεν πέρασε από το δημοτικό τραγούδι στο λόγιο, όχι μόνο χωρίς απώλειες, αλλά, αντίθετα, με δάφνες γενικής αναγνώρισης, συμπάθειας και δικαίωσης. Μέσα σε μια δεκαετία, κάλυψε τεράστια ποσότητα έργου υψηλής ποιότητας και καθολικής παραδοχής. Τραγούδησε Μαρκόπουλο, Ξαρχάκο, Χάλαρη, Λεοντή, Κόκκοτο, Ανδριόπουλο, Ανδρεόπουλο, Γκάτσο, Γεωργουσόπουλο, Σεφέρη, Σολωμό, Κινδύνη, Ρίτσο, Φέρρη κ.ά. Κυριολεκτικά, δέσποσε τη δεκαετία του ‘70, σηκώνοντας στις πλάτες του το προοδευτικό τραγούδι τα χρόνια της δικτατορίας και στις αρχές της μεταπολίτευσης.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΕ ΕΝΑ ΣΥΝ ΤΡΙΑ (ΑΝΤΙ 133) ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
Α΄. Νίκος Ξυλούρης - "Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα (live)" [Πρόκειται για το ομώνυμο τραγούδι που έγραψε ο Μάνος Ελευθερίου και μελοποίησε ο Γιάννης Μαρκόπουλος (βλ. άλμπουμ «Θητεία», το 1974) και τραγούδησε με σχεδόν αξεπέραστο ύφος ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης].



1. Νίκος Ξυλούρης , Χρύσανθος - "του θάνατου παράγγειλα" [(Ο Ψαρονίκος μαζί με τον πόντιο αοιδό Χρύσανθο Θεοδωρίδη, δυο αθάνατες φωνές, τραγουδάνε σε στίχους Γιάννη Κακουλίδη και μουσική: Χριστόδουλου Χάλαρη)]




Και οι στίχοι:


Του Θάνατου παράγγειλα
του Χάρου παραγγέλνω
Του Θάνατου παράγγειλα
του Χάρου παραγγέλνω
Ανάθεμά σε Χάροντα
και μια κατάρα στέλνω
Και λέω της χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω
Και λέω της χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω

Ρούχο 'χω πράσινο
είναι αφόρεγο
Φορώ το και γελώ σε
Άρτος στο χέρι μου
είναι Επτάζυμος
Τρώγο το και θωρώ σε

Και λέω τις χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω
Ανάθεμά σας όφιδες
Και άλλο πια δεν κλαίω
Του Θάνατου παράγγειλα
Του Χάρου παραγγέλνω
Ανάθεμά σε Χάροντα
Και μια κατάρα στέλνω
Του Θάνατου παράγγειλα
Του Χάρου παραγγέλνω
Και λέω της χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω



2. Erotokritos. "Ta thlivera mantata ( Τα θλιβερά μαντάτα)"[Είναι κάποιοι άνθρωποι που την παράδοσι την έχουν μέσ' στις φλέβες. Εδώ ο Ξυλούρης σε μια εκτέλεσι ενός αποσπάσματος απο το έμμετρο μυθιστόρημα -και μνημείο της λογοτεχνίας μας- του Βιτσέντζου Κορνάρου. Ο Ερωτόκριτος τραγουδιέται για αιώνες στην Κρήτη και σαν ριζίτικο]




3. Νικος Ξυλουρης - "Αυτον τον κοσμο τον καλο" [...]

Τρίτη 7 Ιουλίου 2009

Τιμή στον Νίκο Ξυλούρη. Επτά τραγούδια για βάλσαμο. Onorando Nicos Xilouris; sette canzoni a sua memoria (in video).

Δεν είναι τυχαίο ότι από προχθές στην πρώτη σελίδα του Ιστολογίου μας (δεξιά στήλη κάτω γωνία) στο gadget-προγραμματάκι με τον τίτλο «ΜΟΥΣΙΚΕΣ (& όχι μόνο) ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ***** VIDEO E CANZONI AMATE» φιλοξενούνται τέσσερα μουσικά βίντεο του κορυφαίου νεοέλληνα λαϊκού τραγουδιστή Νίκου Ξυλούρη. [Και προ μηνός πάλι είχαμε για 2-3 ημέρες αφήση να μας ταξιδεύει απαράμιλλα η φωνή του με ένα βίντεο-τραγούδι απο μελοποιημένο απόσπασμα του Ερωτόκριτου].
Ο κρητίκαρος Νίκος Ξυλούρης ή Ψαρονίκος θα ήταν σήμερα 73 χρονών αφού γεννήθηκε 7 Ιουλίου του 1936.
Συμπληρώθηκαν όμως ήδη 29 χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας. Έμεινε πάντως η φωνή αυτού του λεβέντη από τ’ Ανώγεια που μέσα από τα τραγούδια διαιωνίζει το ελληνοπρεπές ήθος του και μας χαρίζει πάντα συγκίνησι κι υπερηφάνεια.

1.ΗΤΑΝΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ
2.ΑΓΡΙΜΙΑ ΚΙ ΑΓΡΙΜΑΚΙΑ
3.ΧΙΛΙΑ ΜΥΡΙΑ ΚΥΜΑΤΑ
4.Ο ΓΙΓΑΝΤΑΣ
5.ΠΟΤΕ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΞΑΣΤΕΡΙΑ
6.Η ΜΠΑΛΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΚΥΡ ΜΕΝΤΙΟΥ
7.Ο ΔΙΓΕΝΗΣ ΨΥΧΟΜΑΧΕΙ