Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΣΤΗΡ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΣΤΗΡ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 7 Ιανουαρίου 2023

Μια κάρτα για τα σημερινά Χριστούγεννα με το παλαιό! (με ένα οκτάκτινο αστέρι και ένα...φιλόχριστο Χάικου). Una cartolina con gli Auguri di Natale; per gli Ortodossi che festeggiano oggi con il vecchio calendario giuliano.

Χρόνια Πολλά

καί στους αδελφούς Ορθοδόξους (στο Άγιον Όρος, το Σινά, τα Βαλκάνια, την Ουκρανία, την Ρωσία και αλλαχού),  

που εορτάζουν τα Χριστούγεννα με το "παλαιό ημερολόγιο", το Ιουλιανό!!

...Και (του χρόνου) "ΕΠΙ ΓΗΣ ΕΙΡΗΝΗ!

Δευτέρα 19 Δεκεμβρίου 2022

Εν όψει Χριστουγέννων, ευχές με καραβάκια, δέντρα, αστέρια, Αγιοβασίλιδες και σκακιστικά παζλ. AUGURI con alberi di natale, stelle e problemi aiuttomatti!

ΚΑΡΑΒΙ - ΚΑΡΑΒΑΚΙ...

Ξεχασμένο έθιμο στα ελληνικά σπίτια το παραδοσιακό καραβάκι κατά τη διάρκεια των χριστουγεννιάτικων γιορτών.  Η φωτογραφία στην αρχή της ανάρτησης είναι σημερινή απο την Πλατεία της Κεντρικής Αγοράς της Χαλκίδας (ή Πλατεία Εμπόρων - Μπαφέρου, όπως επιδιώκουν να την μετονομάσουν). Το απεικονιζόμενο καράβι είναι παντελώς αστόλιστο, ενώ καμμία αναφορά στα Χριστούγεννα δεν γίνεται αμέσως αντιληπτή.  Δεν αποκλείω πάντως, το εν λόγω να είναι έργο ανολοκλήρωτο.

.....

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΑΣΤΕΡΙΑ

Το έθιμο του χριστουγεννιάτικου  δέντρου μας το έφερε ο Οθωνας ( alias Otto Friedrich Ludwig von Wittelsbach ) ή καλύτερα η Βαυαρική Αντιβασιλεία - Τρόικα το 1833. Αυτό είναι γνωστό· αυτό που θα ήθελα κάποιος να μου έλεγε είναι το πότε και απο ποιους υιοθετήθηκε το ακόμα πιο ξενόφερτο ΠΕΝΤΑΚΤΙΝΟ αστέρι στην κορφή των χριστουγεννιάτικων δέντρων, περίεργη αποκλειστικότητα -σχεδόν υποχρεωτικότητα- στην Ελλάδα μας..

Αντιθέτως με τα ελλαδικά δέντρα και τα αστέρια τους, αρκετοί ξένοι (π.χ. οι Αμερικάνοι στο δέντρο της πλατείας Ροκφέλερ στην Νέα Υόρκη το 2021 και το 2022) αποφεύγουν να ταυτιστούν με τον μή χριστιανικό συμβολισμό του πεντάκτινου ή και εξάκτινου... Εδώ, αντιθέτως, κοιτάξτε το κατά βάσι "δικό μας" ΟΚΤΑΚΤΙΝΟ να στολίζει το εφετινό δέντρο στο διαδικτυακό παιχνίδι Forge of Empires.

ΤΟ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΣΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΗΣΙ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Κατα την τελευταία προπόνησι του 2022 προχθές Σάββατο και προς το τέλος του μαθήματος, ο μικρός Βασίλης μού έβαλε ένα χεράκι για την κατασκευή ενός χριστουγεννιάτικου δέντρου με όλους τους πεσσούς στην μεγάλη σκακιέρα...

ΤΟ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ SPECIMEN ΓΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ PUZZLE

Όπως φαίνεται, το δέντρο του Βασιλάκη λειτούργησε σαν έμπνευσι για την κατασκευή ενός σκακογραφήματος- βοηθητικού προβλήματος-παζλ!

ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΔΥΟ ΚΙΝΗΣΕΩΝ (Πολλαπλές λύσεις)

A.S. CHRISTMAS TREE (Specimen) HELPMATE #2 

( MULTIPLE SOLUTIONS )

16+16                                                h#2

ΕΡΩΤΗΣΙ:  Πόσα βοηθητικά δυάρια υπάρχουν στην θεσι του διαγράμματος; Θυμίζουμε πως στα βοηθητικά προβλήματα την πρώτη κίνησι την κάνουν τα Μαύρα και βοηθάνε (με αυτήν και την επόμενη - εν προκειμένω για δυάρια) τα Λευκά να κάνουν ΜΑΤ.

Για παράδειγμα:

ΜΙΑ (απο τις πολλές) ΛΥΣΙ:

1. ...Bf7 1.Bg2 2... Qd7 2.exd5#

ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ - ΚΑΛΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ!!


Δευτέρα 26 Δεκεμβρίου 2011

Μελωδική επίκλησι στο Αστέρι της Βηθλεέμ: Ένα Χριστουγεννιάτικο (;) ιταλικό τραγούδι. La canzone “Stella” di Antonello Venditti

Θα κλείσουμε το αφιέρωμα στο μυστηριώδες Άστρο με μια μελωδία ιταλική από τον με τον Αντονέλλο Βεντίτι. Όμως, τελευταία ευκαιρία να πούμε κι εμείς ένα "Basta"!

Επιτέλους «μπάστα» (= φτάνει!) με αυτά τα αλλόδοξα πεντάκτινα ή εξάκτινα σύμβολα που από χρόνια έχουν πλημμυρίση την χώρα, τις πλατείες, τους δρόμους. Τώρα μπήκαν σ’ όλα σχεδόν τα σπίτια των χριστιανών και έχουν γεμίση τα βιβλία και τα τετράδια των παιδιών μας! Δεν βλέπει κανείς ότι αυτά τα ξενόφερτα αστέρια έχουν ξεκολλήση / ξεπατικωθή από τα χαρτονομίσματα, τις σημαίες και τα τάνκς των αντίχριστων εξουσιαστών του κόσμου μας;
Τα δικά μας αστέρια ας είναι μόνο αυτά της ανατολικής χριστιανικής και της ελληνικής μας παράδοσης: τετράκτινα (ως προτύπωσι του Σταυρού;) και οκτάκτινα (Χριστόγραμμα;) (Και αυτό ακόμη το αστέρι-ήλιος της Βεργίνας, όταν δεν είναι οκτάκτινο, στο πολλαπλάσιο του 4 λογίζεται!)…


Και το ωραίο τραγούδι του Αντ. Βεντίτι για το Άστρο:
Antonello Venditti - Stella



Stella (i versi):

Stella che cammini, nello spazio senza fine
fermati un istante solo un attimo,
ascolta i nostri cuori caduti in questo mondo
siamo in tanti ad aspettare
donaci la pace ai nostri simili
pane fresco da mangiare
proteggi i nostri sogni veri dalla vita quotidiana
e salvali dell'odio e dal dolore
noi che siamo sempre soli nel buio della notte
occhi azzurri per vedere.
Questo amore grande, grande, grande
questo cielo si rischiara in un istante
non andare via, lasciati cadere
stella, stella mia resta sempre nel mio cuore.
Proteggi i nostri figli puri nella vita quotidiana
e salvali dall'odio e dal potere
come il primo giorno, come nella fantasia
occhi azzurri per vedere.
Grande, grande, grande
questo cielo si rischiara in un istante
non andare via, non ci abbandonare,
stella, stella mia resta sempre nel mio cuore.



Μετάφρασι:

ΑΣΤΕΡΙ

Διαβατάρικο αστέρι, μες στο άπειρο το σύμπαν
Κάνε μία στάσι μόνο, να ‘ποστάσης μια στιγμή,
Κι άκου τις καρδιές μας, άκου, ειν’ πεσμένες εδώ κάτου
Κι είμαστε μαζεμένοι τόσοι που περιμένουμε στη γή.

Χάρισε στους ομοίους μας ειρήνη, και μόνο
Ψωμί ζεστό να έχουμε.
Σκέπασε τα αληθινά μας όνειρα στον κόπο της ημέρας
Και σώστα από το μίσος και σώστα απ’τον πόνο
Εμείς που είμαστε μόνοι στο σκοτάδι κάθε νύκτας
-καταγάλανα μάτια για να βλέπουμε-

Αυτή η μεγάλη αγάπη, η τρισμέγιστη,
Αυτός ο ουρανός που ανοίγει στη στιγμή
Μην φεύγεις τώρα εσύ, μην μας εγκαταλείπεις
Άστρο μου, αστέρι, μείνε πάντα στην καρδιά μου!

Φύλαξε τα αγνά παιδιά μας μέσ’ τον μόχθο της ημέρας
Και σώσ’ τα από το μίσος, σώσ’ τα απ’ την εξουσία
Όπως την πρώτη μέρα, όπως στην φαντασία
-καταγάλανα μάτια για να βλέπουμε-

Τί τρανός, τεράστιος, μέγας κι όλος στην απειροστή
Τούτος ο ουράνιος θόλος δές: νετάρει στην στιγμή!
Για τ’ αλλού μην πάς, αφέσου, πέσε, φώς μου, εδώ χάμου,
Άγγελε, καλό μου αστέρι, μείνε αιώνια στην καρδιά μου!



Απόδοσι στην νεοελληνική: Αλέξανδρος ΣΟΪΛΕΜΕΖΗΣ

Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2011

Ένα τραγούδι του Κρίς Ντε Μπούργκ για το αστέρι των Χριστουγέννων. La canzone “A Spaceman Came Travelling” di Chris de Burgh

Το τραγούδι του Κρίς Ντε Μπούργκ «Ο διαστημάνθρωπος που ήρθε…» με το βιντεάκι αυτό απο το "Γιουτιούμπ", το βλέπουμε και ως μελωδικό σχόλιο στην προηγούμενη σημερινή ανάρτησι για το Άστρο των Μάγων. "...Just like a star"!


Chris de Burgh - A Spaceman Came Travelling

A spaceman came travelling on his ship from a far
't was light years of time since his mission did start.
And over a village he halted his craft
and it hung in the sky like a star -
just like a star.

He followed a light and came down to a shed
where mother and child were lying there on a bed.
A bright light of silver shone round his head
and he had the face of an angel.
And they were afraid

When the stranger spoke, he said "Do not fear!
I come from a planet a long way from here,
and I bring a message for mankind to hear."
Suddenly the sweetest music filled the air -
and it went, la, la, la ...

Peace and good will to all men,
and love for the child.
La, la, la ...

This lovely music went trembling through the ground
and many were wakened on hearing that sound
and travellers on the road the village they found
by the light of that ship in the sky
which shone all around.

And just before dawn at the paling of the sky
the stranger returned and said: "Now I must fly!
When two thousand years of your time has gone by
this song will begin once again, to a baby's cry"

And it went: Lalalalalalalala, lalalalalalala,
lalalalalala" (x2)

This song will begin once again, to a baby's cry
And it goes: Lalalalalalalala, lalalalalalala,
lalalalalala"

"This is goodwill to all men, and love for a child"
"OH the whole world is waiting"

"They never hear the song again"
"Their a thousand standing on the edge of the world"
"And a star has woken somewhere, and time is nearly here"

This song will begin once again, to a baby's cry...


Chris de Burgh - A Spaceman Came Travelling

Τι ήταν το Άστρο των Μάγων; Επιστημονικές απαντήσεις, μεταφυσικές ερωτήσεις και ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ! Che cos’ era la Stella dei Re Magi? AUGURI!!

« ιδόντες δε τον αστέρα εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα….»

Για το Άστρο των Χριστουγέννων είναι δεδομένο πως:
Σύνδεσμος
« (… ) Η επιστήμη δεν μπορεί να απαντήσει, ίσως προς το παρόν, με βεβαιότητα. Καμία από τις αστρονομικές επεξηγήσεις, όπως αναφέραμε προηγουμένως δεν ικανοποιεί πλήρως. Μάλλον τείνουν να αποφανθούν για το τι δεν ήταν παρά για το τι ήταν.
Είναι όμως προφανές ότι ο Ευαγγελιστής Ματθαίος δεν είχε την πρόθεση να καταγράψει κάποιο αστρονομικό φαινόμενο, αλλά μάλλον να τονίσει το χαρμόσυνο γεγονός της ενανθρώπισης του ίδιου του Θεού. Άλλωστε στα πλαίσια της προσπάθειας της θέωσης του ανθρώπου ίσως να μην έχει ιδιαίτερη σημασία η επιστημονική προσέγγιση για το τι ήταν το συγκεκριμένο άστρο.
Εξάλλου το χαρμόσυνο άγγελμα της Γέννησης του Χριστού το εξήγγειλαν και εξακολουθούν να το εξαγγέλλουν τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια άστρα του ουρανού. Γεννάται όμως το ερώτημα. Υπάρχουν όμως σήμερα Μάγοι μεταξύ των ανθρώπων; (…)»


Και με άλλα λόγια (έστω και με λάθος τίτλο):
"Γιατί δεν υπήρξε το "Αστρο" της Βηθλεέμ".


Από την άλλη το ιστολόγιο παραπέμπει σε όσα έχει ως «ασυσκότιστες;- σκέψεις αμαρτωλού επισκέπτη» γράψη εν είδει προβληματισμών και παραφιλολογικών σχολιασμών σε ένα παλιό σημείωμά του ο υπογράφων διαχειριστής :

"Ο αστήρ δεν ήταν φυσικό αστρικό αντικείμενο από τα γνωστά, ούτε κάπου έξω από την ατμόσφαιρά μας. Ούτε Κομήτης, λοιπόν, ούτε Σουπερνόβα, ούτε Σύνοδος πλανητών. ΄Ηταν ένα είδος ΑΤΙΑ, (: όπου το αρκτικόλεξο μπορεί να σημαίνει: Αγνώστου Τάγματος Ιερουργών Αρχάγγελος), το οποίο ήταν ορατό σε κάποιους;
Πάντως όσοι το είδαν αγαλλίασαν!
Προφανώς η πνευματική χαρά που κρύβουν οι ουρανομήκεις ζητωκραυγές των πιστών Μάγων είναι δυνατόν να συστοιχεί με εκείνη των εκάστοτε ευσεβών προσκυνητών κάθε Άγιας Νύχτας Χριστουγέννων!

(Βλ. και τα υπόλοιπα στην προπερσινή ανάρτησι «ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!! Έναστρες Ευχές με ένα παράδοξο σχόλιο και έναν ύμνο. AUGURI!! Con uno strano commento sulla stella del Natale ed un inno bizantino.»)"


Και σας εύχεται στην «παράξενή του γλώσσα» :

Υείαν, Ευλοΐαν και Καλοχρονίαν !!

Ακολουθώντας τον Αστέρα «Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί». Seguendo la Stella (del Natale) nel buio…

Εμπρός, πάμε αδέλφια –όσοι πιστοί- να δούμε πού γεννήθηκε ο Χριστός!
Ας ακολουθήσουμε , λοιπόν, το αστέρι πού πηγαίνει
Μαζί κι εμείς με τους Μάγους βασιλιάδες απ’ την Ανατολή.
Άγγελοι εκεί ακατάπαυστα υμνούνε…

Καθίσματα Όρθρου Χριστουγέννων



Δεῦτε ἴδωμεν πιστοί, ποῦ ἐγεννήθη ὁ Χριστός,
ἀκολουθήσωμεν λοιπὸν ἔνθα ὁδεύει ὁ ἀστήρ,
μετὰ τῶν μάγων Ἀνατολῆς τῶν βασιλέων.
Ἄγγελοι ὑμνοῦσιν, ἀκαταπαύστως ἐκεῖ.
Ποιμένες ἀγραυλοῦσιν, ᾠδὴν ἐπάξιον.
Δόξα ἐν ὑψίστοις λέγοντες, τῷ σήμερον ἐν σπηλαίῳ τεχθέντι,
ἐκ τῆς Παρθένου, καὶ Θεοτόκου,
ἐν Βηθλεὲμ τῆς Ἰουδαίας.

Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου 2009

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!! Έναστρες Ευχές με ένα παράδοξο σχόλιο και έναν ύμνο. AUGURI!! Con uno strano commento sulla stella del Natale ed un inno bizantino.

ΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ "Α.Ε.Κέντρου ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ"
εύχεται σε όλα τα μέλη του Συλλόγου και τους φίλους επισκέπτες
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ !!

.
.
.
.
.

Σημείωμα διαχειριστού:
Το παρακάτω σημείωμα (με τον όντως περίεργο τίτλο ΕΝΑΣΤΡΕΣ, -ΑΣΥΣΚΟΤΙΣΤΕΣ;- ΣΚΕΨΕΙΣ ΑΜΑΡΤΩΛΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΗ) το είχα ετοιμάση για το περ. «Νέος Παλαμήδης» (τεύχος του περσινού Δεκεμβρίου). Ούτε και εφέτος όμως έχουμε λύση τελειωτικά τα προβλήματα της επανέκδοσης του περιοδικού μας, οπότε για να μην παρασυρθή από το ποτάμι της λήθης το ρίχνω στο Ιστολόγιο:
[Ο προβληματισμός μου στρέφεται περί του Αστέρος των Μάγων και την σημασία του. Μεγάλη –θετική φυσικά- εντύπωσι μου είχε προξενήση
η ομιλία του φίλου Αντώνη Αντωνίου με θέμα «Το Πραγματικο Αστρο Της Βηθλεεμ»]

Scrutando il testo del Vangelo sulla stella di Betleme
"Στο ευαγγελικό κείμενο του Ματθαίου (από το απόσπασμα Ματθ. β΄, 1-12), διαβάζουμε:
«Και ιδού ο αστήρ ον είδον εν τη ανατολή προήγεν αυτούς, εως ελθών έστη επάνω ού ην το παδίον. ιδόντες δε τον αστέρα εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα….»

Σημειολογικές - λεξιλογικές παρατηρήσεις φιλολόγου:

«παρεγένοντο …εις Ιεροσόλυμα λέγοντες:είδομεν γαρ αυτού τον αστέρα εν τη ανατολή» (όχι: ίδετε κττ) = (Οι Μάγοι το είχαν ’δή – το "αστέρι" δεν φαινόταν καθαρά από τους εν Ιεροσολύμοις. Αν φαινόταν, οι Μάγοι θα τους το έδειχναν με το δάκτυλο)
«Ο Ηρώδης λάθρα καλέσας τους μάγους ηκρίβωσεν παρ’ αυτών τον χρόνον του φαινομένου αστέρος…» (φαινομένου υπο των Μάγων, όχι του φαίνοντος ή φανέντος. Το παρ’ αυτών πάει –έστω καταχρηστικά- και στην μετοχή )
Το πρώτο συμπερασμα:
Τον αστέρα σ΄αυτήν την περίπτωσι τον έβλεπαν ΜΟΝΟ ΟΙ ΜΑΓΟΙ. Αν τον έβλεπαν οι πάντες, θα τον ακολουθούσε και ο Ηρώδης!

«επορεύθησαν και ιδού ο αστήρ ον είδον εν τη ανατολή προήγεν αυτούς…», (αστήρ ον είδον εν τη ανατολή)
Δεν είμαι ικανός να το εξηγήσω περαιτέρω, πάντως οι αστρονόμοι μας λένε ότι: η αναφερόμενη κίνηση του άστρου των Μάγων δεν συμπίπτει, έτσι όπως αυτή περιγράφεται, με την φαινόμενη κίνηση των ουρανίων σωμάτων (ανατολή->δύση).
[Ανατολη εξ ύψους!!!]

«έως ελθών έστη επάνω ού ην το παιδίον» (ο αστήρ πήγε και στάθηκε επάνω από το σπήλαιο ή τέλος πάντων ακριβώς επάνω από εκεί που ήταν το Θείο Βρέφος. Καί εκινείτο, λοιπόν, καί σημάδευε κάποιον συγκεκριμένο τόπο, στην συγκεκριμένη περιοχή στην επιφάνεια της Γης – όχι από πολύ ψηλά!)
Το δεύτερο συμπερασμα:
Ο αστήρ δεν ήταν φυσικό αστρικό αντικείμενο από τα γνωστά, ούτε κάπου έξω από την ατμόσφαιρά μας. Ούτε Κομήτης, λοιπόν, ούτε Σουπερνόβα, ούτε Σύνοδος πλανητών. ΄Ηταν ένα είδος ΑΤΙΑ, (: όπου το αρκτικόλεξο μπορεί να σημαίνει: Αγνώστου Τάγματος Ιερουργών Αρχάγγελος) το οποίο ήταν ορατό σε κάποιους. Πάντως όσοι το είδαν αγαλλίασαν!

« ιδόντες δε τον αστέρα εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα….» (Όχι ορώντεςεχαίροντο: οι δύο αόριστοι ρηματικοί τύποι ιδόντες και εχάρησαν σχεδόν μας ξεκουφαίνουν με το ΣΤΙΓΜΙΑΙΟ ποιόν ενεργείας του χρόνου των ρημάτων τους. Ίδιας έντασης φαίνεται να έχει το αίσθημα που μας υποβάλλουν οι τέσσερεις λέξεις « εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα».
Προφανώς η πνευματική χαρά που κρύβουν οι ουρανομήκεις ζητωκραυγές των πιστών Μάγων είναι δυνατόν να συστοιχεί με εκείνη των εκάστοτε ευσεβών προσκυνητών κάθε Άγιας Νύχτας Χριστουγέννων!

Υστερόγραφη (γραμματικο-ετυμολογική) παρένθεσι πρό του τελικού συμπεράσματος:

Αστήρ < α (στερ.) + ίστημι = κάτι που δεν στέκεται, το κινούμενο Το στοιχείο της κίνησις χαρακτηριστικό ζωής. (και της εν ουρανοίς Παρουσίας = Ο Ών);
Έστη γ΄ εν. Αορ. Β΄ του ίστημι στάθηκε : γεννήθηκε (ο απείρως κινούμενος και αφράστως υπάρχων);

(Λογοτεχνίζον) ΕΠΙΜΥΘΙΟΝ:

Το κινούν όντως ΟΝ, ακίνητον . Ο (απείρως υπέρ το φώς) κινούμενος, έστη. Μέσα στον χωροχρόνο μας. Έστω για λίγο!
Κι εμείς, επι γής :
-Ακίνητοι!
Έστω για λίγο.
- Ψηλά τα χέρια!
Στώμεν καλώς!
Αυτός ο ΑΣΤΗΡ αναγραμματίζει το Α με το Ω και εν ονόματι της ΤΡΙΑδοΣ γεννάται ΣΩΤΗΡ! Όδε ΕΣΤΙΝ η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή.
Αυτός, ρητώς, εις παντα χρόνον ιστορικόν μπορεί να προάγει ημάς.

Κατά το ρηθέν:
- Ας χαρούμε χαράν μεγάλην σφόδρα!!!"

Α. Σ.
24 ΔΕΚ 2008 μ.Χ.

Άσωμεν: ΔΕΥΤΕ ΙΔΩΜΕΝ ...

Πέμπτη 25 Δεκεμβρίου 2008

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΑΣΤΡΟ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ (: του Αντώνη ΑΝΤΩΝΙΟΥ). LA VERA STELLA DEL NATALE (saggio del Dr Antonios ANTONIOU) The Real Star of Bethleem

Τον Δόκτορα Αντώνη Αντωνίου, παλιό γνώριμο στην Χαλκίδα,
είχαμε την ευκαιρία να συναντήσουμε επανειλημμένα το τελευταίο διάστημα και μάλιστα κατά την πρόσφατη δημόσια εκδήλωσι στο Δημοτικό Θέατρο, όπου ο ίδιος, ως κύριος ομιλητής παρουσίασε σε πολυπληθές ακροατήριο το επίκαιρο θέμα «Το αστέρι των Χριστουγέννων» από επιστημονική σκοπιά.
Ενθουσιασμένοι από αυτήν την ομιλία του, τον παρακαλέσαμε να μας επιτρέψη μια δημοσιοποίησι των βασικών σημείων της διάλεξής του στο Ιστολόγιο. Ο εξαίρετος επιστήμονας και φίλος, όχι μόνο ανταποκρίθηκε θετικά στο αίτημα, αλλά μάς επιφύλαξε (καθ’ υπερβολήν καταδεκτικότητας και ως δώρον Χριστουγέννων) την έκπληξι να μας αποστείλη ΟΛΟΚΛΗΡΗ την υπο μορφήν δοκιμίου ΕΙΣΗΓΗΣΙ του!
Τον ευχαριστούμε και δημοσίως για την μεγάλη τιμή.

Από αυτό το κείμενο για το θέμα του μυστηριώδους αστέρος που είδαν οι Μάγοι κατά την Γέννησι του Ιησού Χριστού επιλέξαμε τα κυριότερα σημεία και τα αναδημοσιεύουμε στην παρούσα ανάρτησι.
Ο Δόκτωρ Αντωνίου αφού παρουσιάση ιστορικά το ζήτημα, ξεκινώντας από την πηγή της ευαγγελικής περικοπής, αναφέρεται στις κατά καιρούς προσπάθειες ερμηνείας του φαινομένου. Εντυπωσιάζει το γεγονός ότι με την έξοδο από τον μεσαίωνα οι Πάπες, αυτόκλητοι αρχηγοί της χριστιανικής Εκκλησίας στην Δύσι, από την μια εμπιστεύονται αστρολόγους σαν τον Λουκά Γκουάρικο, τον Mάριο Aλτέριο (Alterius) και τον Iερώνυμο Kαρντάνο (Geronimo Cardano), κι από την άλλη -υπο το πνεύμα της αριστοτελικής λογικής - επιστρατεύουν και αστρονόμους σαν τον Tύχωνα Mπραχέ (Tycho Brachè) και τον Ιωάννη Kέπλερ (Johannes Keρpler, για να ερμηνευθή επιστημονικά το γεγονός.
Επ’ αυτού ο κ. Αντωνίου, αναφερόμενος με πιστότητα στην κατά της ορθολογικής ερμηνείας σωτηριολογικών ζητημάτων στάσι της Ορθόδοξης εκκλησιαστικής μας Παράδοσης, συμπεραίνει πως « γι’ αυτόν τον λόγο δεν υπήρχαν προτάσεις για τη φύση του άστρου της Bηθλεέμ από παλαιότερους Oρθοδόξους αστρονόμους».
Στην συνέχεια συνοψίζει το ζήτημα όπως έχει υπο την αστρονομική του διάστασι, παρουσιάζοντας τα τέσσερα «πιθανά σενάρια ερμηνείας του Άστρου της Βηθλεέμ ως φυσικού φαινομένου» .
Πολύ ενδιαφέρουσα κρίνουμε, την «προσωπική άποψη» την οποία με επιστημονική εντιμότητα (όπως μπορείτε να διαπιστώσετε) καταθέτει ο συγγραφέας ο οποίος απορρίπτοντας τις επιστημονικές «ερμηνείες» κρίνει τις προταθείσες αστρονομικές επεξηγήσεις ως μή ικανοποιητικές, καταφάσκει στην υπερβατική φύσι του φαινομένου και ατενίζει το άστρο της Γέννησης, ως σημείον, μεταφυσικά και σύμβολικά αναγγελτικό, το οποίο διαυγάζει το κορυφαίο γεγονός της Θείας Ενανθρώπισης με το πνευματικό του φώς.
Α. Σ.

ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ (: επιστημονικό δοκίμιο του Αντώνη ΑΝΤΩΝΙΟΥ)
Το πραγματικό άστρο της Βηθλεέμ

Κάθε χρόνο που η ανθρωπότητα γιορτάζει τη Γέννηση του Θεανθρώπου, αναζωπυρώνεται το ενδιαφέρον του κοινού για εκείνο το άστρο που οδήγησε τους σοφούς μάγους της Ανατολής στην ταπεινή φάτνη που γεννήθηκε ο Σωτήρας του κόσμου.
Όμως το περίφημο άστρο της Bηθλεέμ φαίνεται πως 2.000 χρόνια περίπου μετά την αναφορά της εμφάνισής του, κρατεί ακόμα αρκετά καλά τα μυστικά του.

Είναι γεγονός ότι η διεθνής βιβλιογραφία έχει κατακλυστεί από χιλιάδες άρθρα και εκατοντάδες βιβλία, που –καθένα με τον τρόπο του– παρουσιάζει τη δική του εκδοχή και παρέχει τις δικές του πληροφορίες γι’ αυτό το δυναμικό σύμβολο των Xριστουγέννων. Eκ των πραγμάτων λοιπόν, σήμερα υπάρχει ένα μεγάλο πλήθος αναφορών, που μας δίνει τη δυνατότητα μιας αρκετά σοβαρής συλλογής θέσεων και απόψεων, τουλάχιστον όσον αφορά το γενικότερο επιστημονικό κύρος τους.
Στην Καινή Διαθήκη, η ύπαρξη του Άστρου αναφέρεται από τον Ευαγγελιστή Ματθαίο στο γνωστό ευαγγελικό ανάγνωσμα (Ματθ. β΄, 1-12), που ακούμε στη Χριστουγεννιάτικη Θεία Λειτουργία: «Του δε Ιησού γεννηθέντος εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας εν ημέραις Ηρώδου του βασιλέως, ιδού μάγοι από ανατολών παρεγένοντο εις Ιεροσόλυμα λέγοντες: πού εστίν ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; είδομεν γαρ αυτού τον αστέρα εν τη ανατολή και ήλθομεν προσκυνήσαι αυτώ … Τότε ο Ηρώδης λάθρα καλέσας τους μάγους ηκρίβωσεν παρ’ αυτών τον χρόνον του φαινομένου αστέρος…. οι δε ακούσαντες του βασιλέως επορεύθησαν και ιδού ο αστήρ ον είδον εν τη ανατολή προήγεν αυτούς, εως ελθών έστη επάνω ού ην το παδίον. ιδόντες δε τον αστέρα εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα….»
Αυτή ακριβώς η περικοπή ήταν εκείνη που προκάλεσε και προκαλεί μεγάλη διαμάχη για τη φύση του φαινομένου εδώ και εκατοντάδες χρόνια.

Οι προσπάθειες ερμηνείας του φαινομένου και η δογματική σκοπιμότητα.

Το άστρο της Βηθλεέμ θεωρήθηκε ως αστρονομικό πρόβλημα από τους ορθολογιστές θεολόγους της Δύσης, κατά τον 16ο αιώνα και μετά, όταν θέλησαν με επιστημονικοφανή τρόπο να αποδείξουν την ύπαρξη του. Γι’ αυτούς η εμφάνιση του άστρου της Bηθλεέμ, συνδυαζόμενη με το γενικό αστρολογικό (αστρολογικό και όχι αστρονομικό) πλαίσιο της εποχής, ήταν η ικανή και αναγκαία συνθήκη που θα απεδείκνυε περίτρανα την ιστορική ύπαρξη του Iησού Χριστού.

(…)
Εδώ θα πρέπει να σημειώσουμε την τεράστια διαφορά μεταξύ της νηπτικής Θεολογίας τα Ανατολής και της «ιδεολογικοποιημένης Θεολογίας» της Δύσης.

Για την Ορθοδοξία, στην οποία δεν υπάρχει ανάγκη επιβεβαίωσης της Γέννησης και γενικότερα της ιστορικότητας του προσώπου του Θεανθρώπου, το Άστρο της Bηθλεέμ είναι ένα καθαρά υπερβατικό γεγονός που εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο της ενσάρκωσης επί της Γης του Yιού και Λόγου του Θεού.
Εκφραζόμενη επομένως η Ορθοδοξία μέσω των θέσεων του Αγίου Iωάννου του Xρυσοστόμου (σύμφωνα με τον οποίο το εν λόγω Άστρο ήταν Άγγελος Κυρίου), δεν θεωρεί κατ’ ουδένα τρόπο το άστρο της Bηθλεέμ ως αστρονομικό ζήτημα. Συνεπώς δεν εξετάζεται καθόλου κάτω απ’ αυτό το πρίσμα, αφού η μελέτη του ξεφεύγει από τα όρια της σημερινής γήινης επιστήμης.(…)

Τα πιθανά σενάρια ερμηνείας του Άστρου της Βηθλεέμ ως φυσικού φαινομένου.

Όπως ήδη αναφέρθηκε, με την επιστημονική επανάσταση του 16ου αιώνα οι επιστήμονες προσπάθησαν να συνδυάσουν διάφορα αστρονομικά φαινόμενα με την Καινή Διαθήκη δίνοντας μια επιστημονική διάσταση στο θέμα. Κατά καιρούς διατυπώθηκαν διάφορες προτάσεις που φιλοδοξούν να ερμηνεύσουν το θέμα.

Οι κυριότερες από αυτές είναι:

1. Ο Αστέρας ήταν ένας κομήτης.

Ο εντυπωσιακός κομήτης Hale - Bopp που μας επισκέφθηκε το 1997. Ο σχηματισμός της ουράς του είναι αποτέλεσμα της επίδρασης της πίεσης της ηλιακής ακτινοβολίας καθώς αυτός πλησιάζει τον Ήλιο
2. Ο Αστέρας ήταν ένας «καινοφανής αστέρας» (nova) ή «υπερκαινοφανής αστέρας» (supernova).

Ο «υπερκαινοφανής» 1987Α που παρατηρήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 1987 στον γειτονικό μας γαλαξία του Μεγάλου Νέφους του Μαγελάνου, που βρίσκεται σε απόσταση 170 000 χιλιάδες έτη φωτός και που ήταν ορατός από το νότιο ημισφαίριο. Στο αριστερό μέρος της εικόνας το βέλος δείχνει το άστρο πριν την έκρηξη και στο δεξιό απεικονίζεται το άστρο κατά την έκρηξη.
3. O Αστέρας ήταν μια μεγάλη τριπλή σύνοδος των πλανητών Δία, Κρόνου και Άρη.

Στην εικόνα ο περίφημος αστρονόμος Γιοχάνες Kέπλερ (1571-1630), μαθητής του Δανού αστρονόμου Tύχωνα Mπραχέ και θεμελιωτής της Ουράνιας Μηχανικής, παρατήρησε το 1604 ένα εντυπωσιακό ουράνιο φαινόμενο. Mια σύνοδο των πλανητών Δία, Άρη και Kρόνου, που τον οδήγησε σε μια δική του επιστημονική εξήγηση για το περίφημο «Άστρο της Bηθλεέμ».
.
4. Ο Αστέρας ήταν ένα μετεωρολογικό φαινόμενο
Δεν είναι σπάνιο να παρατηρηθεί ένας πλανήτης να «σταματά» την κανονική του πορεία και να οπισθοδρομεί. Το φαινόμενο παραξένευε και βασάνιζε τους παλαιούς. Σήμερα ξέρουμε την απάντηση: καθώς η Γη περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο, έρχεται πολλές φορές στη θέση να προσπεράσει έναν από τους εξωτερικούς πλανήτες και τότε ο πλανήτης αυτός μοιάζει να κινείται προς τα πίσω, όπως όταν ένα αυτοκίνητο προσπερνάει κάποιο άλλο εν κινήσει. Στην εικόνα, η φαινόμενη ανάδρομη κίνηση του πλανήτη Δία, όπως γίνεται αντιληπτή από τη Γη.
(...)


Τι ήταν λοιπόν το Άστρο της Βηθλεέμ; Μια προσωπική άποψη.

Από τη μελέτη των περικοπών που αναφέρονται στο άστρο της Bηθλεέμ, μπορούμε να οδηγηθούμε στις επόμενες επισημάνσεις:
α. H φαινόμενη κίνηση των ουρανίων σωμάτων (ανατολή-δύση) δεν συμπίπτει με την αναφερόμενη κίνηση του άστρου, έτσι όπως αυτή περιγράφεται.
β. H φαινόμενη λαμπρότητα του αστέρα, όπως γράφεται στα λεγόμενα απόκρυφα κείμενα, σκίαζε ακόμα και το φως του Ήλιου. Όμως κανείς άλλος εκτός των Mάγων δεν το είχε αντιληφθεί.
γ. Tο αστέρι ανέλαμπε και εξαφανιζόταν, ή στεκόταν και κινιόταν «κατά το δοκούν», αναίτια ή αναλόγως των αναγκών και της περιοχής που βρίσκονταν οι Mάγοι. Ένα αστρονομικό αντικείμενο δεν μπορεί κατ’ ουδένα τρόπο να παρουσιάζει μια τέτοια είδους συμπεριφορά.
δ. Tο αστέρι έδειξε ένα συγκεκριμένο μικρό τόπο όπου γεννήθηκε ο Iησούς Χριστός. Ένα αστρονομικό αντικείμενο, όμως, λόγω της μακρινής απόστασης στην οποία βρίσκεται, δεν μπορεί να υποδείξει κάποιο συγκεκριμένο τόπο στην επιφάνεια της Γης, παρά μόνο κατεύθυνση (προσανατολισμό). Προκειμένου να υποδειχθεί ένα ορισμένο γήινο σημείο, θα πρέπει το αντικείμενο να δημιουργηθεί στα πολύ χαμηλά στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας, γεγονός αδύνατον, για ένα αστρονομικό αντικείμενο.
Mετά απ’ όλες τις προηγούμενες γενικές σκέψεις και επισημάνσεις θα θέλαμε να καταθέσουμε τις επόμενες προσωπικές θέσεις και απόψεις μας:
1. Θα πρέπει κάποιος να μην έχει ακόμη και τις πλέον στοιχειώδεις γνώσεις Αστρονομίας, για να διατυπώσει την άποψη ότι το «άστρο της Bηθλεέμ», το περιγραφόμενο στο κατά Mατθαίον Eυαγγέλιο, αποτελεί ένα αστρονομικό αντικείμενο. Mια τέτοια γνώμη θα μπορούσε να διατυπωθεί μόνο από αστρονόμους των οποίων η επιστημονική οξυδέρκεια έχει αμβλυνθεί από άλλα συναισθήματα, όπως το φανατισμό, την κοινωνική σκοπιμότητα ή την ανθρώπινη φιλοδοξία κ.λ.π.
2. Το άστρο της Bηθλεέμ δε θα μπορούσε με κανένα τρόπο να είναι, από όσα μέχρι σήμερα γνωρίζουμε, ένα από τα γνωστά ατμοσφαιρικά φαινόμενα. Τέτοιας έκτασης, διάρκειας και ιδιοτήτων μετεωρολογικά φαινόμενα, που να εξηγούν τη φύση και τις κινήσεις του άστρου της Bηθλεέμ, κατά τη γνώμη μας, δεν έχουν παρατηρηθεί μέχρι σήμερα, ούτε γνωρίζουμε κάποιους φυσικούς παράγοντες ή μηχανισμούς, οι οποίοι να μπορούν να τα δημιουργήσουν.
2. Αρνούμαστε, για ένα φαινόμενο όπως ο αστέρας της Bηθλεέμ, να μπούμε στη λογική κατασκευής προσωπικών σεναρίων και τη διατύπωση κάποιων απόψεων που ως στόχο τους θα είχαν, όχι τη διερεύνηση της αλήθειας, αλλά την ψευδοεπιβεβαίωση προσωπικών μεταφυσικών ή κοινωνικών δογμάτων, καθώς και την εξυπηρέτηση προσωπικών τακτικών μεθοδεύσεων και επιδιώξεων.
Θα ήταν, επομένως, πιο τίμιο επιστημονικά, να δεχθούμε την άποψη ότι φαινόμενα όπως το άστρο της Bηθλεέμ, κινούνται εντός των πλαισίων του γενικότερου φυσικού νόμου, πιθανότατα όμως έξω από το σύστημα της μέχρι σήμερα γνωστής στον άνθρωπο επιστημονικής γνώσης. Υπό την έννοια αυτή, περιγράφοντας το άστρο της Γέννησης, μπορούμε να δεχθούμε τους όρους υπερβατικό και μεταφυσικό, ως προς τη φύση του.

Κάποιες τελικές σκέψεις

Είναι λοιπόν σίγουρο ότι η επιστήμη δεν μπορεί να απαντήσει, ίσως προς το παρόν, με βεβαιότητα. Καμία από τις αστρονομικές επεξηγήσεις, όπως αναφέραμε προηγουμένως δεν ικανοποιεί πλήρως. Μάλλον τείνουν να αποφανθούν για το τι δεν ήταν παρά για το τι ήταν.
Είναι όμως προφανές ότι ο Ευαγγελιστής Ματθαίος δεν είχε την πρόθεση να καταγράψει κάποιο αστρονομικό φαινόμενο, αλλά μάλλον να τονίσει το χαρμόσυνο γεγονός της ενανθρώπισης του ίδιου του Θεού. Άλλωστε στα πλαίσια της προσπάθειας της θέωσης του ανθρώπου ίσως να μην έχει ιδιαίτερη σημασία η επιστημονική προσέγγιση για το τι ήταν το συγκεκριμένο άστρο.
Εξάλλου το χαρμόσυνο άγγελμα της Γέννησης του Χριστού το εξήγγειλαν και εξακολουθούν να το εξαγγέλλουν τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια άστρα του ουρανού. Γεννάται όμως το ερώτημα. Υπάρχουν όμως σήμερα Μάγοι μεταξύ των ανθρώπων;

Αντώνιος Αναστ. Αντωνίου
Δρ. Αστροφυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών,
Μαθηματικός