Ένα επίκαιρο μονόστιχο απόφθεγμα του Μενάνδρου (για την υγεία). Un “monostico” di grandissima attualità; dalle “Gnomai” di Menandro sulla salute. .

 

Ως συνηθίζεται, έτσι και εχθές στην ονομαστική εορτή του διαχειριστού, κοινός τόπος των περισσοτέρων ευχετηρίων μηνυμάτων ήταν - και σωστά- η ευχή για υγεία. Με δεδομένη την περίεργη συγκυρία ο υποφαινόμενος να βρίσκεται μια τέτοια μέρα (όπως του συνέβη και κατά την μέρα των γενεθλίων του?!) σε χώρο Νοσοκομείου, [όπου τώρα νοσηλεύεται αγαπημένο του πρόσωπο], η ευχή – ΟΙ ΕΥΧΕΣ ΣΑΣ- είναι επίκαιρη/-ες όσο ποτέ!   

{Μαζί με τις ευχαριστίες μου προς όλους όσους έστειλαν ποικιλοτρόπως τις σχετικές ευχές τους η σημερινή ανάρτησι.}

........................................................

ΑΡΧΑΙΑ:

ΟΥΚ ΕΣΘ ΥΓΕΙΑΣ ΚΡΕΙΤΤΟΝ ΟΥΔΕΝ ΕΝ ΒΙΩι

«Οὐκ ἔσθ' ὑγιείας κρεῖττον οὐδὲν ἐν βίῳ»

ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ,  Μονόστιχον  408

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΑ:

=  Κανένα μεγαλύτερο αγαθό στην ζωή, από την υγεία!

 

ΛΑΤΙΝΙΚΑ:

Επισυνάπτω και μία λατινική μετάφρασι του μονοστίχου:

 Nil sanitate vita habet beatius

 

ΣΕ ΔΙΣΤΙΧΟ: 

Ωραιότατα προβάλλεται το εν λόγω απόφθεγμα και στο …δίστιχο της φωτογραφίας, όπου στο μενάνδρειο μονόστιχο προστέθηκε (έτσι ώστε να αποτελέσει τώρα κάτι σαν  δίστιχο) η αναφορά στον «νού», στην πνευματική-ψυχική διάστασι, δηλαδή, της υγείας! Εύλογος, και λίαν απαραίτητη συμπλήρωσις!!

Ας έχωμεν, λοιπόν, όλοι συν Θεώ την ΥΓΕΙΑ μας! Σωματική και πνευματική!

 

 

 

Καλωσόρισμα του Νέου Έτους 2021, με δύο «Γνώμες» του Πούβλιου (ή Πουβλίλιου) Σύρου και τις Ευχές του Σελλενίδη. Auguri per l’ Anno Nuovo 2021 con due “Sententiae” di Publilio Siro ( su Tempo, Pace, Guerra e Vittoria) e un distico di Sellenidis.

 

O Πουβλίλιος (το "Πούβλιος" είναι ήδη προταθέν από τον Πλανούδη) Σύρος, (λατινιστί Publius ή Publilius Syrus) είναι Λατίνος δραματουργός συγγραφέας που έζησε κατα τον 1ο π.Χ.  αιώνα. Γνωστός στην εποχή του για τους Μίμους του, αλλά έμεινε άσβεστη η φήμη του στους μεταγενέστερους αιώνες από τις επτακόσιες περίπου «Γνώμες» του.  Οι ξενόγλωσσες Γουικιπαίδειες σ’αυτά τα λίγα που γράφουν για αυτόν, δεν λέν κουβέντα για τυχόν ελληνικές επιρροές, αλλά εγώ δεν ξεγελιέμαι.  Ούτε από το Publius ή Publilius, αφού ως απελευθερωθείς πρώην δούλος πήρε το όνομα του αφεντικού του, ούτε από το  «Σύρος», αφού είναι γνωστό ότι γεννήθηκε στην ελληνικώτατη Αντιόχεια!  Απο την άλλη κι εσείς οι φίλοι του Ιστολογίου θα έχετε υπ’όψιν σας τις περίφημες μονόστιχες «Γνώμες» του Μενάνδρου, ο οποίος θα κάλυπτε (καί σ’αυτό το είδος και στην Αττική Κωμωδία) με την βαριά σκιά του, απ’αρχής μέχρι τέλους τον ελληνορρωμαϊκό κόσμο…

 Από τις πολύ ενδιαφέρουσες μονόστιχες «Γνώμες» του Πουβλίλιου Σύρου, διάλεξα δύο. Κάτι λένε για τον Χρόνο, για την Ειρήνη, τον Πόλεμο και την Νίκη!

 (Δύο από τις 700, οπότε μάλλον, juvante Deo, θα επανέλθω)

Όσο για το δίστιχο του Σελλενίδη, αυτό είναι ευχετήριο, αλλά σε συντονισμό αριθμοσοφίας…

''''''''''''''''''''''''''''''''''

Α. PUBLILIUS SYRUS (85 – 43 BC) : Two moral sayings (Sentences)

 1.

Prospicere in pace oportet, quod bellum juvet.

2.

Diu adparandum est bellum, ut vincas celerius.

 

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ:

I.

prospicere (ρ.) = προορώ, προμηθεύομαι, φροντίζω

juvare (ρ.) = βοηθώ, συνεργώ, οφελώ

II.

diu (επιρρ,) = επι μακρόν, πολύ χρόνο, για πολύ

adparare (ρ.) = παρασκευάζω

celerius ( ή και : celere ) επίρρ. = ταχέως, θάττον

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΙ:

 1

Βρές εγκαίρως στην ειρήνη, τα χρειώδη του πολέμου.

                                                                                                          (Σελλενίδης)

 

2

«Νίκη ταχεία δεί παρασκευής μακράς»

                                                                         (Πλανούδης)

Μακρόχρονη ἡ οργάνωσι, ταχύτερη ἡ νίκη!

                                                                               (Σελλενίδης)

 B. ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ ΤΟ ΕΥΧΕΤΗΡΙΟΝ ΔΙΣΤΙΧΟΝ

 

ΑΡΙΘΜΟΣΟΦΙΑ

Καλοχρονιάτικές ευχές ζητήσατ’ απο ’μένα;

Τριπλό το ἱερό ἑπτά μας κάνει Εικοσιένα!!

 

Αλέξανδρος Σελλενίδης 

 

 

 

Επιλέγοντας 24 γνώμες του Μενάνδρου απο το Α έως το Ω (Ο Σελλενίδης στον Προβελλέγιο ως ...Αλφαβητάρι Φιλίας !). Raccogliendo 24 aforismi dalle “Gnomai” di Menandro; a forma di acrostico alfabetico in onore di D. Proveleggios (tradotte in neogreco da Alex. Sellenidis)

Του Αγίου Νικολάου σήμερα και ίσως αυτό να αποτελεί ικανό συνειρμό πίσω απο την σημερινή ανάρτησι. Ο υποφαινόμενος επέλεξε 24 γνωμικά απο το γνωστό κείμενο “Γνώμαι Μονόστιχοι” του Μενάνδρου και συνοδεύοντας το αρχαίο κείμενο με έμμετρη νεοελληνική “μετάφρασι” τα αφιερώνει στον Δημήτρη Προβελέγγιο.
Ο Δημήτρης, εκ του πάλαι ποτέ ενεργού κύκλου του Νεανικού Κέντρου του Αγίου Νικολάου Οδού Αχαρνών στην Αθήνα, είναι ένας από τους τρείς αρχικούς διαχειριστές του ιστολογίου, και αυτό είναι γνωστό, αλλά όσο κι αν παραμένει λόγω υιϊκού καθήκοντος κάπως ανενεργός, και κάπως στο ημίφως, έχει ο ίδιος εκ των πραγμάτων αποδειχθή ως ο φανατικότερος θαυμαστής (μπορεί και … ο μοναδικός) του Σελλενίδη! Κατόπιν τούτου γίνεται απολύτως κατανοητή η σημερινή αφιέρωσι του υπογράφοντος την "έμμετρη απόδοσι στην νεοελληνική" στιχοπλόκου προς το πρόσωπό του!
Όσο για τα Αλφαβητάρια, εκτός των άλλων, είναι και παλιά ποιητική και συνήθως λαϊκή συνήθεια με στιχουργήματα παιχνιωδώς δομημένα πάνω σε αλφαβητική ακροστιχίδα.
Είπαμε: το πρωτότυπο κείμενο (και η σύλληψι) είναι του Μενάνδρου (για το φιλολογικό ζήτημα της γνησιότητας ίσως γράψουμε άλλη φορά), η έμμετρη απόδοσι του Αλ. Σελλενίδη.

ΕΝΑ ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΑΝΘΟΛΟΓΗΜΕΝΟ 

ΑΠΟ ΤΙΣ ΓΝΩΜΕΣ ΤΟΥ ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ

Αγάπης δε ουδέν μείζον ούτε ίσον εστί.

Της Αγάπης πιο μεγάλο, ούτε ίσιο θα βρεθή!

Βροτοῖς ἅπασιν ἡ συνείδησις θεός.
Θεός είν΄ η συνείδησι σε όλους τους ανθρώπους.

Γέρων γενόμενος μὴ γάμει νεωτέραν.

Σαν φτάσεις στα γεράματα μή νυμφευθής πιο νέα.

Διπλῶς ὁρῶσιν οἱ μαθόντες γράμματα.

Όσοι μαθαίνουν γράμματα, διπλά μπορούν να βλέπουν.

Ἐπιλανθάνονται πάντες οἱ παθόντες εὖ.

Και πιο ξεχνάνε εύκολα, όσοι ευεργετιούνται.

Ζῆθι προσεχόντως ὡς μακρὰν ἐγγὺς βλέπων.

Να ζής εσύ προσέχοντας τα μακρυνά κοντά σου.

Ἤθους δὲ βάσανός ἐστιν ἀνθρώποις χρόνος.

Ο χρόνος για το ήθος μας είναι λυδία λίθος.

Θεὸς πέφυκεν, ὅστις οὐδὲν δρᾷ κακόν.

Ο Θεός υπάρχει πάντα και ποτέ κακό δεν κάνει.

Ἱκανῶς βιώσεις γηροβοσκῶν τοὺς γονεῖς.

Άξια και καλά θα ζήσης, αν γονείς γηροκομάς.

Κρίνει φίλους ὁ καιρός, ὡς χρυσὸν τὸ πῦρ.

Τον φίλο δείχνει ο καιρός, σαν τον χρυσό η φλόγα.

Λύπης ἰατρός ἐστιν ἀνθρώποις λόγος.

Τα λόγια της παρηγοριάς είναι γιατρός της λύπης.

Μή μοι γένοιθ᾽ ἃ βούλομ᾽, ἀλλ᾽ ἃ συμφέρει.

Ό,τι ποθώ ας μή μου ‘ρθή,  μονάχα το καλό μου!

Νόμιζε πάντα κοινὰ τῶν φίλων βάρη.

Να θεωρείς μισά μισά τα βάρητα των φίλων.

Ξένος ὢν ἀκολούθει τοῖς ἐπιχωρίοις νόμοις.

Σαν πού ‘σαι ξένος, να ακλουθάς τα έθιμα των ντόπιων.

Ὁ σοφὸς ἐν αὑτῷ περιφέρει τὴν οὐσίαν.

Ο σοφός μαζί του πάντα έχει την αβασταγή του.

Πολλοὶ μαθηταὶ κρείττονες διδασκάλων.

Πολλοί υπάρχουν μαθητές πιο πάν' απο δασκάλους.

Ῥῆμα παρὰ καιρὸν ῥηθὲν ἀνατρέπει βίον.

Λόγος παράκαιρος, ζωή ολάκαιρη τουμπάρει

Σέβου τὸ θεῖον, μὴ ἐξετάζων πῶς ἔχει.

Τα θεία να τα σέβεσαι, γιατί και πώς μην ψάχνεις.

Τὸ ψεῦδος ὠχύρωκεν τὴν πονηρίαν.

Το ψέμα είναι οχυρό τρανό της πανουργίας..

Ὑπὲρ εὐσεβείας καὶ λάλει καὶ μάνθανε.

Για το σέβας του Θεού, να μιλάς και να μαθαίνεις.

Φῶς ἐστι τῷ νῷ πρὸς θεὸν βλέπειν ἀεί.

Το να θωρείς προς τον Θεό, είναι ένα φώς στον νού σου.

Χρηστὸς πονηροῖς οὐ τιτρώσκεται λόγοις.
Δεν τον τρυπάνε τον καλό τα πονηρά τα λόγια.

Ψυχῆς ἐπιμέλου τῆς σεαυτοῦ καθὰ δύνῃ.

Επιμελώς, όσο μπορείς, φρόντιζε την ψυχή σου.

Ὡς μέγα τὸ μικρόν ἐστιν ἐν καιρῷ δοθέν.

Τ’ ολίγον μέγα φαίνεται, σαν τό ‘χεις στον καιρό του!

Έμμετρη απόδοσι στην νεοελληνική: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ