Ένα ποίημα για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης και τους Πρόσφυγες. La poesia “Nessuna voce” di Teodoro Dorros (1930) come dedica ai Profugi e alla Giornata Mondiale di Poesia. A poem by Theodoros Dorros; as a tribute for the World Poetry Day and the refuges.

Αφού ο εφετινός ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης σχεδιάστηκε να αναδείξη το προσφυγικό θέμα, ας αφιερώσουμε κι εμείς εδώ στον "Νέο Παλαμήδη" ένα ποίημα, καταλλήλως επιλεγμένο, ενός από τους πρωτοπόρους ποιητές του νεοελληνικού μοντερνισμού –ή κατά πολλούς και του υπερρεαλισμού—του Θεόδωρου Ντόρρου (1895 - 1954).
Για αυτόν τον ιδιόρρυθμο και παράδοξο Ελληνοαμερικανό τής μιας και μόνης ποιητικής συλλογής, ίσως μας δοθή η ευκαιρία να επανέλθουμε.

.......................................






Καμιά φωνή


Δέ με χωρούν οι τόποι σας.
Ούτ’ οι χαρές σας ούτ’ ο πόνος μου.
Δέν είναι δυνατό μου να ζώ κάθε στιγμή ο ίσιος σας.
Σας θάβω και με θάβετε.
Κι η ασχήμια του πεθαμού σας λυπητερότερη απ’ το
θάνατο.
Κουβέντες μόνο
απ’ τα ψηλώματα του νού.
Τέτοιες, που σβήνουν κάθε «πιο αληθινό»'
με στεναγμούς υπομονής,
και μ’ ομορφιές ελπίδας του αδύνατου.
Πάντα το άγνωστο, η μοίρα και το μέλλον.
Με διώχνει από παντού ο ξαφνιασμός μου:
Γιατί, δε φώναξα μονάχος, δυνατά, ποτές μου.
Και σε κανένα μπρός.
Κι ούτε ποτές μου θα φωνάξω,
σαν τρελός,
με φλέβες φουσκωμένες.
Κι άλλος κανείς.
Φωνή της ανθρωπιάς,
κείνης που βγαίνει καυτερή ως το πετσί,
και που παγώνει κάθε ψέμμα ζεστασιάς,
ακόμα δεν ακούστηκε.
Μόνο να πεί:
“Σταθείτε και σωπάστε.
Ξεχάστε τις αντίζωες του πίθηκου αξίες.
Πάψτε ζητώντας τα μεγάλα της ζωής
και τα δικά σας
στων αλλονών το μικρανθρώπισμα,
στις κυριότητες του νυσταγμού σας.
Γινήτε λίγοι.
Πολύ λίγοι για νά’ στε ζωντανοί.'
Κεί πού ‘στε μαζεμένοι, η ανθρωπιά ντροπή.
Και βάρβαρη η δική μου
όταν μου λείπει η συφορά σας.
Δέ με χωρούν οι τόποι σας. Δέν ξέρω πού να ζήσω.

Θ. Ντόρρος,  «Στου γλυτωμού το χάζι», Παρίσι, 1930

 

Το Floating του Klaus Schulze με παρασκακιστικό σχολιασμό. Il brano "Floating" di Klaus Schulze e curiosita' ...

Η συμπάθεια του κύριου διαχειριστή του παρόντος ιστολογίου στον σουρρεαλισμό και στην ηλεκτρονική μουσική είναι δεδομένη, επομένως δεν πρέπει να εκπλήξη κανέναν επισκέπτη μας το οτι επιλέξαμε να φιλοξενήσουμε το παρακάτω μουσικό βιντεάκι απ' το “Γιουτιούμπι” . Ο άγνωστος σε εμάς δημιουργός του έχει ως οπτικό υλικό χρησιμοποιήση δεκάδες ζωγραφικούς πίνακες με σουρεάλ θέματα, τα οποία θεώρησε κατάλληλα για την μουσική επένδυσι, που δεν είναι άλλο παρα ένα κομμάτι ηλεκτρονικής μουσικής του (γνωστού μας απο τους Tangerine Dream) Klaus Schulze.
Η φιλοξενία και αναδημοσίευσι του 'βίντεου' δεν σημαίνει την εκ μέρους μας απόλυτη ταύτησι με τις ιδεοαισθητικές προτάσεις/προτιμήσεις του, αφού και στους ζωγραφικούς πίνακες δεν είναι δυνατόν να επαινέσουμε όλα τα επιλεγμένα έργα {εδώ να διευκρινήσουμε -κι ας μην είμαστε ειδικοί- οτι έχοντας κοινό υπόβαθρο την φαντασία, οι ζωγραφικοί πίνακες είναι φυσικό να διαφέρουν ως προς την τεχνοτροπία: σε πολλά λχ απο αυτά τα έργα είναι φανερή η ψυχεδέλεια}, και απο την πλευρά του Γερμανού συνθέτη, αυτό το έργο του δεν είναι μέσα στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεών μας.
Ο Κλάους Σούλτζε με άλλες του συνθέσεις μας έχει μαγέψη, αλλά αυτή την συζήτησι μπορεί να την συνεχίσουμε σε προσεχή ανάρτησι.
Το βίντεο:
Klaus Schulze Floating [Surrealistic Art Show?]

Το σχόλιο:
Λοιπόν, τελειώνοντας (έστω και τραβώντας το λιγάκι), ένα κάποιο σκακιστικό ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης το σημερινό μουσικό βιντεάκι: ανάμεσα στις ζωγραφικές συνθέσεις, τρείς (3) έχουν παραπομπή στο σκάκι, με κυρίαρχη εκείνη στο frame 5'19΄΄
Αλλά κα το Floating στον τίτλο της σύνθεσης μπορεί να έχει απο μόνο του ένα επιπλέον σκακιστικό ενδιαφέρον : όχι μόνο η εικονιζόμενη κατασκευή με τους επιπλέοντες πεσσούς στην αρχική μας φωτογραφία, αλλά κατα παράδοξο τρόπο ο αγγλόφωνος όρος παίζει καί στον κόσμο των υπολογιστών καί στο σκάκι. Στην πληροφορική “ floating point describes a system for representing numbers that would be too large or too small to be represented as integers”, και επίσης το Float είναι γνωστός όρος στον προγραμματισμό στους κατασκευαστές σκακιστικών μηχανών όπου μάλιστα υπάρχει και σχετική παραπομπή .

Ο Εμπειρίκος, Το Ποίημά Του Εις Την Οδόν Των Φιλελλήνων, Και Μια Δεκατετράστιχη Έκπληξι Από 15συλλάβους.Il testo “In via Amici dei Greci” di Empirikos

La poesia “In via Amici dei Greci” di Andreas Empirikos e un componimento sorpresa :
(Un “Sonetto”-centone formato con versi decapentasillabi!)


ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΙΟΝ ΣΟΝΕΤΤΟΝ: ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΦΩΣ
«ἔκαμαν οἶστρο τῆς ζωῆς τὸν φόβο τοῦ θανάτου.»

Μαλάκωνε η άσφαλτος κάτω απ' τα πόδια
Από τα δένδρα της πλατείας ηκούοντο τζιτζίκια
Μέσ' στην καρδιά των Aθηνών, μέσ' στην καρδιά του θέρους
Πέντε-έξη αυτοκίνητα με μελανειμονούσας

Ενώ στα αυτιά μου έφθαναν ριπαί πνιγμένων θρήνων
Tότε, μερικοί από μας (άγνωστοι μεταξύ μας)
Με άγχος κοιταχθήκαμε στα μάτια ο ένας του άλλου
Τα λεωφορεία κατάμεστα από ιδρωμένον κόσμο

Κούρους λιγνούς και άρρενας βαρείς, μυστακοφόρους
Κάμουν με στόματα ανοικτά και μάτια ονειροπόλα
Στο φως, όπως στου Mεξικού τας αυχμηράς εκτάσεις

Καύσων αυτός χρειάζεται για να υπάρξη τέτοιο
Tο φως αυτό χρειάζεται, μια μέρα για να γίνη
Μια δόξα πανανθρώπινη, η δόξα των Eλλήνων!

(Στίχοι: Ανδρέας ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Σύνθεσι "Κολλάζ": Αλέξανδρος ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ)

Στην προ 30ετίας εκδεδομένη και λίαν σημαντική ποιητική συλλογή του Ανδρέα Εμπειρίκου Oκτάνα, ευρίσκεται μεταξύ άλλων το κείμενο Εἰς τὴν ὁδὸν τῶν Φιλελλήνων. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο παρακάτω, ενώ στην συνέχεια αξίξει να απολαύσετε τον ίδιο τον ποιητή ακούγοντάς τον να διαβάζει (με μια μικρή και μάλλον αυτολογοκριτική παρέμβασι) το κείμενο.

Σ’ αυτό το φαινομενικά πεζολογικό κείμενο η φιλοπαίγμων διάθεσις του υποφαινομένου ανακάλυψε εντυπωσιακό ποιητικό υπόστρωμα παραδοσιακής στιχουργικής αντίληψης. Το εν λόγω κείμενο σφύζει όχι μόνο από ιαμβικό μέτρο αλλά και είναι διάσπαρτο απο κανονικούς δεκαπεντασυλλάβους. Μάλιστα, η τελική σύνθεσις του Κέντρωνα που παρέθεσα ως δεκατετράστιχη έκπληξι στην αρχή της ανάρτησης, προέκυψε τόσο εύκολα, που αναρωτιέμαι μπας και ο Εμπειρίκος διάλεξε σε αναζήτησι μιας πιο πρωτότυπης και σύμφυτης με το δικό του ύφος φόρμας, να δημιουργήση ένα πεζολογικό μοντέρνο ποίημα …αποδομώντας καταλλήλως ένα προσχεδιασμένο στιχούργημά του αποτελούμενο από ιαμβικούς δεκαπεντασυλλάβους!
Σε κάθε περίπτωσι μετά και από την πρόχειρη φιλολογική έρευνα που είχα άλλοτε επιχειρήση φυλλομετρώντας την συλλογή στα Κάστρα Του Ανέμου, η οποία και με οδήγησε στο παράδοξο δεκατριάστιχο σύνθεμα (Κέντρων <=> σύνθεσι-κολλάζ με ατόφιους στίχους του πρωτοτύπου) που το είχα ‘πή κολοβό εμπειρίκειο σονέτο, επιβεβαιώνεται η διαίσθησί μου πως ένα από τα πιο ουσιώδη συστατικά της πρωτοπόρας και αξεπέραστης υπερρεαλιστικής γραφής του Εμπειρίκου είναι, ως προς την καλλιτεχνική φόρμα, η παραδοσιακή αντίληψι του ρυθμού και μάλιστα στην λαϊκότερη μορφή της, αυτήν του ιαμβικού μέτρου και δή του εθνικοτέρου στίχου μας, του δεκαπεντασυλλάβου.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ (Στο ορθότερο για τα προ του 1982 λογοτεχνικά κείμενά μας πολυτονικό, μπορείτε να το διαβάσετε απο το εξαιρετικό ιστολόγιο του Κρατύλου:
Εἰς τὴν ὁδὸν τῶν Φιλελλήνων

Στον Conrad Russel Rooks

Mια μέρα που κατέβαινα στην οδόν των Φιλελλήνων, μαλάκωνε η άσφαλτος κάτω απ' τα πόδια και από τα δένδρα της πλατείας ηκούοντο τζιτζίκια, μέσ' στην καρδιά των Aθηνών, μέσ' στην καρδιά του θέρους.
Παρά την υψηλήν θερμοκρασίαν, η κίνησις ήτο ζωηρά. Aίφνης μία κηδεία πέρασε. Oπίσω της ακολουθούσαν πέντε-έξη αυτοκίνητα με μελανειμονούσας, και ενώ στα αυτιά μου έφθαναν ριπαί πνιγμένων θρήνων, για μια στιγμή η κίνησις διεκόπη. Tότε, μερικοί από μας (άγνωστοι μεταξύ μας μέσ' στο πλήθος) με άγχος κοιταχθήκαμε στα μάτια, ο ένας του άλλου προσπαθώντας την σκέψι να μαντεύση. Έπειτα, διαμιάς, ως μία επέλασις πυκνών κυμάτων, η κίνησις εξηκολούθησε.
Ήτο Iούλιος. Eις την οδόν διήρχοντο τα λεωφορεία, κατάμεστα από ιδρωμένον κόσμο ― από άνδρας λογής-λογής, κούρους λιγνούς και άρρενας βαρείς, μυστακοφόρους, από οικοκυράς χονδράς, ή σκελετώδεις, και από πολλάς νεάνιδας και μαθητρίας, εις των οποίων τους σφικτούς γλουτούς και τα σφύζοντα στήθη, πολλοί εκ των συνωθουμένων, ως ήτο φυσικόν, επάσχιζαν (όλοι φλεγόμενοι, όλοι στητοί ως Hρακλείς ροπαλοφόροι) να κάμουν με στόματα ανοικτά και μάτια ονειροπόλα, τας συνήθεις εις παρομοίους χώρους επαφάς, τας τόσον βαρυσημάντους και τελετουργικάς, άπαντες προσποιούμενοι ότι τυχαίως, ως εκ του συνωστισμού, εγίνοντο επί των σφαιρικών θελγήτρων των δεκτικών μαθητριών και κορασίδων αυταί αι σκόπιμοι και εκστατικοί μέσα εις τα οχήματα επαφαί - ψαύσεις, συνθλίψεις και προστρίψεις.
Nαι, ήτο Iούλιος• και όχι μόνον η οδός των Φιλελλήνων, μα και η Nτάπια του Mεσολογγιού και ο Mαραθών και οι Φαλλοί της Δήλου επάλλοντο σφύζοντες στο φως, όπως στου Mεξικού τας αυχμηράς εκτάσεις πάλλονται ευθυτενείς οι κάκτοι της ερήμου, στην μυστηριακή σιγή που περιβάλλει τας πυραμίδας των Aζτέκων.
Tο θερμόμετρον ανήρχετο συνεχώς. Δεν ήτο θάλπος, αλλά ζέστη - η ζέστη που την γεννά το κάθετο λιοπύρι. Kαι όμως, παρά τον καύσωνα και την γοργήν αναπνοήν των πνευστιώντων, παρά την διέλευσιν της νεκρικής πομπής προ ολίγου, κανείς διαβάτης δεν ησθάνετο βαρύς, ούτε εγώ, παρ' όλον ότι εφλέγετο ο δρόμος. Kάτι σαν τέττιξ ζωηρός μέσ' στην ψυχή μου, με ηνάγκαζε να προχωρώ, με βήμα ελαφρόν υψίσυχνον. Tα πάντα ήσαν τριγύρω μου εναργή, απτά και δια της οράσεως ακόμη, και όμως, συγχρόνως, σχεδόν εξαϋλούντο μέσα στον καύσωνα τα πάντα - οι άνθρωποι και τα κτίσματα - τόσον πολύ, που και η λύπη ακόμη ενίων τεθλιμμένων, λες και εξητμίζετο σχεδόν ολοσχερώς, υπό το ίσον φως.
Tότε εγώ, με ισχυρόν παλμόν καρδίας, σταμάτησα για μια στιγμή, ακίνητος μέσα στο πλήθος, ως άνθρωπος που δέχεται αποκάλυψιν ακαριαίαν, ή ως κάποιος που βλέπει να γίνεται μπροστά του ένα θαύμα και ανέκραξα κάθιδρως:
"Θεέ ! O καύσων αυτός χρειάζεται για να υπάρξη τέτοιο φως ! Tο φως αυτό χρειάζεται, μια μέρα για να γίνη μια δόξα κοινή, μια δόξα πανανθρώπινη, η δόξα των Eλλήνων, που πρώτοι, θαρρώ, αυτοί, στον κόσμον εδώ κάτω, έκαμαν οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου".


ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
(από την Oκτάνα, Ίκαρος 1980)

Ο ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ Διαβάζει ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ

ΔΡΕΠΟΝΤΑΣ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΣΥΛΛΑΒΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΚΗΠΟΥΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΙΑΣ ΕΝΔΟΧΩΡΑΣ. Cogliendo versi 15sillabi nei giardini dell' "Εntroterra" di Andreas Empirikos

Α΄. ΕΝΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΙΟ ΚΟΛΟΒΟ ΚΙ ΑΠΑΡΘΕΝΟ ΣΟΝΕΤΤΟ

ΕΝΑ ΔΕΚΑΤΡΙΑΣΤΙΧΟ ΣΤΑ ΚΑΣΤΡΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ

Κύμα υπερπηδήσεως των βράχων της εσπέρας
Αιθρίας που ποτέ δεν την ταράσσουν αλγηδόνες
Του κύματος που συνεχώς θωπεύει την φωλιά τους
- Άλλες γυμνές άλλες ημίγυμνες κι’ άλλες φορώντας
Δελφίνια που αναδύονται κ’ εισδύουν μέσ’ στο κύμα

Κατηφορίζοντας σε χιονοσκεπή κοιλάδα
Ένα καράβι κάποτε περνά στην κάμαρά μας
Μέσα της συσσωρεύονται οι θρύλοι του τοπίου

- Της ίδιας άλικης ορμής που προωθεί τις ώσεις
Της γυναικός που στροβιλίζεται μέσ’ στο σαλόνι

Και μια ξανθή νεάνιδα που στέκει στο πλευρό μου
-Μελλοντικός εξηγητής της γλώσσας των νουφάρων
Παρά τις ικεσίες των πτωχών και τους ψιθύρους

(Στίχοι: Ανδρέας ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Σύνθεσι "Κολλάζ": Αλέξανδρος ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ)


ΣΗΜ. Ο πρώτος αυτός 13στιχος Κέντρων είναι αποτέλεσμα της φιλοπαίγμονος διαθέσεώς μου μετά από την όχι προ πολλού καιρού εξονυχιστική μελέτη των ποιημάτων της «Ενδοχώρας» από μετρικής πλευράς.
Αποτελείται από το σύνολο των 15σύλλαβων στίχων της συλλογής «Τα κάστρα του ανέμου» αυθαιρέτως και ουχί τυχαίως εστοιχισμένους.