Χριστουγεννιάτικη λογοτεχνία; «Χωρίς πατέρα»: Ένα ..παλαιοημερολογήτικο πεζοτράγουδο του Θ. Ντόρρου (1895 - 1945), σε λυρική παραλλαγή ."Senza padre": una vecchia piu di un secolo poesia in prosa di Theodoros Dorros), in una variazione lirica di A.S.For Orthodox Christmas: "Fatherless": an inedited prose poem by Theodore Dorros, (in a lyrical variation by Admin.).

Απλά, ένα ανέκδοτο κείμενο ("πεζοτράγουδο" ή μάλλον ορθότερα: 

πεζόμορφο ποίημα) του Θεοδώρου Ντόρρου (1895 – 1945).

 

"ΧΩΡΙΣ ΠΑΤΕΡΑ"

Κείμενο του Θ. Ντόρρου άγνωστο για την Νεοελληνική Φιλολογία μέχρι να το ανακαλύψει προ δωδεκαετίας ο εξαίρετος εραυνητής, και καλβιστής, Σπύρος Παππάς (δημοσίευσι στο περ. Οροπέδιο, το 2014). Δεν είναι το μοναδικό πεζοτράγουδο που έχει γράψει ο θεωρούμενος υπερρεαλιστής ποιητής τής μιας και μόνης ποιητικής συλλογής “Στου γλυτωμού το χάζι”, γνωστής στο Ιστολόγιό μας. Έχουν βρεθεί τουλάχιστον δύο πεζοτράγουδα πρίν την εγκατάστασί του στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1929 και όλα παρέμεναν ανέκδοτα, αλλά αυτό που αναδημοσιεύουμε σήμερα, φαίνεται πως άν και δεν είναι το πρώτο που συνέθεσε, είναι οπωσδήποτε απο τα πιο πρώιμα κείμενα αυτής της ποιητικής περιόδου του ιδιόρρυθμου Ελληνοαμερικανού. Απο την σχετική έρευνα στα χειρόγραφα ο προαναφερθείς νεοελληνιστής (συγγραφέας και μεταφραστής) Σπύρος Παππάς διαπιστώνει οτι ήταν προορισμένο γιὰ δημοσίευσι σὲ κάποιο ἔντυπo τῆς ελληνικής εν Η.Π.Α. Ομογένειας. Βρέθηκε δακτυλογραφημένο, υπογεγραμμένο και με την ημερομηνία 24.11.1924.

 

Να θυμίσω πως το συγκεκριμένο έτος 1924 (εκτός απο έτος ...ίδρυσης της Α.Ε.Κ.), είναι το ΠΡΩΤΟ ΕΤΟΣ της αλλαγής του Ημερολογίου απο την ελλαδική Εκκλησία (ταυτίστηκε με το πολιτικό ημερολόγιο απο τις 23 Μαρτίου 1924). Επομένως εκείνα τα Χριστούγεννα του 1924, επρόκειτο να γίνουν τα πρώτα στην Ελλάδα που θα εορταζόντουσαν με το Νέο, το λεγόμενο Γρηγοριανό Ημερολόγιο...

 

Κλείνοντας το εισαγωγικό, οφείλω να υπογραμμίσω την λεπτομέρεια-παραδοξότητα: Οι Ορθόδοξες Εκκλησίες και τα Πατριαρχεία που διατήρησαν το Ιουλιανό ημερολόγιο (Ρωσίας, Γεωργίας, Σερβίας, η Αρχιεπισκοπή Αχρίδος της Βουλγαρίας, οι Ορθόδοξοι Κόπτες, το Όρος Σινά και όλες οι μονές και οι σκήτες του Αγίου Όρους) δεν θεωρούνται παλαιοημερολογίτες. 

 

Χ Ω Ρ Ι Σ  Π Α Τ Ε Ρ Α

Παίρνει ὁ άνεμος και ἡ βροχὴ το λουλούδι,

το όμορφο, το μικρό, που μόλις

ανοίγει απ’ το μπουμπούκι,

και το πετά στη λάσπη·

Σπάζει ἡ φωληὰ και πέφτει

το μοναχό πουλάκι, αδύνατο στο χώμα

και ξεψυχά· Και έρχεται ὁ χάρος

και ἁρπάζει τον πατέρα

ἀφίνοντας αλύπητα τη μάννα

με τα ορφανά της.

Γιατί γίνονται ὅλα αυτὰ

ούτε ξέρουμε ούτε

μπορούμε

να τα προλάβουμε.

Ἕνα μόνο είναι αλήθεια ὅτι μας φέρνουν λύπη

μεγάλη, και πατούμε στο νερὸ

για να σηκώσουμε το λουλούδι,

και βγαίνομε απ’ το δρόμο μας

για να σώσουμε το πουλάκι,

και κάνουμε ὅ,τι καλούμε φιλανθρωπία

για ν’ ανακουφίσουμε τ’ ορφανό.

Και ὁ πιό απαθής απο μάς

ὅσο σκληρή καρδιὰ και νά ’χει,

σὰν δῇ την ορφάνια και τη δυστυχία

να βασανίζουν μικρά πλασματάκια

θα κάμῃ κάτι για να τους χαρίσει

μιὰ αχτίδα ζωής.

Εμείς ὅμως

ζούμε μέσα σε κύκλο διαφορετικὸ

χωρὶς

να βλέπουμε το μικρὸ

αρφανό μέσα στην παγωμένη τρώγλη

να στρυμώχνεται απ’ το κρύο

στην αγκαλιά της άρρωστης μάννας του.

Δὲν ξέρουμε πως άλλο

απο το κουρελιασμένο φόρεμα

που του έρραψε ἡ μάννα του

απο το τελευταίο της

ράκος δέν έχει να φορέσῃ,

ούτε το βλέπουμε νηστικὸ

να προσπαθή να το κοιμήσῃ

ἡ φτωχή του μάννα βρέχοντάς το

με τα δάκρυά της – τα μόνα διαμάντια

της ψυχής της που ’μπορεί να του δώση.

Και ὅταν

την παραμονὴ του Χριστού με ὑγεία,

με χαρὰ και με αφθονία είμαστε ὅλοι

ευτυχισμένοι δὲν θα ἠθέλαμε να ξέρουμε

πως την ίδια ὥρα το μικρὸ αρφανό, αδύνατο

να παλέση τὰ βαρειὰ χέρια της αρρώστιας

που έμπασαν στην αθλία του

στέγη το ψύχος και ἡ πείνα,

παραδίδεται στο θάνατο

για να μὴν ὑποφέρη πιά,

αλλά και χωρὶς νὰ έχῃ ’δή

τη ζωὴ που εμείς αγωνιζόμαστε τόσο

να κρατήσουμε.

 

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΝΤΟΡΡΟΣ  (1924)

 

[Για την allegendly lyrical διασκευή:

Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης]

................................................

Κύρια βιβλιογραφική ΠΗΓΗ:

Σπύρος Ν. Παππάς, «Ένα πρώιμο, ανέκδοτο πεζοτράγουδο του Θεόδωρου Ντόρρου: "Χωρίς Πατέρα" (1924)», περ. Οροπέδιο, τχ. 14 (Φθινόπωρο-Χειμώνας 2014), σ. 422-437.