Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2016

1ο Ανοικτό Τουρνουά Γρήγορου Σκακιού –«Κύδος στον Νικόλα Ροσσόλυμο» (1st Open Rapid Tournament “Kudos to NICOLAS ROSSOLIMO” ). Α΄ Η ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ. 1mo Torneo Open Rapido in onore di Nicolas Rossolimo; I. il bando di gara.

Η ΠΡΟΚΗΡΥΞΙ ΤΟΥ ΤΟΥΡΝΟΥΑ

Κυριακή, 9 Οκτωβρίου 2016

1ο Ανοικτό Τουρνουά RAPID –«Κύδος στον Νικόλα Ροσσόλυμο» (1st Open Rapid Tournament “Kudos to NICOLAS ROSSOLIMO” )
Διοργανωτής: Ο πολιτιστικός-αθλητικός σύλλογος Α.Ε.Κ. «Άβαξ και Πεσσοί»
Διεύθυνση Αγώνων: Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης - Διαιτησία: Βιργινία Ψωμά

Χώρος αγώνων: Kinderland – Αρεθούσης 129, ΧΑΛΚΙΔΑ (έναντι εργοστασίου ΔΑΡΙΓΚ), με άνετο δωρεάν πάρκινγκ.

Σύστημα Αγώνων: τουρνουά Rapid – Ελβετικό 7 γύρων με διεθνή αξιολόγηση ELO FIDE Rapid, σε 2 ομίλους:
Α΄ Όμιλος – παίκτες με έλο άνω του 1200 ή ηλικία άνω των 16 ετών
Β΄ Όμιλος – παίκτες με έλο κάτω από 1200 ή ηλικία κάτω των 16 ετών
Για το έλο λαμβάνεται υπόψη το έλο rapid της FIDE, άλλως, αν δεν υπάρχει, το έλο standard της FIDE, ενώ, αν δεν υπάρχει καθόλου διεθνής αξιολόγηση, λαμβάνεται υπόψη το εθνικό έλο.

Χρόνος Σκέψης: 15΄+ 3΄΄ 

Ώρα έναρξης: 12.00 – επιβεβαίωση συμμετοχών 11.00 έως 11.45.

Παράβολο συμμετοχής: 10 ευρώ για τον Α΄ Όμιλο και 5 ευρώ για τον Β΄ Όμιλο. To κουπόνι του παραβόλου εξαργυρώνεται στο μπαρ του Café με ποτά, τοστ κλπ αξίας 3 ευρώ.
Ανώτατο όριο συμμετοχών: 90 άτομα. Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

ΕΠΑΘΛΑ  Α΄ ΟΜΙΛΟΥ:
1ος νικητής: 100 ευρώ και Κύπελλο
2ος νικητής: 65 ευρώ και Ασημένιο μετάλλιο
3ος νικητής: 35 ευρώ και Χάλκινο μετάλλιο
1η γυναίκα: 30 ευρώ και Χρυσό μετάλλιο
1ος βετεράνος άνω των 55 ετών: 30 ευρώ και Χρυσό μετάλλιο

1ος έφηβος κάτω των 18 ετών: λογοτεχνικό Βιβλίο και Χρυσό μετάλλιο
1ος έφηβος κάτω των 16 ετών: λογοτεχνικό Βιβλίο και Χρυσό μετάλλιο

ΕΠΑΘΛΑ  Β΄ ΟΜΙΛΟΥ:
1ος γενικής κατάταξης    Κύπελλο + Χρυσό μετάλλιο
2ος γενικής κατάταξης    Αργυρό μετάλλιο
3ος γενικής κατάταξης    Χάλκινο μετάλλιο
1ο κορίτσι γενικής κατάταξης;   Χρυσό μετάλλιο

Επιπλέον βραβεύσεις Β΄Ομίλου:
1ος κατηγορίας κάτω των 8 ετών    Χρυσό μετάλλιο
2ος κατηγορίας κάτω των 8 ετών    Αργυρό μετάλλιο
3ος κατηγορίας κάτω των 8 ετών    Χάλκινο μετάλλιο
1ο κορίτσι κάτω των 8 ετών                       Χρυσό μετάλλιο
1ος κατηγορίας κάτω των 10 ετών    Χρυσό μετάλλιο
2ος κατηγορίας κάτω των 10 ετών    Αργυρό μετάλλιο
3ος κατηγορίας κάτω των10 ετών    Χάλκινο μετάλλιο
1ο κορίτσι κάτω των 10 ετών                     Χρυσό μετάλλιο
1ος κατηγορίας κάτω των 12 ετών    Χρυσό μετάλλιο
2ος κατηγορίας κάτω των 12 ετών    Αργυρό μετάλλιο
3ος κατηγορίας κάτω των 12 ετών    Χάλκινο μετάλλιο
1ο κορίτσι κάτω των 12 ετών                     Χρυσό μετάλλιο
1ος κατηγορίας κάτω των 14 ετών    Χρυσό μετάλλιο
2ος κατηγορίας κάτω των 14 ετών    Αργυρό μετάλλιο
3ος κατηγορίας κάτω των14 ετών    Χάλκινο μετάλλιο
1ο κορίτσι κάτω των 14 ετών                    Χρυσό μετάλλιο

 Κάθε παίκτης βραβεύεται σε μία μόνο ηλικιακή κατηγορία.
* Για τις βραβεύσεις στις ειδικές κατηγορίες απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη τουλάχιστον 5 συμμετοχών ανά κατηγορία.
Κριτήρια ισοβαθμίας: Η τελική κατάταξη θα καθοριστεί με βάση τα ακόλουθα κριτήρια: 1. Αποτέλεσμα του τουρνουά των ισοβάθμων (εφόσον έχουν παίξει όλοι μεταξύ τους), 2. Sonneborn-Berger, 3. Buchholz, 4. Buchholz (cut-1), 5. Μεγαλύτερος αριθμός νικών με τα μαύρα.
Τα χρηματικά έπαθλα δεν μοιράζονται και θα δοθούν με βάση την κατάταξη όπως αυτή θα καθοριστεί μετά την άρση των ισοβαθμιών.
Ενστάσεις: Υποβάλλονται μέχρι και 30 λεπτά μετά το τέλος της τελευταίας παρτίδας του γύρου ενώπιον τριμελούς επιτροπής που θα οριστεί πριν από την έναρξη του τουρνουά από τον διοργανωτή. Το παράβολο της ένστασης ορίζεται στα 50 ευρώ και επιστρέφεται εάν η ένσταση γίνει έστω και μερικώς δεκτή, άλλως εκπίπτει υπέρ της διοργάνωσης.
Ηλεκτρονικές συσκευές - κινητά τηλέφωνα:
Παραδίδονται απενεργοποιημένες στον διαιτητή πριν από την έναρξη των αγώνων.
Διάφορα: Για οποιοδήποτε ζήτημα που δεν προβλέπεται από την προκήρυξη των αγώνων ισχύουν οι κανονισμοί της FIDE και της ΕΣΟ.   

Τελική βαθμολογία – Αποτελέσματα – Συμμετοχές: στο www.chess-results.com , καθὠς και στο ιστολόγιο του διοργανωτή συλλόγου http://neospalamedes.blogspot.gr/

Δηλώσεις Συμμετοχής: στους Αλέξανδρο Σοϊλεμέζη (τηλ. 6976372967) και  Βιργινία Ψωμά (τηλ. 6972252954) ή στο e-mail: vir_psoma@hotmail.com, αναφέροντας
ονοματεπώνυμο, διεθνές και ελληνικό ELO, τηλέφωνο επικοινωνίας.


Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

Ένα Τουρνουά Σκάκι (Open Rapid Chess) για τον Ροσολίμο!! Απο τον «Άβαξ Και Πεσσοί». Un Torneo Open Rapido in onore di Nicolas Rossolimo (1910-1975) a Calcide! An Open Rapid Chess Tournament in honour of Nicolas Rossolimo; in Chalkis.


Ο πολιτιστικός-αθλητικός σύλλογος «Α.Ε.Κέντρο ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ», την Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016 (ώρα 12:00-5:30μμ) διοργανώνει αγώνες γρήγορου σκακιού (Rapid Chess) στην Χαλκίδα. 
Το στοιχείο του εξαιρετικού δεν εντοπίζεται αυτό καθ’ εαυτό μόνο στο γεγονός ότι παρόμοια διοργάνωσι (: ανοικτό τουρνουά Ράπιντ με αξιολόγησι ELO FIDE) θα γίνει για πρώτη φορά στην πόλι μας, αλλά και στο ότι διοργανώνεται προς τιμήν τού GM Nicolas Rossolimo (1910-1975)! 
Ο Νικόλας Ροσόλυμος, όπως του ελληνοποιεί το όνομα ο υπογράφων διαχειριστής του «Νέου Παλαμήδη» και δ/ντής Αγώνων του προγραμματιζόμενου Τουρνουά, είναι ο πρώτος αναγνωρισμένης ελληνικής καταγωγής Μέγας Διεθνής Μαίτρ (Γκρανμαίτρ) στην ιστορία του Σκακιού
Η επιλογή του Ν. Ροσόλυμου ως τιμωμένου ιστορικού πια προσώπου στο Τουρνουά, αποτελεί απολύτως αιτιολογημένη ενέργεια, και ως στοχευμένη επιλογή/ απόφασι είναι απόρροια της σταθερής και ακλόνητης προσωπικής πρότασης μέσα στα πολιτιστικά/αθλητικά ενδιαφέροντα του γράφοντος, αυτής που ονομάζουμε «ελληνική ματιά». Ελληνική ματιά, δηλαδή αναζήτησι και ανάδειξι του ελληνικού στοιχείου παντού. Καί στο σκάκι! 
Επιπλέον ο εν λόγω Έλληνας κατα την καταγωγή Ρωσσο-γαλλο-αμερικανός είναι μια μεγάλη προσωπικότητα του παγκόσμιου σκακιού. Χαρακτηριστικό μεταξύ άλλων είναι ότι εκτός από Πρωταθλητής Ηνωμένων Πολιτειών το 1955, Πρωταθλητής Γαλλίας το 1948 (και πολυπρωταθλητής Παρισίων), συνδύαζε μια υψηλή αισθητική αντίληψι στο αγωνιστικό σκάκι, η οποία --παρά τα σοβαρά οικογενειακά και οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε-- τον οδήγησε κατ’ επανάληψι σε κατάκτησι βραβείων ωραιότητος σε νικηφόρες παρτίδες του. Απολύτως δικαιολογημένος ο χαρακτηρισμός του (κι από επίσημα χείλη) ως «καλλιτέχνης του σκακιού»*. 
Και αυτό από μόνο του θα έφτανε για να του προσδώσει μέσα στο άθλημά μας αιώνιο κύδος
Εμείς στο πρώτο αυτό ελληνικό σκακιστικό μνημόσυνο του μακρινού συμπατριώτη μας, (αντιπροσωπευτικού τύπου μετανάστη), θέλουμε να σταθούμε, έστω για λίγο, με σεβασμό, υπερηφάνεια, αλλά και θαυμασμό σε έργα αξιόλογα και λόγια του υψηλόφρονα σαν τα επόμενα:
 «Τι θά ‘πρεπε να κάνω; Να γίνω κυνηγός πόντων, και να δώσω για αντάλλαγμα –όσο όσο- το ρομαντικό μου στυλ; Όχι! Δέν θα το κάνω. Δέν θα μετατραπώ σε κτήνος»**

 Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης 


*
Βλ. π.χ. εδώ 
**.
"What am I supposed to do, trade in my romantic style and become a hunter of points at any price? No, I will not do so. I will fight for the art of chess. I shall not turn into a monster"

Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2016

Το 1ο Πανελλήνιο Κύπελλο Λύσεως Σκακιστικών Προβλημάτων. Η Προκήρυξις. La 1ma Coppa Greca in (ri)soluzione di Problemi di Scacchi (25.9.2016); Il Bando di Gara.

Από τον Γ. Γραμματέα του Σκακιστικού Ομίλου Αιγάλεω μας ταχυδρομήθηκε (ηλ-ταχυ, χθές το βράδι) το υλικό πληροφόρησης (με την «Προκήρυξη») σχετικά με το 1ο Κύπελλο Λύσης Σκακιστικών Προβλημάτων "Ζάππας". 
Άλλη μια Πανελλήνια διοργάνωσι του Καλλιτεχνικού Σκακιού η οποία μας βρίσκει θετικούς μεν ως προς την διάθεσι συμμετοχής, αλλά ανέτοιμους. Όπως και με το Ανοικτό Πρωτάθλημα που εφέτος έγινε αρχές Ιανουαρίου, έτσι και τώρα εμείς στον ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ δεν προλαβαίνουμε, ατυχώς, με τις ημερομηνίες… 
 Στην Αθήνα ο διαγωνισμός θα φιλοξενηθεί στο εντευκτήριο του Σ.Ο.Αιγάλεω και θα διεξαχθεί την Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2016 και ώρα 11.00 π.μ. (με συνολική διάρκεια χρόνου τις 2,5ώρες), παράλληλα σε 11 πόλεις της Ελλάδας. 
Ο διαγωνισμός απευθύνεται ακόμα και σε αρχάριους λύτες αφού όπως μας γράφουν οι διοργανωτές «τα μισά από τα 12 προβλήματα είναι επιλεγμένα ώστε και λύτες χωρίς ιδιαίτερη εμπειρία αλλά απλά με καλή διάθεση να μπορούν να τα διαπραγματευθούν.» 
Πρόκειται πράγματι για ένα νέο διαγωνισμό ο οποίος έχει σκοπό να εμπλουτίσει το καλεντάρι των ελληνικών διαγωνισμών λύσης και οι διοργανωτές ελπίζουν ότι, όπως και το ¨"Ανοιχτό Κύπελλο Λύσης" που διεξάγεται στις αρχές κάθε χρονιάς, θα καθιερωθεί ως θεσμός στο Καλλιτεχνικό ελληνικό Σκάκι.. 
Τους το ευχόμαστε απο καρδιάς!

..............................................
 Η ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ

1o  ΚΥΠΕΛΛΟ «ΖΑΠΠΑΣ»
ΣΤΗ ΛΥΣΗ ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ
Την Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2016 (ώρα 11.00-13.30) θα  πραγματοποιηθεί το 1ο Κύπελλο «Ζάππας» στη Λύση Σκακιστικών Προβλημάτων, το οποίο είναι αφιερωμένο στον κορυφαίο Έλληνα συνθέτη σκακιστικών προβλημάτων Βύρωνα Ζάππα (από τους λίγους με τον τίτλο του γκρανμαίτρ στη σύνθεση). Μετά τις επιτυχημένες διοργανώσεις του Κυπέλλου Λύσης, που διεξάγεται στην αρχή της χρονιάς, στόχος του Κυπέλλου «Ζάππας» είναι να δώσει μια ακόμη ευκαιρία στους Έλληνες λύτες να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους και να καθιερωθεί και αυτό στο ελληνικό καλεντάρι του καλλιτεχνικού σκακιού.
Όπως και το Κύπελλο Λύσης, Το Κύπελλο «Ζάππας» είναι ένας διαγωνισμό που:
α) απευθύνεται τόσο σε έμπειρους λύτες όσο και σε σκακιστές που ελάχιστα ή και καθόλου έχουν ασχοληθεί με τα σκακιστικά προβλήματα
β) θα πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα σε πολλές ελληνικές πόλεις, με κοινά θέματα και ενιαία βαθμολόγηση, ώστε να δοθεί η ευκαιρία σε περισσότερους σκακιστές να γνωρίσουν τον κόσμο του Καλλιτεχνικού Σκακιού.
Στο διαγωνισμό θα δοθούν προς λύση 12 προβλήματα από όλες τις «επίσημες» κατηγορίες (δηλ. δύο σε κάθε κατηγορία: ορθόδοξα δύο κινήσεων, ορθόδοξα τριών κινήσεων, ορθόδοξα περισσοτέρων κινήσεων, βοηθητικά, αντίστροφα και σπουδές) και οι διαγωνιζόμενοι θα προσπαθήσουν να λύσουν όσο περισσότερα μπορέσουν μέσα στο χρόνο των 2,5 ωρών. Τα μισά προβλήματα (το ένα κάθε κατηγορίας) έχουν επιλεγεί έτσι ώστε να είναι επιλύσιμα ακόμη και από άπειρους -στον τομέα αυτόν- σκακιστές, ενώ τα άλλα μισά είναι επιπέδου διεθνών διαγωνισμών. Φυσικά πολύ χρήσιμο έως απαραίτητο θα ήταν οι αρχάριοι στη λύση να κατατοπιστούν εκ των προτέρων για το είδος των προβλημάτων που θα αντιμετωπίσουν, τον τρόπο γραφής των απαντήσεων, τις συνθήκες κλπ. Για το σκοπό αυτό υπάρχει υλικό στην ιστοσελίδα: http://www.kallitexniko-skaki.blogspot.gr (με χρήση υπερσυνδέσμων επί της παρούσας προκήρυξης).  Συγκεκριμένα: α) Περιγραφή όλων των επίσημων κατηγοριών και του τρόπου γραφής των λύσεων β) Ειδική αναφορά στα Βοηθητικά και τα Αντίστροφα γ) Διαδικτυακές προτάσεις για να βρείτε προβλήματα δ) Το γλαφυρό άρθρο του Παναγιώτη Κονιδάρη «η συνωμοσία των λυτών»: http://www.skakistiko.com/?p=13788 ε) Λεπτομερέστερη και επιστημονικότερη παρουσίαση του Καλλιτεχνικού Σκακιού, για όσους ενδιαφέρονται να εμβαθύνουν στο θέμα.
Συνοπτική περιγραφή
Τα προβλήματα μοιράζονται τυπωμένα σε διαγράμματα. Ο κάθε λύτης τοποθετεί τις θέσεις στη σκακιέρα που του δίνεται (μπορεί να χρησιμοποιήσει και δικές του) και προσπαθεί να βρει τις λύσεις μετακινώντας, αν θέλει, τα κομμάτια. Καταγράφει τις απαντήσεις σε ειδικό φύλλο.
Βαθμολόγηση, βραβεύσεις, Elo
Οι απαντήσεις των λυτών όλης της χώρας θα συγκεντρωθούν και θα βαθμολογηθούν από τον «κεντρικό» διοργανωτή, ώστε να υπάρξει ενιαίος πίνακας βαθμολογίας. Τα αποτελέσματα θα «μετρήσουν» για το Διεθνές Elo (του Καλλιτεχνικού Σκακιού, εννοείται). Ο πρώτος στην κατάταξη καθώς και ο πρώτος έφηβος [Προσοχή! Για τον ορισμό του «εφήβου» θα ακολουθήσουμε φέτος τον κανονισμό της WFCC που περιλαμβάνει όποιον δεν κλείσει, μέσα στο 2016, τα 23 του χρόνια] θα βραβευθούν με κύπελλα, ενώ οι επόμενοι δύο με μετάλλια. Μετάλλιο θα απονεμηθεί και στην πρώτη γυναίκα. Οι κατά τόπους Διευθυντές Αγώνων μπορούν προαιρετικά να βαθμολογήσουν (ανεπίσημα) σε τοπικό επίπεδο τους λύτες της πόλης τους και να τους βραβεύσουν ανάλογα.
Ώρα έναρξης
Η ώρα έναρξης (11.00 π.μ.) θα τηρηθεί πολύ αυστηρά για ευνόητους λόγους (ανάγκη ταυτόχρονης έναρξης σε όλες τις πόλεις). Συνιστούμε σε όσους δεν έχουν εμπειρία τέτοιων διαγωνισμών, να προσέλθουν αρκετά νωρίτερα (30-40 λεπτά) ώστε να λύσουν με άνεση τυχόν απορίες τους.
Πόλεις όπου θα διεξαχθούν Διαγωνισμοί :
·         ΠΑΤΡΑ: Αίθουσα σκακιού Παμπελοποννησιακού Σταδίου, Πατρών-Κλάους 91-93. (εξυπηρετεί το λεωφορείο Νο 7), Υπεύθυνος: Αναστάσιος Αλεξάνδρου, τηλ. 6975-926236, 2610-438224, email: sopatron@hol.gr
·         ΑΙΓΑΛΕΩ (ΑΘΗΝΑ): Ιερά Οδός & Σούτσου 1, πλατεία Ηρώων Πολυτεχνείου (Δαβάκη), έναντι Εθνικής Τράπεζας, τηλ. 210 5910421. (5 λεπτά με τα πόδια από το σταθμό μετρό Αγία Μαρίνα (μπλε γραμμή). Από Πειραιά με τις γραμμές 831, 803 (αποβίβαση στη στάση «πλατεία Δαβάκη»).
Υπεύθυνος: Δημήτρης Σκυριανόγλου, τηλ. 6973-039006, email: dimiski@di.uoa.gr
·         ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Σκακιστικό Τμήμα Α.Σ. Άρη, Αλ. Παπαναστασίου 154 & Ματθαίου (γωνία), Γήπεδο «Κλεάνθης Βικελίδης». Υπεύθυνοι: α) Βαγγέλης Βιδάλης, τηλ. 6972-906316, email: vidalis64@gmail.com και β) Θεόδωρος Ακριτίδης, τηλ. 6936-513971
·         ΧΑΝΙΑ: Όμιλος Αντισφαίρισης Χανίων, οδός Ανδρέα Παπανδρέου-πρώην Δημοκρατίας (εντός του Εθνικού Σταδίου). Υπεύθυνος: Νίκος Σγουρός, τηλ. 6978-777543, email: nsg1971@yahoo.gr
·         ΠΡΕΒΕΖΑ: Υπεύθυνος: Αντρέας Αθανασιάδης, τηλ. 6973-240377, email: andrewathanassiadis@gmail.com
·         ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ Σύρου: Αφροδίτης 2 (εντευκτήριο Σ.Σ. Σύρου). Υπεύθυνος: Μιχαήλ Κεραμιώτης, τηλ: 6937-313878, email: slowhand@otenet.gr
·         ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ: Κομνηνών 6 & Τραπεζούντος 38. Υπεύθυνος: Κώστας Αλεξίου, τηλ: 6977-757507 και 24630-21070 (5-9 μ.μ. Δευ-Παρ), email: alkostas58@yahoo.gr
·         ΣΑΜΟΣ: α) στο Βαθύ Σάμου (Μανιάκειο). Υπεύθυνος: Δημήτρης Δαγκλής, τηλ: 6946-951431, email: ddaglis@hotmail.com και β) στο Καρλόβασι Σάμου (Κτίριο Αλγόριθμος της Σχολής Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου). Υπεύθυνος: Νίκος Ροκοπάνος, τηλ: 6934-685843, email: nikosrokopanos@gmail.com
·         ΔΡΑΜΑ: Εντευκτήριο Σκακιστικού Ομίλου Δράμας  (25ης Μαρτιου 2α). Υπεύθυνος: Χρήστος Δεμιρτζόγλου, τηλ: 6945-499800
 email: sidchris@gmail.com
·         ΑΓ. ΚΗΡΥΚΟΣ Ικαρίας: Υπεύθυνος: Σάββας Κυριάκου, τηλ: 6932-478386, email: sakyrvar@hotmail.com, sakyrvar@yahoo.gr
Υπεύθυνος για τη διοργάνωση είναι ο Δημήτρης Σκυριανόγλου (στοιχεία επικοινωνίας πιο πάνω). Την επιλογή των προβλημάτων και τη βαθμολόγηση έχει αναλάβει ο πολυπρωταθλητής Ελλάδας στη λύση προβλημάτων Κώστας Πρέντος. Για κάθε ζήτημα που δεν προβλέπεται από την παραπάνω προκήρυξη, αρμόδια να αποφασίσει είναι τριμελής επιτροπή που αποτελείται από τους κ.κ. Νίκο Μενδρινό, Χάρη Φουγιαξή και Δημήτρη Σκυριανόγλου.
 Αθήνα 12.09.2016

Τετάρτη, 7 Σεπτεμβρίου 2016

«Πίστη και θεραπεία», ένα πολύ ενδιαφέρον ιατροφιλοσοφικό κείμενο του Β. Πεππέ. “ "Fede e guarigione", un articolo medico-filosofico assai interessante di un amico medico.

Σε προσωπική σελίδα δημοφιλούς μέσου κοινωνικής δικτύωσης φίλος ιατρός, ειδικός παθολόγος κατά την ειδικότητα, ανήρτησε προχθές ένα ιατροφιλοσοφικό κείμενο που συνδυάζει την συναισθηματική προσωπική προσέγγισι με την επιστημονική δεοντολογία. Αποτέλεσμα στοχασμού σε ένα θέμα που είναι βαθιά ανθρώπινο, αφού αγγίζει αν όχι την κορυφή της πυραμίδας των συναισθημάτων μας, τα πιο εύαίσθητα εδάφη της πνευματικής μας διάστασης, την θρησκευτική πίστι!
Με την πρόθυμη συγκατάθεσι του συγγραφέως και προς μεγάλη μας ευχαρίστησι το αναδημοσιεύουμε. Συγχαίροντας εκ νέου, αλλά και καλωσορίζοντάς τον στο ταπεινό μας ιστολόγιο!

.................................................................

Πίστη και θεραπεία. Μια ιατρο-φιλοσοφική προσέγγιση.

Ξεφεύγοντας από τη συνηθισμένη θεματολογία, το παρόν κείμενο αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τις προσωπικές αντιλήψεις του υπογράφοντος.
Έχοντας ως ερέθισμα εικόνες από ένα πρόσφατο ταξίδι στην Παναγία της Τήνου επιχείρησα να ψηλαφίσω ένα δύσκολο θέμα με πολλές πτυχές: Τη θεραπευτική δύναμη της Πίστης και την εφαρμογή της στη σύγχρονη εποχή.
Πριν παραθέσω τις σκέψεις μου στη συνέχεια, κρίνω πως είναι αναγκαίες κάποιες διευκρινίσεις.
Δεν θα αυτοχαρακτηριστώ θρήσκος με τη στενή έννοια του όρου. Ωστόσο πιστεύω - όπως φαντάζομαι και αρκετοί άλλοι ακόμα - στην παρουσία μιας ανώτερης δύναμης που με τις ενέργειές της μας υπενθυμίζει πόσο ταπεινοί και ασήμαντοι είμαστε. Έχω έρθει σε επαφή με το Θείο αρκετές φορές μέχρι στιγμής, τόσο στην ιατρική μου σταδιοδρομία όσο και ως απλός άνθρωπος. Είναι κάτι που δυνητικά συμβαίνει στον καθένα μας, αρκεί να έχει ανοιχτά τα μάτια της ψυχής του για να το αντιληφθεί.
Πραγματοποιώντας κανείς μια σύντομη διαχρονική αναδρομή στο παρελθόν διαπιστώνει πως η επιστήμη και η θρησκεία είχαν συχνά μια συγκρουσιακή σχέση. Ωστόσο, μάλλον αποτελούν αλληλοσυμπληρωματικές συνιστώσες του ανθρώπινου πνεύματος.
Ζούμε σε έναν αιώνα όπου οι γνώσεις μας έχουν αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό συγκριτικά με μόλις πριν από είκοσι χρόνια. Σχετικά πρόσφατα άρχισε να γίνεται μια πιο οργανωμένη προσπάθεια κατανόησης εμπειρικών παρατηρήσεων που αγγίζουν τη μεταφυσική σφαίρα με τη χρήση της επιστημονικής μεθοδολογίας.
Στο πεδίο της σύγχρονης ιατρικής έχει αποδειχθεί πλέον πως ο ανθρώπινος εγκέφαλος συνδέεται λειτουργικά με το ανοσοποιητικό και το ενδοκρινικό σύστημα. 
Πρόκειται για λειτουργικά τμήματα του ανθρώπινου σώματος τα οποία επικοινωνούν και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους χάρις στη βοήθεια χημικών μεσολαβητών, όπως οι νευροδιαβιβαστές (ντοπαμίνη, σεροτονίνη, οξυτοκίνη, νορ-αδρεναλίνη), οι κυτταροκίνες (ιντερλευκίνες κ.λ.π.) και οι ορμόνες (κορτιζόλη, ACTH, θυροξίνη, TSH). (1-3)
Τυχόν δυσλειτουργία των συστημάτων αυτών μπορεί να επηρεάσει τη γονιδιακή έκφραση και κατ’ επέκταση την εκδήλωση ασθενειών. Υπάρχουν αμέτρητα κλινικά παραδείγματα που αφορούν στη σχέση μεταξύ ψυχοσωματικού στρες και ασθένειας. Υποστηρίζεται δε από ορισμένους πως το στρες σχετίζεται με την εκδήλωση ασθενειών όπως ο καρκίνος και οι καρδιοπάθειες σε μεγάλο ποσοστό. (1-3)
Με ανάλογο τρόπο ερμηνεύονται επιστημονικά φαινόμενα όπως η δράση placebo ή nocebo των φαρμάκων στα οποία η δύναμη της υποβολής του ανθρώπινου νου είναι σε θέση να επηρεάσει τη φυσιολογία και τη λειτουργία του σώματος. (4-6)
Κλειδί για μια αποτελεσματική θεραπευτική συμμαχία γιατρού και ασθενούς είναι η ασυνείδητη μεταβίβαση και αντιμεταβίβαση συναισθημάτων που πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια μιας τυπικής επίσκεψης / συνεδρίας. Είναι η λεγόμενη «χημεία» μεταξύ των δύο που συχνά καθορίζει και την επιτυχία ή την αποτυχία της αγωγής. (7,8)
Το πατερναλιστικό μοντέλο στη σχέση γιατρού-ασθενούς των περασμένων δεκαετιών δίνει προοδευτικά τη θέση του σε ένα πιο ανθρώπινο μοντέλο, εκείνο της κοινής συναίνεσης. (9)
Τούτο οφείλεται σε δύο λόγους : 
Ο πρώτος είναι πως στη σημερινή εποχή οι πάντες έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες γύρω από θέματα υγείας, γεγονός που στερεί από τον γιατρό το προνόμιο της αποκλειστικότητας στη γνώση. 
Ο δεύτερος είναι πως όσο αυξάνεται ο επιπολασμός των χρονίων παθήσεων όπως ο διαβήτης, οι καρδιοπάθειες και η κατάθλιψη, τόσο οι ασθενείς μαθαίνουν να ζουν με αυτές και να αποκτούν ίδια αντίληψη κι εμπειρία στο χειρισμό της ασθένειάς τους. Γίνονται κατ’ αυτό τον τρόπο συνοδοιπόροι με τον θεράποντα ιατρό, μοιράζονται κοινές ανησυχίες και εν κατακλείδι φτάνουν να συναποφασίζουν για το μέλλον και τον βέλτιστο τρόπο αντιμετώπισης. (9)
Η σωστή επικοινωνία και η αξιοποίηση της συνεργασίας μεταξύ ημών (των ιατρών) και υμών (των ασθενών) μπορεί να επιφέρει πληρότητα στη λήψη του ιστορικού, εξατομικευμένη προσέγγιση των προβλημάτων υγείας, καλύτερη συμμόρφωση στη χορηγούμενη αγωγή κι εν τέλει επιθυμητά θεραπευτικά αποτελέσματα. (10)
Είναι η ουσιώδης εκείνη λεπτομέρεια που διαχωρίζει το σινάφι μας σε πτυχιούχους ιατρικής και σε θεραπευτές, για να κάνω λίγη αυτοκριτική. Ο ιατρός δεν είναι απλά ένας φορέας γνώσεων, άλλωστε εξειδικευμένες γνώσεις κατέχει και ένας καταρτισμένος μηχανικός αυτοκινήτων. Δεν διαχειριζόμαστε μόνο «περιστατικά», αντιμετωπίζουμε – ή τουλάχιστον έτσι οφείλουμε να κάνουμε – τον ασθενή ως μια ολοκληρωμένη βιο-ψυχό-κοινωνική οντότητα. (11)
Εκμεταλλευόμενοι λοιπόν την αντιμεταβίβαση συναισθημάτων προς όφελος του αρρώστου μπορούμε να τον κατευθύνουμε σε θετικές σκέψεις. Πιθανόν έτσι να επαναπρογραμματίσουμε τον τρόπο με τον οποίο ο ασθενής αντιμετωπίζει το πρόβλημα και να ενισχύσουμε την πίστη του πως η πορεία της υγείας του θα πάει καλύτερα.
Πέρα και πάνω από το ρόλο του λειτουργού της υγείας όμως, θα πρέπει στον ιατρό να συνυπάρχει και η πνευματικότητα.
Υπάρχει σκεπτικισμός και διχογνωμία σήμερα στην επιστημονική κοινότητα αναφορικά με το ρόλο της Πίστης στα ιατρικά ζητήματα. Ωστόσο στη βιβλιογραφία γίνεται ολοένα και μεγαλύτερη αναφορά στην επίδραση της προσευχής στην ψυχοσωματική κατάσταση του αρρώστου και στο τελικό αποτέλεσμα της χορηγούμενης φροντίδας υγείας. (12,13)
Διαδεδομένη είναι η αντίληψη πως η επίκληση του Θείου δρα επικουρικά στη θεραπεία. Σε δημοσιευμένη πληθυσμιακή μελέτη που διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες ποσοστό 82% των ερωτηθέντων θεωρεί πως η προσευχή βοηθά στην ίαση σοβαρών ασθενειών ενώ ένα 64% αυτών εκδήλωσε την επιθυμία του να προσεύχονται μαζί τους και οι γιατροί. (13)
Στο βαθμό που το σώμα (body), το πνεύμα (spirit) και ο νους (mind) συνυπάρχουν στον άνθρωπο, δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει την πιθανή θεραπευτική επίδραση της πνευματικότητας ακόμα και στις σημερινές συνθήκες της ραγδαίας ιατροτεχνολογικής προόδου.
Αξίζει να σημειωθεί πως ήδη γίνονται απόπειρες ένταξης της προσευχής ως μεθόδου συμπληρωματικής θεραπείας ασθενών που νοσηλεύονται σε μονάδες εντατικής θεραπείας, ψυχιατρικών αρρώστων με κατάθλιψη / αγχώδη διαταραχή και πασχόντων από ογκολογικά νοσήματα. (14-17)
Έχουν προταθεί διάφορα θεωρητικά μοντέλα σχετικά με τους μηχανισμούς με τους οποίους η Πίστη βοηθά στην ίαση. Κάπου εκεί συναντιέται η ψυχο-νευρο-ανοσολογία και η ενδοκρινολογία με τη νοσολογία και τη θεραπευτικ, ενώ γίνεται ξεκάθαρη μια πιθανή συσχέτιση της θρησκείας με την ιατρική επιστήμη.(18,19)
Άλλωστε, στην ανθρώπινη ιστορία υπάρχουν παραδείγματα ταύτισης του θεραπευτή με τον πνευματικό και συγχώνευσης των δυο αυτών ιδιοτήτων στο ίδιο πρόσωπο. 
Πιθανόν πλησιάζει η εποχή όπου, στο μέλλον, η ολιστική αντιμετώπιση / χειρισμός του αρρώστου θα περιλαμβάνει την περίθαλψη τόσο του σώματος, όσο και του πνεύματος, καθώς η μια προσέγγιση θα λειτουργεί συμπληρωματικά έναντι της άλλης. (20)
Ακόμα έχουμε πολλά να διδαχτούμε…

Βασίλειος Ι. Πεππές
Ειδικός Παθολόγος,
Αντωνίου 12 Χαλκίδα.
Τηλ
. 22210 73403



Βιβλιογραφία
1. How Your Thoughts Change Your Brain, Cells, And Genes.
Hampton D. (http://www.thebestbrainpossible.com/how-your-thoughts-chan…/)
2. How Stress Affects the Immune System Using mind-body therapies to keep stress from making us sick. Goliszek A.https://www.psychologytoday.com/…/how-stress-affects-the-im…)
3. Psychological Stress and the Human Immune System: A Meta-Analytic Study of 30 Years of Inquiry Suzanne C. Segerstrom and Gregory E. Miller Psychol Bull. 2004 Jul;130(4):601-30.
4. 
https://en.wikipedia.org/wiki/Placebo
5. 
https://en.wikipedia.org/wiki/Nocebo
6. Manipulating the Placebo Response in Experimental Pain by Altering Doctor's Performance Style.
Czerniak E, Biegon A, Ziv A, et al. Front Psychol. 2016 Jun 30;7:874.
7. https://en.wikipedia.org/wiki/Transference
8. https://en.wikipedia.org/wiki/Countertransference
9. Παράγοντες που επηρεάζουν την επικοινωνία ιατρού-ασθενούς Α. Βενιού, Ν. Τεντολούρης. Αρχεία
Ελληνικής Ιατρικής 2013, 30 (5) :613 - 618
10. Communication as a Bridge to Build a Sound Doctor-Patient/Parent Relationship. Singh M. Indian J Pediatr. 2016 Jan;83(1):33-7.
11. . Spirituality and medical practice. McKee DD1, Chappel JNJ Fam Pract. 1992 Aug;35(2):201, 205-8.
12. Will you pray with me, Doctor?” John Hickner J. J Fam Pract. 2015 July;64(7):391
13. Prayer: an ancient healing practice becomes new again. Ameling A. Holist Nurs Pract. 2000 Apr;14(3):40-8.
14. Nurses pray: use of prayer and spirituality as a complementary therapy in the intensive care setting. Holt-Ashley M. AACN Clin Issues. 2000 Feb;11(1):60-7.
15. Faith-adapted psychological therapies for depression and anxiety: Systematic review and meta-analysis. Anderson N, Heywood-Everett S, Siddiqi N, Wright J, Meredith J, McMillan D. J Affect Disord. 2015 May 1;176:183-96
16. Religious vs. conventional cognitive behavioral therapy for major depression in persons with chronic medical illness: a pilot randomized trial. Koenig HG1, Pearce MJ, Nelson B, Shaw SF, et al. J Nerv Ment Dis. 2015 Apr;203(4):243-51.
17. Religion as an Alleviating Factor in Iranian Cancer Patients: a Qualitative Study. Mozhgan Rahnama, Masoud Fallahi Khoshknab, Sadat Seyed Bagher Maddah et al. Asian Pac J Cancer Prev, 16 (18), 8519-8524
18. How faith heals: a theoretical model. Levin J1. Explore (NY). 2009 Mar-Apr;5(2):77-96
19. Faith healing and faith in healing. Gopichandran V1. Indian J Med Ethics. 2015 Oct-Dec;12(4):238-40
20. Introduction to integrative primary care: the health-oriented clinic. Fortney L, Rakel D, Rindfleisch JA, Mallory J. Prim Care. 2010 Mar; 37(1):1-12.