Πέμπτη, 21 Ιουλίου 2016

Θερινό Πρόγραμμα 2016. Από την αποψινή ομιλία για το Έτος Αριστοτέλη με θέμα τον «Ύμνο στην Αρετή» : Δύο μεταφράσεις. In_Country Program 2016. From the speech about the Aristoteles poetry (by Alex. Soilemezis), 2 translations.

Τα πρωτότυπα κείμενα των 2 ποιημάτων που η παράδοσι με ασφάλεια αποδίδει στον Μέγα Αριστοτέλη, τα αναρτήσαμε εγκαίρως στον Νέο Παλαμήδη. Απόψε ο υπογράφων διαχειριστής τα συμπεριέλαβε στην ομιλία με θέμα τον Αριστοτέλη, τα ποιητικά του ενδιαφέροντα και τον «Ύμνο στην Αρετή».
Η ομιλία αρχικά προγραμματισμένη για την ημερίδα της περασμένης Τρίτης στο Πανεπιστήμιο «Μακεδονία» της Θεσσαλονίκης και μάλιστα ταίριαζε καταπληκτικά με το θέμα της ως συμπλήρωμα της διάλεξης του καθηγητού Brian Mooney (Η φιλία στον Αριστοτέλη – Asymetrical Friendship). Τελικά η εισήγησί μου διεξήχθη σε αίθουσα Ξενοδοχείου στην Αριδαία. Ο αφιερωματικός-συμπληρωματικός χαρακτήρας της προς τον εξέχοντα Πανεπιστημιακό Καθηγητή του Πανεπιστιμίου του Ντάργουιν και αριστοτελιστή παρέμεινε, βέβαια, έστω και εν τη απουσία του.
Εδώ, από την εκδήλωσι, θα δημοσιεύσουμε μόνο τις προσωπικές μας μεταφράσεις.

..........................................



ΤΟΝΔΕ
ΤΟΝΔΕ ΠΟΤ' ΟΥΧ ΄ΟΣΙΩΣ ΠΑΡΑΒΑΣ ΜΑΚΑΡΩΝ ΘΕΜΙΝ ΄ΑΓΝΗΝ
ΕΚΤΕΙΝΕΝ ΠΕΡΣΩΝ ΤΟΞΟΦΟΡΩΝ ΒΑΣΙΛΕΥΣ,
ΟΥ ΦΑΝΕΡΩΣ ΛΟΓΧΗι ΦΟΝΙΟΙΣ ΕΝ ΑΓΩΣΙ ΚΡΑΤΗΣΑΣ,
ΑΛΛ' ΑΝΔΡΟΣ ΠΙΣΤΕΙ ΧΡΗΣΑΜΕΝΟΣ ΔΟΛΙΟΥ.

     ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΑΝΔΡΑ
    Ασέβαστα προς τους θεούς, αθέμιτα κι ανόσια,
    τον σκότωσε ο βασιλιάς των τοξοφόρων Μήδων.
    Κι όχι, δεν τον ενίκησε στα ίσα σε αγώνα,
    Αλλά με μέσο τη χωσιά ενός δολίου άνδρα.


ΑΡΕΤΑ, ΠΟΛΥΜΟΧΘΕ ΓΕΝΕΙ ΒΡΟΤΕΙΩι,                                     
ΘΗΡΑΜΑ ΚΑΛΛΙΣΤΟΝ ΒΙΩι,
ΣΑΣ ΠΕΡΙ, ΠΑΡΘΕΝΕ, ΜΟΡΦΑΣ
ΚΑΙ ΘΑΝΕΙΝ ΖΑΛΩΤΟΣ ΕΝ ἙΛΛΑΔΙ ΠΟΤΜΟΣ
ΚΑΙ ΠΟΝΟΥΣ ΤΛΗΝΑΙ ΜΑΛΕΡΟΥΣ ΑΚΑΜΑΝΤΑΣ·
ΤΟΙΟΝ ΕΠΙ ΦΡΕΝΑ ΒΑΛΛΕΙΣ
ΚΑΡΠΟΝ ΙΣΑΘΑΝΑΤΟΝ ΧΡΥΣΟΥ ΤΕ ΚΡΕΙΣΣΟΝ
ΚΑΙ ΓΟΝΕΩΝ ΜΑΛΑΚΑΥΓΗΤΟΙΟ Θ' ΎΠΝΟΥ.
ΣΕΥ Δ' ἙΝΕΧ' ΟΥΚ ΔΙΟΣ ἩΡΑΚΛΕΗΣ ΛΗΔΑΣ ΤΕ ΚΟΥΡΟΙ
ΠΟΛΛ' ΑΝΕΤΛΑΣΑΝ ΕΡΓΟΙΣ ΣΑΝ ΑΓΡΕΥΟΝΤΕΣ ΔΥΝΑΜΙΝ.      
ΣΟΙΣ ΔΕ ΠΟΘΟΙΣ ΑΧΙΛΕΥΣ ΑΙΑΣ Τ' ΑΙΔΑΟ ΔΟΜΟΥΣ ΗΛΘΟΝ·
ΣΑΣ Δ' ἙΝΕΚΕΝ ΦΙΛΙΟΥ ΜΟΡΦΑΣ
ΑΤΑΡΝΕΟΣ ΕΝΤΡΟΦΟΣ ΑΕΛΙΟΥ ΧΗΡΩΣΕΝ ΑΥΓΑΣ.
ΤΟΙΓΑΡ ΑΟΙΔΙΜΟΣ ΕΡΓΟΙΣ,
ΑΘΑΝΑΤΟΝ ΤΕ ΜΙΝ ΑΥΞΗΣΟΥΣΙ ΜΟΥΣΑΙ,                                           
ΜΝΑΜΟΣΥΝΑΣ ΘΥΓΑΤΡΕΣ,
ΔΙΟΣ ΞΕΝΙΟΥ ΣΕΒΑΣ ΑΥΞΟΥΣΑΙ
ΦΙΛΙΑΣ ΤΕ ΓΕΡΑΣ ΒΕΒΑΙΟΥ.



ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΕΤΗ

Ώ Αρετή πολύμοχθη, πολλών γλυκών καμάτων,
άριστο μέγα τρόπαιο στον βίο των ανθρώπων!
Παρθένα θεία κόρη εσύ, είναι πανώρια τύχη
στους Έλληνες κι ο θάνατος για χάρη της μορφής σου:
Σε φοβερούς να μπουν μπορούν  και σε τιτάνιους κόπους.

Τέτοιο ισαθάνατο καρπό στο νού μας μέσα βάζεις,
πιο πάνω από γονείς, λεφτά κι απ’ τον γλυκό τον ύπνο.
Για σένανε ο Άϊ Ηρακλής και τα παιδιά της Λήδας
άθλους τρανούς κατάφεραν το φώς σου ακλουθώντας,
ποθώντας σε ο Αχιλλεύς κι ο Αίας στον Άδη μπήκαν.

Για σε, εράσμια μορφή, το θρέμμα του Αταρνέα
του  ζωοδότη Ήλιου μας κήδεψε τις ακτίνες,
άξιος ύμνων και ωδών για τα καλά του έργα,  
αθάνατος θα καταστεί απ’ τις εννέα Μούσες.
Αυτές που αντιδωρίζουνε, της Μνημοσύνης κόρες,
Δία Ξενίου σεβασμό, τρανής φιλίας κύδος!


(Απόδοση στην Ν.Ε.:
Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης)


Τρίτη, 19 Ιουλίου 2016

Δέκα ρητά του Αριστοτέλη, μικρό σουβενίρ ως δώρο στους φίλους Martin και Brian κατά το εφετινό Θερινό Πρόγραμμα. Ten Aristotelian aphorisms about Friends and Friendship. Compilation dedicated to Professors Maddocks and Mooney, our guests of this year In-Country Program. 10 aforismi di Aristotele; come piccolo omaggio ai professori Maddocks e Mooney, nostri ospiti al “In-Country Program, 2016”.


Συλλέξαμε μια δεκάδα αριστοτελικών αποφθεγμάτων με θέμα την φιλία για να τα προσφέρουμε ως απάνθισμα στους υψηλούς προσκεκλημένους του εφετινού Θερινού Προγράμματός μας, καθηγητές Simon Maddocks και Brian Mooney
Μικρά αναμνηστικά.
Τιμή μας και η επιλογή του Ιστολογίου σαν ανθοδοχείου.


We collected a decade of Aristotelian sayings about friendship to offer them as an anthology to the distinguished guests of this year’s summer course,  Professor Simon Maddocks (Vice-Chancellor of CDU) and Professor Brian Mooney, (Head of Creative Arts and Humanities, CDU).
Small memorabilia.
It’s an honour for us the choice of our blog as a flower holder.
.....................................................
 
1. 
(ΦΙΛΙΑ) ΕΣΤΙ ΓΑΡ ΑΡΕΤΗ ΤΙΣ Ή ΚΑΤ’ ΑΡΕΤΗΙ, ΕΤΙ Δ’ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΑΤΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΒΙΟΝ...
Friendship is a kind of or related to virtue, moreover it is one of the most necessary things in life.

 (Η Φιλία) " ἔστι γὰρ ἀρετή τις κατἀρετῆι, ἔτι δἀναγκαιότατον εἰς τὸν βίον.."
[Ν.Ε.]= Είναι κάποιο είδος αρετής ή συγγενεύει με  την αρετή, κι επιπλέον είναι απο τα πιο αναγκαία πράγματα στην ζωή.

 2. 
ΟΥΔΕΙΣ ΦΙΛΟΣ Ω ΠΟΛΛΟΙ ΦΙΛΟΙ
The one who has plenty of friends, has noone real.

 Ουδείς φίλος ώ πολλοί φίλοι
= Κανείς φίλος σ´ όποιον υπάρχουν (πολλοί) φίλοι.

3. 
ΜΑΛΛΟΝ ΦΙΛΟΥΣΙΝ ΟΙ ΠΟΙΗΣΑΝΤΕΣ ΕΥ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΝΤΑΣ Ή ΟΙ ΠΑΘΟΝΤΕΣ ΕΥ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΣΑΝΤΑΣ.
Greater is the love of the benefactors to the beneficiaries than of the beneficiaries to the benefactors.

Μάλλον φιλούσιν οι ποιήσαντες ευ τους παθόντας ή οι παθόντες ευ τους ποιήσαντας.
=Περισσότερο αγαπούν οι ευεργέτες τους ευεργετηθέντες παρά οι ευεργετηθέντες τους ευεργέτες τους.

4. 
ΟΥΔΕΙΣ ΓΑΡ ΟΝ ΦΟΒΕΙΤΑΙ ΦΙΛΕΙ.
No-one loves someone whom he fears.

Ουδείς γαρ όν φοβείται φιλεί.
=Διότι κανείς δέν αγαπά όποιον φοβάται.

5. 
ΦΙΛΙΑ ΕΣΤΙ ΜΙΑ ΨΥΧΗ ΕΝ ΔΥΣΙ ΣΩΜΑΣΙΝ ΕΝΟΙΚΟΥΜΕΝΗ. (…) ΈΤΕΡΟΣ ΓΑΡ ΕΑΥΤΟΣ Ο ΦΙΛΟΣ ΕΣΤΙΝ.

Friendship is a soul that dwells in two bodies. (..) The friend is a second self.

Φιλία εστί μία ψυχή εν δυσί σώμασιν ενοικουμένη. (…)Έτερος γαρ εαυτός ο φίλος εστιν.

= Η φιλία [ή η αγάπη] είναι μια ψυχή που κατοικεί σε δυο σώματα. (…)
Ο φίλος είναι ένας άλλος εαυτός.

 6. 
ΑΝΕΥ ΓΑΡ ΦΙΛΩΝ ΟΥΔΕΙΣ ΈΛΟΙΤ' ΑΝ ΖΗΝ, ΕΧΩΝ ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΑΓΑΘΑ ΠΑΝΤΑ·
Without friends no one would choose to live, even if he had all other goods.

 ἄνευ γὰρ φίλων οὐδεὶς ἕλοιτ' ἂν ζῆν, ἔχων τὰ λοιπὰ ἀγαθὰ πάντα· (Η.Ν. VIII,  1155.a5)
=Κανένας δεν θα ήθελε να ζει χωρίς φίλους κι αν ακόμη είχε στη διάθεσή του όλα τ' άλλα αγαθά.

7. 
ΚΑΙ ΦΙΛΩΝ ΜΕΝ ΟΝΤΩΝ ΟΥΔΕΝ ΔΕΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΚΑΙΟΙ Δ' ΟΝΤΕΣ ΠΡΟΣΔΕΟΝΤΑΙ ΦΙΛΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΝ ΤΟ ΜΑΛΙΣΤΑ ΦΙΛΙΚΟΝ ΕΙΝΑΙ ΔΟΚΕΙ.
When people are friends, they have no need for justice, but when they are just, they need friendship in addition…

καὶ φίλων μὲν ὄντων οὐδὲν δεῖ δικαιοσύνης, δίκαιοι δ' ὄντες προσδέονται φιλίας, καὶ τῶν δικαίων τὸ μάλιστα φιλικὸν εἶναι δοκεῖ. (Η.Ν. 1155a 26)
Όταν οι άνθρωποι συνδέονται ανάμεσά τους με φιλικούς δεσμούς, δέν υπάρχει ανάγκη δικαιοσύνης (γραπτού δικαίου και νόμων), αλλά και δίκαιοι να είναι, και πάλι έχουν ανάγκη της φιλίας, και φαίνεται πως η υπέρτατη δικαιοσύνη, βρίσκεται ανάμεσα στους φίλους.

8. 
ΈΣΤΩ ΔΗ ΤΟ ΦΙΛΕΙΝ ΤΟ ΒΟΥΛΕΣΘΑΙ ΤΙΝΙ Ά ΟΙΕΤΑΙ ΑΓΑΘΑ, ΕΚΕΙΝΟΥ ΈΝΕΚΑ, ΑΛΛΑ ΜΗ ΑΥΤΟΥ, ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΤΑ ΔΥΝΑΜΙΝ ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥΤΩΝ.
Let’s assume that Love/Friendship means to want for a person all the things that are good for him, and to do everything you can so that your friend obtains them.  

« Έστω δη το φιλείν το βούλεσθαι τινι α οίεται αγαθά, εκείνου ένεκα, αλλά μη αυτού, και το κατά δύναμιν πρακτικόν είναι τούτων.» (Π. ΙΙ 3, 1380 35)
Ας τεθεί σαν βάσι ότι Αγάπη/Φιλία σημαίνει το να επιθυμή κανείς για κάποιον όσα νομίζει καλά για κείνον και όχι για τον εαυτό του, και να ενεργή όσο μπορεί για να τα αποκτήσει εκείνος

9.
ΈΣΤΙΝ ΔΕ ΒΕΛΤΙΟΝ ΤΟ ΦΙΛΕΙΝ Ή ΤΟ ΦΙΛΕΙΣΘΑΙ.(…)

ΔΟΚΕΙ Δ’ ΕΝ ΤΩ ΦΙΛΕΙΝ ΜΑΛΛΟΝ Ή ΕΝ ΤΩ ΦΙΛΕΙΣΘΑΙ ΕΙΝΑΙ. ΣΗΜΕΙΟΝ Δ’ ΑΙ ΜΗΤΕΡΕΣ ΤΩι ΦΙΛΕΙΝ ΧΑΙΡΟΥΣΑΙ…ΑΝΤΙΦΙΛΕΙΣΘΑΙ Δ’ ΟΥ ΖΗΤΟΥΣΙΝ.
It is better to love than to be loved (…) A proof of that is that mothers take pleasure in loving their children without asking to be loved by them.
.. «Έστιν δε βέλτιον το φιλείν ή το φιλείσθαι.» (Μ.Η. 2,11,34,4) . Δοκεί δ εν τω φιλείν μάλλον ή εν τω φιλείσθαι είναι. Σημείον δ αι μητέρες τω φιλείν χαίρουσαι…αντιφιλείσθαι δ ού ζητούσιν

Η Αγάπη/φιλία έγκειται περισσότερο στο να αγαπούμε παρά στο να μας αγαπούν. Απόδειξη, το γεγονός ότι οι μητέρες ευχαριστώνται να αγαπούν (τα παιδιά τους)…και δεν ζητούν ανταπόδοση της αγάπης από αυτά.

10. 
ΕΙ Δ' Η ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΑΣ ΦΙΛΙΑ ΔΙ ΑΥΤΗΝ ΑΙΡΕΤΗ, ΑΝΑΓΚΑΙΟΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΟΜΟΕΘΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΜΟΦΥΛΟΥΣ, ΩΣΤΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣ ΠΑΝΤΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ.
(…) To be friends with the people of one’s own nationality is something necessary; it is also necessary to be friends with all human beings.  

Ει δ' η προς τους πολίτας φιλία δι αυτήν αιρετή, αναγκαίον είναι και την προς ομοεθνείς και ομοφύλους, ώστε και την προς πάντας ανθρώπους.» (Στοβ. Ανθ. 2,7,13,83)

Εάν η φιλία ανάμεσα στους πολίτες είναι κατ’ εξοχήν προτιμητέα, είναι κάτι αναγκαίον προς τους ομοεθνείς και τους συμπατριώτες μας, αλλά και προς όλους τους ανθρώπους! 

 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΟΪΛΕΜΕΖΗΣ - ΖΩΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ

Σάββατο, 16 Ιουλίου 2016

Δύο ακόμη ποιητικές Επέτειοι στο In-Country Program: Γιώργος Βαφόπουλος, Παντελής Πρεβελάκης. Εις μνήμην & Κάρολου Μητσάκη! Two more poetic Anniversaries in the “In-Country Program 2016”: G. Vafopoulos (1903-1996) and P. Prevelakis (1909-1986). In memory of Karolos Mitsakis (RIP, 2013). Due Anniversari letterari in più ad "In- Country" Programma 2016: G. Vafopoulos – P. Prevelakis. In memoria di Karolos Mitsakis (Prof. di Neogreco)

Όπως εγκαίρως έχουμε αναφέρει στο ιστολόγιο, η εφετινή χρονιά στο Θερινό Σχολείο ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού πέρα από το ότι έχει τον δέοντα εορταστικό χαρακτήρα για την συμπλήρωσι της πρώτης δεκαετίας του, συμπίπτει και με σημαντικές επετείους για τα Ελληνικά Γράμματα.
Εκτός, λοιπόν, από τα 2400 χρόνια από την γέννησι του Αριστοτέλη (βλ. και παγκόσμιο «Έτος Αριστοτέλους») και τα 20 χρόνια από τον θάνατο του Ελύτη, το εφετινό In-Country Πρόγραμμα θα κάνει τιμητικές αναφορές σε τουλάχιστον δύο ακόμα λογοτεχνικές επετείους: Τα 20 χρόνια από τον θάνατο του Γιώργου Βαφόπουλου και τέλος τα 30 χρόνια από τον θάνατο του Παντελή Πρεβελάκη.
Κι αν η εν λόγω αναφορά φαντάζει κάπως επιλεκτική, συμβαίνει διότι ...όντως είναι!
Και οι δύο εν λόγω ποιητές, ο Γευγελιώτης Γ. Βαφόπουλος (1903-1996) και ο Ρεθυμνιώτης Παντελής Πρεβελάκης (1909-1986) μάς έγιναν ιδιαιτέρως γνωστοί κι αγαπητοί (στον υπογράφοντα διαχειριστή του Νέου Παλαμήδη και στον Γιώργο Φραντζή, σήμερα νεοελληνιστή καθηγητή Πανεπιστημίου Darwin) από τις πανεπιστημιακές ήδη σπουδές μας στην Αθήνα και μάλιστα από τιμητικές εκδηλώσεις και σεμινάρια εκείνων των χρόνων.
Στο Νεοελληνικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής όπου είχαμε την χαρά και την τιμή να εμβαπτισθούμε στα νάματα της Νεοελληνικής Ποίησης από τα χέρια τού τότε καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Καρυοφίλη Μητσάκη.
Ο διαπρεπής καθηγητής και μετέπειτα φίλος μας Κάρολος Μητσάκης (με λαμπρές σπουδές σε Αγγλία και ΗΠΑ, δίδαξε Φιλολογία στην Ελλάδα και αλλού, ως καθηγητής της Νεοελληνικής Φιλολογίας, διέπρεψε και στον χώρο της Βυζαντινής-Μεσαιωνικής Φιλολογίας όσο και της Νεοελληνικής Φιλολογίας αναδεικνυόμενος σε κορυφαίο ελληνιστή με πλούσια συγγραφική και όχι μόνο δράσι) έφυγε ξαφνικά από κοντά μας πριν τρία χρόνια.
Δεν προλάβαμε να του εκφράσουμε όσο έντονα θα έπρεπε την ευγνωμοσύνη μας για ό,τι μας δίδαξε κι ακόμη περισσότερο για όσα μας ενέπνευσε.
Άς είναι λοιπόν η σημερινή πρόχειρη αναφορά (και στην προγραμματιζόμενη ποιητική βραδιά στο Πρόγραμμά μας) ελάχιστο άναμμα λιβανιού στην μνήμη του...
.......................................................




ΕΙΚΟΣΙ ΧΡΟΝΙΑ
Γ. Θ. Βαφόπουλος (1903-1996)

1. Ο χρόνος και το ξύλο

Το ξύλο τούτο, που στα χέρια σου ζυγιάζεται,
λέγεται σήμερα μπαστούνι. Χθες: κλωνάρι.
Αύριο θα λέγεται καυσόξυλο ή κάτι τέτοιο.
Όμως, πριν απ' της γης τον κόλπο στον αέρα πεταχθεί,
ήτανε γη κι' αέρας. Κι' όταν στάχτη γίνει,
αέρα και γη πάλι θάναι. Σήμερα είναι ράβδος:
Υποκατάστατο, κατά περίπτωση, του λόγου.

Το ξύλο τούτο, που έχει αλλάξει τόσα ρούχα,
το κατοικεί μια μνήμη, που όλο γύρους φέρνει:
Θυμάται το ταξίδι του μες στον αέρα,
το σύρσιμο μες στα βαθιά της γης λαγούμια,
το ρίγος του κορμιού απ' το μήνυμα της άνοιξης.
Και δεν ξεχνά κάτι νυχτερινά καμώματα
και τα σοφά χαϊδέματα της πλάτης σου.

Το ξύλο τούτο είναι, επί τέλους, ένα ξύλο:
Ένα μικρό καρότσι φορτωμένο μνήμες.
Όμως εσύ είσαι κάτι παραπάνω από ένα ξύλο:
Είσαι ο σωρείτης των στιγμών του παρελθόντος,
που μέσα τους όχι μονάχα οι μνήμες κατοικούνε,
μα κ' η συνείδησή τους, που τις κάμνει να στοχάζονται.
Είσαι ο πυκνός πυρήνας, όπου κατοικεί το μέλλον:
Ένας συσσωρευτής ενδεχομένων γεγονότων,
που είναι κατάφορτα από μνήμες αδοκίμαστες.

Είσαι το παρελθόν. Είσαι το μέλλον.
Είσαι το σπέρμα του μέλλοντος, που φύτεψε το παρελθόν
και φύτρωσε μέσα στον κήπο του παρόντος.
Είσαι ένα δέντρο φορτωμένο μνήμες: γνωστές κι' άγνωστες.
Είσαι, δεν είσαι. Κι' όμως είσαι το παρόν:
Το άπειρα ελάχιστο άτομο, που εντός του χώρεσε
το μέγιστο: τον αδιαίρετο κι' άπειρο χρόνο.

Έχεις συλλογιστεί του ατόμου τούτου τη διάσπαση;

[Από τη συλλογή Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο (1959)]


2. «Ο Χρόνος»

Ο χρόνος είναι πρόφαση για ποίημα. Ή
ο χρόνος είναι κάτι τι για σκότωμα. Ή
ο χρόνος είναι εφημερίδα στο Παρίσι.
Όμως μπορεί νά ‘ναι και χρήμα!

«Ο χρόνος και το ψάρι» / Η μεγάλη νύχτα και το παράθυρο

 ........

ΤΡΙΑΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Παντελής Πρεβελάκης (1909-1986)
1.
ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ
Την πρώτη φορά που τη φίλησα,
Ήταν στο όνειρο μέσα.
Στεκόμασταν στο πρωινό τ’ ακρογιάλι
Κι απ’ την κορφή της όρθιας θάλασσας, 
απ’ τα ψηλά και ουρανικά ακρογιάλια, 
έσκυφτεν η μητέρα μου και μάς κοίταζε.
Το μυστήριο της ζωής εκατέβηκε 
ώς τη βαθύτερη ρίζα τού είναι μου.
Και πια ποτέ δέν τη φίλησα 
χωρίς να γίνει πρωί στην ψυχή μου, 
χωρίς να περάσει πάν΄απ’ τη θάλασσα 
το αθάνατο βλέμμα.

(Η Γυμνή Ποίηση)


2.
ΑΠΟΘΕΩΣΗ

Δεν με τρομάζουν οι χαράδρες,
με τρομάζει η σκόνη της πολιτείας.
Τούτο το ανάστημα το χρωστούμε 
στην ευγένεια της ποίησης.
Ό,τι φτάνει ίσαμε δώ 
είναι από το βασίλειο της φλόγας, 
από την ώρα που πιάνουνται τα παιδιά 
κι αποχωρίζουνται τ’  άστρα από τα συστήματα.
Ο χρόνος είναι παράδοξος.
ακούεις τη μουσική του;

Όταν σκάζει η καρδιά σου σα ρόγδι,
μέμνησο πως είσαι θεός!

(Η Πιο  Γυμνή Ποίηση)

3.
`…Τ’ ανθρώπινα πια δε με σκιάζουνε, 
και την ψυχήν μου τη νιώθω γυρισμένη
σαν τεράστιο καθρέφτη προς τον ήλιο, 
όπου γράφουνται σύννεφα, πουλιά που διαβαίνουν, 
τ’ αγεραύλακα από τους δρόμους της αποδημίας, 
τα πεφτάστερα, οι κομήτες κ’ οι συρμές τους, 
κ΄η στάχτη από τα συστήματα που καίγουνται!

(Η Γυμνή Ποίηση, ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ, 1939)
 

Πέμπτη, 14 Ιουλίου 2016

Θερινό Σχολείο Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού. Επέτειος 10 Χρόνων. Το ποίημα "Επέτειος" του Ελύτη.Αφιερωμένο. Elytis's poem "Anniversary"(Dedication to the In Country Programm.



ΕΠΕΤΕΙΟΣ
…even the weariest river
winds somewhere safe to sea!

Έφερα τη ζωή μου ως εδώ,
Στο σημάδι ετούτο που παλεύει
Πάντα κοντά στη θάλασσα,
Νιάτα στα βράχια επάνω,
Στήθος με στήθος προς τον άνεμο


Πού να πηγαίνει ένας άνθρωπος
Που δεν είναι άλλο από άνθρωπος,
Λογαριάζοντας με τις δροσιές τις πράσινες στιγμές του,
Με νερά τα οράματα της ακοής του,
Με φτερά τις τύψεις του.

Ά, ζωή
παιδιού που γίνεται άντρας
Πάντα κοντά στη θάλασσα όταν ο ήλιος
τον μαθαίνει ν ́ανασαινει κατα κει που σβήνεται
η σκιά ενός γλάρου.

Οδυσσέας Ελυτης, (Προσανατολισμοί)





ANNIVERSARY
even the weariest river
winds somewhere safe to sea!

Ι have brought my life as far as this,

To this point
where the youth,
ever wrestles with the sea,
on the rocks,
breast – to breast  against the wind.
Where can a man go, when he’s nothing but a man,
Reckoning in fees his green moments,
In waters the visions of his hearing,
In wings his pangs of remorse?

Oh life,
of the child that becomes a man,

Ever by the sea,
When the sun teaches him
To take a breath there.
Where vanishes,
the seagulls shadow…

ODYSSEAS ELYTIS (Orientations, 1936)