Δυό λέξεις για έναν από τους τρείς Ιεράρχες. Due parole su uno dei tre Gerarchi della Chiesa Cristiana. (Commentando un frammento da un epistola di Gregorio Teologo)

"Τη βραχυλογία συγγίγνωσκε..."

Για να μιλήσω για τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, τον Έλληνα κατά το γένος και την παίδευσι, τον μέγα Θεολόγο, όπως τον αναγόρευσε η ημετέρα εκκλησιαστική παράδοσι, και όχι «Ναζιανζηνό» όπως τον θέλουν οι της Εσπερίας, να ομιλήσω για την προσωπικότητά του, όπως (και όσο) τον έχω γνωρίσει στα γραπτά του ή ακόμα πιο πολύ για την επιγραμματικότητα και την ποιητικότητά του, δεν μου φτάνουν –πιστεύω- ισάριθμες ωριαίες διαλέξεις. (Άμποτε!)

Προς το παρόν, ας περιοριστώ (με αφορμή ένα φιλικό σχόλιο στο Φατσόβιβλο και ένα χαϊκού τού Σελλενίδη) σε ένα μόνο ελάχιστο, αλλά εύγλωττο δείγμα –με την δικιά μου συνήθη αυθαίρετη μέθοδο προσέγγισης/παρουσίασης. Πρόκειται βέβαια για ένα σπάραγμα από μια διασωσμένη επιστολή του*, ένα μικρό δηλ. απόσπασμα. Το παρουσιάζω, ομολογουμένως, όχι όπως, κανονικότατα, το έχει ο εκδότης του, σε πεζό λόγο, (με την εμφάνισι μιας επιγραμματικής περιόδου με αλλεπάλληλα ρητορικά σχήματα ισόκωλων φράσεων/ εκφράσεων), αλλά όπως εγώ το βλέπω, καθώς ξεχειλίζει από ποιητικότητα:

Ως ένα οιονεί πεντάστιχο ποιημάτιο. Ένα πολυσήμαντο επίγραμμα-μινιατούρα πλήρες νοήματος, με αναφορικότητα στην αρχαιοελληνική φιλολογική παράδοσι. Βραχυλογία με ποιητική τόλμη (δές την ρυθμική συμμετρία με την καινοτόμα -εκτός προσωδίας- τονικότητα) και αφοπλιστική –έως παρεξηγήσεως- ειλικρίνεια συναισθήματος.  Αυτό το αυτοβιογραφικού χαρακτήρα σημείωμά του, μου μοιάζει σαν SMS της απαισιοδοξίας ή μάλλον ένα όλο δραματικότητα Σήμα Κινδύνου. Ο Γρηγόριος  σαν απελπισμένος καπετάνιος σε φουρτούνα, πετάει στην θάλασσα της προσωπικής του αλληλογραφίας ένα ...πενταδάκτυλο SOS γεμάτο αγωνία και σπαραγμό…

ΕΡΡΕΙ ΤΑ ΚΑΛΑ!

…

Έρρει τα καλά,

Γυμνά τα κακά,

Ο πλούς εν νυκτί,

Πυρσός ουδαμού,

Χριστός καθεύδει!

                    (Γ. Θ.  Επιστ.  π΄, Ευδοξίω ρήτορι)

Σελλενίδειος απόδοσις:

ΠΑΝΕ ΤΑ ΠΛΟΙΑ**!

Φύγαν τα καλά,

μείναν τα δεινά!

Πλούς μέσ’ στο σκότος/ Ρότα στον ζόφο,

φάρος άφαντος,

Χριστός κοιμάται!

Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης

 * Ο Γρηγόριος σε αυτήν την επιστολή προς τον φίλο του ρήτορα Ευδόξιο, διεκτραγωδεί με λακωνικότητα, αλλά και με τον γνωστό στην ποίησί του πρωτοφανή εξομολογητικό τόνο, την δύσκολη φάσι που περνάει…

** Ο πρώτος «στίχος» του αποσπάσματος (όπως υπονοώ στον αυθαίρετο ψευδότιτλό μου) προφανέστατα παραπέμπει παρωδώντας στο γνωστό λακωνικό μήνυμα του Σπαρτιάτη Ιπποκράτη («Ἔρρει τὰ κᾶλα …»), που υπέκλεψαν οι Αθηναίοι κάποτε στον Πελοποννησιακό Πόλεμο (κατά το 410 π.Χ.). [Βλ. ΞΕΝΟΦ. Ελληνικά 1.1.23: «παρὰ δὲ Ἱπποκράτους τοῦ Μινδάρου ἐπιστολέως εἰς Λακεδαίμονα γράμματα πεμφθέντα ἑάλωσαν εἰς Ἀθήνας λέγοντα τάδε· Ἔρρει τὰ κᾶλα. Μίνδαρος ἀπεσσύα. πεινῶντι τὤνδρες. ἀπορίομες τί χρὴ δρᾶν.»]

«Είθισται Να Δολοφονούν Τους Ποιητάς»: μικρό σημείωμα-αφιέρωμα από τον Αιθεροβάμονα περί ποιήσεως και ποιητών. Una breve nota/dedica da Eterovamon; su poesia e poeti.

…ΕΙΘΙΣΤΑΙ ΝΑ ΔΟΛΟΦΟΝΟΥΝ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΑΣ 

 «- Μα επί τέλους! Πια ο καθένας γνωρίζει πως από καιρό τώρα - και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας, τα σακάτικα - είθισται να δολοφονούν τους ποιητές…». 

ΦΡΕΝΤΕΡΙΚΟ ΓΚΑΡΘΙΑ ΛΟΡΚΑ

[ Ένα μικρό αφιέρωμα στην Ποίηση ] 

Τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ την δημοσίευση σε τοπική εφημερίδα ποιημάτων κάποιων συμπολιτών μας. Αισθάνομαι ευχαριστημένος διαπιστώνοντας πως στη σκληρή εποχή μας δεν χάθηκε η ανθρωπιά και η ευαισθησία. Αυτοί που αγαπούν την ποίηση κάνουν τη δική τους κατάθεση ψυχής. Ο καθένας τους λειτουργεί με γνώμονα την ευαισθησία του, την φαντασία του, με τον δικό του προσωπικό τρόπο έκφρασης, Βλέπουμε πως ο κάθε αγνός ερασιτέχνης και μερακλής ποιητής αντικρίζει την πραγματικότητα και πως την αποτυπώνει στο χαρτί με τα μάτια της ψυχής του. Αεροβάτες κι αυτοί αγωνίζονται, ονειρεύονται και προσπαθούν να ανυψώνονται ελπίζοντας πως θα ανυψώσουν και όσους συνανθρώπους τους μπορούν πιο πάνω από την ισοπέδωση, τη μετριότητα, την επίσημα οργανωμένη και διαχρονική ΗΜΙΜΑΘΕΙΑ (βλέπε δημόσια παιδεία).

 Όμως, οφείλουμε να κάνουμε και ένα αναγκαίο διαχωρισμό ανάμεσα στους ΠΟΙΗΤΕΣ και στους ΣΤΙΧΟΠΛΟΚΟΥΣ. Το να παίρνει ο καθένας ένα μολύβι κι ένα χαρτί προσπαθώντας να κάνει απλά ομοιοκαταληξίες σε ένα άθλιο ή ανούσιο περιεχόμενο και από πάνω να έχει την ματαιοδοξία 2 να αυτοπροβάλλεται ως ποιητής, αυτό απέχει εκατομμύρια έτη φωτός από την δημιουργία που λέγεται ΠΟΙΗΣΗ.
Αυτό το φαινόμενο δεν είναι μόνο σημερινό. Ο μεγάλος Αριστοφάνης στην κωμωδία του «Βάτραχοι» παρουσιάζει το Διόνυσο να λέει: « - Ο πατέρας Δίας με έστειλε στον Άδη για να βρω ένα από τους μεγάλους ποιητές και να τον επαναφέρω στον επάνω κόσμο ,ώστε να παρακινήσει τους Αθηναίους να ασχοληθούν και πάλι με την δόλια πατρίδα. Γιατί, αυτοί που έμειναν ζωντανοί είτε είναι άχρηστοι είτε διεφθαρμένοι και γράφουν παπαρδέλες. Κι από πάνω αμολάνε και μια κατρούλα στη μούσα της ποίησης.».
Όπως μας λέει ο Γιώργης Παυλόπουλος ίσως τα ποιήματα ,που γράφτηκαν από τότε που υπάρχει ο κόσμος, είναι μια ατέλειωτη αρμαθιά ΑΝΤΙΚΛΕΙΔΙΑ με τα οποία μάταια προσπαθούμε ν’ ανοίξουμε την πόρτα της Ποίησης. Εμείς σήμερα, δεν χρειάζεται να αναστήσουμε κανένα πεθαμένο ποιητή. Μπορούμε, με λογισμό και με όνειρο, με φαντασία, ευαισθησία και με ψυχή να γίνουμε ή τουλάχιστον να προσπαθούμε να σκεφτόμαστε, να αισθανόμαστε και να λειτουργούμε σαν αληθινοί ποιητές. Αρκεί να δημιουργήσουμε μέσα μας την ψυχολογία ενός ποιητή, ενός λογοτέχνη, ενός πνευματικού ανθρώπου.
Ας βρούμε τη δύναμη να μη φοβόμαστε τα συστήματα, να μην ανεχόμαστε τυφλά ούτε με ηττοπάθεια καμία κακή επιβολή. Γιατί απλά, πρώτα σε αγνοούν, μετά σε κοροϊδεύουν, μετά σε πολεμούν και μετά …ΤΟΥΣ ΝΙΚΑΣ!

 Η ζωή πρέπει να έχει τρία συστατικά: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ, δηλαδή να βρίσκεσαι μέσα στην πάλη για μια καλύτερη ζωή, ΤΟ ΩΡΑΙΟ, δηλαδή κάθε τι που στολίζει τη ζωή{ π,χ. ΜΟΥΣΙΚΗ, ΠΟΙΗΣΗ} και το συγκλονιστικό που είναι Η ΑΓΑΠΗ! Γι’ αυτά αξίζει να αγωνιζόμαστε.

 Βέβαια, για το ρόλο της ποίησης σε κάθε εποχή έχουν διατυπωθεί διάφορες απόψεις:
 *Εγγονόπουλος: « - Τούτη η εποχή, του εμφύλιου σπαραγμού, δεν είναι εποχή για ποίηση…». Ο ποιητής εκφράζει μια στάση ΑΠΟΧΗΣ από την ποίηση και από τα δρώμενα της εποχής του.
*Μίλτος Σαχτούρης: «Δεν έχω γράψει ποιήματα, μόνο σταυρούς σε μνήματα καρφώνω». Βλέπουμε την απαισιοδοξία και μία επίσης τάση ΑΠΟΧΗΣ.
Όμως, ο ποιητής, όσο αρνητική κι αν είναι η εικόνα του καιρού του, οφείλει να στέλνει μηνύματα και να τους παρακινεί όλους να αντιδρούν, να αγωνίζονται και να ονειρεύονται.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
 *Γ. Ρίτσος: «Ανυπόταχτη Πολιτεία»: «-…Ναι, θα τον ρίξουμε μια μέρα ανάσκελα τον πόνο… Ποιος φταίει που λείπει το τραγούδι μας; … Ο φόβος μας να γίνει γροθιά υψωμένη, παντιέρες ν’ ανεμίζουν απαιτώντας ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ…».
 *Κ. Βάρναλης: «-…Στα ιδανικά των κόσμων που γκρεμίζονται, φέρνω τα ιδανικά των κόσμων που γεννιούνται…».
 *Τ. Λειβαδίτης: «Μας φοβούνται και μας σκοτώνουν. Φοβούνται τον ουρανό που κοιτάζουμε, φοβούνται το πεζούλι που πατάμε και τα λόγια που λέμε. Μας φοβούνται και όταν μας σκοτώνουν. Νεκρούς μας φοβούνται πιο πολύ…».

Συνοψίζοντας πρέπει να τονίσουμε πως η Ποίηση είναι μια ατέρμονη πορεία του ανθρώπου να φτάσει τον ήλιο, να εξαγνίσει και να εξαγνιστεί, να αφυπνίσει και να αφυπνιστεί. Η αποχή δεν είναι η πρέπουσα λύση. Ο ποιητής είναι ανάγκη να ασκεί ΕΠΟΨΗ(=ΕΠΟΠΤΕΙΑ) για να σχηματίζει ΑΠΟΨΗ, ώστε να δίνει μηνύματα, ιδέες, προτάσεις. Έτσι, ως πνευματικός άνθρωπος θα καθοδηγεί την κοινή γνώμη, θα σηκώνει τον γονατισμένο και φοβισμένο ανθρωπάκο λέγοντάς του: «- Σήκω και κοίτα στα μάτια τον αντίπαλό σου. Δεν είναι γίγαντας, αλλά ίσα με το δικό σου μπόϊ. Πολέμησέ τον.». Ο ποιητής στην εποχή του οφείλει να είναι μπροστάρης και να αποτυπώνει τα σημάδια του καιρού του. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, οι ποιητές παρέρχονται, αλλά Η ΠΟΙΗΣΗ ΜΕΝΕΙ…

ΑΙΘΕΡΟΒΑΜΩΝ



ΕΓΩ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΠΟΙΗΤΗΣ (ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ).
Εγώ δεν είμαι ποιητής είμαι στιχάκι
είμαι στιχάκι της στιγμής
πάνω σε τοίχο φυλακής
και σε παγκάκι

Με τραγουδάνε οι τρελοί και οι αλήτες
καταραμένη είμαι φυλή
με μιαν εξόριστη ψυχή
σ' άλλους πλανήτες

Εγώ δεν είμαι ποιητής
είμ' ο λυγμός του
είμαι ένας δείπνος μυστικός
δίπλα ο Ιούδας κλαίει σκυφτός
κι είμ' αδερφός του

Στίχοι: Λάζαρος Ανδρέου
Μουσική (και ερμηνεία!): Νίκος Παπάζογλου

Αντίο στην Ιταλίδα ποιήτρια Άλντα ΜΕΡΙΝΙ (+ 1 εύγλωττο σχόλιο για την θρησκευτικότητά της ). Un addio alla poetessa italiana Alda Merini (+ commento)

Un addio alla poetessa italiana Alda Merini (un commento e una testimonianza sulla sua spiritualita’)
Έγινε εχθές το πρωί η κηδεία της ιταλίδας ποιήτριας Άλνα Μερίνι δημοσία δαπάνη στην μητρόπολη της αγαπημένης της πόλης (το περίφημο Duomo του Μιλάνου).
Τα ειδησεογραφικά δελτία (π.χ. ANSA - ROMA, 4 NOV, το προηγούμενο, αλλά επίσης εδώ , πληρέστερα, και εδώ) έδωσαν με συνήθη λακωνικό τρόπο την είδησι:

«Τελευταίο αντίο του Μιλάνου στην ποιήτρια Άλντα Μερίνι, που πέθανε την Κυριακή σε ηλικία 78 ετών, επ’ ευκαιρία της επίσημης κηδείας στην Μητρόπολι. Την άφιξι της σωρού, που ήταν σκεπασμένη με κίτρινα άνθη, την υποδέχθηκε ένα παρατεταμένο χειροκρότημα εκατοντάδων ανθρώπων που ήσαν παρόντες στην επικήδεια ακολουθία την οποία ετέλεσε ο επίσκοπος Μιλάνου Franco Giulio Brambilla (…)»

Ανάμεσα στις δηλώσεις των εκπροσώπων του ιταλικού πολιτικού κόσμου (κάποιοι –ελάχιστοι πάντως- παρευρέθηκαν και στην κηδεία της) ξεχωρίζουμε το μήνυμα στους οικείους της μακαρίτισσας του ίδιου του Προέδρου της Ιταλικής Δημοκρατίας, Giorgio Napolitano, που κάνοντας λόγο για μεγάλη απώλεια της ιταλικής κουλτούρας γράφει:
«Χάθηκε μια εμπνευσμένη και γνήσια ποιητική φωνή», καθώς και την δήλωσι του Προέδρου της Βουλής Fini: «…μια από τις τελευταίες μεγάλες λυρικές φωνές της σύγχρονης ιταλικής ποίησης, ικανή να περιγράφει και να αφηγείται, μέσα από εικόνες πρωτότυπες και από ένα στυλ λόγιο και εκλεπτυσμένο, την πονεμένη ιστορία της περιθωριοποίησης και της ανθρώπινης μοναχικότητας».

ΣΧΟΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΡΙΝΙ
Όταν είχα πρωτογνωρίση την ποίησι της Alda Merini, πρόσεξα κάποια στιγμή την άποψι ενός σχολιαστή σχετικά με την θρησκευτικότητά της: «Cattolicamente atea». Ήτοι, «καθολικώς (ή και ‘χριστιανικά’) άθεη».
Το παρακάτω κείμενο-προσωπική μαρτυρία όμως, που τo βρήκαμε σε κάποια σχετική με την ποιήτρια σελίδα του “Facebook”, ελάχιστες ώρες μετά την αναγγελία του θανάτου της (πρακτικά κατά την πολύωρη νυκτερινή εκείνη αναζήτησί μας –εν είδει νοερής ξαγρύπνιας στην μνήμη της), μάλλον υποχρεώνει σε οριστική αναθεώρησι τις σχετικές απόψεις.
Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ:
« Περι την 10.30 σήμερα το πρωί, Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2009, των Αγίων Πάντων, ο π. Gianluigi Pasquale, του τάγματος των Καπουτσίνων, Διευθυντής του Θεολογικού Ιδρύματος παράρτημα «Λαυρεντιανόν» της Βενετίας και Καθηγητής Θεολογίας στο Παπικό Πανεπιστήμιο του Λατερανού στη Ρώμη, έδωσε την τελευταία πνευματική παρηγορία, μέσω της προσευχής και των μυστηρίων, στην Άλντα Μερίνι, η οποία τον είχε «καλέση» στο Μιλάνο σήμερα ακριβώς, με σκοπό να του εμπιστευθή την ¨Προλόγησι¨ προσεχούς βιβλίου της σχετικά με τον Πατέρα Πίο που πρόκειται να εκδοθή. Ίσως η Άλντα Μερίνι είχε διαισθανθή ότι σήμερα θα ήταν το τελευταίο της ηλιοβασίλεμα. Αλλά, βέβαια, αυτό δεν θα μπορούσε να το φαντασθή ο π. Gianluigi.
Όταν έφτασε από την Βενετία στο Μιλάνο πολύ ενωρίς το πρωί ο π. Gianluigi συνοδεύτηκε στο Νοσοκομείο «Άγιος Παύλος» από τον εκδότη Giuliano Grittini. Εκεί βρήκε και έναν έτερο εκδότη, τον Giuseppe Angelillo D’Ambrosio, άλλο μεγάλο φίλο της Άλντας, ο οποίος, παρόλα τα 5 παιδιά του, είχε περάση ολόκληρη την προηγούμενη νύκτα ξενυχτώντας με την φημισμένη ποιήτρια για να μην την αφήση μόνη.
Αδύνατον να περιγραφή με λόγια η συνάντησι του Καπουτσίνου μοναχού πατρός Gianluigi και της Άλντας, οι οποίοι , προηγουμένως, δεν γνωριζόντουσαν, παρα μόνο διαμέσου των βιβλίων τους. Η Άλντα δέχθηκε, κατόπιν αιτήματός της, μία ευλογία με επίθεσι των χειρών και με χειροθεσία επι της κεφαλής της, ενώ εξέφρασε την επιθυμία να φωτογραφηθή (ως τελευταία φωτογραφία της ζωής της) με το πορτρέτο του Πατρός Πίου, τον οποίο ιδιαιτέρως εσέβετο. Αυτές οι τελευταίες φωτογραφίες είναι τώρα στην κατοχή του κ. Giuliano Grittini. Αφού έψαλλε ένα “Ave Maria” μαζί με τον Giuliano, τον Giuseppe και τον π.. Gianluigi μέσα στο δωμάτιο του Νοσοκομείου, η Άλντα, ως τελευταία πράξι της, θέλησε να σφίξη στην παλάμη της ένα λείψανο του Στιγματοφόρου από το Γκάργκανο, (Stigmatizzato del Gargano), κάπως τσαλακωμένο αλλά γνήσιο, που το είχε στην κατοχή της από κοριτσάκι. Ύστερα είπε μερικές κουβέντες, ιδιωτικά μόνο στον π. Gianluigi. Αυτός στην συνέχεια ανέφερε πως η Άλντα αναφώνησε «Ά, ναι!» ακούγοντας το όνομα του Πατρός Πίου, τον οποίο ο π. Gianluigi είχε αναφέρη για να εξηγήση την άφιξί του στο Νοσοκομείο. Βεβαιότατα η Αλντα μίλησε στον π. Gianluigi με εκείνα τα πράσινα και διαπεραστικά της μάτια, περισσότερο από ό,τι με τα λόγια, όπως ο ίδιος ο π. Gianluigi ανεγνώρισε δηλώνοντας πως «αισθάνθηκε να τον διαπερνά στην ψυχή εκείνο το βλέμμα».
Η Άλντα και σε αυτήν την τελευταία μέρα της επίγειας ζωής της, έβαψε (μέσω τρίτου) κόκκινα τα νύχια της. Στο κομοδίνο είχε ακόμα ένα πακέτο τσιγάρα ‘Λίντο’. Μα παραμένει μυστήριο πώς κατάφερε να «καλέση» έναν μοναχό της ίδιας αδελφότητας με εκείνη του Πατρός Πίου, έναν Καπουτσίνο, στο Μιλάνο. Ούτε ο υποφαινόμενος το γνωρίζει. Ίσως θα γίνη γνωστό στο μέλλον, γιατί το το πνεύμα της Άλντα Μερίνι δεν μπορεί να πεθάνη, όπως και το πνεύμα όλων όσων εμπιστεύονται τον Θεό. Κατά μείζονα λόγο τα ποιήματά της, τώρα αιώνια κληρονομιά της ανθρωπότητας.
Σ’ ευχαριστούμε, Άλντα: Μίλησες για Σένα και για τον Θεό ακόμα και με τα μάτια».

IL TESTO - TESTIMONIANZA
Verso le ore 10:30 di stamane domenica 1° Novembre 2009, Solennità di Ognissanti, P. Gianluigi Pasquale, Cappuccino, Preside dello Studio Teologico affiliato “Laurentianum” di Venezia e Professore di Teologia presso la Pontificia Università Lateranense in Roma, ha dato l’ultimo conforto spirituale, attraverso la preghi...era cristiana e i sacramenti, ad Alda Merini, che lo aveva “chiamato” a Milano proprio oggi, per affidargli la “Prefazione” a un suo prossimo libro di poesie su Padre Pio previsto in uscita. Forse Alda Merini aveva intuito che sarebbe stato oggi il suo ultimo tramonto. Ma, certo, non se lo poteva immaginare P. Gianluigi. Arrivato da Venezia a Milano molto presto al mattino, P. Gianluigi è stato accompagnato all’Ospedale “San Paolo” dall’Editore Giuliano Grittini, dove ha trovato anche un altro Editore, Giuseppe Angelillo D’Ambrosio, altro grande amico di Alda, che, nonostante i suoi cinque figli, aveva trascorso l’intera notte precedente in veglia con la famosa poetessa, per non lasciarla sola. Impossibile descrivere a parole l’incontro tra il frate Cappuccino P. Gianluigi e Alda, che, prima, non si erano mai conosciuti, se non attraverso i rispettivi libri. Alda ha ricevuto, su richiesta, una benedizione con l’imposizione e delle mani sulla testa, mentre ha desiderato fare l’ultima foto della sua vita con un quadro di Padre Pio, al quale era molto devota. Queste ultime foto sono in possesso ora del Sign. Giuliano Grittini. Recitata un’“Ave Maria” assieme a Giuliano, Giuseppe e P. Gianluigi nella cameretta dell’ospedale, Alda, come suo ultimo gesto, ha voluto stringere nel palmo della propria mano una reliquia dello Stigmatizzato del Gargano, molto sgualcita, ma autentica, che possedeva fin da fanciulla. Pio ha detto alcune parole, privatamente, soltanto a P. Gianluigi. Il quale, poi, ha riferito che Alda aveva esclamato “Ah, sì” sentendo il nome di Padre Pio, che P. Gianluigi aveva menzionato per spiegare il suo arrivo all’ospedale. Certamente, Alda ha parlato con quei suoi occhi verdi e penetranti a P. Gianluigi, piuttosto che a parole, come P. Gianluigi stesso ha riconosciuto, affermando di essersi “sentito penetrare nell’anima da quello sguardo”.Alda, anche in questo ultimo suo giorno di vita terrena, si era fatta mettere lo smalto rosso alle unghie. Nel comodino aveva ancora un pacchetto di sigarette “Lido”. Ma rimane il mistero di come sia riuscita a “chiamare” un confratello di Padre Pio, un Cappuccino, a Milano. Nemmeno l’interessato lo sa. Forse lo si capirà nel futuro perché lo spirito di Alda Merini, non può morire, come quello di nessun altro che si affida a Dio: Tanto meno le sue poesie, ora patrimonio dell’umanità per sempre. Grazie Alda: Tu hai parlato di Te e di Dio anche con gli occhi.

Το Ιστολόγιό μας αποθέτει νοερά ένα κίτρινο λουλούδι στην μνήμη της...

Click Aqui - Recados Para Orkut

Πέθανε(;)* χθές η Άλντα Μερίνι. Τρία ποιήματά της σε μτρφρ. Σελλενίδη. Για «Καλό κατευόδιο»! Morta(?)* Alda Merini: 3 sue poesie tradotte in Greco...

Morta(?)* la poetessa italiana Alda Merini: 3 sue poesie tradotte in greco per …blandirla.

*"La poesia inizia la’, dove l’ ultima parola non ce l’ ha la Morte". Elitis

Δεν θα μπορούσε να μην προκαλέση θλίψι και συγκίνησι ή είδησι που μας ήλθε ξαφνικά πριν από μερικές ώρες από φίλους εξ Ιταλίας (πριν από λίγο έγινε και πρώτη είδησι στα ηλεκτρονικά μέσα της γείτονος χώρας, για παράδειγμα βλ. Il Giornale.it) : η αναγνωρισμένη ιταλίδα ποιήτρια ΄Αλντα ΜΕΡΙΝΙ (Alda Merini) άφησε την τελευταία της πνοή χθές το απόγευμα «τις 5.30 στο Νοσοκομείο Άγιος Παύλος του Μιλάνου, στην Ογκολογική πτέρυγα…»
Το παρόν Ιστολόγιο δεν είχε προλάβη καλά καλά να χαρή για την ευμενή απήχησι που είχε η πρόσφατη παρουσίασι της ποιήτριας μέσα από μια εισαγωγική ανάρτησι (όπου και μία μετάφρασι αντιπροσωπευτικού ποιήματός της, που από αρκετούς φίλους επιδοκιμάστηκε), και αναγκάζεται να μοιρασθή την λύπη με τους απανταχού θαυμαστές της.
Αλλά δεν πρόκειται να περιορισθούμε στην περεταίρω κοινοποίησι της μοιραίας αναγγελίας:
Πρωτοδημοσιεύουμε την μεταφραστική απόπειρα του Αλέξανδρου Σελλενίδη σε τρία επιλεγμένα κομμάτια από το μεγάλο έργο που μας κληροδότησε η εξ Ιταλίας μακαρίτισσα.
Αυτό, ως μικρό αφιέρωμα για αυτήν που έγραψε το αφοριστικό «Δεν είναι κατορθωτό σε όλους να είναι αιώνιοι», αλλά και το επόμενο: «Το θαυμαστό (στην ύπαρξι) του θανάτου είναι η τέχνη του να μαθαίνεις να περιμένεις εις τους αιώνας»!
Μια τέτοια φωνή στους καιρούς μας να μην την αφήσουμε μόνη.
Κάποια στιγμή υποσχόμαστε να επανέλθουμε με περισσότερα βιογραφικά και λοιπά εγκυκλοπαιδικά για την Άλντα. Απόψε, ας την συντροφεύσουμε όπως θα της άρεσε. Ποιητικά.

Alda Merini. Tre brani in (piccolo) omaggio. In traduzione di Alex. Sellenides


1. Donna di Picche

Ti aspetto ogni giorno
mi spengo poco per volta
e ho dimenticato il tuo volto.
Mi chiedono se la mia disperazione
sia pari alla tua assenza
no, è qualcosa di piu' :
è un gesto di morte fissa
che non ti so regalare.


2.Il testamento

Se mai io scomparissi
presa da morte snella,
costruite per me
il piu' completo canto della pace!
Chè, nel mondo, non seppi
ritrovarmi con lei,serena, un giorno.
Io non fui originata
ma balzai prepotente
dalle trame del buio
per allacciarmi ad ogni confusione.
Se mai io scomparissi
non lasciatemi sola;
blanditemi come folle!
( da Fiori di Poesia)

3.La Terra Santa
Io sono certa che nulla piu' soffochera' la mia rima, il silenzio l'ho tenuto chiuso per anni nella gola come una trappola da sacrificio, è quindi venuto il momento di cantare una esequie al passato.

Οι μεταφραστικές απόπειρες (= tentativi di traduzione):

1. ΝΤΑΜΑ ΜΠΑΣΤΟΥΝΙ

Σε περιμένω κάθε μέρα
Σβήνω κάθε φορά και λίγο λίγο
Κι έχω το πρόσωπό σου ξεχάση.
Με ρωτούν αν η δική μου απελπισία
Ισούται με την δική σου απουσία
Κι όμως, είναι κάτι τις περισσότερο:
Είναι μια χειρονομία θανάτου ασάλευτου
Που δεν ξέρω να σου προσφέρω.

2. Η ΔΙΑΘΗΚΗ

Αν ποτέ μου χαθώ
Αρπαγμένη από Χάρο λυγερό
Ιστορήστε για μένα
Το πιο ολοκληρωμένο άσμα της ειρήνης!
Τί δεν κατάφερα στον κόσμο
Να βρεθώ -με γαλήνη –ούτε μέρα μαζί της.

Εγώ δεν υπήρξα από καταγωγής,
Ξεπήδησα με θράσος
Από τα υφάδια του σκότους
Για να δεθώ θηλυκωτά με κάθε παραζάλη.

Αν ποτέ μου πεθάνω
Μην μ΄ αφήσετε μόνη:
Καλοπιάστε με σαν αλλοπαρμένη.

Άλντα Μερίνι, Άνθη Ποιήσεως

3. ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΤΟΠΟΙ
Είμαι βεβαία πως τίποτα πια δεν θα πνίξη την ρίμα μου, την σιωπή την έχω αμπαρώση για χρόνια στο λαιμό μου σαν μια παγίδα προς θυσία, ήλθε επομένως ο καιρός να ψάλω μια νεκρώσιμη ακολουθία του παρελθόντος.

(Μετάφρασι: Αλέξανδρος Σελλενίδης)

«ΑΝΗΣΥΧΙΑ», Ένα Ποίημα του Γιώργου Σοϊλεμεζίδη. "Inquietudine": UNA POESIA DI G. SOILEMESIDIS. "Anxiety"; A POEM by George Soilemesidis

Σήμερα, μια ανάσα από το νέο έτος –και εμείς με το ταπεινό Ιστολόγιό μας μόλις ενός έτους- βρίσκουμε ευκαιρία να δημοσιεύσουμε ένα ποίημα που το προορίζαμε για το καθυστερημένο τεύχος 6 ή 7 του περιοδικόυ μας «Νέος Παλαμήδης». Η σκοπιμότητά μας προφανής: να τιμήσουμε τον πόντιο ποιητή Γιώργο Σοϊλεμεζίδη, στην συμπλήρωσι 10 χρόνων από την σύνθεσι του παρακάτω ποιήματος, αντιπροσωπευτικού δείγματος της ποιητικής του παραγωγής.

Ανησυχία

Είμαστε μόλις ενός έτους.
Όλοι μαζί είμαστε ενός έτους.
Όλη η ανθρωπότητα είναι ακόμη
στην βρεφική ηλικία ενός έτους.

Το ανθρώπινο γένος σαν μωρό
που τα ‘κανε πάνω του
και βρώμισε την κοιτίδα του τη γη,
μες στης ακαθαρσίες και την μπόχα
αμέριμνα διασκεδάζει
με τα ανησυχητικά μπιχλιμπίδια του.


Γιώργος Σοϊλεμεζίδης
(Σεπτέμβριος 1998)

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗΣ: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ (ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΙ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΣ) ΣΤΑ 80ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ

OMAGGIO A Kostas KARYOTAKIS x GLI OTTANT’ ANNI DALLA SUA MORTE
(ΠΡΩΤΟ; ) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ (ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΜΑΣ)



ΣΤΑ 80ΧΡΟΝΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ (21 ΙΟΥΛ 1928) ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ
99 χρόνια πρίν κυκλοφορεί η πρώτη συλλογή του 23άχρονου τότε Κώστα Καρυωτάκη. «Ο πόνος του Ανθρώπου και των πραγμάτων». Στο εισαγωγικό μότο διαβάζουμε:
Τ’ αστέρια τρεμουλιάζουνε καθώς
Το μάτι ανοιγοκλεί προτού δακρύσει…
Το πρώτο ποίημα είχε τον τίτλο ΘΑΝΑΤΟΙ, ενώ ακόμη πιο εμφαντικά προφητική προβάλλει η εισαγωγική, αλλά μάλλον ερμητική φράσι του ποιήματος αυτού ‘Είναι άνθρωποι που την κακιά την ώρα την έχουν μέσα τους’.
Από την γραμμένη με διάχυτη απαισιοδοξία μικρή αυτή συλλογή διαλέξαμε ένα εκπληκτικό κομμάτι. Πρόκειται για ένα σονέττο όλο ποιητική λάμψι κι ομορφιά.
To "ΧΑΜΟΓΕΛΟ":

Δεν μπορώ να μην υποψιασθώ κρυπτομνησία στις δύο τελευταίες στροφές με το άλλο εκπληκτικής ομορφιάς απόσπασμα (526-530) από την Αντιγόνη του Σοφοκλέους:
Ο επικεφαλής τού χορού αναφερόμενος στην άφιξι της Ισμήνης ψάλλει:





[Το ποίημα αυτό (μαζί με 12 άλλα ! ) έχει μελοποιήση η Λένα Πλάτωνος και ερμηνεύση η Σαββίνα Γιαννάτου) αλλά δεν επιθυμώ να συμπεριλάβω την ενδιαφέρουσα προσπάθεια των δύο καλλιτέχνιδων σ’ αυτήν εδώ την ίδια ανάρτησι…]
..........................................................................
Από την τελευταία του Συλλογή «Ελεγεία και Σάτιρες» (1927) διαλέγουμε την «Ηρωική Τριλογία», τρία απλοϊκής στιχουργίας ποιήματα με υψηλότατη όμως θεματική αναφορά, σε τρείς ηρωικές μορφές, Διάκο, Κανάρη, Μπάυρον, όλες δηλαδή σχετιζόμενες με τον εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα του ’21 και την εθνική μνήμη.
ΔΙΑΚΟΣ :












ΚΑΝΑΡΗΣ :












BYRON :

Δεν είναι πρώτη φορά,βεβαίως, που συναντούμε στο ολιγόστιχο ποιητικό έργο του Κ. Κ. το εθνικοπατριωτικό στοιχείο. [Βαρυσήμαντο από αυτήν ειδικά την πλευρά θεωρούμε το προσόμοιον ποίημα – ωδή «Εις Ανδρέαν Κάλβον». Αλλά αυτό ίσως μας απασχολήση κάποιαν άλλη φορά.] Το συστηματικά διαβληθέν έργο του ενοχλητικού για την Εξουσία – αλλά και την στρατευμένη νεοελληνική διανόησι - Κώστα Καρυωτάκη κρύβει για τους αμερόληπτους – αλλά και υποψιασμένους - αναγνώστες διαχρονικές εκπλήξεις.

ΠΟΙΗΜΑ Γ.Θ. ΒΑΦΟΠΟΥΛΟΥ @@@ BILANCIA: POESIA di G. VAFOPOYLOS

Η ΖΥΓΑΡΙΑ

Στη μια πλάστιγγα βάλε τον ήλιο,
βάλε τη θάλασσα, βάλε το τραγούδι.
Στοίβαξε όλα τα νησιά του Αιγαίου,
με τα κοχύλια των ευτυχισμένων ποιητών.
Τι άλλο μένει; Ο έρωτας. Βάλε, λοιπόν,
στην κορφή, πάνω απ’ όλα, και τον έρωτα.

Όμως η πυραμίδα τούτη της χαράς
κατακόρυφα θα μπορούσε να υψωθεί,
αν στην άλλη πλάστιγγα ακουμπούσαν
ένα μικρό αντικείμενο νοσοκομείου.

Γ. Θ. ΒΑΦΟΠΟΥΛΟΣ
(«Η Μεγάλη Νύκτα και το Παράθυρο»)


......................................................................
{ BILANCIA / Oppure ‘Il Peso del Dolore’
(La traduzione …prossimamente) . ‘ sDv

Το λέω:
Προτίμησα την παλιά μου αυτή αναγνωστική εμπειρία. Ενός αγαπημένου (!?) ποιήματος που μιλάει και για το ειδικό βάρος του πόνου. Να την αφιερώσω σε μια γυναίκα, μια άρρωστη μάνα – σε όλες τις μάνες…
Δεν ήθελα να αναδημοσιεύσω, από την ίδια συλλογή του 1959, το ποίημα (ΧΩΡΙΣ ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΑΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΟΥ- συγγνώμη, μακαριστέ, εκ Θεσσαλονίκης, βραβευμένε αδελφέ !) υπο τον τίτλο ΤΑ ΠΑΡΑΘΥΡΑ, όπου, μέσα στην νύκτα, διακρίνεται μια γυναίκα. Μια μάνα που:
(…)
«απ’ των δικών της την απόγνωση κρέμεται, δίχως
να μπορεί τη βοήθειά τους ν’ αδράξει.»
Πώς να κοιτάξη κανείς απαθής σ’ ένα άλλο παράθυρο, όπου:
«μιας μάνας στέκεται το φάντασμα» προσμένοντας – μάταια; - εκεί γυρισμούς και ειδήσεις;
Α. Σ.}


ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Π.χ. : http://www.thessalonikicity.gr/politistika/vafopoyleio/vafopouloi.htm
ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ (+ Το Αρχείο του + παραπομπή σε συστηματική Βιβλιογραφία + φωτογραφίες) : http://www.thessalonikicity.gr/politistika/vafopoyleio/vafopoyleio_archeio.htm