Η πρώτη αναφορά των Πεσσών στην Χίπ-Χόπ μουσική (σε τραγούδι των Α/Ε)! La prima menzione del gioco dei Pessi nella musica Hip Hop (in un brano dei AΕ

Η πρώτη αναφορά του παιχνιδιού των Πεσσών στην Χίπ-Χόπ μουσική (σε τραγούδι των Α/Ε)! La prima menzione del gioco dei Pessi ("Pessoi") nella musica Hip Hop (in un brano dei Artemis/Eftimis)


Όσο κι αν είναι περιορισμένης, για κάποιους, αξίας το εύρημά μας, εμείς οφείλουμε να το καταγράψουμε: Στους γνωστούς για τις πατριωτικές ανησυχίες, αλλά και ποιητικές αρετές Έλληνες ράπερς, Αρτέμη και Ευθύμη, (τους οποίους, σημειωτέον, και σε άλλη ανάρτησι είχαμε αναφέρη –χιουμοριστικά- ως συνθέτες ενός τραγουδιού με «σκακιστικό» ενδιαφέρον) υπάρχουν πολλές ευθείες παραπομπές ανάμεσα στις στιχουργικές συνθέσεις τους στο αρχαιο ελληνικό πολιτιστικό σύμπαν. Ο ελληνικός (με κάποια αναπόφευκτα για το μουσικό είδος ξενικά γλωσσικά στοιχεία συν κάποια hip-Hop κλισέ-) στίχος, ραπάροντας με την συνηθισμένη στους απανταχού ράπερς τάσι για πρωτοτυπία μέχρι εντυπωσιασμού, φιλοξενεί συχνά-πυκνά ανάμεσα στις ρίμες ονόματα και θέματα (λογοτεχνικούς τόπους, ρητά, εύπεπτες εγκυκλοπαιδικές παραπομπές κλπ) απο το αρχαιοελληνικό γίγνεσθαι.
Και απο την προσωπική μας επαφή με τα ποικίλα ραψωδούμενά τους συμπεραίνουμε οτι η ενασχόλησί τους με το -όποιας ευρύτητας- αρχαιογνωστικό υλικό είναι συνειδητή. Πιστεύουν -κι αυτοί όπως κάποιοι απο εμάς- στην Ελληνική Διαχρονία “...κι αφού ή γραμμή πηγαίνει πίσω μέχρι τον Ορφέα,
τιμής ένεκεν, γυρίζω από τα νέα στα αρχαία"!
Σε ένα, λοιπόν, τραγούδι τους με τον τίτλο “Οι στίχοι μας ποτέ δε σταματάνε” βρήκαμε ανάμεσα σε άλλα ενδιαφέροντα την περιγραφή της παράστασης του παιχνιδιού των ΠΕΣΣΏΝ, που εφηύρε ο ήρωάς μας, ο Παλαμήδης!
Μιλάμε για το πολύ κοινό θέμα στις αγγειογραφίες των κλασσικών χρόνων, με δύο ομηρικούς ήρωες “πεττεύοντας”. Το εν λόγω τραγούδι των Αρτέμη/Ευθύμη ενσωματώνει σε δύο στίχους την παρουσίασι της πιο φημισμένης απο όλες τις σχετικές παραστάσεις: Του περίφημου αγγειογράφου Εξηκία, όπου αναπαρίστανται Αίας και Αχιλλεύς να παίζουν το επιτραπέζιο άθυρμα των πεσσών και μάλιστα καταγράφεται στην παράστασι και το αποτέλεσμα του ριξίματος των κύβων (4-3 υπερ του Αχιλλέως), όπως πιστεύει ο υποφαινόμενος. Αυτήν μάλιστα την παράστασι είχε διαλέξη ο ίδιος για βάσι του σήματος κατα την ίδρυσι του πρώτου συλλόγου του, ενώ και κατα την ίδρυσι του β΄ χρονολογικά συλλόγου του, πάλι μιαν ανάλογη παράστασι διάλεξε για το σήμα, αλλά άλλου αυτήν τη φορά αρχαίου αγγειογράφου)...
Ιδού το απόσπασμα:
"...Κι όπως ο Αίας παίζει πεσσούς με τον 'Αχιλλέα,
σ’ έναν αμφορέα φιλοτεχνημένο από τον Εξηκία
έτσι παίζω με κάθε ομοιοκαταληξία
ράπερς αντιδρούν και παθαίνουν
ηλεκτροπληξία!"

Όπως και να το κάνουμε αυτή η αναφορά στο παιχνίδι των Πεσσών είναι η πρώτη σε τραγούδι όχι μόνο του είδους της ράπ, (και κατα πάσα πιθανότητα όχι μόνο απολαμβάνει την μοναδικότητά της στον σχετικά καινοφανή μουσικό χώρο), αλλά επιπλέον και γενικότερα αποτελεί την πρώτη σχετική αναφορά στην νεοελληνική στιχουργία κάθε μουσικού είδους (ενώ και στην καταξιωμένη ποίησι συνεχίζουμε –έστω δύσπιστοι- την σχετική έρευνα).
Kι αν οι Α/Ε φλερτάρουν (όπως όλοι λίγο-πολύ οι καλλιτέχνες του χώρου) ενίοτε με την αμετροέπεια, την φανφάρα ή και την ευτέλεια, πάντως δεν τους λείπει συχνά η καλλιέπεια και ένα γνήσιο αγωνιστικό ήθος στο ύφος...
Το βίντεο



Τα λόγια
Οι στίχοι μας ποτέ δε σταματάνε

Στίχοι: Αρτέμης
Μουσική: Dj MCD

Επιμελώδημα α' :
(Αρτέμης)
Νά, νά, νά, νά, νά, νά, νά, Νά, ναί, 'μαι, ναί!
Νά, ναί, 'μαι ναί! Νά, ναί, 'μαι ναί,!
Νά, ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι!
Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι!
Νά, ναί, 'μαι, ναί! Νά, ναί, 'μαι ναί!
Νά, ναί, 'μαι ναί,!
Νά, ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι!
Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι!
Νά, ναί, 'μαι, ναί! Νά, ναί, 'μαι ναί!
Νά, ναί, 'μαι ναί,!
Νά, ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι!
Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι! Ναί, 'μαι!
Νά 'μαι! Κι οι στίχοι μου ποτέ δε σταματάνε!

(Αρτέμης)
Χρόνια τώρα,
στίχοι πληθώρα,
κολλάς αχώρα,
δεν μ' ανακόπτεις την φόρα,
ούτε με τα κόλπα της kamora,
όρα!
την φάση να θάλλει και πάλι σαν τον ιβύσκο,
με το που δίνω σε κυκλοφορία νέο δίσκο!
(Ευθύμης)
Με τον ζήλο στο στήθος
και με το ήθος στο ύφος.
και με τον ήχο σ' όλο των
χρωμοσωμάτων το μήκος,
έχω τον στίχο στο χείλος,
παίζω κιθάρες και keybords
φέρω τον μύθο στο ύβος
και δίχως άλλο το πλήθος.

(Αρτέμης)
Κι όπως ο Αίας παίζει πεσσούς με τον 'Αχιλλέα,
σ' έναν αμφορέα φιλοτεχνημένο από τον Εξηκία
έτσι κι εγώ παίζω με κάθε ομοιοκαταληξία
ράπερς αντιδρούν λές και παθαίνουν
ηλεκτροπληξία!
(Ευθύμης)
θέλει τέχνη και λέγειν αν θέλεις λόγια να λέγεις,
αν θέλεις λέξεις να πλέξεις
κι από την άλλη να έχεις χέρι στο μείκτη,
στις μείξεις, να βρεις beats για να ρίξεις,
να δείξεις skills για ν' αξίζει να συγκριθείς.
Δεν νομίζεις;
(Αρτέμης)
Πολλοί ρωτάνε πώς διάγω.
Λοιπόν, διάγω ευ,
κι ας μην με παίζουν στα fm και στα uhf,
το στυλ μου παραμένει ελεύθερο,
τέλος του πρώτου μέρους,
πάμε για το δεύτερο! Και...

(Επιμελώδημα α')

Επιμελώδημα β':
Δεν τελειώνουν οι ρίμες,
και δεν τελειώνουν οι ρίμες
κι ας μεταφέρουν ευθύνες,
κι ας τις βαραίνουν οι μνήμες
Δεν τελειώνουν οι στίχοι,
και δεν τελειώνουν οι στίχοι
Ψάχνουνε μέσα στα πλήθη,
κάποιον να βγαίνει από τη λήθη.
(Αρτέμης)
Είναι το ραπ φαινόμενο, μαινόμενο,
με το μικρόφωνο φλεγόμενο,
το στυλ το μή αναμενόμενο,
με κάθε μου λεγόμενο,
ανοίγω νέο μέτωπο και νέο πόλεμο,
το κάθε χτύπημά μου επώδυνο!

(Ευθύμης)
Με παλλόμενο λόγο και με δονούμενο νου
επανακινούμε το μένος από το μέλος ωθούμενο
Φέρνω στίχο τρεχούμενο,
στυλ χωρίς προηγούμενο.
Μένω νούμερο ένα, μένεις απλά ένα νούμερο.
(Αρτέμης)
ομοιοτέλευτο, στ' ομοιοτέλευτο,
ρηγνύω κέλευθο, μετά την κέλευθο,
MC' s χάνουνε τον έλεγχο,
κρύβονται όπως ό Ευρυσθεύς,
όταν είδε τον Κέρβερο!
Eν καιρώ μην αναμένεις κάτι εύκαιρο.
(Ευθύμης)
Και θέλω τόσο να δώσω σ' όλο τον κόσμο καμπόσο
από τον πόθο πού νοιώθω σαν νά 'χω κόμπο
στον κόρφο
κι από την νόσο πού τόσο καιρό νοσώ
ν' αναρρώσω.
Αυτό που ζω κι αναγιγνώσκω
ποθώ να το μεταδώσω.

(Αρτέμης)
Γι' αυτό μοιραία πρέπει να σηκώσεις την κεραία
είναι ή παρέα πού διατηρεί την φάση ακεραία,
κι αφού ή γραμμή πηγαίνει πίσω μέχρι τον Ορφέα,
τιμής ένεκεν, γυρίζω από τα νέα στα αρχαία!
Έπου θεώ, Όρκω μή χρώ,
Τέχνη χρώ, Επί ρώμη μή καυχώ
Βίας μή έχου, ευτυχίαν εύχου '.
Κακίας απέχου, παιδείας αντέχου! Καί...

(Επιμελώδημα α')

(Επιμελώδημα β')

Κι όταν λέω χέρια ψηλά, τα χέρια ψηλά! (x4)
Κι όταν λέω χέρια ψηλά... γιατί το κάνεις;
Το 'χα πει και δέκα χρόνια πριν το πει ο Χατζηγιάννης.
(Αρτέμης)
Δεν τραγουδώ άμπρα-κατάμπρα σαν την Μαριάννα
Κάνω πάταγο σαν Παλαιστίνιος στην ιντιφάντα
Το ποσοστό είναι γνωστό,
στο ξαναείπα!
Στο δίνω εκατό τοις εκατό,
όπως το θέλει κι η Χρύσπα!
ρίμα για δείγμα
και βγαίνει μείγμα-δυναμίτης
πιο πολύ κι απ' ό,τι θά 'θελε να ήταν ο Τσαλίκης!
(Ευθύμης)
Γι' αυτό να πάτε να μάθετε να μιλάτε
και νά 'ρθετε να πουλάτε πως τάχατε τ' αγαπάτε.
Όσο κι αν το κουνάτε δεν βαραίνει.
Τ' ανάλαφρο τσιφτετέλι μένει αδιάφορο,
μένει αδιάφορο, σαν την Έλλη.
(Αρτέμης)
Κι αφού οι χίπ χόπ καδένες,
είναι μπλεγμένες με γαρδένιες,
κι έχουν αλλάξει οι συνισταμένες,
αφιερωμένο αυτό το τραγούδι πείτε σε 'κείνη,
όχι από Πλούταρχο,
αλλά από Αρτέμη κι Ευθύμη! Και...

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ(;) ΑΝΕΠΙΣΗΜΗ ΠΑΡΤΙΔΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ. Una partita a scacchi con il fu “Vicepresidende” del nostro Circolo… L’ ultima(?) partita di Alexis

Αντιπρόεδρος vs Πρόεδρος

Ανακατεύοντας κάτι παλιά χαρτιά σήμερα βρήκα κατά τύχη (το είχα σχεδόν ξεχάση) ένα διπλωμένο χαρτί (στα 8) γεμάτο βιαστικές σημειώσεις και ονόματα. Ανάμεσα στα πρόχειρογραμμένα θέματα πρόσεξα και μια μισοτελειωμένη παρτίδα σκακιού.
Αναγνώρισα την παρτίδα που είχα παίξη με τον αείμνηστο φίλο Αλέξη Κλαμαρή σε μια καφετέρια στα Πατήσια σε ένα από τα τακτικά μας περυσινά ραντεβού για την διευθέτησι της ύλης του Περιοδικού του Συλλόγου. Παρών, ως συνήθως, και το έτερο μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του «Νέου Παλαμήδη» και φίλος, ο Δημήτρης Προβελέγγιος.
Ο Αλέξης βρισκόταν τότε, θυμάμαι, μέσα στην κρίσιμη φάση της θεραπείας του –μετά την αγωγή με την χειμειοθεραπεία- προβληματισμένος, αλλά ακόμα δυνατός ψυχικά και συγκρατημένα αισιόδοξος.

Βλέποντας μια διαθέσιμη σκακιέρα στο μαγαζί, του είχα ζητήση να παίξουμε μαζί μετά απο καιρό μια παρτίδα. Ο Αλέξης, μετά την αρχική άρνησι (ανυπόκριτα ταπεινός, ισχυρίστηκε, για πολλοστή φορά, πως δεν είναι άξιος να με αντιμετωπίση, πως ήταν εντελώς απροπόνητος και τα τέτοια) κάμφθηκε με την επιμονή μου, και παρόλο που ήταν υπο την επήρεια των ισχυρών φαρμάκων που έπαιρνε και που του έφερναν πότε εξάντλησι, πότε εξάψεις, είχε την υπομονή να παίξη και μάλιστα με νεανικό ενθουσιασμό μια παρτίδα πολύ ενδιαφέρουσα.
Το χαρτί όπου κράτησα –μάλλον κατά την επιστροφή μου με το λεωφορείο- την πολύ πρόχειρη σημείωσι περιλαμβάνει την μισή περίπου παρτίδα που παίξαμε εκείνη την ημέρα. Το ακατάστατο (όλο σβησίματα) γράψιμό μου σταματάει (δεν μπορώ να είμαι σίγουρος γιατί) στην 14η κίνησι.

Η θέσι που προέκυψε από ένα άνοιγμα Ρέτι (αγαπημένο του Αλέξη, από τότε που το είχε πρωτοδή να το παίζη ο …Γρίβας) φαίνεται στο αρχικό διάγραμμα.

Η ΠΑΡΤΙΔΑ (ανολοκλήρωτη):

Play online chess

Δεν θυμάμαι πια την συνέχεια με ακρίβεια. Εδώ μάλλον θα έπαιξε ο Αλέξης 15.Βε2 με ισότητα.

Θυμάμαι πως συνεχίστηκε για μερικές ακόμα κινήσεις και πως πάνω που πήγα να αποκτήσω πλεονέκτημα θέσης μετά από μια κάπως αδύνατη συνέχεια που διάλεξε ο Αλέξης, πρότεινα την ισοπαλία για να προλάβω και το τελευταίο λεωφορείο της γραμμής ΚΤΕΛ για την Χαλκίδα. Ο Αλέξης δέχθηκε, παρόλο που σχολίασε την θέσι αμερόληπτα και διαπίστωνε πως μάλλον θα πήγαινε σε υποδεέστερο φινάλε η θέσι του.

Με την παιδιάστικη χαρά του παιχνιδιού να σφραγίζη εκείνη την συνάντησί μας χαιρετηθήκαμε και πήραμε ο καθένας τον δρόμο για τα σπίτια μας.
Συναντηθήκαμε αρκετές φορές από τότε με τον Αλέξη. Έκτοτε, όμως, κάθε φορά χωρίζαμε με μια αίσθησι διογκούμενης ανησυχίας.
Όλο και πιο πολύ από την μεριά μου τον συναντούσα και τον άφηνα με ένα σφίξιμο στην καρδιά που βέβαια προσπαθούσα συνειδητά να αποκρύψω…
Τώρα, στρέφω το βλέμμα στο χαρτί και ξανακοιτάζω τις 14 αυτές γραμμένες κινήσεις της παρτίδας.

Πάνω- πάνω ξεχωρίζω τα συντομογραφημένα ονόματα των παικτών: ΑΝΤΙΠΡ(όεδρος) – ΠΡΟΕΔΡ(ος).

Κι από κάτω σφηνωμένη ανάμεσα στην πρώτη κίνησι, η ημερομηνία: «6. ΝΟΕ 2008»!!
Ήταν ένα χρόνο πριν. Ακριβώς!
Κι ήταν η τελευταία παρτίδα που παίξαμε και, εξ όσων γνωρίζω, η τελευταία παρτίδα που έπαιξε ο αγαπητότατος Αλέξης στην τόσο απότομα (κι επώδυνα) τερματισμένη επίγεια ζωή του.

[Άραγε, στα ουράνια ο Αλέξης που βρίσκεται τώρα και που με τους Αγγέλους μιλάει, έχει την δυνατότητα να χαρή καμμιά "παρτίδα σκάκι"–χωρίς να ανησυχεί και χωρίς να πονάει;
Λέω μέσα μου: Γιατί όχι;
Στο κάτω κάτω αν ήταν να διαλέξουν κάποιο επιτραπέζιο παιχνίδι τα πνευματικά όντα εκει πάνω, τί άλλο θα διάλεγαν από τα επίγεια, αν όχι το αλεξίλυπο παιχνίδι που κρατάει απ’ το παλαμήδειο εύρημα των πεσσών;]

Υ.Γ. Ο Αλέξης έχει μείνη στην μνήμη των περισσοτέρων φίλων ως ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου. Όμως από την πρόσφατη Γενική Συνέλευσι καταγράφηκε (η σχετική πρότασι –όπως και η άλλη, η οποία θα δημοσιοποιηθή επισήμως εν ευθέτω χρόνω- ψηφίσθηκε ομοφώνως) ως τιμής ένεκεν (πρώτος) Επίτιμος Πρόεδρος του «Αθλητικού Εκπολιτιστικού Κέντρου ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ».

ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ, ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ . Τμήμα Μεσαίοι Α΄, Αποτελέσματα 1ου Γύρου. Campionato interno del nostro Club. Gruppo B; Risultati 1mo Giro.

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

ΤΕΣΣΕΡΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΕΦΕΤΟΣ (ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ – ΜΕ ΥΓΕΙΑ- ΣΤΗΝ ΤΕΣΣΑΣ;)

Τα μαθήματα στον Σύλλογό μας, «Αθλητικό Εκπ. Κέντρο ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ», έχουν από καιρό ξεκινήση.
Εφέτος, με την σύμφωνη γνώμη του Αρχιπροπονητού και Διεθνούς Μαίτρ, Νίκου Σκαλκώτα (Χρόνια Πολλά, Νίκο!), άλλαξε η κατάτμησι του δυναμικού των μαθητών από 3 σε 4 διαφοροποιημένα (κατά την δυναμικότητα των παικών) τμήματα.
Το β΄ κατά σειράν δυναμικότητος τμήμα, το και πολυπληθέστερο, αποτελούμενο από 17 παιδιά, άρχισε παράλληλα με τα μαθήματα το δικό του εσωτερικό πρωτάθλημα.
Επιλέχτηκε το Ελβετικό σύστημα των 6 γύρων.
Μέχρι στιγμής έχει ολοκληρωθή ο α΄ γύρος και ο συναγωνισμός προμηνύεται σφοδρός.

Ακολουθεί ο πίνακας αποτελεσμάτων και η κλήρωσι του β΄ γύρου:

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1ου ΓΥΡΟΥ

ΑΓΓΕΛΟΥ Σ. – ΛΑΜΠΡΟΥ Β. 0-1
ΜΑΝΤΖΟΥΤΑΣ Α. – ΑΛΕΞΙΟΥ Π. 1-0
ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ Χ. - ΠΑΡΑΝΟΜΟΣ Γ. ½ -1/2
ΡΑΚΑΝΤΑΣ Β. - ΓΚΟΥΝΤΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Β. 1-0
ΚΑΒΒΑΘΑΣ Κ. - ΠΑΡΙΣ 1-0
ΦΑΛΤΑΚΑΣ Ορ. - ΚΑΚΑΤΣΟΣ Κ. 1-0
ΚΑΚΑΤΣΟΣ Χ. - ΦΡΑΓΓΙΑΣ Γ. 1-0
ΦΡΑΓΚΟΣ Α. - ΚΑΝΕΛΛΟΥ Αρετή 0-1
ΟΝΙ Χ. ά.ά.

ΚΛΗΡΩΣΙ 2ου ΓΥΡΟΥ

ΜΑΝΤΖΟΥΤΑΣ Α. – ΚΑΒΒΑΘΑΣ Κ.
ΟΝΙ Χ. - ΚΑΚΑΤΣΟΣ Χ.
ΚΑΝΕΛΛΟΥ Αρετή -- ΡΑΚΑΝΤΑΣ Β.
ΛΑΜΠΡΟΥ Β. -- ΦΑΛΤΑΚΑΣ Ορ.
ΑΛΕΞΙΟΥ Π. -- ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ Χ.
ΠΑΡΑΝΟΜΟΣ Γ. - ΑΓΓΕΛΟΥ Σ.
ΓΚΟΥΝΤΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Β. - ΠΑΡΙΣ ΣΟΪΛΕΜΕΖΗΣ
ΚΑΚΑΤΣΟΣ Χ. -- ΦΡΑΓΚΟΣ Α.

.,

Δηλαδή, σωστά καταλάβατε, ο Σύλλογος θα τολμήση για μια ακόμη χρονιά να καλλιεργήση αυτό το από πολύ παλιά γνωστό παιχνίδι {ώχ, δεν έγραψα άθλημα: πιπέρι στο στόμα!} που παίζεται πάνω σε ένα αβάκιο 8χ8 με 32 πεσσούς (δεν έχουμε, ως γνωστόν, δικαίωμα, δεν μας επιτρέπεται ακόμα, να το πούμε με το όνομά του –είναι, βλέπετε, μονοπώλιο της ΕΣΟ)…

Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΚΑΚΙΟΥ ΣΕ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΥΣΕΩΣ.THE PIECES ("PESSOI") OF THE HERO PALAMEDES IS A MILITARY GAME (part 2).

THE PIECES ("PESSOI") OF THE HERO PALAMEDES IS A MILITARY GAME.
ΟΙ ΠΕΣΣΟΙ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΗΔΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΝ ΠΑΙΓΝΙΟΝ (β΄ μέρος)
DIE "PESSOI" (=die Schachfiguren) DES HELDEN PALAMEDES SIND EIN MILITAERSPIEL (Teil 2)
This post is the continuation of our article published on Aug 30, 2008 under the title " THE PIECES ("PESSOI") OF THE HERO PALAMEDES IS A MILITARY GAME"

I PEZZI (Pessoi) DI PALAMIDE ERANO UN GIOCO DI CARATTERE MILITARE (vedi prima parte)

{Συνέχεια της ανάρτησής μου της 30 Αυγούσου με τίτλο "ΟΙ ΠΕΣΣΟΙ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΗΔΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΝ ΠΑΙΓΝΙΟΝ (α΄ μέρος)"}:

Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΣΚΑΚΙΟΥ ΣΕ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ ΔΥΣΕΩΣ

[ΕΙΝΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ]

Ανάμεσα στα επιγράμματα βυζαντινών συγγραφέων που περιλαμβάνονται στο 15ο βιβλίο της Ελλ. Ανθολογίας [Το σημαντικότατο ποιητικό μνημείο του Βυζαντίου, εκδομένο σε 16 τόμους – βιβλία, περιλαμβάνει συλλογή 4000 επιγραμμάτων και 25000 στίχων. Οι ποιητικές αυτές συνθέσεις χρονολογούνται από τον 6ο π.Χ. έως τον 10ο μ.Χ. αι. και αποδίδονται σε 354 συγγραφείς, αλλά ορισμένες παραμένουν ανώνυμες (αδέσποτα)], (με αρ. 18, άτιτλο, και αμέσως μετά από 3 επιγράμματα κάποιου ποιητού ονόματι Κωνσταντίνος ο Ρόδιος *), προβάλλει το εξής εκπληκτικό τετράστιχο σε ελεγειακό δίστιχο:
[* πρόκειται για γνωστό αξιωματούχο και λόγιο του α’ μισού τού 10ου αι.]

##############################




Λεξιλογικά σχόλια
Παλάμηδες : κλητική του ονόματος Παλαμήδης
Έδει : ( παρατ. του ρ. δέω) = έπρεπε
πρίω = κόβω, πριονίζω, τορνεύω, σκαλίζω, γυαλίζω
Όργανον = μέσον, σύνεργον, προϊόν,
(με μετωνυμία) άνθρωπος ετεροκίνητος, ενεργούμενον . Αξιοσημείωτον ότι από την μεταφορική χρήσι του ουσιαστικού αυτού (= ανδρείκελο), έχουμε την σημασία
υποχείριον, μαριονέτα, πιόνι, δηλ. πάλι πεσσός!!

Πεζή «μετάφρασι»
Τα κόκκαλά σου, Παλαμήδη, επρόκειτο να γίνουν
Σύνεργα της τέχνης της πολεμικής .
Διότι αν και ήσουν μέσα στους πολέμους, υπέδειξες έναν άλλο πόλεμο,
Μέσα σε ένα πεδίο ξύλινο: τον ειρηνικό πόλεμο.

ΝΟΗΜΑ
Τα κόκκαλα (σκοτωμένων ανθρώπων ή ζώων) επρόκειτο αφού γυαλισθούν να γίνουν μεθοδολογικά σύνεργα-υποκατάστατα της τέχνης του Πολέμου, οι πεσσοί του Παλαμήδους ( υπάρχει κανείς να αμφιβάλλει για την ταύτησι οστά=πεσσοί που προτείνουμε; και τί πιο κοινότοπο απο τα αρχαιολογικά ευρήματα πεσσών -κυρίως- απο ελεφαντοστούν;): δηλαδή κοκκάλινα πιόνια και σκακιστικά κομμάτια.
Αυτός ο ήρωας, παρόλο που βρέθηκε μέσα στη δίνη του τρωικού πολέμου με την αποθέωσι του μίσους, την φρίκη των μαχών και την αδελφοκτόνα αιματοχυσία συνέλαβε την ιδέα της αναίμακτης διαφιλονίκησης πάνω σε ένα πολεμικό πεδίο συμβολικό, μία σύρραξι χωρίς νεκρούς , μια πολεμικού τύπου αλλά χωρίς έχθρα, σχεδόν φιλική, αναμέτρησι , μια μονομαχία πάνω σ’ έναν άβακα, ένα επιτραπέζιο θέατρο, μια ξύλινη σκακιέρα!
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ - "ΔΙΔΑΓΜΑ"
Στο τετράστιχο αυτό πάνω κι από τα κοκκάλινα κομμάτια και την ξύλινη επιφάνεια του παιχνιδιού κυρίαρχη είναι η ιδέα που πραγματώνεται με αυτό το επινόημα.
Η τριπλή αναφορά του στιχουργού στον πόλεμο : «τέχνη…πολέμου», «έτερον πόλεμον», «φιλικόν πόλεμον » δεν αφίνει καμμία αμφιβολία. Πρόκειται για ένα πολεμικό παίγνιο. Κι αν αυτή η συσσωρευτικού χαρακτήρα αναφορά ‘τετραγωνίζεται’ με την παρεμβαλλόμενη συναφή έκφρασι «εν πολέμοις» (με την σαφή εναντιωματικότητα της μετοχής «εών»), το σύνολο αυτό λειτουργεί αναμφίβολα ως πολλαπλασιασμένο σχήμα αντίθεσης για να δοθή εμφαντικά η σημασία της έμπνευσης του εφευρέτη ήρωα. Ο Παλαμήδης δηλαδή, κατά τον συνθέσαντα το επίγραμμα βυζαντινόν ποιητή, πρότεινε συνειδητά ως υποκατάστατο («έτερον») του πολέμου ένα στρατιωτικού χαρακτήρα («η τέχνη η από του πολέμου») ευγενικό («φιλικόν») άθλημα («σταδίω»), τους ΠΕΣΣΟΥΣ!
Αλλά, ας κλείσω την ανακοίνωσί μου αυτή με τον τρόπο που αρμόζει στην αφορμή της: ας ασπασθώ νοερά τον άγνωστό μου Βυζαντινό συνθέτη προσφέροντάς του ευγνωμόνως την νεοελληνική απόδοσι, έμμετρη φυσικά, που αποπειράθηκα στο αξιέπαινο επίγραμμά του.

( ΣΤΟΝ ΕΦΕΥΡΕΤΗ ΤΩΝ ΠΕΣΣΩΝ )

Τα οστά σου, Παλαμήδη, έμελλες να τα λειάνης
Της πολεμικής της τέχνης άθυρμα για να τα κάνης.
Κι άν στον σπαραγμό χαμένος, πόλεμο εναλλακτικό
Χάραξες πάνω σε ξύλο, πάλεμα αθλητικό!

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΟΪΛΕΜΕΖΗΣ
(Χαλκίδα, Αύγουστος 2004 - Ιανουάριος 2005)

.***

Copyright © 2008 Νέος Παλαμήδης

ΤΟ ΣΗΜΑ ΜΑΣ: ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ. DESCRIZIONE DELL' ARALDO. DESCRIPTION OF OUR CLUB EMBLEM

Δημοσιεύουμε, μετά από πολύ καιρό, απόσπασμα από την υπεσχημένη Ερμηνεία της σύνθεσης του ΣΗΜΑτος του Συλλόγου μας, ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ.
Το κείμενο σε πλήρη μορφή θα το δώσουμε –Θ_θ- μέσα απο τις σελίδες τού Περιοδικού μας «Νέος Παλαμήδης» στο προσεχές (5ο; ) τεύχος.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ-ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΗΜΑΤΟΣ

Beschreibung des Emblems

" (...) Ο διαμορφούμενος εξωτερικός κύκλος χωρίζεται από διακόσμηση μαιάνδρου σε δύο ημικύκλια, πάνω και κάτω.
Στο επάνω ημικύκλιο απεικονίζεται αρχαιοελληνική σύνθεση (παρμένη από ερυθρόμορφο αγγείο του Αθηναίου αγγειογράφου Δούρι χρονολογούμενο στον 5ο αι. π.Χ. ) με θέμα σκηνή από παιδαγωγική διαδικασία με επίκεντρο την δια του Άβακος διδασκαλία γραφής από διδάσκαλο σε έφηβο, καθώς και μουσική διδασκαλία, παραπλεύρως, υπό την επίβλεψη παιδαγωγού.
Στο κάτω ημικύκλιο έχει τοποθετηθεί λεπτομέρεια αγγειογραφίας στην οποία αναπαρίσταται σκηνή στην οποία εμφανίζονται δύο ομηρικοί ή προομηρικοί ήρωες (...) να παίζουν το αρχαίο παιγνίδι των Πεσσών και ανάμεσά τους προβάλλει μέρος από την απεικονιζόμενη στο πρωτότυπο μορφή της θεάς Αθηνάς.
Στο κέντρο της Σύνθεσης του Σήματος υπάρχει δεύτερος κύκλος, αποτελούμενος από εξωτερικό δακτύλιο με διακόσμηση μαιάνδρου, εντός του οποίου απεικονίζεται πρόσφατο αρχαιολογικό εύρημα (...), πιθανότατα πεσσού, επί σκακιέρας. [Εντός της Σύνθεσης (στο κάτω μέρος τού κατακόρυφου άξονα) αναγράφεται η χρονολογία 2007 και ..."

Αλέξανδρος Κ. Σοϊλεμέζης

THE PIECES ("PESSOI") OF THE HERO PALAMEDES IS A MILITARY GAME.ΟΙ ΠΕΣΣΟΙ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΗΔΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΝ ΠΑΙΓΝΙΟΝ!

ΟΙ ΠΕΣΣΟΙ ΤΟΥ ΠΑΛΑΜΗΔΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΝ ΠΑΙΓΝΙΟΝ (α΄ μέρος)
DIE "PESSOI" (=die Schachfiguren) DES HELDEN PALAMEDES SIND EIN MILITAERSPIEL (Teil 1)

Είναι γνωστό πως η αρχαιοελληνική μας παράδοσι, αποδίδει στον Παλαμήδη, μεγαλειώδη μορφή του Τρωικού Κύκλου, μεταξύ άλλων εκπληκτικών επινοήσεων και την εφεύρεσι των ΠΕΣΣΩΝ. Και μπορεί το πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται η πατρότητα να φαντάζη μυθολογικό, όμως το επιτραπέζιο αυτό παιχνίδι είναι μια ιστορική πραγματικότητα.
Το ακριβές περιεχόμενο του επιτραπέζιου αυτού παιγνίου (λεπτομερή χαρακτηριστικά – κανόνες) διερευνάται.
Η απόστασι που χωρίζει το σημερινό Σκάκι από το παλαμήδειον εύρημα των Πεσσών είναι ομολογουμένως μεγάλη. Δεν θα μπορούσε να είναι και διαφορετικά, αφού τα χρονικά όρια ( >3000 χρόνια!!) είναι δυσθεώρητα. Το ζήτημα είναι κατά πόσον είναι δυνατόν να γεφυρωθή. Άλλωστε και η απόστασι ανάμεσα στους κατά καιρούς υποδειχθέντες ως προγόνους του αγαπημένου μας παιχνιδιού (Αιγύπτιοι, Άραβες, Πέρσες, Ινδοί, και, οψίμως, …Κινέζοι) μόνο με αυθαίρετα άλματα καλύπτεται.
Στην ριψοκίνδυνη εξερεύνησι της καταγωγής του σύγρονου Σκακιού με κατεύθυνσι τον Μηκυναϊκό κόσμο επιφυλάσσομαι να επανέλθω προσκομίζοντας τα διαθέσιμα στοιχεία. Τώρα περιορίζομαι να αναφέρω ότι στην αναγωγική πορεία προς το στρατόπεδο των Δαναών απέναντι από τα τείχη της Τροίας, διαθέτουμε τέσσερις τουλάχιστον σταθμούς:
1/ Το ευρωπαϊκό Σκάκι από την αραβική διάδοσι μέχρι την Αναγέννησι.
2/ Το Βυζαντινό Ζατρίκιον
3/ Το Ρωμαϊκο παιχνίδι Ludus Lantruculorum
4/ Οι Πεσσοί των κλασσικών χρόνων.
Η διασύνδεσι του 1 με το 2 δεν αμφισβητείται, απλώς οι περισσότεροι μελετητές σπεύδουν να καταδείξουν την (γλωσσικά μόνο, ολοφάνερη) ταύτισι του Ζατρικίου με το περσικό Σαντράνζ . Όμως οι βυζαντινές πηγές προσφέρουν πληροφοριακό υλικό και προς την άλλη, την «δική» μας κατεύθυνσι, ταυτίζοντας -- με όποιες ασάφειες ενίοτε – το Ζατρίκιον με τους Πεσσούς.
Αυτό το σημείο είναι το κρισιμότερο: αν ισχύση – έστω και σε μικρότερο βαθμό – η σχέσι Ζατρίκιον / Πεσσοί τότε υπερβαίνεται το χρονολογικό όριο καί της Ινδο-περσικής καί της (εσχάτως προβεβλημένης) Κινεζικής καταγωγικής θεωρίας του Σκακιού. Και με δεδομένη την συνάφεια του 3 με το 4 το ταξίδι προβάλλει ευοίωνο.
Η σύγχυσι που παρατηρείται καί μεταξύ αρχαίων αλλά καί βυζαντινών συγγραφέων σχετικά με τα επί μέρους στοιχεία που διακρίνουν αυτό το παιχνίδι από άλλα παρεμφερή, δεν είναι αρκετή να εξαλείψη την πιθανότητα αυτό το παιχνίδι να αποτελή πρόγονο – έστω και μακρινό – του σύγχρονου Σκακιού. 1. Επιτραπέζιο 2. πνευματικο τώρα λοιπόν & 3. ισχυρότατο στοιχείο: ο ΠΟΛΕΜΙΚΟΣ - ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ χαρακτήρας.!
Το 3 το υποθέταμε – ανακαλύπταμε και από τις κειμενικές πηγές του πρωταγωνιστού: Ο Παλαμήδης είναι ταυτισμένος & με την επινοητικότητα & με ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ εφευρετικότητα (βλ. σχετ. το άρθρο μου "Αναζητώντας τον Παλαμήδη" στο Περιοδικό ΝΕΟΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ, τ. 1 Δεκέμβριος 2007, σσ. 10-11 και τ. 2 Ιανουάριος 2008, σσ. 10-11).
Σήμερα είμαστε σε θέσι να επισυνάψουμε και μια ακόμα ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ.

Η σημασία της φιλολογικής αυτής μαρτυρίας - άσχετα με την ταύτησι των πεσσών με το ΖΑΤΡΙΚΙΟΝ - συνιστά σαφέστατα την ...

(Η συνέχεια του ιστολογήματος σύντομα σε επόμενη ανάρτησί μου με τον υπότιτλο "Η πρώτη αναφορά του Σκακιού σε ποιητικό έργο της Δύσεως)!

ΤΟ 2ο ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΜΑΣ

ΔΙΠΛΟ ΤΕΥΧΟΣ ΙΑΝ-ΦΕΒ 2008

Την Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου κυκλοφόρησε το ανυπομόνως αναμενόμενο δεύτερο τεύχος τού 'Νέου Παλαμήδη'. Το Περιοδικό μας καθυστέρησε την έκδοσί του απο τεχνικά προβλήματα, αλλά και απο τα συσσωρευμένα δραματικά γεγονότα των ημερών. Ειδικά η είδησι για το πρόωρο αντίο τού Φίσερ, μας είχε κλονίσει, με αποτέλεσμα να λάβουμε την τελική απόφασι για έκδοσι διπλού τεύχους. 'Ετσι, αφού ξανασχεδιάστηκε για να φιλοξενήση ένα εννεασέλιδο ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΚΑΚΙΣΤΗ, το παρόν έχει την μορφή ΔΙΠΛΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ (εκτείνοντας την ύλη του σε 40 σελίδες!) Ιανουαρίου + Φεβρουαρίου και εκ των πραγμάτων κατάφερε ώστε ο ΝΕΟΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ να είναι το ΠΡΩΤΟ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΣ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ με ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΙΚΟ ΤΕΥΧΟΣ για τον ΦΙΣΕΡ.
Απο τα περιεχόμενα σκακιστικού ενδιαφέροντος διακρίνουμε το κείμενο για τον Φίσερ που υπογράφει ο ΔΜ Νίκος Σκαλκώτας, ενώ φιλοξενούμε σχετικές φωτογραφίες, (πρωτότυπες) ασκήσεις, καθώς και τέσσερες αναλυμένες παρτίδες.

ΤΟ ΣΗΜΑ ΜΑΣ