«Χριστός 'γεννέθεν»! Χριστουγεννιάτικα κάλαντα στα ποντιακά (και μια «μετάφραση»). Auguri di un Buon Natale 2014; con un canto natalizio tradizionale in dialetto pontico. Xmas Greetings, with Pontian Christmas Carols.

Ο Νέος Παλαμήδης για του Χριστού την Θείαν Γέννησι εύχεται σήμερα μέσα από τον παγκόσμιο ιστό ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ σε όλη την ανθρωπότητα! Επιπλέον απευθύνει τις εθιμικές Χριστουγεννιάτικες Ευχές προς όλους τους Έλληνες της Γής με μια ακόμη καταφυγή στο οχυρό της μοναδικής πολιτιστικής μας παράδοσης, ένα από τα τελευταία οχυρά μας που ανθίστανται στην σύγχρονη "New Order". Από το άπαρτο διπλό κάστρο της λαϊκής παράδοσης και της εθνικής γλώσσας, τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα της Κερασούντος! Και μαζί μια πρόχειρη απόδοσί τους («μετάφραση») στη νεοελληνική.

Pontian Christmas Carols (Alexis Parxaridis)

"Χριστός 'γεννέθεν!"

Χριστός ’γεννέθεν χαρά 'ς σον κόσμον,

Χα καλή ώρα καλή σ’ ημέρα.

Χα καλόν παιδίν οψέ ’γεννέθεν!

Οψέ ’γεννέθεν, ουρανοστάθεν.

Τον εγέννεσεν η Παναγία,

Tον ενέστεσεν αεί Παρθένος.

Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάριν

Kι εκατήβεν 'ς σο σταυροδρόμι.

Σταυροδρόμι και μοιροδρόμι!

Έρπαξαν Ατόν οι σκύλ’ Εβραίοι,

Σσίλ’ Εβραίοι και μύρ’ Εβραίοι.

Ασ’ ακροντικά κι ασ' σήν καρδίαν,

Αίμαν έσταξεν, χολή 'κί εφάνθεν.

Ούμπαν έσταξεν και μύρος έτον,

Μύρος έτον και μυρωδία!

Εμυρίστεν ατόν ο κόσμος όλεν,

Για μυρίστ’ ατό κι εσύ, αφέντα,

Σύ, αφέντα , καλέ μ' αφέντα!

Έρθαν τη Χριστού τα παλικάρεα,

Και θυμίζνε τον νοικοκύρην,

Νοικοκύρην και Βασιλέαν.

Δέβα 'ς σο ταρέζ, κι έλα 'ς σην πόρταν,

Δος μας ούβας και λεφτοκάρεα.

Κι αν ανοίεις μας, χαράν 'ς σην πόρτα σ’!

Χριστός γεννήθηκε, χαρά στον κόσμο!

Ά, καλή σου ώρα, καλή σου μέρα!

Νά, καλό παιδί γεννήθηκε απόψε!

Απόψε γεννήθηκε, ουρανοσταλμένο!

Τον εγέννησε Αυτόν η Παναγία,

Τον μεγάλωσε Αγία Αειπάρθενος!

Καβάλησε χρυσό ένα γαϊδουράκι

και κατέβηκε στο σταυροδρόμι.

Σε σταυροδρόμι και μοιροδρόμι!

Τον άρπαξαν Αυτόν οι κακοί Εβραίοι,

χίλιοι Εβραίοι και μύριοι Εβραίοι.

Από τα άκρα κι απ΄ την καρδιά του!

Αίμα έσταξε κι όμως οργή δεν εφάνη.

Όπου κι αν έσταξε ήταν σαν μύρο!

Σαν μύρο ήτανε και ευωδία!

Ευώδιασε από αυτό ο κόσμος όλος!

Για μύρισέ το αυτό κι εσύ, αφέντη!

Εσύ, αρχόντισσα, καλή κυρά μας!

Ήρθανε του Χριστού τα παλικάρια

και σας υπενθυμίζουνε τον Κύριό μας,

τον Κύριο μας και Βασιλιά μας!  

Στο ράφι πήγαινε κι εδώ έλα στην πόρτα!

Φουντούκια δώσε μας και αυγουλάκια

Κι αν μας ανοίξης, χαρά στην πόρτα σου!

Το Ευαγγέλιον Της Αγάπης σ(τ)α Ποντιακά; Τρείς παραφράσεις, αρκετές επιφυλάξεις.

Il rito vespertino "Vespro dell' Amore" della Domenica Pasquale, in dialetto del Ponto

Πάνε κιόλας τρία χρόνια από τότε που κάναμε την ανάρτησι σχετικά με την
απαγγελία του Ευαγγελίου του Εσπερινού της Αγάπης σε διάφορες γλώσσες, όπως το συνηθίζει η παράδοσι κατά την σημερινή μέγιστη Εορτή της ορθόδοξης χριστιανοσύνης.
Πρόσφατα από φιλολογική περιέργεια (οι παλιοί μας δάσκαλοι λέγαν πως philologi sunt suspiciores, αλλά εμείς οι νεώτεροι είμαστε …ποικίλων φυλών και φρούτων) ανεκάλυψα πως υπάρχει και απόδοσι (και όχι μόνο σε μία παραλλαγή) της εν λόγω ευαγγελικής περικοπής στα …ποντιακά! (Να σημειώσουμε εδώ, με την ευκαιρία, ότι δεν πάει πολύς καιρός που επιστήμονες συναφούς κλάδου γνωστοποίησαν στο παγκόσμιο δίκτυο και στα ΜΜΕ την δική τους κολοσσιαία τους ανακάλυψι, πως η ποντιακή διάλεκτος είναι αρχαιότατη και η πλησιέστερη στην ομηρική ελληνική! Δηλαδή, ανεκάλυψαν την …Αμερική!)
Σήμερα, αναρτούμε ό,τι έχουμε πρόχειρο, αλλά μένουμε με αρκετές επιφυλάξεις επι του θέματος.
Προκαταβολικά δηλώνουμε πως καμμία από τις τρείς παραλλαγές που έχουμε υπ’ όψιν μας δεν μας καλύπτει 100%.
Κατ’ αρχήν, δεν νομίζουμε ότι είναι ορθόν να επαφίεται στον οποιονδήποτε να επιχειρή μια μετάφρασι του ευαγγελίου σε άλλη γλώσσα από την του πρωτοτύπου ή μια υποκειμενικού χαρακτήρα προσπάθεια απόδοσης σε μια διάλεκτο της Ελληνικής (Αρχαίας ή Νέας) και να την επιβάλλει αβασάνιστα στην εκάστοτε φυλετική ή γλωσσική κοινότητα στην οποία θέλει να απευθυνθή.
Και χωρίς να αποσιωπά ο υπογράφων το αμάρτημά του, πως - αν και ποντιακής καταγωγής και υπερποντιακής Πανελλήνιας Οικουμενικής νοοτροπίας/συνείδησης - δεν είναι δυστυχώς γνώστης της ποντικής/ποντιακής διαλέκτου, αυτές οι (είπαμε, οι σ’ αυτόν μέχρι τώρα γνωστές) καταγραφές, του μοιάζουν εντελώς προσωπικές απόπειρες, που στερούνται προφανώς το στοιχείο της εγκυρότητας, όπως αυτό θα μπορούσε να προσδοθή από κάποια ευρύτερα αποδεκτή αυθεντία (ακόμα καλύτερα από μια συλλογική φιλολογικο-θεολογική προσπάθεια).


ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ:

1. Το Ευαγγέλιον Της Αγάπης. Ι.Μ. Γρηγορίου Αγίου Όρους. (Στο βίντεο που βρίσκεται αναρτημένο στο blog «Απαντα Ορθοδοξίας», απο το 1’.04’’ έως 12΄.01’’ , μπορείτε να ακούσετε την ευαγγελική περικοπή στα Ποντιακά)


Απομαγνητοφώνηση του Ευαγγελίου της Αγάπης στην Ποντιακή διάλεκτο:

Οσ' εβράδυνεν την Κερεκή και ενω τα πορτας τι σπιτί οθεν απές εσαν οι μαθηται ..... α σο φόβο των Ιουδαίων έρθεν ο Ιησούς και εστάθεν απές ση μέσεν ατούν και λέατσ "Ειρήνη μετ'εσας!" και α σου ειπεν ατόν έδειξεν σατούς τα σέρια και τα καλάτια, όταν αέτσ ίδαν ατόν οι μαθηταί εχάραν.

.....Ιησούς Ειρήνη μετ΄ εσάς οπως έστειλεν εμέν ο Κύριτσ' μ' σον κόσμο αρά ετσ θα στείλω και σας και ας ειπεν ατό εφύσισεν ατούς και λέατς. Επάρτε Πνεύμα Άγιον, σε ινούς που θας σχωράτε τας αμαρτίας ατούν θα είναι σχωρεμέν και ινους που κι θα σχωράτε θα απομένε ασχώρετοι.

Ο Θωμάς εις α σα δώδεκα αποστόλτσ με το παρόνεμαν δίδυμος όντας έρθεν ο Ιησούς και ‘τον μετατουνούς, έλεαν ατόν οι άλλ΄ μαθηταί ενταμώσαμεν και ίδαμεν με τα μάτιαν εμού τνο Κύριον, λέατσ αν κι λέπω σα χέρατ' τα νισάνια ασα καρφία και αν κι θέκω το δάχτυλο μ' απάν σα 'τα και αν κι θέκω το χέριμ' απάν σα καλάτια κί θα πιστεύω.


(Η βασική απομαγνητοφώνησι έγινε από τον κ. Αμανατίδη Νικόλαο,
Αναγνώστη Ι.Μ. Θεσσαλονίκης. Για την πηγή βλ. εδώ)


2. Άλλη παράφρασι (απο «πολύγλωσσο» βίντεο )

Σ' αυτήν την περίπτωσι [Ιερός Ναός Αγίων Αναργύρων Στενημάχου Ημαθίας. Κυριακή του Πάσχα 04/04/2010], το Ευαγγέλιο ακούγεται στην Αλεξανδρινή Κοινή, την Γερμανική, την Αραβική, στην Ποντιακή Διάλεκτο, στην Ιταλική, στην Αγγλική, και στην Αρμένικη γλώσσα.
[Κατ’ ακρίβειαν στο παρόν βίντεο δεν ακούγεται ολόκληρο το κείμενο του ευαγγελίου της ημέρας, (κατά Ιωάννη κ΄19-25), στην κάθε μία από αυτές τις γλώσσες ή διαλέκτους, αλλ' όμως, η η ευαγγελική περικοπή, όπως έχουμε ήδη γράψη, έτσι κι αλλιώς είθισται «να διαβάζεται χωριζόμενη σε τρία μέρη», το καθένα, συχνά, σε διαφορετική γλώσσα.]:



3. Από το «Ποντιακόν Εδεσματολόγιον» :

Ἔτον ἀποβραδὺς ἐκείν΄ τὴν ἡμέραν τῆ Κερεκῆς καὶ τὰ πόρτας ἔτανε σπαλιμένα ἄκεῖ π΄ ἔταν οἱ μαθηταὶ μαζεμὲν, γιατὶ ἐφογοῦνταν τ΄ Ἰουδαίοις· ἔρθεν ὁ Ἰησοῦς κ΄ ἐστάθεν σὴ μὲσ΄ ἀπὲς καὶ λέει ἀτς: «Εἰρήνη μετ΄ ἐσᾶς». Καὶ ὅταν εἶπεν ἀτὸ, ἔδειξεν ἀτς τὰ χέρε ΄τ καὶ τὴν πλευρὰν ἀτ. Ἐχάραν ἀτότε οἱ μαθηταὶ π΄εἴδανε τὸν Κύριον.

Ξὰν εἶπεν ἀτς ὁ Ἰησοῦς: «Εἰρήνη μετ΄ἐσᾶς». Ὅπως ἔστειλέ με ὁ Πατέρα μ΄, ἀραέτς, ἐγὼ πα στέλλω έσᾶς. καὶ ὅταν εἶπεν ἀτὸ, ἐφύσησεν καὶ λέει ἀτς: «ἐπάρετε Πνεῦμα Ἅγιον».
ἄν σ΄ὁρισμέντς ἀνθρὼπς συγχωρᾶτε τ΄ ἁμαρτίας, ΄α χάντανε ἀπ΄ ἀτίντς, ἄν ὀξὰν
σ΄ ἄλτς ΄κι συγχωρεῖτε, νὰ εἶναι ἀσυγχώρητοι.

Ὁ Θωμᾶς, π΄ ἔτον εἷς ἀσὶ δώδεκα, π΄ ἔλεγαν ἀτὸν Δίδυμον, ΄κ ἔτον μετ΄ἐκείν΄ τς, σίτε ἔρθεν ὁ Ἰησοῦς. ἔλεγαν ἀτὸν οἱ ἄλλ΄οἱ μαθητᾶδες: «εἴδαμ΄ ἀτονε τὸν Κύρ΄ν ἐμουν. Ἀτὸς, ὅμως, εἶπεν ἀτς: «ἐὰν ΄κι ἐλέπω σὰ χέρε τ΄ τὸ σημὰδ΄ ἀσ΄α καρφία, ἀκόμα ΄κι βάλω τὸ δάκτυλον σὰ τρεπία ἀσ΄ α καρφία καὶ ΄κι βάλω τὸ χέρι μ΄ σὴν πλευράν ἀτ,
΄κι πιστεύω.