Θερινό Πρόγραμμα 2016: Το Κάστρο της Χώρας στην Κάλυμνο (φωτογραφίες). In Country Program 2016:Il Castello della Città di Calimno (foto).

Το Κάστρο της Χώρας είναι ένα φυσικό φρούριο.

Η χρονολόγησί του είναι ακόμη ανοικτό θέμα έρευνας, αλλά σίγουρα περνάει απο τους βυζαντινούς χρόνους.

Ως φυσικά οχυρωμένη τοποθεσία θα είχε πιθανότατα αξιοποιηθή απο τα αρχαία, άν όχι απο τα προϊστορικά χρόνια.

Το παλαιό κάστρο τοποθετείται κατα τον 11ο αι.

Μετά την κατάληψι της Ρόδου (1309) οι Ιωαννίτες Ιππότες καταφθάνουν στην Κάλυμνο (έτος: 1314).

Πάνω στο βυζαντινό κάστρο της Χώρας εγκαθίσταται ιππότης καστροφύλακας.

Ακολουθεί το 1495 μεγάλος σεισμός που γκρεμίζει τα τείχη του κάστρου. Στη συνέχεια τα τείχη επισκευάσθηκαν και αυξήθηκαν και τα όριά του.Τα τείχη τώρα κάλυψαν όλο το μικρό σχετικά οροπέδιο. Το νέο κάστρο που προέκυψε, το ιπποτικό, ήταν μια οργανωμένη μικρή πολιτεία (με πληθυσμό που εκτιμάται πως κυμαινόταν απο 500-1500 ανθρώπους) με διοικητήριο, ελαιοτριβεία, υδροδεξαμενές και 9-10 εκκλησίες.
Μετά την κατάληψι της Ρόδου απο τους Τούρκους, το 1523 παραδίδεται και το νησί της Καλύμνου μαζί με το Κάστρο στον Σουλτάνο. Επειδή δεν αντέταξε στρατιωτική άμυνα, το νησί διατήρησε κατα την συνήθη τακτική των Οθωμανών τα αυτοδιοικητικά του προνόμια.
Κατα την ιστορική περίοδο 1700-1840 συντελείται σταδιακά η έξοδος των κατοίκων απο το κάστρο κι η ίδρυσι της νέας πόλης, η οποία θα ονομασθή Χώρα ή Χωριό...

Το Έβδομο Θερινό Πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού από την Κρήτη στην Κάλυμνο. Φωτογραφίες. The 7th In-Country Study Program-Greece 2013 from the island of Crete to Kalymnos. First photos.

Επανερχόμαστε, όπως είχαμε υποσχεθή, στο 7ο Θερινό Πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού που τρέχει εδώ και μια εβδομάδα στην χώρα μας.

Φοιτητές, συνοδοί και διδάσκοντες μετά από πενθήμερη παραμονή στην Κρήτη, βρίσκονται απο χθές στο νησί της Καλύμνου ακολουθώντας πιστά τον σχεδιασμό του δρος Γεωργίου Φρατζή, συντονιστή του Κύκλου Θερινών Μαθημάτων Πανεπιστημίου Charles Darwin και πραγματικού εμπνευστή του πρωτοποριακού αυτού προγράμματος.

Φέτος, (και ως εκ της επτάχρονης συμμετοχής του διαχειριστού του ιστολογίου στο διδακτικό προσωπικό, μας επιτρέπεται να ομιλούμε σε πρώτο πρόσωπο), οργανώνουμε αισίως το 7ο Θερινό Πρόγραμμα Εντατικών μαθημάτων στην Κάλυμνο, στην Κρήτη και στη Μακεδονία, μετά την επιτυχία του 1ου, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2007, του 2ου που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2008, του 3ου, τον Ιούλιο του 2009, του 4ου τον Ιούλιο του 2010, του 5ου τον Ιούλιο του 2011, του 6ου τον Ιούλιο του 2012.

Για πρώτη φορά, λοιπόν, εφέτος συμπεριλήφθηκε η Κρήτη στην εκπαιδευτική μας αυτή περιήγηση. Οι φοιτητές κατά την πρώτη φάσι συνέλεξαν ποικίλο (αρχειακό, αλλά και οπτικο-ακουστικό) υλικό και στην Κάλυμνο θα «τρέξουν» την β΄ φάσι υλοποίησης του κύριου στόχου τους, που δεν είναι άλλος, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, από την παραγωγή ταινίας μικρού μήκους με θέμα τη συμβολή των Αυστραλών και των Νεοζηλανδών στη Μάχη της Κρήτης.

Από την φιλόξενη Μεγαλόνησο είναι οι φωτογραφίες που συμπληρώνουν την σημερινή ανάρτησι.

Η ταυτότητα του εφετινού Προγράμματος συνοπτικά:

Τον Ιούλιο του 2013 πραγματοποιείται το 7ο Θερινό Πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας και Ελληνικού Πολιτισμού στην Κρήτη στη Ρόδο, στην Κάλυμνο και στη Μακεδονία. Το Πρόγραμμα αυτό αποτελεί μέρος του προγράμματος του Πανεπιστημίου Charles Darwin.
Χορηγοί του προγράμματος είναι ο Ελληνικός Μακεδονικός Σύλλογος του Ντάργουιν, η Κυβέρνηση της Βόρειας Επικράτειας, η Ελληνική Ορθόδοξη Κοινότητα του Ντάργουιν, ο Σύλλογος Φίλων Ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού, ο Γιάννη Χαλίκος κ.ά.
Το Πρόγραμμα οργανώνεται με επίκεντρο την Κάλυμνο λόγω του ότι Κάλυμνος και Ντάργουιν είναι αδελφοποιημένες πόλεις και στο πλαίσιο της αδελφοποίησης αυτής υπάρχει ειδική εκπαιδευτική συμφωνία, η οποία προβλέπει παρόμοιες συνεργασίες. Έτσι φοιτητές που έχουν γραφτεί σε ειδικό μάθημα (LAN 211 & LAN 311, In - Country Study Program) στο Πανεπιστήμιο Charles Darwin, θα επισκεφτούν την Κάλυμνο, την Κρήτη και τη Μακεδονία για εντατικά μαθήματα τριών εβδομάδων, σύνολο 45 διδακτικών ωρών.

Στο πρόγραμμα διδάσκουν πανεπιστημιακοί δάσκαλοι από τα Πανεπιστήμια Αιγαίου και Charles Darwin (βάσει σχετικού Memorandum κατά το 2008). Ο βαθμός των φοιτητών θα δοθεί από το Πανεπιστήμιο Charles Darwin και αντιστοιχεί με εξαμηνιαίο μάθημα.

Κάλυμνος, Αύγουστος 2011. Μια ανταπόκριση με την αγωνιστική ματιά του Κ. Χολέβα. Kalimnos, Estate 2011: di Constantinos Cholevas

ACTIVISTIC (PATRIOTICALLY) MESSAGES from Kalymnos

Με χαρά (και αισθήματα επιπλέον τιμής) φιλοξενούμε σήμερα ένα κείμενο –έπαινο- για την Κάλυμνο. Από (τα φοιτητικά !) χρόνια αγαπημένο και σε εμάς νησί και έδρα φιλοξενίας του πρωτοποριακού In Country Program, για το οποίο πρόγραμμα για σοβαρούς λόγους δεν καταφέραμε ακόμα να γράψουμε. Για τους ίδιους προσωπικούς λόγους καθυστέρησε - μεταξύ άλλων- και η δημοσίευσι του σημερινού κειμένου. Παρόλο που ίδιος ο συγγραφέας του είχε την ευγενή καλοσύνη να μας το αποστείλη ( ταυτόχρονα μάλιστα με την δημοσιευσί του στην εφημ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ) προ εννιαημέρου. Και έχει μεγάλη σημασία ποιος το υπογράφει: Είναι ένας παλιός γνώριμος του Ιστολογίου μας, ο Κωνσταντίνος Χολέβας! [Ο εκ Θεσσαλονίκης πολιτικός επιστήμων, συγγραφέας, τακτικός αρθρογράφος στον ημερήσιο Τύπο (και ραδιοφωνικός παραγωγός στην Πειραϊκή Εκκλησία) με τις ελληνορθόδοξες απόψεις του και τα λόγια ενδιαφέροντά του βρίσκεται συχνά πολύ κοντά στις δικές μας αντιλήψεις και αν και δεν είμαστε απόλυτα ομοϊδεάτες, όμως είναι μια χαρακτηριστική περίπτωσι που, (αν δεν επιβάλλεται), αξίζει –πιστεύουμε- να συμπαρατασσόμαστε.] Είναι η κατάλληλη στιγμή, λοιπόν, να δημοσιοποιήσουμε και την χαρά της προσωπικής μας γνωριμίας με τον μαχητικό πατριώτη ερευνητή και αρθρογράφο, η οποία μάλιστα πρόεκυψε εντελώς τυχαία, εφέτος τον Ιούλιο. Πού; Μα στην ακριτική Κάλυμνο!


ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΛΥΜΝΟ
Κωνσταντίνος Χολέβας –Πολιτικός Επιστήμων

Άρωμα Αιγαίου και δροσιά διακοπών θα έχει, λόγω της εποχής, η σημερινή μας επικοινωνία, αγαπητοί αναγνώστες. Η ευλογία του Αγίου Σάββα του Νέου και η πρόσκληση κάποιων καλών φίλων με έφερε για προσκύνημα και ξεκούραση στην Κάλυμνο, το νησί των σφουγγαράδων. Φθάνοντας στο φιλόξενο αυτό νησί των Δωδεκανήσων ανακαλύπτεις πολλά πράγματα που προκαλούν εντύπωση. Επί παραδείγματι έμαθα ότι η Κάλυμνος δεν είναι μόνο το νησί των σφουγγαράδων, αλλά και των πολυτέκνων. Λένε ότι έχει τη μεγαλύτερη αναλογία πολυτέκνων οικογενειών σε όλη την Ελλάδα, ίσως και σε όλη την Ευρώπη. Έμαθα επίσης ότι τα Δωδεκάνησα θα μπορούσαν κάλλιστα να ονομάζονται Εικοσιπεντάνησα, διότι όταν μιλούμε για Δώδεκα μετρούμε μόνο τα μεγάλα. Υπάρχουν αρκετά όμορφα νησάκια κατοικημένα, έστω και από λίγους κατοίκους, που υψώνουν καθημερινά την ελληνική σημαία στην ακριτική αυτή περιοχή. Δύο τέτοια νησιά, κατοικημένα όχι βραχονησίδες, είναι και η Ψέριμος και η Τέλενδος, που ανήκουν στον Δήμο και στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Καλύμνου.
Η ελληνορθόδοξη συνείδηση, η θρησκευτική ευλάβεια, ο αγνός πατριωτισμός των κατοίκων και η συγκρατημένη αισιοδοξία, παρά την τουρκική προκλητικότητα και την οικονομική κρίση, είναι τα χαρακτηριστικά των συγχρόνων Καλυμνίων που εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη. Διευκρινίζω ότι είμαι γέννημα θρέμμα Θεσσαλονικεύς με Δυτικομακεδονικές ρίζες, άρα δεν έχω τοπικιστικά κίνητρα όταν επαινώ την Κάλυμνο. Η πρώτη αυτή επίσκεψη μου έδωσε το μήνυμα ότι όσο πιο κοντά στα σύνορα ζουν οι Έλληνες, τόσο πιο αγωνιστικοί και αγέρωχοι είναι, ειδικά μάλιστα όταν ζουν δίπλα στα Ίμια και βλέπουν ή ακούν καθημερινά τις τουρκικές παραβιάσεις και παραβάσεις. Η μνήμη των Ιμίων, των δύο βραχονησίδων, τις οποίες μετέτρεψε σε γκρίζες ζώνες η διακυβέρνηση Κ. Σημίτη, είναι πολύ έντονη στην Κάλυμνο.
Σε μία πλατεία παραλιακή υπάρχουν οι προτομές των τριών ηρώων αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού, οι οποίοι έπεσαν με το ελικόπτερο κατά περίεργο τρόπο την βροχερή εκείνη νύχτα. Ο Καραθανάσης, ο Βλαχάκος και ο Γιαλοψός ζουν ακόμη μέσα στην καρδιά των Καλυμνίων και δεν θα ξεχασθούν ποτέ. Ο γλύπτης μάλιστα κατά τρόπο συγκινητικό παριστάνει ένα γέρο-ναυτικό και ένα νεαρό αγόρι να υποκλίνονται μπροστά στις προτομές των τριών αξιωματικών. Όσο για τα αίτια του θανάτου τους ελάχιστοι Καλύμνιοι δέχονται την εκδοχή της ζάλης-βέρτιγκο ή της οποιασδήποτε βλάβης. Όσοι είδαν το κέλυφος του ελικοπτέρου να φυλάσσεται στο λιμάνι της Καλύμνου τις ημέρες εκείνες μιλούν για ένα μέταλλο γαζωμένο από σφαίρες!
Η αγωνιστικότητα των Καλυμνίων δοκιμάσθηκε ιδιαιτέρως κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας στα Δωδεκάνησα (1912-1943). Συγκεκριμένα το 1935 το φασιστικό καθεστώς της Ιταλίας- πιθανότατα σε συνεννόηση με το Βατικανό- αποπειράθηκε να ξεριζώσει την Ορθόδοξη Πίστη και την ελληνική γλώσσα από την ψυχή των Καλυμνίων. Έκλεισαν τα ελληνικά σχολεία, έγινε υποχρεωτική η παρακολούθηση των ιταλικών μαθημάτων, μεθοδεύθηκε η αποκοπή των κληρικών από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και αφίχθηκαν στο νησί Παπικοί ιεραπόστολοι για προσηλυτισμό. Στις 7 Απριλίου 1935 οι Καλύμνιοι αντέδρασαν δυναμικά βροντοφωνάζοντας ότι θέλουν να παραμείνουν Έλληνες Ορθόδοξοι. Επικεφαλής του αγώνος ήσαν οι γυναίκες, οι οποίες έχουν χαλυβδωθεί ψυχικά, καθώς επί 5 μήνες ανατρέφουν μόνες τα παιδιά τους περιμένοντας τους άνδρες να φέρουν τα σφουγγάρια από τα παράλια της Βορείου Αφρικής. Στην πρώτη γραμμή ήταν η Ηγουμένη της Αγίας Αικατερίνης με πολλές μοναχές από τα μοναστήρια του νησιού.

Η ημέρα εκείνη έμεινε γνωστή ως «ο Πετροπόλεμος» διότι οι Καλύμνιες, μικρές και μεγάλες, άρχισαν να πετροβολούν τους σιδερόφρακτους Ιταλούς στρατιώτες. Οι Καραμπινιέροι δεν τόλμησαν να πυροβολήσουν γυναίκες, αλλά ξέσπασαν στον Μανόλη Καζώνη, που πετροβολούσε τον στρατώνα τους από κοντινή απόσταση. Στο σημείο του ηρωικού θανάτου του υπάρχει σήμερα μία αναθηματική πλάκα. Πόσοι άραγε από τους σύγχρονους νέους μας γνωρίζουν το όνομα αυτού του παλληκαριού; Και πόσες από τις νεαρές κοπέλλες της εποχής μας γνωρίζουν για την αντίσταση των γυναικών της Καλύμνου υπέρ Ορθοδοξίας, Ελληνισμού και Ελευθερίας; Δυστυχώς τα πρότυπα που καλλιεργούνται από τα σχολικά βιβλία είναι διαφορετικά. Π.χ. το σημερινό βιβλίο Αρχαίων Ελληνικών της Β΄ Γυμνασίου προβάλλει ως πρότυπο τις εταίρες της Αρχαίας Αθήνας!

Στους περισσότερους εξώστες σπιτιών της Καλύμνου κυματίζει η ελληνική σημαία συνήθως μαζί με τη βυζαντινή. Στην αίθουσα της Δημοτικής Φιλαρμονικής, μιάς από τις καλύτερες στην Ελλάδα, είδα την ελληνική μαζί με την Κυπριακή σημαία και την επιγραφή «Ελλάδα-Κύπρος ένας λαός»! Οι Δωδεκανήσιοι αισθάνονται πολύ κοντά με τους Έλληνες της Κύπρου, άλλωστε και η Κυπριακή διάλεκτος ομοιάζει με τη Δωδεκανησιακή.

Στην παραλία της Πόθειας, που είναι η πρωτεύουσα σήμερα, βλέπει ο επισκέπτης τις προτομές των μεγάλων ευεργετών και δωρητών καθώς και αναμνηστικές στήλες εθνικών αγώνων. Μου έκανε εντύπωση η προτομή του κληρικού Νικηφόρου Ζερβού, ο οποίος το 1900 ίδρυσε το πρώτο πλήρες ελληνικό σχολείο στα τουρκοκρατούμενα Δωδεκάνησα. Το κτήριο του σχολείου σώζεται με την επιγραφή «Νικηφόρειος Ελληνική Σχολή». Οι κάτοικοι της Καλύμνου δεν έχουν επηρεασθεί –ευτυχώς- από τα μεταμοντέρνα κηρύγματα ψευδοπροοδευτισμού και συνεχίζουν να τιμούν τους σπουδαίους προγόνους τους, λαϊκούς και κληρικούς.

Η Κάλυμνος δεν έχει μεθυσμένους ξένους τουρίστες. Βασίζεται στην επίσκεψη των Αποδήμων Καλυμνίων της Αυστραλίας και των ΗΠΑ και στους πολυάριθμους προσκυνητές του Αγίου Σάββα, θαυματουργού Αγίου του 20ού αιώνος. Είθε η χάρη Του να ενισχύει το φρόνημα των κατοίκων και ημών των επισκεπτών.

Κ.Χ. 7.8.2011