Δευτερολογία Στην Αγία Αικατερίνη. Το Μοναστήρι της στο Σινά. More about ST CATHERINE'S MONASTERY AT MOUNT SINAI

Όταν δημοσιεύσαμε το πληροφοριακό σημείωμα για την Αγία Αικατερίνη, είχαμε κατά νού να επανέλθουμε με κάτι πιο δυνατό (π.χ. κουλτουριάρικο: η Αγία στο Ευρωπαϊκό χώρο του Πνεύματος / στην Δυτική τέχνη) ή πρωτότυπο (Αγία Αικατερίνη – Υπατία. Δύο πρόσωπα για την Βασίλισσα της καρδιάς μας), αλλά δεν μπορούμε να ξέρουμε αν θα βρούμε ποτέ τον χρόνο και την δύναμι για κάτι τέτοιο.
Σήμερα, λοιπόν, προέκυψε κάτι ακόμα καλύτερο: μας εστάλη μια συνεργασία από έναν παιδικό φίλο και ιερωμένο, με δυο-τρία πτυχία, αλλά κυρίως και πάνω απ’ όλα με προσωπικά βιώματα από την ονομαστή Μονή στο Σινά.
Πρόκειται για ένα λιτό κείμενο που μας μιλάει για το Μοναστήρι της Αγίας με την σοφία της απλότητας και με έναν ήρεμο τόνο που μας μεταφέρει κάτι από τον αέρα των αγίων τόπων.
Σπεύδουμε να το αναρτήσουμε –έστω κατόπιν εορτής- και να το προσφέρουμε στους φίλους μας και ιδιαιτέρως σε όσους τιμούν την Αγία. Με ευχαριστίες στον ταπεινό ΣΙΝΑΪΤΗ (και τον δέοντα σεβασμό στο σχήμα του) που έσπευσε να το γράψη (για μάς ή όπως λέει ο ίδιος) «για χάρη της Αγίας»…

Η ΑΓΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΣΤΟ ΣΙΝΑ

Η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, ελληνιστικό κέντρο που δέν υστέρησε στα ρωμαϊκά χρόνια, ήταν, ως γνωστό, κέντρο των γραμμάτων και της τέχνης. Ανέδειξε θεολογικοφιλοσοφική σχολή στα παλαιοχριστιανικά χρόνια. Μεταξύ άλλων είχε και επιφανείς γυναίκες των γραμμάτων. Τέτοια ήταν η Αγία Αικατερίνη. Το «άσχημο» όμως ήταν, ότι ήταν χριστιανή. Το αποτέλεσμα ήταν να μαρτυρήσει τον 4ο αιώνα. Δέν θα αναφερθούμε στο μαρτύριό της. Περί τον 8ο ή 9ο αιώνα βρέθηκε το λείψανό της στην ψηλότερη κορυφή του όρους Σινά ( 2646 μ. ) «άγγελοι το εκείνης σώμα το τίμιον παρ’ αυτόν της τελειώσεως τον καιρόν περιστείλαντες προς το Σινά όρος προπέμπειν εώκεσαν» (Migne, P.G., 116, 276.)( Εικόνα ).

: Ἡ ἁγία Αἰκατερίνα μεταφερόμενη ἀπό τοὺς Ἀγγέλους στὴν ὁμώνυμη κορυφή, εἰκόνα, 15ος αἰ.

Δεν είναι όμως τυχαίο το γεγονός ότι το άγιο Λείψανό της βρέθηκε κατα την ακμή της Αραβοκρατίας και την εμφάνιση της θρησκείας του Ισλάμ. Άν σκεφθούμε οτι στη μονή Σινά υπάρχει Μουσουλμανικό τέμενος εντός των τειχών, καταλαβαίνουμε τί σήμαινε η αραβική κατάκτηση για την εκχριστιανισμένη χερσόνησο του Σινά και τη μονή. Η επισκοπή Φαράν, κατα την ανασκαφική έρευνα της οποίας βρέθηκαν 5 ναοί ρυθμού βασιλικής, καταστράφηκε. Οι κάτοικοί της, Άραβες χριστιανοί, διώχθηκαν και εξισλαμίστηκαν. Ο επίσκοπός της ταυτίστηκε με τον ηγούμενο της μονής, η οποία επέζησε, αφού προστατεύθηκε απο τον ίδιο τον «προφήτη» Μωάμεθ. Εξέδωσε ειδική διαθήκη «αχτιναμέ». Είναι το πρώτο Μουσουλμανικό έγγραφο, που προβλέπει προνομιακό καθεστώς για θρησκευτικό καθίδρυμα.

Μετά την εύρεση του Λειψάνου η μονή μετωνομάστηκε και δέν πανηγυρίζει πιά κατα τη γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, όπως είχε καθορίσει ο αυτοκράτορας και κτήτωρ Ιουστινιανός ο Α΄. Τούτο μαρτυρεί και το περίφημο παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό της Μεταμόρφωσης στην κόγχη του Ιερού. Αυτή ήταν η ενίσχυση της αγίας στα δύσκολα εκείνα χρόνια. Αμέσως οι πατέρες έφτιαξαν μαρμάρινη λάρνακα αξιοποιώντας παλαιοχριστιανικά θωράκια ( εικ. 3 ).

Εικόνα: Μαρμάρινη λάρνακα μὲ τὰ Λείψανα τῆς ἁγίαςΑἰκατερίνης

.

Απαγόρευσαν την μόνιμη έξοδο των Λειψάνων της αγίας, τα οποία μυροβλύζουν και σήμερα. Την αγία τιμούν και παραδέχονται και οι μουσουλμάνοι βεδουίνοι, κάτοικοι της περιοχής σήμερα.

Στη Δύση έγινε γνωστή η αγία με τη μετάβαση του μοναχού και ηγουμένου της μονής Συμεών του πεντάγλωσσου, ο οποίος ήταν Σικελιώτης ( πέθανε το 1035 ). Απο τότε άρχισαν και οι επιχορηγήσεις στη μονή απο τον πάπα και αρκετούς ηγεμόνες της Δύσεως. Δέν υστέρησε όμως και ο Τσάρος της Ρωσίας. Στη μονή υπάρχουν και δύο Ρωσικές λάρνακες, που δωρήθηκαν για την αγία ( Εικ. ).

Εικόνα: Ἀργυρὴ λάρνακα γιὰ τὴν ἁγία Αἰκατερίνα, 1860

.

Επι Ενετοκρατίας η μονή είχε συνεχείς επαφές με την Κρήτη, έχει δέ να επιδείξει σημαντικά ζωγραφικά έργα εικονογραφίας της Κρητικής σχολής.

Σήμερα στην κορυφή της αγίας Αικατερίνης, όπου βρέθηκε το άγιο Λείψανό της, υπάρχει εξωκκλήσι με μερικά δωμάτια για τους προσκυνητές. ( εικόνα)

.

Απέχει απο το μοναστήρι 4 ώρες με τα πόδια. Διατηρεί την ησυχία και ομορφιά του τοπίου, γιατι δέν έχει στραφεί προς τα εκεί το ακατάσχετο ρεύμα του λεγόμενου «θρησκευτικού» τουρισμού. Το 1932-1933 ιδρύθηκε στην κορυφή απο τους Αμερικανούς ηλιοσκόπιο για τη γνώση των μετεωρολογικών μεταβολών και την πρόληψη των αεροπορικών ατυχημάτων. Άν βρεθείτε στο Σινά και πάτε στην κορυφή της Αγίας Αικατερίνης, θα αισθανθήτε περισσότερη κατάνυξη απο ό,τι στην στην αγία Κορυφή, όπου έγινε η παράδοση του Νόμου στο Μωϋσή και η οποία είναι προσκύνημα για Εβραίους, Χριστιανούς και Μουσουλμάνους.

ΣΙΝΑΪΤΗΣ

[ΣΗΜ. 1 Ζητούμε και την κατανόηση του Σιναΐτου για την αυθαίρετη μετατροπή του πολυτονικού κειμένου του στο μονοτονικό –πράγμα αναπόφευκτο, προς διευκόλυνσι των επισκεπτών του Ιστολογίου . Θα αποκαταστήσουμε το θέμα στο Περιοδικό.

2 The photos are from Wikipedia, the free encyclopedia ]

Εορτή ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ: 1 Σημείωμα, 2 Μεγαλυνάρια και επιλογή Εικονογραφίας. Festa della santa martire Caterina di Alessand(breve testo e immagini)

Ο καλός φίλος και μέλος του Συλλόγου Δημήτρης, μας έστειλε δακτυλογραφημένο για την σημερινή εορτή της Αγίας Αικατερίνης, ένα κείμενο (σύντομο πληροφοριακό σημείωμα) από τα «Σιναϊτικά Δίπτυχα» (Έκδοσι 2007). Τον ευχαριστούμε για την συνεργασία του:

Χαίρε της σοφίας μύστις λαμπρά,
και της ευσεβείας δημηγόρος περιφανής,
χαίροις παρθενίας ευώδης μυροθήκη,
Αικατερίνα, Μάρτυς αξιοθαύμαστε.

Η Αγία Αικατερίνη.

α) – Γέννησις – καταγωγή.
Εγεννήθη εις την Αλεξάνδρειαν το 294 μ.Χ. από αριστοκρατικήν ειδωλολατρικήν οικογένειαν και ωνομάσθη Δωροθέα.
.
.
.
. β) – Μόρφωσις.
Εσπούδασε εις τας εθνικάς σχολάς της εποχής φιλοσοφίαν, ρητορικήν, ποίησιν, μουσικήν, φυσικήν, μαθηματικά, αστρονομίαν και ιατρικήν. Το απαράμιλλον σωματικόν κάλλος της, η εκπληκτική της μόρφωσις, η αριστοκρατική της καταγωγή και η αρετή με την οποίαν εστολίζετο, την έκαμαν περιζήτητον νύμφην.

γ) – Μεταστροφή.
Εκείνη όμως ηρνείτο κάθε παρομοίαν πρότασιν, έως ότου κάποιος μοναχός της εγνώρισε τον αληθινόν Νυμφίον των ψυχών, τον Ιησούν Χριστόν. Εβαπτίσθη και ωνομάσθη Αικατερίνα, που σημαίνει Στεφανία ή Πολυστεφανία. (Σ.Σ. Εκ της Αραβικής. Όμως δεν υπάρχει συμφωνία, μεταξύ των ειδικών, ούτε και για την ετυμολόγησι του ονόματος της Αγίας...)

δ) – Ομολογία Πίστεως.
Κατά την διάρκειαν των διωγμών του αυτοκράτορος Μαξιμίνου, εις την αρχήν του 4ου αιώνος, ωμολόγησε την πίστιν της εις τον Ιησούν Χριστόν και δημοσίως κατηγόρησε τον αυτοκράτορα δια τας θυσίας του προς τα είδωλα. Εκείνος διέταξε πενήντα ρήτορας από όλην την αυτοκρατορίαν να την μεταπείσουν, αλλά αντιθέτως αυτοί επείσθησαν από τα ρητά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, τα σχετικά με τον αληθινόν Θεόν, τα οποία υπενθύμισε εις αυτούς η αγία και επίστευσαν εις τον Ιησούν Χριστόν.

ε) – Μαρτύριον και Θάνατος.
Μετά από αυτό εβασανίσθη σκληρά, αλλά αντί να καμφθή, κατώρθωσε με το ένθεον παράδειγμά της να προσελκύση εις την Χριστιανικήν πίστιν την σύζυγον του αυτοκράτορος και άλλα μέλη της αριστοκρατίας. Μετά από τον αποκεφαλισμόν της, Άγγελοι παρέλαβαν το σώμα της και το μετέφεραν εις την κορυφήν του υψηλότερου όρους της χερσονήσου του Σινά, το οποίον σήμερα έχει το όνομά της.

στ) – Το άγιον Λείψανό της.
Μετά από τρείς περίπου αιώνες η ύπαρξις του αγίου λειψάνου απεκαλύφθη με όνειρον εις μοναχούς της Μονής, που ήδη είχε ανεγείρει ο Ιουστινιανός. Το άγιον λείψανον ανεκομίσθη και ετοποθετήθη εις το άγιον Βήμα του Καθολικού της Μονής, μέσα εις μίαν μαρμαρίνην λάρνακα. Το μύρον, που αναβλύζει από την αγίαν κάραν είναι και σήμερα ένα συνεχές θαύμα.

ζ) – Τιμή και ευλάβεια.
Η ευλάβεια προς την αγίαν Αικατερίνην διεδόθη εις την Δύσιν από τους Σταυροφόρους και ετιμήθη ως μεγάλη Αγία. Έτσι από τον 11ον αιώνα η Μονή της Μεταμορφώσεως γίνεται γνωστή και ως Μονή της αγίας Αικατερίνης.

Σώματος εμπρέπουσα καλλονή, καλή και ωραία ανεδείχθης, και την ψυχήν, τω ωραίω κάλλει, υπέρ υιούς ανθρώπων, και τούτω ενυμφεύθης αφθόρως, ένδοξε.


[Για λόγους πρακτικούς και αισθητικούς, είπαμε να μην προσαρμόσουμε το κείμενο στην καθομιλουμένη και να το φιλοξενήσουμε –κατ’ εξαίρεσιν- στην λόγια μορφή του.
Τα Μεγαλυνάρια είναι από τον Παρακλητικό Κανόνα «εις την Αγίαν Μεγαλομάρτυρα του Χριστού και Πάνσοφον Αικατερίνην» του μοναχού Γερασίμου Μικραγιαννανίτου]