Τετάρτη προ της Αναλήψεως. Απόδοσις του Πάσχα και παύσις του «Χριστός Ανέστη!». Mercoledi' vigilia dell’ Ascensione; fine saluto “Cristo e’ risorto!”

Απόψε κατά την ορθόδοξο παράδοσι οι πιστοί (όσοι πιστοί) σταματούν την χρήσι του αναστάσιμου χαιρετισμού. Αύριο …γαρ, η μεγάλη Εορτή της Αναλήψεως του Κυρίου.

Το «Χριστός Ανέστη!» με το συγκλονισμό του μηνύματός του παραδόθηκε από τους Πατέρες για να συνοδεύει κάθε έαρ του πλανητικού χρόνου των πιστών και να νοηματοδοτεί την καθημερινότητά τους, από την εκκωφαντικά πανηγυρική πρώτη στιγμή της μελικής σε πλάγιο πρώτο ήχο εκφώνησής του (σχεδόν αμέσως μετά το Ευαγγέλιο του Όρθρου της Κυριακής του Πάσχα) και επι σαράντα ημέρες, τόσο στην μεταξύ των χριστιανών επικοινωνία, όσο και κατά την κοινή ή κατ’ ιδίαν προσευχή τους.

Σήμερα όμως, εδώ στα μέρη μας,
υπάρχει ο Χριστός στην ζωή μας;
Του αφήσαμε έστω κάποια θέσι; [Παραβλέπω στην ενοχλητική μου ερώτησι την υπόμνησι της αυστηρής –αλλά συχνά επαληθευόμενης- γνώμης πως «Όποιος δεν δίνει στον Θεό την πρώτη θέσι, δεν του δίνει καμμία θέσι»]…

Κάποια αδέλφια μας στον Αραβόφωνο κόσμο πάντως, δεν ντρέπονται να το κάνουν το Χριστός Ανέστη! στα χείλη τους τραγούδι.
Ας το ακούσουμε (και να το δούμε στο βίντεο αυτό από το «Γιουτιούμπ») από αυτούς για τελευταία φορά εφέτος:

Jesus is Risen song ترنيمة: المسيح قام Cristo e’ risorto (= Χριστός Ανέστη!)

Αφιερωμένο στον κρητικό αρχάγγελο Νίκο ΞΥΛΟΥΡΗ. Ένα βιντεοτράγουδο. 1 canzone come dedica alla memoria del cretese artista Nikos Xiluris (+ 8.02.1980)

Εφέτος κανονικά θα πρέπει να γιορτάσουμε τα 75 χρόνια από την γέννησι του ελληνόψυχου λεβέντη. Εν τούτοις ας περιοριστούμε -προς ώρας- στην αναθέρμανσι της συγκίνησής μας κατά την τιμή της μνήμης του. Τριάντα ένα χρόνια, ήδη, από τότε που έφυγε από κοντά μας...
Ένα τραγούδι για την αθάνατη φωνή του, για τα τριανταένα χρόνια απουσίας…

Πρόκειται για ένα τραγούδι αφιερωμένο στον αγαπημένο μας Έλληνα πατριώτη και τραγουδιστή Νίκο Ξυλούρη, απο το συγκρότημα ΑΡΜΟΣ [με την συμμετοχή του εξαίρετου Μανώλη Λιδάκη (σε terzetto εκτέλεση: Μανώλης Λιδάκης + Λευτέρης Μουρτζάκης + Μάνος Σμαργιανάκης)], στην πρώτη δισκογραφική τους δουλειά ΑΜΟΝΙ ΚΑΙ ΝΕΡΟ, σε μουσική του Θάνου Ανδριά και στίχους του Λευτέρη Μουρτζάκη.

ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ. Ένα τραγούδι για τον Νίκο Ξυλούρη


Και οι στίχοι:

Αρχάγγελος

Είχες του ήλιου τη ματιά
σαν ξεκινούσες
Είχες καρδιά μικρού παιδιού
κι όλο γελούσες
Και μες στα πέλαγα βαθιά
με αγριμιού παλικαριά
τα κύματα νικούσες.

Κι έκλεισα τα μάτια μου κι άκουσα εσένα
μια φωνή πέρα απ' τη γή να τραγουδά:

Τά 'μαθες Αρετούσα μου...
Πότε θα κάμη ξαστεριά...
Ήτανε μια Φορά …
Παλικάρι στα Σφακιά...

΄Ενα σαρίκι στη σκιά και τα φτερά κλεισμένα
στον Ψηλορείτη ο βοριάς να πνέει λυπημένα
Μα εσύ δεν έφυγες ποτέ, αρχάγγελε μου Κρητικέ,
χρυσό του κόσμου θρέμμα…

Κι έκλεισα τα μάτια μου κι άκουσα εσένα
μια φωνή πέρα απ' τη γή να τραγουδά ….

Τά 'μαθες Αρετούσα μου...
Πότε θα κάμη ξαστεριά...
Ήτανε μια φορά …
Παλικάρι στα Σφακιά...

Στίχοι: Λευτέρης Μουρτζάκης

ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ: 30 ΧΡΟΝΙΑ ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙ ΑΠ’ ΤΑ ΑΝΩΓΕΙΑ. 1+3 Τραγούδια. Nikos Xilouris; 30 anni senza la sua voce. 1+3 canzoni al suo anniversario

Για τον ελληνόψυχο λεβεντονιό της Κρήτης έχουμε ξαναγράψη κάτι. Ο μέγας νεοέλληνας τραγουδιστής Νίκος Ξυλούρης μεσουρανούσε στο καλλιτέχνικό στερέωμα όταν έμαθε ότι ασθενούσε ανίατα από την επάρατο νόσο. Τελικά μετά από σκληρή μάχη νικήθηκε από τον Χάρο σαν τον Διγενή Ακρίτα στα μαρμαρένια Αλώνια. Ήταν η 8η Φεβρουαρίου 1980 στο αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιώς…
Επ’ ευκαιρία της χθεσινής αυτής επετείου από την αναχώρησί του από αυτόν τον κόσμο τον γλυκό-πικρό περιοριζόμαστε να αναφέρουμε δυό λόγια, τα οποία εν τω μεταξύ άλλοι έγραψαν και πολύ καλύτερα από εμάς για την ευλογημένη του παρουσία στην καλλιτεχνική παιδεία της γενιάς μας.
Ποτέ άλλοτε καλλιτέχνης, που συνέδεσε το όνομά του με την παραδοσιακή μουσική, δεν κατάφερε να ξεφύγει από τα στενά δεσμά του είδους και να γνωρίσει την πανελλαδική αποδοχή. Ο Νίκος Ξυλούρης, χάρη στο ταλέντο και στον οίστρο του, έκανε αγαπητό το κρητικό ιδίωμα από το Ηράκλειο μέχρι την Αλεξανδρούπολη. Ποτέ άλλοτε τραγουδιστής δεν πέρασε από το δημοτικό τραγούδι στο λόγιο, όχι μόνο χωρίς απώλειες, αλλά, αντίθετα, με δάφνες γενικής αναγνώρισης, συμπάθειας και δικαίωσης. Μέσα σε μια δεκαετία, κάλυψε τεράστια ποσότητα έργου υψηλής ποιότητας και καθολικής παραδοχής. Τραγούδησε Μαρκόπουλο, Ξαρχάκο, Χάλαρη, Λεοντή, Κόκκοτο, Ανδριόπουλο, Ανδρεόπουλο, Γκάτσο, Γεωργουσόπουλο, Σεφέρη, Σολωμό, Κινδύνη, Ρίτσο, Φέρρη κ.ά. Κυριολεκτικά, δέσποσε τη δεκαετία του ‘70, σηκώνοντας στις πλάτες του το προοδευτικό τραγούδι τα χρόνια της δικτατορίας και στις αρχές της μεταπολίτευσης.

ΕΠΕΤΕΙΑΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΕ ΕΝΑ ΣΥΝ ΤΡΙΑ (ΑΝΤΙ 133) ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
Α΄. Νίκος Ξυλούρης - "Τα λόγια και τα χρόνια τα χαμένα (live)" [Πρόκειται για το ομώνυμο τραγούδι που έγραψε ο Μάνος Ελευθερίου και μελοποίησε ο Γιάννης Μαρκόπουλος (βλ. άλμπουμ «Θητεία», το 1974) και τραγούδησε με σχεδόν αξεπέραστο ύφος ο Χαράλαμπος Γαργανουράκης].



1. Νίκος Ξυλούρης , Χρύσανθος - "του θάνατου παράγγειλα" [(Ο Ψαρονίκος μαζί με τον πόντιο αοιδό Χρύσανθο Θεοδωρίδη, δυο αθάνατες φωνές, τραγουδάνε σε στίχους Γιάννη Κακουλίδη και μουσική: Χριστόδουλου Χάλαρη)]




Και οι στίχοι:


Του Θάνατου παράγγειλα
του Χάρου παραγγέλνω
Του Θάνατου παράγγειλα
του Χάρου παραγγέλνω
Ανάθεμά σε Χάροντα
και μια κατάρα στέλνω
Και λέω της χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω
Και λέω της χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω

Ρούχο 'χω πράσινο
είναι αφόρεγο
Φορώ το και γελώ σε
Άρτος στο χέρι μου
είναι Επτάζυμος
Τρώγο το και θωρώ σε

Και λέω τις χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω
Ανάθεμά σας όφιδες
Και άλλο πια δεν κλαίω
Του Θάνατου παράγγειλα
Του Χάρου παραγγέλνω
Ανάθεμά σε Χάροντα
Και μια κατάρα στέλνω
Του Θάνατου παράγγειλα
Του Χάρου παραγγέλνω
Και λέω της χαρόντισσας
Στα χαροπαίδια λέω


2. Erotokritos. "Ta thlivera mantata ( Τα θλιβερά μαντάτα)"[Είναι κάποιοι άνθρωποι που την παράδοσι την έχουν μέσ' στις φλέβες. Εδώ ο Ξυλούρης σε μια εκτέλεσι ενός αποσπάσματος απο το έμμετρο μυθιστόρημα -και μνημείο της λογοτεχνίας μας- του Βιτσέντζου Κορνάρου. Ο Ερωτόκριτος τραγουδιέται για αιώνες στην Κρήτη και σαν ριζίτικο]




3. Νικος Ξυλουρης - "Αυτον τον κοσμο τον καλο" [...]

Τιμή στον Νίκο Ξυλούρη. Επτά τραγούδια για βάλσαμο. Onorando Nicos Xilouris; sette canzoni a sua memoria (in video).

Δεν είναι τυχαίο ότι από προχθές στην πρώτη σελίδα του Ιστολογίου μας (δεξιά στήλη κάτω γωνία) στο gadget-προγραμματάκι με τον τίτλο «ΜΟΥΣΙΚΕΣ (& όχι μόνο) ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ***** VIDEO E CANZONI AMATE» φιλοξενούνται τέσσερα μουσικά βίντεο του κορυφαίου νεοέλληνα λαϊκού τραγουδιστή Νίκου Ξυλούρη. [Και προ μηνός πάλι είχαμε για 2-3 ημέρες αφήση να μας ταξιδεύει απαράμιλλα η φωνή του με ένα βίντεο-τραγούδι απο μελοποιημένο απόσπασμα του Ερωτόκριτου].
Ο κρητίκαρος Νίκος Ξυλούρης ή Ψαρονίκος θα ήταν σήμερα 73 χρονών αφού γεννήθηκε 7 Ιουλίου του 1936.
Συμπληρώθηκαν όμως ήδη 29 χρόνια από τότε που έφυγε από κοντά μας. Έμεινε πάντως η φωνή αυτού του λεβέντη από τ’ Ανώγεια που μέσα από τα τραγούδια διαιωνίζει το ελληνοπρεπές ήθος του και μας χαρίζει πάντα συγκίνησι κι υπερηφάνεια.

1.ΗΤΑΝΕ ΜΙΑ ΦΟΡΑ
2.ΑΓΡΙΜΙΑ ΚΙ ΑΓΡΙΜΑΚΙΑ
3.ΧΙΛΙΑ ΜΥΡΙΑ ΚΥΜΑΤΑ
4.Ο ΓΙΓΑΝΤΑΣ
5.ΠΟΤΕ ΘΑ ΚΑΝΕΙ ΞΑΣΤΕΡΙΑ
6.Η ΜΠΑΛΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΚΥΡ ΜΕΝΤΙΟΥ
7.Ο ΔΙΓΕΝΗΣ ΨΥΧΟΜΑΧΕΙ

Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΧΑΛΚΙΔΑ: Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΙ ΤΩΝ ΕΠΙΤΑΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ, (Β΄ ΜΕΡΟΣ). Good Friday in Chalkis. The assembly of Epitaphs ...(2nd Part)

Στην χθεσινή ανάρτησι τα είπαμε όλα (ίσως και περισσότερα απ' όσα έπρεπε...).
Σήμερα, κλείνουμε με το Β΄Μέρος.
Με την ευχή (όπως μας αξιώνει όλα αυτά τα χρόνια ο Θεός) να είμαστε ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ εκεί!
Πάντα με τον φακό του Αλέκου ΤΖΑΝΕΤΟΥ!

Μ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΧΑΛΚΙΔΑ: Η ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΙ ΤΩΝ ΕΠΙΤΑΦΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ, ΕΝΑ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟ (;) ΕΘΙΜΟ. Good Friday in Chalkis. The assembly of Epitaphs ...

Good Friday in Chalkis. The assembly of Epitaphs on the promenade. An innovation?

Karfreitagsprozession in Chalkis. Die Versammlung der Epitaphen an der Promenade: Eine Innovation?

Η συγκέντρωσι των Επιταφίων όλων των ενοριών της Χαλκίδος στο Στρογγυλό της παραλίας έχει εξελιχθή σε τοπικό έθιμο. Οι πιστοί κάθε ενορίας την νύκτα της Μ. Παρασκευής εξέρχονται από τους ναούς ακολουθώντας τα σύμβολα του πάθους, τον Σταυρό και το ανθοστολισμένο κουβούκλιο, με κατάνυξι και κρατώντας κεριά, και αντί να ολοκληρώσουν την περιφορά του Επιταφίου στους πέριξ του εκάστου ενοριακού ναού δρόμους επανερχόμενοι απ’ ευθείας στον ιερό ναό τους, κατευθύνονται στο κεντρικότερο σημείο της παραλίας κατά την προσυμφωνημένη ώρα. Εκεί λαϊκοί και κληρικοί τοποθετούνται με τάξι, (η μία ενορία δίπλα στην άλλη, ο ένας Επιτάφιος δίπλα στον άλλο), και περιμένουν την άφιξι του Επιταφίου του μητροπολιτικού Ναού που πάντα καταφθάνει τελευταίος. Η παρουσία του Μητροπολίτου (Χαλκίδος, Ιστιαίας και Β. Σποράδων) κορυφώνει το δρώμενο, καθώς ο σεβάσμιος πνευματικός πατέρας απευθύνει Δέησι και στην συνέχεια μοιράζει (αφού προηγηθεί μια σύντομη ομιλία-κήρυγμα) πατρικές ευχές προς όλους τους παρευρισκόμενους πιστούς. Η νυχτερινή αυτή συγκέντρωσι διαλύεται με την αναχώρησι των ιερών πομπών των πιστών για τις ενορίες τους, όπου η ακολουθία της Μ. Παρασκευής ολοκληρώνεται με την εναπόθεσι του Επιταφίου (τον οποίο ευλαβικά οι ιερείς σηκώνουν από το –συνήθως υπερβολικά- στολισμένο κουβούκλιό του) πάνω στην Αγία Τράπεζα. Με 1-2 τροπάρια, το συνταρακτικό κείμενο από την προφητεία του Ιεζεκιήλ, τον Απόστολο και το Ευαγγέλιο (το εκ του Κατά Ματθαίον κζ΄ 62-66) η «απόλυσις» στις εκκλησίες μας πραγματοποιείται λίγο πριν τα μεσάνυκτα...
Και μπορεί αυτό που προσπαθήσαμε να περιγράψουμε να αφήνει στους περισσοτέρους την εντύπωσι μιας απλής ηθογραφίας - η λιτάνευσι/έξοδος του Επιταφίου είναι άλλωστε και ανάλογο με πανάρχαια ελληνικά έθιμα και γνήσιο στοιχείο λαϊκής ευσέβειας.
Αυτό όμως το συνολικό θέαμα από αυτό το οιονεί δρώμενο που διαμορφώνει –νεωτερική- παράδοσι στην Χαλκίδα μας, έχει και την άλλη του πλευρά, αυτήν της σχεδόν απόλυτης εκκοσμίκευσης. Το στοιχείο της επισημότητας γενικά δεν μπορεί παρα να προβληματίζει το ορθόδοξο φρόνημα, που δυσκολεύεται να χωνέψη την αναγκαιότητα της πρωταγωνιστικής παρουσίας των τοπικών αρχών, με τα στρατιωτικά αγήματα, την μπάντα και τα ξενόφερτα παιανίσματά της, τους προσκόπους ή και ενίοτε τους αστυνομικούς. Το ήθος και η κατάνυξι πάντα τίθενται εκ ποδών από τις φανφάρες των ανθρώπων της εξουσίας (η παρουσία τους συνήθως από μόνη της συνιστά ιδιοτέλεια), τους προβολείς της δημοσιότητας και τις επιταγές της εθιμοτυπίας. Ο ζήλος πάλι των ανθρώπων των ενοριών, ανδρών και κυρίως γυναικών, στον στολισμό (του κουβουκλίου) του Επιταφίου, μήπως ακροβατεί επικίνδυνα προς το στοιχείο της επίδειξης με την ματαιοδοξία των διαγωνισμών ομορφιάς; Πόσο άδικο θα έχουν κακεντρεχείς ή σκεπτικιστές αν μιλήσουν απαξιωτικά για ιδιότυπη πασαρέλλα;
Ο τύπος –ιδίως όταν υπερτονίζεται- απειλεί την ουσία. Και η ουσία είναι να μπορούμε κάθε φορά να εμπλουτίζουμε το πνευματικό μας υπόβαθρο, να εμβαθύνουμε στο νόημα του υπέρλογου γεγονότος του Πάθους και της Σταύρωσης, να ανακαινιζόμαστε στην Πίστι. Να κάνουμε κάθε τέτοια στιγμή ευκαιρία για βίωμα. Να περάσουμε από την κατάνυξι στην έκστασι και εν κοινωνία με τους άλλους ανθρώπους να νιώσουμε κάτι από το θαύμα της Αγάπης. Γιατί η αγάπη αθανατίζει…

Αλλά τι λέμε; Ο φακός του Αλέκου Τζανέτου είναι αυτός που απαθανατίζει με το ταλέντο του την καθημερινότητα, όπως και την εφετινή περιφορά των Επιταφίων στην πόλη μας. Από τις δεκάδες φωτογραφίες που ΑΝΙΔΙΟΤΕΛΩΣ, ΟΠΩΣ ΠΑΝΤΟΤΕ, ο Αλέκος μας έστειλε, δυσκολευθήκαμε, αλλά διαλέξαμε τελικά 55 (25+30).

Χαρείτε τις

ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ!

(Ακολουθεί Β΄Μέρος)