Αποχαιρετισμός στο μάθημα των Αρχαίων Β’ Λυκείου (2022-2023). Η φαεινή ιδέα με τις "Ατομικές Δημιουργικές Εργασίες" στην «Αντιγόνη».

 

Το μάθημα ήταν τα Αρχαία Ελληνικά της Γενικής Παιδείας στην Β΄ Λυκείου προς το τέλος της  σχολικής χρονιάς.

Μια ιδέα μου –σχεδόν της τελευταίας στιγμής – αποδείχθηκε φαεινή! Να αξιολογήσω τα παιδιά όχι μόνο με βάσι τα συνήθη δεδομένα στα προφορικά ή και τα όποια γραπτά του β΄ τετραμήνου, αλλά και με μια επιπλέον δυνατότητα: με ατομικές εργασίες, οι οποίες μάλιστα θα είχαν όχι μόνον ευθεία αναφορά στο μάθημα των Αρχαίων τετραμήνου (το Δράμα και η τραγωδία του Σοφοκλή «Αντιγόνη»), αλλά μαζί με το παραδοσιακό στοιχείο της σύνθεσης και παραγωγής τελικού κειμένου, θα μπορούσαν -πάντα προαιρετικά- να περιλάβουν κάποιες και το στοιχείο της της πολυτροπικότητας ή ακόμη ακόμη και της καλλιτεχνικής έκφρασης.

Μετα από έναν σύντομο προβληματισμό λοιπόν, κατέληξα να θέσω στην διάθεσι των μαθητών μου την τελική μου πρότασι για εναλλακτική αξιολόγησί τους υπο τον τίτλο «Ατομικές Δημιουργικές Εργασίες», ήτοι κάπου 30 διαφορετικά θέματα εργασιών προς ελεύθερη επιλογή.

 Η ανταπόκρισί τους ήταν απρόσμενα θετική και η πρωτοβουλία μου τελικά δικαιώθηκε!

Φυσικά δεν έλειψαν οι προχειρότητες και τα «πασαλείμματα». Χωρίς να αποκλείω και τα τρίτα χέρια σε κάποιες περιπτώσεις, αυτό που κρατώ είναι η ποσοτικά πολύ ικανοποιητική ανταπόκρισι (πάνω από το 85%) και πάνω απ’ όλα η ανάδυσι του στοιχείου της πρωτοτυπίας και της προσωπικής δημιουργικής έκφρασης σε ένα όχι αμελητέο ποσοστό.

Ειδικά ευτύχησα με τα θέματα που προσκαλούσαν τα παιδιά να αναδείξουν τα ταλέντα τους με εικαστικές / καλλιτεχνικές προσεγγίσεις!

 

Κλείνω την πρώτη αναφορά στο θέμα με μια από τις πιο εντυπωσιακές προτάσεις που ήρθαν στα χέρια μου: ένα ποίημα!  (Και βέβαια προσκαλώ τον οποιοδήποτε φίλο επισκέπτη του Ιστολογίου μας, να σχολιάσει καλοπροαίρετα.)

 

Θέμα υπ' αριθμ.3: "Εμπνέομαι σχετικά και γράφω ένα ποίημα"

 

ΑΝΤΙΓΟΝΗ

Μικρή γλυκιά Αντιγόνη,

με τα ολόμαυρα μάτια

και το ολόλευκο δέρμα.

Κλεισμένη στο χωματένιο κελλί σου…

 

Πόσο με τις δικές σου πράξεις

περιορισμένος μοιάζει

ο κύκλος της ζωής μιας γυναίκας:

Έρωτας…Θάνατος!

 

Αλλά, όπως θα κρίνουν «όσοι έχουν γνώση»,

πόσο μεγάλη διαδρομή διανύει κανείς

από το σώμα της επιθυμίας

στο σώμα της λήθης!

 

Ή μήπως ήταν όλα ξεκάθαρα

και φωτεινά για σένα;

Μήπως το χρέος,

αυτή η ακλόνητη πίστη,

έχει την δύναμη να ξεδιαλύνει όλους

τους φόβους, τα πάθη και την τρέλα;

 

Λαμπερή, ψηλή Αντιγόνη,

με τα ωραία λόγια

και την τραχιά φωνή,

εσύ η παλιά των δένδρων,

για ποια αλήθεια μας μίλησες!

 

Κ. Άγγελος (Β3)

3x4 Αρχαία Ελληνικά Αποφθέγματα για την ευσέβεια (από τις «Γνώμες» του Μενάνδρου, σε απόδοσι Αλ. Σελλενίδη) ως αφιέρωμα στα εγκαίνια της Ιστοσελίδας του 4ου ΓΕΛ Χαλκίδος! Dodici aforismi di Menandro (dalle “Sentenze”) sulla religiosità e la fede in Dio; in traduzione neogreca di A.S.

Ὑπὲρ εὐσεβείας καὶ λάλει καὶ μάνθανε.

Από την πρώτη στιγμή που πληροφορήθηκα πως η νέα Διεύθυνση του Σχολείου μας σκέπτεται να δημιουργήσει έναν νέο (ή να ενεργοποιήσει κάποιο προϋπάρχοντα –δεν γνώριζα) διαδικτυακό ιστοχώρο, αισθάνθηκα ότι έχω ηθικό χρέος να κάνω κι εγώ κάτι (καί ως διδάσκων καθηγητής, αλλά κυρίως ως ενεργός διαδικτυακά διαχειριστής ιστολογίου).

Χαιρετίζοντας λοιπόν το χαρμόσυνο γεγονός, νά ‘μαι, προσφέροντας ένα μικρό μπουκέτο φιλολογικής ανθολόγησης. Εν είδει  αφιερώσεως! Αποτέλεσμα πρόσφατης επίσκεψής μου σε ένα εκπληκτικής ομορφιάς χωράφι, --εε ήθελα να πώ: κείμενο της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας—από τα κάπως απόμακρα και γι’ αυτό λιγότερο γνωστά, όπου μπαίνοντας άρχισα να κόβω και να σταχυολογώ άπληστα. Πρόκειται για τις μονόστιχες "ΓΝΩΜΕΣ" του Μενάνδρου, του πιο γνωστού εκπρόσωπου της "Νέας Κωμωδίας" που έζησε στα τέλη του 4ου αι/αρχές του 3ου αι. π.Χ. Απο αυτή την θαυμάσια συλλογή σοφών του ρητών, αποφθεγμάτων και αφορισμών(= γνωμικών) επέλεξα, όπως λέγαμε, με μια πρώτη αυθαίρετη ανθολόγησι, αλλά κατάλληλη για τον σκοπό της αφιερώσεως, έναν, ας πούμε, δωδεκάλογο με ηθικοθρησκευτική θεματική.
Δώδεκα λοιπόν "γνώμες" του Μενάνδρου γύρω απο την προς τον Θεό πίστι και ευσέβεια. Στο πλαίσιο του "απο Θεού άρξασθαι"!
Παρατίθεται το πρωτότυπο κείμενο στα Αρχαία Ελληνικά και ακολουθεί νεοελληνική απόδοσι (του ...Αλέξανδρου Σελλενίδη).
Καλή Αρχή, λοιπόν, και Καλοτάξιδη η ολοκαίνουργια ιστοσελίδα του 4ου Γενικού Λυκείου Χαλκίδος!

...............................

ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ

ΔΩΔΕΚΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΣΕΒΕΙΑ

1. ΑΡΧΗΝ ΝΟΜΙΖΕ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΦΟΒΕΙΣΘΑΙ.
2. ΒΟΥΛΟΥ ΤΟ ΠΡΩΤΟΝ ΕΥ̓ΣΕΒΕΙΝ ΠΡΟΣ ΤῸΝ ΘΕΟΝ.
3. ΔΙΚΑΙΟΝ ΕΥ  ΠΡΑΤΤΟΝΤΑ ΜΕΜΝΗΣΘΑΙ ΘΕΟΥ.
4. ΔΙΚΑΙΑ ΔΡΑΣΑΣ ΣΥΜΜΑΧΟΥΣ ἝΞΕΙΣ ΘΕΟΥΣ.
5. ΔΙΔΟΥ ΠΕΝΗΣΙΝ ὩΣ ΛΑΒΗΙΣ ΘΕΟΝ ΔΟΤΗΝ.
6. ΕΥΧΗ͂Σ ΔΙΚΑΙΑΣ ΟΥ̓Κ ΑΝΗΚΟΟΣ ΘΕΟΣ.
7. ΕΣΤΙΝ ΔΙΚΗΣ ΟΦΘΑΛΜΟΣ ὋΣ ΤΑ ΠΑΝΘ᾽ ὉΡΑΙ.
8. ΕΛΠΙΖΕ ΤΙΜΩΝ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ ΠΡΑΞΕΙΝ ΚΑΛΩΣ.
9. ΘΕΟΝ ΣΕΒΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΠΡΑΞΕΙΣ ΕΥ̓ΘΕΩΣ.
10.ΘΕΟΝ ΠΡΟΤΙΜΑ, ΔΕΥΤΕΡΟΝ ΔΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ.
11.ΘΕΟΣ ΣΥΝΕΡΓΟΣ ΠΑΝΤΑ ΠΟΙΕΙ ῬΑΙΔΙΩΣ.

         12.ΘΥΣΙΑ ΜΕΓΙΣΤΗ ΤΩΙ ΘΕΩΙ ΤΟ Γ᾽ ΕΥ̓ΣΕΒΕΙΝ.

ΜΕΝΑΝΔΡΟΣ  (ΓΝΩΜΑΙ)

ΚΑΙ ΣΕ ΕΜΜΕΤΡΗ "ΜΕΤΑΦΡΑΣΙ":

1. Ἀρχὴν νόμιζε τὸν θεὸν φοβεῖσθαι.

Έχε του Θεού τον φόβο, σέβας, νόμο και αρχή.

2.Βούλου τὸ πρῶτον εὐσεβεῖν πρὸς τὸν θεόν.

Προς τον Θεό η ευσέβεια, το πρώτο σου το “θέλω”.

3.Δίκαιον εὖ πράττοντα μεμνῆσθαι θεοῦ.

Δίκαιο και όταν ευτυχείτε να θυμάστε τον Θεό.

4.Δίκαια δράσας συμμάχους ἕξεις θεούς.

Δρώντας με δικαιοσύνη, θά 'χης τον Θεό μαζί σου.

5.Δίδου πένησιν ὡς λάβῃς θεὸν δότην.

Στους φτωχούς όταν χαρίζεις, ο Θεός σ' επιδοτεί.

6.Εὐχῆς δικαίας οὐκ ἀνήκοος θεός.

Η προσευχή του δίκαιου, στου Θεού φτάνει το αυτί.

7.Ἔστιν Δίκης ὀφθαλμὸς ὃς τὰ πάνθ᾽ ὁρᾷ.

Υπάρχει Μάτι απο ψηλά που, Δίκαιο, όλα τα κοιτά.

8.Ἔλπιζε τιμῶν τοὺς θεοὺς πράξειν καλῶς.

Δίνοντας τιμή στο Θείον, έλπιζε να ευτυχήσεις.

9.Θεὸν σέβου καὶ πάντα πράξεις εὐθέως.

Στον Θεό τον σεβασμό σου, κι όλα πρίμα θα τα βρής.

10.Θεὸν προτίμα, δεύτερον δὲ τοὺς γονεῖς.

Πρώτη θέσι στον Θεό σου, δεύτερη προς τους γονείς.

11.Θεὸς συνεργὸς πάντα ποιεῖ ῥᾳδίως.

Με τον Θεό στο πλάι σου, γίνοντ' όλα εύκολα.

12.Θυσία μεγίστη τῷ θεῷ τό γ᾽ εὐσεβεῖν.

Η προς Θεόν ευλάβεια, και μέγιστη θυσία.

(Έμμετρη απόδοσι: Αλέξανδρος Σελλενίδης)

Στην Ιταλία: καλοκαιρινά -υπερεντατικά!- μαθήματα Αρχαίων Ελληνικών, για όλους! Corsi estivi intensivi di Latino e Greco Antico, ma ... a Firenze!

Η είδησι έχει μεγάλη σημασία ειδικά για εμάς εδώ στο νεοελληνικό προτεκτοράτο και παρόλο που χρήζει περαιτέρω διερευνήσεως και σχολιασμού για να γίνει κατανοητή σε όλο της το εύρος, την μεταφέρουμε αυτούσια..
Σε κάθε περίπτωσι είναι δεδομένο το γνήσιο ενδιαφέρον των γειτόνων μας για την κλασσική παιδεία (σημειώστε: Αρχαία, γλώσσα και πολιτισμός μαζί!), ενώ εντυπωσιάζει στα θερινά αυτά τμήματα η απουσία συγκεκριμένης στὀχευσης σχολικού χαρακτήρα, δηλ. δεν υπάρχει ρητά το στοιχείο –σκοπιμότητα της σχολικής αποκλειστικά σχολικής κατανάλωσης (ύλη των αντίστοιχων μαθημάτων, πανελλαδικές, κατευθύνσεις κλπ).

Άς μεταφράσω, λοιπόν:

Φλωρεντία: Θερινά τμήματα Λατινικών και Αρχαίων Ελληνικών! 

Υπο το σύνθημα «Τα Λατινικά κάνουν καλό σε όλους, τα Αρχαία …σε πολλούς!», Αυτό το καλοκαίρι η "GrecoLatinoVivo" και η "Τοσκανική Σχολή" διοργανώνουν κύκλους μαθημάτων Λατινικής και Αρχαίας Ελληνικής.

Σε 150 ώρες, από Δευτέρα έως Παρασκευή και επι 5 εβδομάδες, οι εγγραφόμενοι σπουδαστές θα μάθουν Λατινικά και Αρχαία εμβαθύνοντας ταυτόχρονα στην γλώσσα και τον πολιτισμό, εκκινώντας από τα βασικά μέχρι να φτάσουν στην από το πρωτότυπο ανάγνωσι των κλασσικών συγγραφέων. 

Με την βοήθεια εμπείρων εκπαιδευτικών, εξειδικευμένων στην διδασκαλία των Κλασσικών Γλωσσών με την μέθοδο «Natura», οι σπουδαστές θα διδαχθούν να διαβάζουν, να γράφουν και να μιλάνε στην Λατινική και Αρχαία Ελληνική, επιτυγχάνοντας έτσι σε σύντομο χρόνο να αντιμετωπίζουν τους αρχαίους συγγραφείς στην πρωτότυπη γλώσσα, χωρίς … την βοήθεια των λεξικών! 

Το Σκάκι (ή μάλλον ο Άβαξ και οι Πεσσοί!) στο Lost. Δευτερολογία. Il promo con gli Scacchi nella serie "LOST"; e la parola “pezzo”

Μέρος Β΄ (Ως δευτερολογία)

Μια (ακόμα) αλληγορία και μια πρότασι ετυμολόγησης

(Για το α' μέρος βλ. εδώ)

Κι απ’ την επίσημη εκδοχή της διαφημιστικής καμπάνιας στα αγγλικά που είδαμε στην αρχική μας ανάρτησι, εγώ προτιμώ την …βαριάντα στα ισπανικά. Δηλ. αυτό το προωθητικό φιλμάκι (νεογκρικλιστί «PROMO» ) που έβγαλε το ισπανικό κανάλι «Κουάτρο» (CUATRO TV) και το επένδυσε με μια εξ ίσου (αν όχι και περισσότερο) υποβλητική φωνή με εκείνη του Terry O'Quinn's .
Μάλιστα, το συγκεκριμένο βιντεάκι που βρήκα στο «Γιουτιούμπ» και μπορείτε να δήτε παρακάτω, έχει και την μετάφρασι του πρωτότυπου στα αγγλικά, αλλά άλλος είναι ο λόγος της …μεροληψίας μου:
Έτσι μπορώ ν' απολαμβάνω ηδονικά την ισπανική λέξι για τους πεσσούς, την λ. Pieza , (με προφορά: "πιέθα" / "πιέθας")!

Τι νιώθω; Ότι η πανάρχαια μας ελληνική γλωσσική μήτρα -μήτηρ δυτικοευρωπαϊκών γλωσσών δεν πέθανε:

Έχουμε και λέμε:

Piece αγγλικά
Piece γαλλικά
Pieza ισπανικά
Pezzo ιταλικά,

όλα (μέσω του δυτικού ελληνικού αλφαβήτου, δηλαδή της Λατινικής) από τον παλαμήδειο ΠΕΣΣΟ !!
Το αγγλικό λεξικό Chambers (όπως, έμμεσα, και το αγγλοαμερικάνικο Websters “New Encyclopedic Dictionary”) ετυμολογούν το piece < εκ του παλαιο-γαλλικού piece.
Στο έγκυρο Il Nuovo Zingarelli (Vocabolario della Lingua Italiana, σ. 1388) διαβάζω για το pezzo = "parte di materiale solido separate o staccato da un tutto". Και ο Zingarelli αμέσως το ετυμολογεί < lt. pezza.
Πάω και στο λήμμα pezza, τί να δώ: Pezza < lat. parl. pettia (m)
Συμπέρασμα: Αφήστε την συλλογική γαλατική φαντασίωσι: “pettia (m), di origine celtica” (πρβλ. και το αγγλοσαξωνικό: < Old French < Gaulish *pettia), KAI … Καλώς ήρθατε – έστω και απο χαμένο γλωσσικό μονοπάτι- στην «πεττεία» του Παλαμήδη !

LOST Season 6 Promo (CUATRO)

Το Σκάκι (ή μάλλον ο Άβαξ και οι Πεσσοί!) στο Lost. Α΄ μέρος. Il promo con gli Scacchi nella serie LOST; 1ma parte

Λέγαμε τις προάλλες για το όμορφο διαφημιστικό φιλμάκι που έβγαλαν οι παραγωγοί της τηλεοπτικής σειράς «Λόστ» (και δεν γίνεται για δεύτερη φορά να αφήσουμε ασχολίαστο και μην καταγγείλουμε την απαράδεκτη πρακτική κάποιων εταιρειών/εισαγωγέων που αφήνουν αμετάφραστους τους πρωτότυπους τίτλους των κινηματογραφικών ταινιών ή των τηλεοπτικών σειρών, ως έχουν στις ξένες γλώσσες. Κοιτάξτε παρακάτω να δείτε, λ.χ. πως οι Ισπανοί μεταφράζουν στην δική τους γλώσσα τον αγγλικό τίτλο) με την αναφορά στο τάβλι.
Δεν ήταν δυνατόν βέβαια να αποσιωπήσουμε την ανάλογη αναφορά στο σκάκι। Η οποία είναι και από πολλές πλευρές –όπως ταιριάζει άλλωστε και στο βασιλικό μας παιχνίδι- ανώτερη। Καί ως προς την δύναμι της πολυεπίπεδης αλληγορίας καί ως προς την συσσώρευσι λογοτεχνικών τόπων, προς τους οποίους προφανώς παραπέμπει.
Αφήνω για άλλοτε αυτήν την φιλολογικο-λογοτεχνική διάστασι (και τις όποιες παραπομπές στον Μπόρχες ή και κατ’ ευθείαν σε στίχους του Ομάρ Καγιάμ) και περιοριζόμενος να κάνω σήμερα μόνο δυό πρόχειρες μεταφράσεις (μία στα νεοελληνικά και μία στα …Αρχαία!) του κειμένου που υποβλητικά απαγγέλλεται κατά την προβολή του σχετικού διαφημιστικού, υπογραμμίζω (σε επόμενη δευτερολογία) μια λεξιλογική λεπτομέρεια που έχει να κάνει με πιθανή επιβίωσι της αρχαιοελληνικής λ. πεσσός στα ευρωπαϊκά λεξιλόγια।

ΤΟ ΑΓΓΛΟΦΩΝΟ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ
1 Το Βίντεο You Tube
Lost Season 6 - Chessboard Promo (dubbed by Terry O' Quinn)

2.Το αγγλικό κείμενο

The wise man said
Life is a chessboard
of nights and days
where men are pawns of God
moved here and there
God allows them to kill
and kills
and piece by piece
he puts them back in the box
because there’s a destiny for every piece
for every player
and for God

3. Μετάφρασι (Νεοελληνικά)
Ο σοφός είπε
Ζωή είναι μια σκακιέρα
Από νύχτες και μέρες
Όπου οι θνητοί είναι πιόνια του Θεού
Που κινούνται εδώ κι εκεί
Ο Θεός τους επιτρέπει να σκοτώνουν
Και σκοτώνει
Και κομμάτι το κομμάτι
τα βάζει πίσω στο κουτί
Επειδή υπάρχει ένα πεπρωμένο για κάθε πεσσό
Για κάθε παίκτη
Και για τον Θεό

3. Μετάφρασις (Αττικιστί ;)

Σοφός δή ποτε έφη:
Ο βίος παλαμήδειος άβαξ
Νυκτών τε και ημερών εστι.
Ενταύθα μεν οι βροτοί ιόντες ένθεν κακείθεν
Του θείου πεσσοί εισιν
Θεός δ’ αφίησιν αυτοίς αποκτείνειν
Αυτός τ΄ άλλως αναιρεί
Πεσσόν ουν μετά τον πεσσόν
Εν τη πυξίδι ύστερον βαλεί
Έστι γαρ ειμαρμένη πεσσώ εκάστω
Εκάστω πεττεύοντι
Θεώ γε ομοίως।

(Συνεχίζεται...)

"Τί θα έπρεπε να πεί ο Ηγέτης μας..." Παραπέμποντας στον Δημοσθένη! Citando Demostene (sulla crisi odierna)...

Από τον φίλο Χρήστο Γιασεμή λάβαμε την παρακάτω πολύ ενδιαφέρουσα συνεργασία και με ιδιαίτερη ευχαρίστησι την δημοσιεύουμε:

.


ΤΙ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΕΙ Ο ΗΓΕΤΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗ ΔΥΣΚΟΛΗ ΣΤΙΓΜΗ

Τηρουμένων των αναλογιών σήμερα ο εχθρός μας, σε εισαγωγικά, είναι το ευρωπαϊκό και παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό Διευθυντήριο.
Όπως ήταν πριν 24 αιώνες και βάλε οι Μακεδόνες για τους Αθηναίους.
Τι έλεγε λοιπόν τότε ο μέγιστος Δημοσθένης στον Α΄ Φιλιππικό του, προσπαθώντας να τονώσει τους Αθηναίους;

"...Πρώτα ,άνδρες Αθηναίοι ,δεν πρέπει να στενοχωριέστε για τη σημερινή κατάσταση όσο κι αν σας φαίνεται πολύ κακή. Διότι αυτό που ήταν το χείριστο στο παρελθόν, αυτό μας δίνει και τις καλύτερες ελπίδες στο μέλλον. Ποιό είναι αυτό; Ότι η κατάσταση είναι κακή ,επειδή δεν κάνατε τίποτε από ό,τι έπρεπε. Αν είχε καταντήσει έτσι ,ενώ θα είχατε πράξει ό,τι πρέπει, τότε δεν θα υπήρχε και ελπίδα να καλυτερέψει . Αν κανείς από σας φρονεί άνδρες Αθηναίοι έχοντας υπόψη και το μέγεθος των δυνάμεων που διαθέτει και το ότι η πόλη μας έχει χάσει όλες τις οχυρές της θέσεις πως ο Φίλιππος είναι δυσπολέμητος, ορθώς το φρονεί. Πρέπει όμως να αναλογισθεί τούτο, ότι και εμείς κάποτε είχαμε την Πύδνα ,την Ποτείδαια,τη Μεθώνη και τα πέριξ εδάφη τους και ότι πολλοί λαοί που είναι τώρα μαζί του ήταν αυτόνομοι και ελεύθεροι και ήθελαν μάλλον με εμάς να συνδέονται παρά με εκείνον. Αν λοιπόν ο Φίλιππος σκέπτονταν έτσι, ότι είναι δύσκολο να πολεμήσει τους Αθηναίους, που διαθέτανε τόσα οχυρά στη δική του χώρα, γυμνός αυτός από συμμάχους τίποτα από όσα ως τώρα έκανε, δεν θα είχε κατορθώσει και ούτε θα είχε αποκτήσει τόση δύναμη. Αλλά εκείνος καλά διέγνωσε ότι όλες αυτές οι θέσεις είναι έπαθλα πολέμου που κείνται ανάμεσα μας και ότι κατά ένα φυσικό νόμο, ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΠΟΝΤΩΝ ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΜΕΛΩΝ ΣΕ ΕΚΕΙΝΟΥΣ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΚΟΠΙΑΣΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΣΟΥΝ. Κοιτάξτε, άνδρες Αθηναίοι, την κατάσταση, κοιτάξτε σε ποιο σημείο αναίδειας έφτασε ο άνθρωπος, που δεν μας αφήνει ούτε να διαλέξουμε αν θα πράξουμε ή θα ησυχάσουμε και μας απειλεί και λέει λόγους γεμάτους αλαζονεία, όπως διαδίδεται. Και δεν μπορεί να αρκεσθεί στην κατοχή αυτών που κατέκτησε, αλλά όλο και κάτι περισσότερο μαζεύει από γύρω του και εμάς που χρονοτριβούμε και αδρανούμε, όλο και μας περισφίγγει στον κλοιό του. Πότε λοιπόν, άνδρες Αθηναίοι, πότε θα κάνετε ό,τι πρέπει ¨Όταν τι θα συμβεί; Να σας αναγκάσουν μα τον Δία , τα γεγονότα.
Καλά, και αυτά που τώρα συμβαίνουν, πώς τα κρίνετε; ΔΙΟΤΙ ΕΓΩ ΝΟΜΙΖΩ ,ΠΩΣ Ο ΜΕΓΙΣΤΟΣ ΕΞΑΝΑΓΚΑΣΜΟΣ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΕΙΝΑΙ Η ΝΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥΣ .
Για πέστε μου, μήπως θέλετε όλο να σεργιανάτε και να ρωτάτε ο ένας τον άλλον : «Τι νέα υπάρχουν;» Και υπάρχει σπουδαιότερο νέο από το ότι ένας Μακεδών νικά τους Αθηναίους και κυβερνά την Ελλάδα ? «Πέθανε ο Φίλιππος ;» Μα τον Δία, όχι . «Μα είναι άρρωστος». Και γιατί σας ενδιαφέρει αυτό, αφού και αν πάθη κάτι, γρήγορα εσείς θα κατασκευάσετε έναν καινούργιο Φίλιππο, αν έτσι φροντίζετε τα πολιτικά σας πράγματα. Γιατί αυτός δεν μεγάλωσε τόσο από την ίδια του την δύναμη , όσο από την αμέλεια τη δική σας...."


(αποσπάσματα από «Δημοσθένους οι τρεις Ολυνθιακοί, τρεις Φιλιππικοί και ο λόγος περί των εν Χερρονήσω» σε μετάφραση Κ. Τσάτσου, βιβλιοπωλείο της Εστίας Ι. Δ. Κολλάρου και Σίας Α.Ε.)




Χρήστος Γιασεμής