Για το Μνημόσυνο της Ζωής Κωνσταντινίδου: Το Αγγελτήριο και ένα Επιτύμβιο (σχεδίασμα). Sul servizio commemorativo (dei 40 giorni) della moglie Zoi; annunzio ed un epitaffio. An Epitaph ("Specimen") for my wife Zoe in Heaven; 40 Days after her death.

Κοντεύουν κι όλας σαράντα μέρες...

Μεθαύριο Σάββατο το πρωί στον Άγιο Δημήτριο το Μνημόσυνο...

.........................................................

 

ΤΟ ΑΓΓΕΛΤΗΡΙΟ του 40ήμερου ΜΝΗΜΟΣΥΝΟΥ

 

 .........................................................................

ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ (Ημιτελές και Επιτύμβιον)

Έφυγα στη μέση δρόμου δίστρατου με άχνα δυσαστρίας.

(Περαστικέ διαβάτη, βιαστικέ, περαστικά μας!)

Αβάσταχτος ο πόνος μου, βουβός κι απαρατήρητος.

Μάνα και κύρη πένθησα στα πρόθυρα του γάμου·

Προίκα μου δώσαν τ’ όνομα Ζωή, μα και έρμη μοίρα

(τρία παιδιά, ‘σείς σπλάχνα μου κι άντρα μου ‘σύ στα μαύρα!).

Κι άφησα πίσω όνειρα, μαρμαρυγών νυχτέρια...

Οι φλέβες τρύπες γέμισαν, μου ατόνισαν τα χέρια·

κάναν την άρρωστη καρδιά στόχο για τα νυστέρια...

Πρόλαβα κι έδωσα: πνοή, τριπλή στοργή, απλόχερη

αγκαλιά, χάδια, φιλιά πολλά και μύρια δάκρυα.

Μα κι έχω δω πάνω αστέρευτα, στο φώς, τα τρία πρώτα!

Α. Σ.  (Χαλκίδα, 7.02. 2025)

 

 

 

Μεταφράζοντας το επιτάφιο επίγραμμα του Ιανού Λάσκαρι ως αφιέρωσι στον καθ. Γιώργο Φραζή. L' epigramma funebre di Giano Lascaris tradotto in neogreco (dedica al prof. G. Frazis).

 

Tο επιτάφιο επίγραμμα στον τάφο του σημαντικότερου ίσως Έλληνα Λογίου στην Δύσι, του Ιανού Λάσκαρι (ή Ιάνου Λασκάρεως 1445  -  1534), είναι γνωστό οτι συνετέθη απο τον ίδιο σε προχωρημένη ηλικία. Άλλωστε εξ αρχής συγκαταλέγετο στα δεκάδες δημοσιευμένα αρχαιοπρεπή επιγράμματά του.

Αυτό το τετράστιχο (διπλό ελεγειακό δίστιχο) διάλεξε ο υποφαινόμενος να αποδώσει στην νεοελληνική και έμμετρα, για να το αφιερώσει στον φίλο και κουμπάρο του, Γιώργο Φρατζή έναν χρόνο πρίν, κατα την "5η Διαδικτυακή Εκδήλωση" του Πολιτιστικού μας Τμήματος.

Εκεί, λοπόν, κατα το κλείσιμο της εκδήλωσης, ως συμβολική χειρονομία χαιρετισμού προς τον καθηγητή του Charles Darwin University (ο οποίος άν και κύριος συντονιστής των τεσσάρων πρώτων διαδικτυακών σεμιναριακών εκδηλώσεων του Συλλόγου μας, δεν μπόρεσε να συμμετάσχει στην 5η για λόγους ανειλημμένων υποχρεώσεων), έγινε ο σύντομος σχολιασμός του επιγράμματος και η παρουσίασι της μεταφράσεώς μας.

Με την ευκαιρία όμως την έναρξης σε λίγες ώρες απο τώρα (όπως έχουμε αναφέρει) του «3ου Διεθνούς Συνεδρίου για την Ελληνική Διασπορά» επαναφέρουμε το επίγραμμα και την δική μας "μετάφραση", ως μικρό ευχαριστήριο για την προς εμάς τιμητική πρόσκλησι:

Ίσως και με κάποια αισθήματα ενοχής για την μή ολοκλήρωσι ενός σχετικού με τον κορυφαίο Έλληνα της Διασποράς του 16ου αι. δημοσιεύματος...

Αφιέρωμα για τα 2400 χρόνια από την γέννησι του Αριστοτέλη: τρία κείμενα (στ’ Αρχαία Ελληνικά). In Country Study Program 2016: Celebrates Aristotle (384 -322 B.C.) : three texts (in Ancient Greek). Omaggio ai 2400 anni dalla nascita di Aristotele: 3 testi (in greco classico).

ΕΝΑ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ

Τόνδε ποτ' οὐχ ὁσίως παραβὰς μακάρων θέμιν ἁγνὴν

ἔκτεινεν Περσῶν τοξοφόρων βασιλεύς,

οὐ φανερῶς λόγχῃ φονίοις ἐν ἀγῶσι κρατήσας,

ἀλλ' ἀνδρὸς πίστει χρησάμενος δολίου.

Ο ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΕΤΗ

Ἀρετά, πολύμοχθε γένει βροτείῳ,                                     1
θήραμα κάλλιστον βίῳ,
σᾶς πέρι, παρθένε, μορφᾶς
καὶ θανεῖν ζαλωτὸς ἐν Ἑλλάδι πότμος
καὶ πόνους τλῆναι μαλεροὺς ἀκάμαντας·                          5
τοῖον ἐπὶ φρένα βάλλεις
καρπὸν ἰσαθάνατον χρυσοῦ τε κρεῖσσον
καὶ γονέων μαλακαυγήτοιό θ' ὕπνου.
σεῦ δ' ἕνεχ' οὑκ Διὸς Ἡρακλέης Λήδας τε κοῦροι
πόλλ' ἀνέτλασαν ἔργοις σὰν ἀγρεύοντες δύναμιν.            10
σοῖς δὲ πόθοις Ἀχιλεὺς Αἴας τ' Ἀίδαο δόμους ἦλθον·

σᾶς δ' ἕνεκεν φιλίου μορφᾶς Ἀταρνέος

ἔντροφος ἀελίου χήρωσεν αὐγάς.

τοιγὰρ ἀοίδιμος ἔργοις,

ἀθάνατόν τε μιν αὐξήσουσι Μοῦσαι,                                  15
Μναμοσύνας θύγατρες,

Διὸς ξενίου σέβας αὔξουσαι

φιλίας τε γέρας βεβαίου.

Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ

"Ἔσται μὲν εὖ· ἐὰν δέ τι συμβαίνῃ, τάδε διέθετο Ἀριστοτέλης·

ἐπίτροπον μὲν εἶναι πάντων καὶ διὰ παντὸς Ἀντίπατρον· ἕως δ'
ἂν Νικάνωρ καταλάβῃ, ἐπιμελεῖσθαι Ἀριστομένην, Τίμαρχον,
Ἵππαρχον, Διοτέλην, Θεόφραστον ἐὰν βούληται καὶ ἐνδέχηται
αὐτῷ, τῶν τε παιδίων καὶ Ἑρπυλλίδος καὶ τῶν καταλελειμ-
μένων. καὶ ὅταν ὥρα ᾖ τῇ παιδί, ἐκδόσθαι αὐτὴν Νικάνορι· ἐὰν δὲ
τῇ παιδὶ συμβῇ τι-ὃ μὴ γένοιτο οὐδὲ ἔσται-πρὸ τοῦ γήμασθαι
ἢ ἐπειδὰν γήμηται, μήπω παιδίων ὄντων, Νικάνωρ κύριος ἔστω
καὶ περὶ τοῦ παιδίου καὶ περὶ τῶν ἄλλων διοικεῖν ἀξίως καὶ αὐτοῦ
καὶ ἡμῶν. ἐπιμελείσθω δὲ Νικάνωρ καὶ τῆς παιδὸς καὶ τοῦ
παιδὸς Νικομάχου, ὅπως ἂν ἀξιοῖ τὰ περὶ αὐτῶν, ὡς καὶ πατὴρ
ὢν καὶ ἀδελφός. ἐὰν δέ τι πρότερον συμβῇ Νικάνορι-ὃ μὴ
γένοιτο-ἢ πρὸ τοῦ λαβεῖν τὴν παῖδα ἢ ἐπειδὰν λάβῃ, μήπω

παιδίων ὄντων, ἐὰν μέν τι ἐκεῖνος τάξῃ, ταῦτα κύρια ἔστω· ἐὰν δὲ
βούληται Θεόφραστος εἶναι μετὰ τῆς παιδός, καθάπερ πρὸς
Νικάνορα· εἰ δὲ μή, τοὺς ἐπιτρόπους βουλευομένους μετ' Ἀντι-
πάτρου καὶ περὶ τῆς παιδὸς καὶ περὶ τοῦ παιδίου διοικεῖν ὅπως
ἂν αὐτοῖς δοκῇ ἄριστα εἶναι. ἐπιμελεῖσθαι δὲ τοὺς ἐπιτρόπους
καὶ Νικάνορα μνησθέντας ἐμοῦ καὶ Ἑρπυλλίδος, ὅτι σπουδαία
περὶ ἐμὲ ἐγένετο, τῶν τε ἄλλων καὶ ἐὰν βούληται ἄνδρα λαμβάνειν,
ὅπως μὴ ἀναξίως ἡμῶν δοθῇ. δοῦναι δ' αὐτῇ πρὸς τοῖς πρότερον
δεδομένοις καὶ ἀργυρίου τάλαντον ἐκ τῶν καταλελειμμένων καὶ
θεραπαίνας τρεῖς, ἐὰν βούληται, καὶ τὴν παιδίσκην ἣν ἔχει καὶ

παῖδα τὸν Πυρραῖον· καὶ ἐὰν μὲν ἐν Χαλκίδι βούληται οἰκεῖν,
τὸν ξενῶνα τὸν πρὸς τῷ κήπῳ· ἐὰν δὲ ἐν Σταγείροις, τὴν πατρῴαν
οἰκίαν. ὁποτέραν δ' ἂν τούτων βούληται, κατασκευάσαι τοὺς
ἐπιτρόπους σκεύεσιν οἷς ἂν δοκῇ κἀκείνοις καλῶς ἔχειν καὶ
Ἑρπυλλίδι ἱκανῶς. ἐπιμελείσθω δὲ Νικάνωρ καὶ Μύρμηκος τοῦ
παιδίου, ὅπως ἀξίως ἡμῶν τοῖς ἰδίοις ἐπικομισθῇ σὺν τοῖς
ὑπάρχουσιν ἃ εἰλήφαμεν αὐτοῦ. εἶναι δὲ καὶ Ἀμβρακίδα ἐλευ-
θέραν καὶ δοῦναι αὐτῇ, ὅταν ἡ παῖς ἐκδοθῇ, πεντακοσίας δραχμὰς
καὶ τὴν παιδίσκην ἣν ἔχει. δοῦναι δὲ καὶ Θαλῇ πρὸς τῇ παιδίσκῃ

ἣν ἔχει, τῇ ὠνηθείσῃ, χιλίας δραχμὰς καὶ παιδίσκην· καὶ Σίμωνι
χωρὶς τοῦ πρότερον ἀργυρίου αὐτῷ <δοθέντος> εἰς παῖδ' ἄλλον, ἢ
παῖδα πρίασθαι ἢ ἀργύριον ἐπιδοῦναι. Τύχωνα δ' ἐλεύθερον
εἶναι, ὅταν ἡ παῖς ἐκδοθῇ, καὶ Φίλωνα καὶ Ὀλύμπιον καὶ τὸ
παιδίον αὐτοῦ. μὴ πωλεῖν δὲ τῶν παίδων μηδένα τῶν ἐμὲ
θεραπευόντων, ἀλλὰ χρῆσθαι αὐτοῖς· ὅταν δ' ἐν ἡλικίᾳ γένωνται,
ἐλευθέρους ἀφεῖναι κατ' ἀξίαν. ἐπιμελεῖσθαι δὲ καὶ τῶν ἐκδεδο-
μένων εἰκόνων παρὰ Γρυλλίωνα, ὅπως ἐπιτελεσθεῖσαι ἀνα-
τεθῶσιν, ἥ τε Νικάνορος καὶ ἡ Προξένου, ἣν διενοούμην ἐκδοῦναι,
καὶ ἡ τῆς μητρὸς τῆς Νικάνορος· καὶ τὴν Ἀριμνήστου τὴν
πεποιημένην ἀναθεῖναι, ὅπως μνημεῖον αὐτοῦ ᾖ, ἐπειδὴ ἄπαις

ἐτελεύτησε· καὶ <τὴν> τῆς μητρὸς τῆς ἡμετέρας τῇ Δήμητρι

ἀναθεῖναι εἰς Νεμέαν ἢ ὅπου ἂν δοκῇ. ὅπου δ' ἂν ποιῶνται τὴν

ταφήν, ἐνταῦθα καὶ τὰ Πυθιάδος ὀστᾶ ἀνελόντας θεῖναι, ὥσπερ

αὐτὴ προσέταξεν· ἀναθεῖναι δὲ καὶ Νικάνορα σωθέντα, ἣν εὐχὴν

ὑπὲρ αὐτοῦ ηὐξάμην. ζῷα λίθινα τετραπήχη Διὶ σωτῆρι καὶ

Ἀθηνᾷ σωτείρᾳ ἐν Σταγείροις."