ΤΟ ΣΚΑΚΙ ΩΣ ΠΡΟΣΧΗΜΑ ΤΕΧΝΗΣ (+ Βίντεο). GLI SCACCHI COME PRETESTO (Nell’ Arte e nella Pubblicita'); Esempio: Un video

Το σκάκι ως πρόσχημα στην Τέχνη και στην βιομηχανία της Διαφήμισης
GLI SCACCHI come pretesto nell’ Arte e nell' Industria della Pubblicita'

(Έχουμε αναφερθή στο παρελθόν για λογοτεχνικά κείμενα που ενώ υποτίθεται ότι έχουν στο κέντρο της θεματικής τους το σκάκι, ελάχιστα στοιχεία γνήσιας επαφής του δημιουργού τους με το αγαπημένο μας παιχνίδι προδίδουν.)

Η τυχαία παρακολούθησι ενός βίντεο προ ημερών στο MAD TV έγινε η αφορμή να συγκεκριμενοποιήσω μία σκέψι μου πάνω σε καλλιτεχνικά επιφανειακές και εντελώς προσχηματικές χρήσεις του σκακιού.
Ως γνωστόν είναι καί δημοφιλές το παιχνίδι μας καί με την ομορφιά του, την σοφία του, τον πλούτο των ιδεών και τον συμβολισμό του χαίρει εκτίμησης στον κόσμο του πνεύματος, των διανοουμένων και της τέχνης. Εξ ού και η κατάχρησι –για να μην πώ βάναυση μεταχείρησι- στον θαυμαστό νεότερο κόσμο της διαφήμισης και του μάρκετινγκ.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
Το Βίντεο που σκηνοθέτησε κάποιος Μανώλης Τζιράκης ως συνοδευτικό μέσον οπτικοποίησης ενός μάλλον πρόσφατου ελαφρού τραγουδιού, εμπεριέχει από την αρχή του και σε αρκετά από τα πλάνα του το σκάκι.
Συγκεκριμένα η ευειδεστάτη (και καταλλήλως «ενδεδυμένη») νεαρά ερμηνεύτρια του τραγουδιού (Μαρία Ιακώβου, ονόματι), παριστάνεται ως παίζουσα (μόνη?!) τις κινήσεις μιας παρτίδας επι σκακιέρας.

Μια δεύτερη ματιά στο φιλμάκι (για όποιον …καταφέρει να ξεκολλήση το βλέμμα του από τα κάλλη της τραγουδίστριας) αποκαλύπτει πλείστα όσα στοιχεία ασχετοσύνης περί το σκάκι (ή ασυγχώρητη προχειρότητα) του όποιου δημιουργού του.
Δεν είναι μόνο το παικτικά άστοχο των κινήσεων που αποτυπώνονται επι της σκακιέρας-κεντρικό ντεκόρ στο φιλμάκι. Παρατηρείστε την σκηνή παγώνοντας την εικόνα στο 1΄.15΄΄: ο λευκός Ρ, ποιητική αδεία, νομιμοποιείται να ελαύνει προς το κέντρο της σκακιέρας (τάσεις αυτοκαταστροφικές) κατέχοντας το τετράγωνο δ3, αλλά ο μαύρος αντίπαλός του βρίσκεται τοποθετημένος απέναντί του στο τετράγωνο δ8 και με την Β δίπλα του καταλαβαίνουμε ότι εξ απαρχής τα μαύρα κομμάτια του βασιλικού ζεύγους έχουν τοποθετηθή λάθος. (Στο 3΄.9΄΄-10΄΄ Ρ και Β μοιράζονται το ίδιο τετράγωνο ή μου φαίνεται;) Και δεν είναι το μοναδικό λάθος αυτό στο αρχικό στήσιμο. Προσέξατε υποθέτω πως την πρώτη κίνησι στην σκακιέρα την κάνει η κοπέλα κουνώντας ένα …μαύρο πιόνι!
Κατά τα άλλα η παρουσία της είναι βεβαίως ελκυστική. Εξ ίσου μαυλιστικό θα μπορούσε να είναι το κυρίως καλλιτεχνικό μέρος του φίλμ, δηλαδή το τραγουδάκι.
Τέλος το παράδειγμα.
Ας τυποποιήσουμε την συνταγή: Σε ένα κατάλληλα διαμορφωμένο υλικό –καλλιτεχνικής υφής- σε ένα ελκυστικό περιτύλιγμα ρίχνουμε και ολίγον σκάκι. Αποτέλεσμα: κάποιοι αναγνωρίζουν το παιχνίδι τους και παρασυρόμενοι από το περιτύλιγμα ενθουσιάζονται από τον υποτιθέμενο κρυφό συμβολισμό ή χάσκουν ανύποπτοι!
Συνοψίζω: Το καλλιτεχνικό είδος, έργο τένης ή προϊόν, (Ένας πίνακας ζωγραφικής, ένα φίλμ, ένα βίντεο, ένα τραγούδι, ένα ποίημα…), κάνει ευθεία αναφορά στο σκάκι. Έ, καί;
Από την στιγμή που εκμεταλλεύεται ψυχρά την δημοφιλία του βασιλικού μας παιχνιδιού, την μυθολογία του ή την υποβλητικότητά του δεν χρειάζεται να ενθουσιαζόμαστε εμείς οι γνώστες του παιχνιδιού και οι πραγματικοί εραστές του. Αντίθετα νομιμοποιούμαστε και να αδιαφορήσουμε απλά ή και να βδελύξουμε τον βέβηλο που μας χρησιμοποιεί για τους ιδιοτελείς σκοπούς του.