Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καζαντζάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Καζαντζάκης. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 28 Νοεμβρίου 2025

113 χρόνια από τη Θυσία του Λορέντζου Μαβίλη. Αναδημοσιεύοντας ένα ωραίο επετειακό κείμενο για τον μεγάλο Πατριώτη – Ποιητή (και Σκακιστή)! Omaggio ai 113 anni dal sacrificio di Lorenzo Mavilis, nostro grande poeta, giocatore di scacchi e patriota!

 

Με πρόλαβε ο εκλεκτός διαδικτυακός (FB) φίλος Στυλ. Καβάζης και μάλιστα κατα αρκετές ημέρες πριν την σημερινή επέτειο στην απόδοσι τιμής στον μεγάλο πατριώτη και ήρωα.  "Βιάστηκε" να δώσει στην δημοσιότητα την ανάρτησί του, αλλά την έκανε τόσο ωραία και πλήρη, που με απαλλάσσει απο την προσπάθεια να ξαναγράψω κάτι προσωπικό στην διαιώνισι του μεγαλείου του ποιητή-σκακιστή Λορέντζου Μαβίλη! Σπεύδω λοιπόν να αναδημοσιεύσω κατα το μεγαλύτερο μέρος του το εξαιρετικό του κείμενο.

Να θυμίσω, βεβαίως, στους φίλους τού Νέου Παλαμήδη οτι εκτός απο κανα δυο λογάκια πεζά εδώ στο Ιστολόγιο, διοργάνωσα καί δύο αφιερωματικά Σκακιστικά Τουρνουάστην Χαλκίδα και, ακόμα, έκανα καί μια λυρική απόπειρα να εκφράσω την αγάπη μου στο πρόσωπο και το έργο του του Dr Greco!


Συγχαίρω και ευχαριστώ τον εξαίρετο φίλο!

…………………………………………………….

 


113 χρόνια από τη Θυσία του Λορέντζου Μαβίλη Ο Ήρωας των Σονέτων και της Ελευθερίας

 

 

(...) Είναι γνωστόν ότι στο επιτάφιο επίγραμμα του Αισχύλου εκείνο που δοξαστικά τονίζεται δεν είναι το ποιητικό έργο του αλλά η συμμετοχή του στη μάχη του Μαραθώνα και η «ευδόκιμος αλκή» που επέδειξε. Ετσι κι αλλιώς, όμως, η περίπτωση του Αισχύλου αποτελεί ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ενός λαμπρού ποιητή που παίρνει ενεργά μέρος σε έναν πατριωτικό πόλεμο. 

Ανάλογο παράδειγμα πολεμιστή και ποιητή σχεδόν 2500 χρόνια μετά είναι ο Λορέντζος Μαβίλης, ο οποίος σκοτώνεται, ντυμένος το κόκκινο χιτώνιο των Γαριβαλδινών (για να μη φαίνεται το αίμα!), σε ηλικία 52 ετών, στον Δρίσκο, απέναντι από τα Γιάννενα, στις 28 Νοεμβρίου 1912. 

Ο Λορέντζος Μαβίλης είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες μορφές των γραμμάτων μας και όχι μόνο. Υπήρξε κάποτε αγαπημένος ποιητής πολλών και η σχετική βιβλιογραφία για το έργο του δεν είναι ευκαταφρόνητη, θεωρείται άλλωστε όπως αναφέρω και παραπάνω ο μεγαλύτερος σονετογράφος της Ελλάδας. Παρολα αυτά ο φλογερός πατριώτης και οραματιστής, εγκαταλείπει από νωρίς την «απραξία» και συμμετέχει ενεργά και απολύτως συνειδητά στους απελευθερωτικούς αγώνες του έθνους.

 

Το 1896 συμμετείχε στην επανάσταση της Κρήτης, πολεμώντας μαζί με τους αντάρτες στα κρητικά βουνά. Και το 1897, κατά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο, συγκέντρωσε εβδομήντα Κερκυραίους εθελοντές και όλοι τους πήγαν να πολεμήσουν στην σκλαβωμένη Ήπειρο, όπου και τραυματίστηκε στο χέρι. Τα έξοδα της εκστρατείας των εθελοντών τα κάλυπτε ο ίδιος.

Μερικά χρόνια αργότερα, ο Βενιζέλος τον παίρνει στο επιτελείο του και το 1910 ο ποιητής εκλέγεται βουλευτής Κέρκυρας του κόμματος των Φιλελευθέρων στη Β' Αναθεωρητική Βουλή.

Η ομιλία του στη Βουλή (16.2.1911) για το «γλωσσικό» άρθρο 107 του Συντάγματος αποτελεί την κορύφωση των αγώνων του για τη Δημοτική Γλώσσα και σταθμό στην ιστορία του γλωσσικού ζητήματος: Ο Επτανήσιος σολωμικός Μαβίλης, υπερασπίζοντας τη Δημοτική Γλώσσα μέσα στην Ελληνική Βουλή, είπε απευθυνόμενος στους καθαρευουσιάνους: "Χυδαία γλώσσα δεν υπάρχει. Υπάρχουσι χυδαίοι άνθρωποι. Και υπάρχουσι πολλοί χυδαίοι άνθρωποι ομιλούντες την καθαρεύουσαν". ("Εφημερίς των συζητήσεων της Βουλής", Β' Αναθεωρητική Βουλή, 1911, σελ. 689, συνεδρίασις 36).

Ο ακέραιος χαρακτήρας του και η μη προσαρμογή του στο ρεύμα της συναλλαγής που επικρατούσε (ρουσφέτι) συνετέλεσαν στο να μην εκλεγεί βουλευτής στις επόμενες εκλογές. Γράφει στο φίλο του Σ. Θεοτόκη: «Έχεις δίκιο εις όσα μου γράφεις, μα η πολιτική του Βενιζέλου είναι εθνική, για τούτο πρέπει να παραβλέψουμε τις αδυναμίες ή τις ασυνέπειες που παρουσιάζει. Όσο για μέ, αποφάσισα να μην πολιτευθώ άλλο. Θα αποτραβηχτώ από την πολιτική και θα περιμένω. Όταν σημάνει η σάλπιγγα, θα πάω και εγώ να αφήσω τα ελεεινά μου κότζια σε μια ρεματιά της ονειρεμένης μας πατρίδας».

Λίγο καιρό μετά τα λόγια του αυτά αποδείχθηκαν προφητικά και επιβεβαιώθηκαν με τον εμβληματικότερο τρόπο, όταν στις 28 Νοεμβρίου του 1912 έγινε επικεφαλής του λόχου των εθελοντών ερυθροχιτώνων Γαριβαλδινών και μαχότανε στο Δρίσκο, σε ένα ύψωμα έξω από τα Ιωάννινα. Την ώρα της μάχης μια σφαίρα τού διαπερνά τα μάγουλα και του σπάει τα δόντια. Καθώς μεταφέρεται αιμόφυρτος στο πρόχειρο νοσοκομείο, μια δεύτερη σφαίρα τον χτυπά στο στόμα.

 

Με τον τρόπο του θανάτου του σπουδαίου μας ποιητή πεθαίνει αργότερα κι ένας λογοτεχνικός ήρωας: Ο Καπετάν Μιχάλης του Νίκου Καζαντζάκη, που ανοίγει το στόμα του και φωνάζει «Ελευτερία ή...» Και χωρίς να τελειώσει τη φράση «μια μπάλα μπήκε μέσα στο στόμα του, μια άλλη πέρασε από το δεξό του μελίγγι και βγήκε από το ζερβό».

Όμως η τότε αιματηρή πραγματικότητα ξεπέρασε τη λογοτεχνική γραφίδα. Τα τελευταία λόγια του ισπανικής καταγωγής Έλληνα ποιητή ήταν τα εξής: «Περίμενα πολλές τιμές, αλλά όχι και την τιμή να πεθάνω για την Ελλάδα».

 

Σε μια εποχή όπου χαρακτηρίζεται είτε από την απουσία προτύπων (δηλαδή καθοδηγητικών εικόνων που διαμορφώνουν την προσωπικότητα, σμιλεύουν την ψυχή και το πνεύμα του παιδιού και του νέου ανθρώπου) είτε από την κατασκευή πλασματικών "ηρώων"και "προκάτ" επετείων, φαντάζει ανάγκη περισσότερο από ποτέ να αναδεικνύουμε περιπτώσεις τέτοιων ανθρώπων που υπηρέτησαν τα υψηλότερα ιδανικά και αξίες μέχρι τελευταίας ρανίδας του αίματος τους.

Αυτός λοιπόν ήταν ο Λορέντζος Μαβίλης, μια μορφή, ξεχασμένη από τους πολλούς στο πέρασμα του χρόνου, που όμως θα ζει μέσα στις καρδιές των αγνών Ελλήνων και θα φωτίζει, με την θυσία του, το δύσβατο μονοπάτι των ιδανικών και του βίου τους.

 

Υ.Γ. Κάποτε, οι άνθρωποι πέθαιναν για ιδανικά.

Σήμερα, τα ιδανικά πεθαίνουν μέσα στους ανθρώπους.Ίσως ήρθε η ώρα να ξαναθυμηθούμε τι σημαίνει τιμή, χρέος, Ελλάδα.

 

 

Στυλ. Καβάζης

 

[ΣΣ: Ολόκληρο το post εδώ. ]

 

 

 

 

Πέμπτη 6 Μαΐου 2010

Η ιστορική πορεία-διαδήλωσι στο Σύνταγμα: 1 Βίντεο, Ένα "Προανάκρουσμα" και 2-3 Τσιτάτα...

Manifestazioni davanti al Parlamento greco: 1 Video (dal You Tube) amatoriale, un Preludio e 2-3 citazioni letterarie.


1. 'Ενα Βίντεο
Πορεία 5 Μαΐου 2010 ΒΟΥΛΗ -ΣΥΝΤΑΓΜΑ


Χωρίς σχόλια (φτάνουν τα συνθήματα των συγκεντρωμένων διαδηλωτών)...
...............................................................................

(Παραφιλολογίες μπροστά στο χάος της χιλιοπροδομένης χώρας μας)

Την πρωτοφανή διαμαρτυρία κατά των μέτρων της Κυβέρνησης και εν μέρει κατα του πολιτικού συστήματος, των δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων στο κέντρο της πρωτεύουσας (που "συμπτωματικώς" δεν πρόβαλαν τα ΜΜΕ) καπέλωσε το φριχτό γεγονός με τις 4 αδικοχαμένες ψυχές (3 + 1 αγέννητη) στον εγκληματικό εμπρησμό της Τράπεζας 200-300 μέτρα πιο πέρα απο το Κοινοβούλιο...
Το τέλος ή η αρχή;

2. Προανάκρουσμα:
[Παραλλαγή του Νόμου του Μέρφυ]:
Όταν κάτι μπορεί να πάει χειρότερα, θα πάει.


3. Τσιτάτα:

α. "Βρισκόμαστε στο χείλος της Αβύσσου Είναι ευθύνη όλων μας να μη γίνει το βήμα προς το κενό". (Κ. Παπούλιας, χθεσινό διάγγελμα)

β. «…Μερικοί άνθρωποι, οι πιο ατρόμητοι, φτάνουν ως την άκρα του φύλλου∙ από την άκρα αυτή σκύβουμε, με τα μάτια ανοιχτά, τα αυτιά ανοιχτά, κάτω στο χάος. Ανατριχιάζουμε. Μαντεύουμε κάτω μας το φοβερό γκρεμό…. Κι έτσι σκυμμένοι στην άβυσσο, νογούμε σύγκορμα, σύψυχα, να μας κυριεύει τρόμος…
Άλλοι ζαλίζουνται και παραμιλούν, άλλοι φοβούνται και μοχτούν να βρουν μιαν απάντηση, που να τους στυλώνει την καρδιά… άλλοι κοιτάζουν από την άκρα του φύλλου το γκρεμό ήσυχα, παλικαρίσια και λένε: «Μου αρέσει».
Καζαντζάκης (Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, 1946)

Όταν ήμουν μαθητής ένα από τα πράγματα που με εξόργιζαν στο συγγραφικό έργο του μεγάλου νεοέλληνα πεζογράφου μας, ήταν ο μηδενισμός του.
Σήμερα που είμαι λιγότερο έφηβος βρίσκομαι πιο κοντά στις νιχιλιστικές απόψεις του Καζαντζάκη, όχι βέβαια για το προσωπικό μου αξιακό σύστημα -άπαγε!- αλλά μόνον όσον αφορά στο ενδεχόμενο να ανακάμψη αυτή η χώρα και να υπάρξη δημιουργικό μέλλον για αυτόν τον μεγαλειώδη λαό που σαπίζει ελεεινό σαρκίο εδώ και δεκαετίες (ή μάλλον αιώνες) με κάποια διαλείμματα- μέσα σε μια άνευ προηγουμένου πολιτισμική παρακμή.
Να μπορούσαμε, δηλαδή, να κάνουμε όχι «την κρίσι ευκαιρία», (που λέει ο -δήθεν λαοπρόβλητος- Πρωθυπουργός μας), αλλά την ίδια την καταστροφή να μπορούσαμε να κάνουμε ευκαιρία αναδόμησης, εκ θεμελίων, του θλιβερού κράτους μας.

γ. Φωτιά να καθαρίσει η γής! Ν΄ ανοιχτεί άβυσσο φοβερώτερη ακόμα ανάμεσα καλού και κακού, να πληθύνει η αδικία, να κατεβεί η Πείνα και να θερίσει τα σωθικά μας, αλλιώς δε σωζόμαστε.
Μια κρίσιμη βίαιη στιγμή είναι η ιστορική εποχή μας ετούτη, ένας κόσμος γκρεμίζεται, ένας άλλος δεν έχει ακόμα γεννηθεί.
Καζαντζάκης
(Ασκητική, Salvatores Dei, 1927)

Συνοψίζω [πάντα με τα λόγια του συγγραφέα της –για μένα ακόμα ιδεολογικά εκνευριστικής- Ασκητικής]:

δ. Χρέος σου, ήσυχα, χωρίς ελπίδα, με γενναιότητα, να βάνεις πλώρα κατά την άβυσσο. Και να λες:
Τίποτα δεν υπάρχει!
(…) και λέω:
"Αυτό θέλω!"

Πέμπτη 9 Απριλίου 2009

«Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ» ΤΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ Ζυλ Ντασέν. Il romanzo “Cristo di nuovo in croce” di Kazantzakis ed un film di Julles Dassin

ΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ «Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΞΑΝΑΣΤΑΥΡΩΝΕΤΑΙ» ΤΟΥ Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΣΕ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ Ζυλ Ντασέν. Il romanzo “Cristo di nuovo in croce” di Kazantzakis ed il film “CELUI QUI DOIT MOURIR” di Julles Dassin


Από καιρό εξετάζουμε την πιθανότητα συνεργασίας στον χώρο της τηλεκριτικής και της κινηματογραφικής τέχνης με μια παιδική μας φίλη με ανεπτυγμένα ενδιαφέροντα στον χώρο του σινεμά (είναι αυτό που λέμε «σινεφίλ»). Μέχρι τότε, είπαμε λόγω καί επικαιρότητας καί γιατί μας άρεσε ιδιαίτερα, να εγκαινιάσουμε την αναφορά μας στον χώρο του κινηματογράφου με μια δανεική ανάρτησι παρμένη από το εξαίρετο Ιστολόγιο του εκ Κύπρου Έλληνα φίλου και συναγωνιστή Απόστολου Μακρίδη. Τον ευχαριστούμε!

"Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται"

Celui qui doit mourir

Σκηνοθεσία : Ζυλ Ντασσέν
Σενάριο : από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη, Ben Barzman & Julles Dassin
Φωτογραφία: Gilbert Chain - Jacques Natteau
Μουσική : Georges Auric , επιμέλεια ελληνικών θεμάτων Μάνος Χατζιδάκις
Κοστούμια : Γιάννης Τσαρούχης
Παίζουν: Μελίνα Μερκούρη, Μωρίς Ρονέ, Πιέρ Βανέκ, Ροζέ Ανίν, Τζό Ντασσέν, Αννα Αρμάου, Δήμος Σταρένιος
Έτος Παραγωγής : 1957
Ασπρόμαυρο
Διάρκεια : 120'


CELUI QUI DOIT MOURIR (Ο Χριστός ξανασταυρώνεται)

«Αν ο Χριστός σήμερα κατέβαινε στη γη,τι θαρρείς πως θα κρατούσε στους ώμους; Σταυρό; Όχι, έναν τενεκέ πετρέλαιο...»

[Νίκος Καζαντζάκης, "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται"]

Θεωρώ πως το συγκεκριμένο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη είναι το καλύτερο που έγραψε, υπό την έννοια πως πρόκειται για το πιο φιλοσοφικό και αλληγορικό του σύγγραμμα. Ίσως μαζί με τους Αδερφοφάδες και την Αναφορά στον Γκρέκο.

Δεν σκόπευε βέβαια να πλήξει τον χριστιανισμό όπως αρκετοί σύγχρονοί του θεώρησαν. Χτίζοντας τον μύθο του βιβλίου γύρω από ένα παράξενο ελληνικό έθιμο, αυτό της αναπαράστασης των Θείων Παθών (ειρήσθω εν παρόδω, απειλήθηκε με αφορισμό από την Ιερά Σύνοδο), ο μεγάλος κρητικός θίγει την τραγική μοίρα του ελληνισμού της Μικράς Ασίας (και ταυτόχρονα την ήττα της Μεγάλης Ιδέας, όπως υποστηρίζει κι ο Roderick Beaton), την κοινωνική αδικία, την απόσταση που χωρίζει τη θεωρία από την πρακτική του Χριστιανισμού, την ελληνική ευλογία και την ελληνική κατάρα ταυτόχρονα.

Σημειωτέον πως ο Καζαντζάκης υπήρξε ένας από τους πρώτους επιφανείς Έλληνες οπαδούς των σοσιαλιστικών ιδεών (αν και αργότερα αποκήρυξε τον κομουνισμό λόγω των σταλινιστικών ακροτήτων) και μοιραίο ήταν στο μυθιστόρημα αυτό να κυριαρχεί η σύγκρουση του πεινασμένου (Παπα-Φώτης) με τον χορτάτο και βολεμένο (Παπα-Γρηγόρης).

Ο Ζυλ Ντασέν αποφάσισε το 1957 (έτος θανάτου του Καζαντζάκη) να μεταφέρει το μυθιστόρημα στη μεγάλη οθόνη. Ήταν η εποχή που, ερωτευμένος με τη Μελίνα Μερκούρη, ασχολήθηκε εις βάθος με την Ελλάδα, τους μύθους της και την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων της. Και το μεγάλο σκηνοθετικό του κατόρθωμα είναι πως παρακολουθώντας την ταινία πραγματικά ‘ξεχνάς’ πως είναι γαλλόφωνη και την θεωρείς πέρα για πέρα ελληνική.

Γι’ αυτό βέβαια ευθύνεται επίσης η απαστράπτουσα κι εκθαμβωτική Μελίνα (ερμηνεύει την πόρνη Κατερίνα), το ελληνικό τοπίο (αν θυμάμαι καλά τα γυρίσματα έγιναν στην Κρήτη), αλλά πάνω απ’ όλα το ελληνικό ‘φέρσιμο’ των ηθοποιών: πότε φωνακλάδες, πότε μελαγχολικοί, πότε παθιασμένοι, ήρωες και τιποτένιοι συνάμα...

Ο Γάλλος δημιουργός άλλαξε κάπως το τέλος του μυθιστορήματος (στο βιβλίο οι πρόσφυγες της Σαρακήνας εγκαταλείπουν τη Λυκόβρυση αναζητώντας νέα γη), αφαίρεσε κάποια δευτερεύοντα πρόσωπα, δεν έδωσε βάρος σε κάποια άλλα (όπως στο ρόλο του γερο-Λαδά ας πούμε), αλλά οι παρεμβάσεις του έγιναν με τόση μαεστρία που ανέδειξαν το έργο του Καζαντζάκη.
Άλλωστε δεν είναι κι εύκολο να μεταφέρεις ένα ογκώδες μυθιστόρημα σε μια ταινία των δύο ωρών. Θα μπορούσε να κατηγορηθεί για την αλλαγή του τίτλου ("Αυτός που πρέπει να πεθάνει") αλλά και πάλι δεν ξέρω κατά πόσο η Ευρώπη της δεκαετίας του 50 (πόσο μάλλον η Ελλάδα...) θα υποδεχόταν θερμά μια ταινία με τίτλο «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται»...

Η εναρκτήρια σκηνή (οι Μικρασιάτες πρόσφυγες πορεύονται τραγουδώντας τις πρώτες στροφές του εθνικού ύμνου), η άφιξη των προσφύγων στη Λυκόβρυση και η τελετουργική δολοφονία του Μανωλιού (τον ερμηνεύει ο εξαιρετικός Pierre Vaneck) είναι γυρισμένες με τέτοιο τρόπο που αποκαλύπτουν την μαεστρία του Ντασέν.

Η Ιερά Σύνοδος υποδέχτηκε το βιβλίο και την ταινία με απειλές (προς δε τον Νίκο Καζαντζάκη καλεί τούτον εις ανασκευήν και αναίρεσιν των εν τοις ως είρηται βιβλίοις αυτού βλασφημών), όμως το 1975 η ΕΡΤ αποφάσισε να γυρίσει σειρά 50 επεισοδίων, η οποία γνώρισε τεράστια επιτυχία (και από την οποία σειρά σώζονται μονάχα 18 επεισόδια, αφού το φιλμ χρησιμοποιήθηκε για να γυριστεί ο άγνωστος πόλεμος).

Εύχομαι πραγματικά η ταινία να αποτελέσει αφορμή για τους Έλληνες δημιουργούς για επαναπροσδιορισμό της θεματολογίας του νέου ελληνικού κινηματογράφου. Είναι κρίμα να μην χρησιμοποιείται η τεράστια λογοτεχνική παραγωγή που μας έχει κληροδοτηθεί. Πέρα από κάμποσες μέτριες κωμωδίες και φιλμ που αφηγούνται τα βάσανα Αλβανών μεταναστών, τι έχει να πει το εγχώριο σινεμά;


Απόστολος Μακρίδης
http://apostolosmakrides.blogspot.com/2009/03/celui-qui-doit-mourir.html