28 Ιουνίου, 28 χρόνια πρίν: η (ανοικτή; ) επιστολή του Φίσερ στην Ιουδαïκή Εγκυκλοπαίδεια. 28 Giugno 1984; 28 anni fa: una lettera aperta di Fischer alla "Encyclopaedia Judaica"

Αφήνω τα εύληπτα παρεπόμενα στοιχεία της επιστολής, τα τυπικά της αλληλογραφίας, (όπως και τα περιττά φιλολογικά σχόλια), και προχωράω σε μια προσωπική μετάφρασι του κυρίως κειμένου της επιστολής του Μεγάλου Μπόμπυ, του τότε Παγκόσμιου Πρωταθλητή (για άλλους «φρενοβλαβή», για εμένα Πρώτου Παγκόσμιου Σκακιστή), στην Encyclopaedia Judaica, υπο ημερομηνίαν 28 Ιουνίου 1984:

Το πρωτότυπο:

AN OPEN LETTER FROM:
 BOBBY FISCHER
THE WORLD CHESS CHAMPION

TO: ENCYCLOPAEDIA JUDAICA
P.O. Box 50307 Pasadena, CA 91105
June 28, 1984

The Editors ENCYCLOPAEDIA JUDAICA JERUSALEM
The Macmillan Company
866 Third Avenue New York City, NY 10022

Gentlemen:

Knowing what I do about Judaism, I was naturally distressed to see that you erroneously featured me as a Jew in ENCYCLOPAEDIA JUDAICA. Please do not make this mistake again in any future editions of your voluminous, pseudo-authoritative publication. I am not today, nor have I ever been a Jew, and as a matter of fact, I am uncircumcised.

I suggest rather than fraudulently misrepresenting me to be a Jew, and dishonestly abusing my name and reputation as a kind of advertising gimmick to improve the image of your religion (Judaism), you try to promote your religion on its own merits — if indeed it has any! In closing,

I trust that I am not being unrealistically optimistic, in thanking you in advance for your anticipated cooperation in this matter.

Truly yours,

Bobby Fischer,
The World Chess Champion

Η μετάφρασί μου:

Κύριοι,

Γνωρίζοντας ό,τι δύναμαι περί Ιουδαϊσμού, μου προκάλεσε θλίψι, όπως είναι φυσικό, αυτό που είδα, το ότι εσφαλμένα με παρουσιάζετε σαν Εβραίο στην ΙΟΥΔΑÏΚΗ ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ. Παρακαλώ όπως μη διαπράξετε εκ νέου αυτό το λάθος σε τυχόν μελλοντικές εκδόσεις της πολυτόμου και ψευδο-εγκύρου εκδόσεώς σας. Δεν είμαι κατά το παρόν, δεν ήμουν, ούτε έχω υπάρξη Εβραίος και, όντως, δεν είμαι περιτετμημένος.

Προτείνω, αντί απατηλώς να με παρουσιάζετε κατά τρόπον στρεβλωτικό ως Εβραίο, και να επιχειρείτε να βελτιώσετε την εικόνα της υμετέρας θρησκείας κακοήθως προσβάλλοντας το όνομα και την υπόληψί μου εν είδει διαφημιστικού τεχνάσματος, να κοιτάξετε να προωθήσετε την θρησκεία σας βασιζόμενοι στις δικές της αξίες – εάν πραγματικώς διαθέτει τοιαύτας.

Εν κατακλείδι, ευελπιστώ ότι δεν διατελώ αβασίμως αισιοδοξών, ευχαριστώντας σας εκ των προτέρων για την επι του θέματος προσδοκώμενη συνεργασία.

Αληθώς υμέτερος

Μπόμπυ Φίσερ

Ο Παγκόσμιος Πρωταθλητής στο Σκάκι

Μετάφρασι:  Αλέξ. Σοϊλεμέζης

Νίκου Σκαλκώτα: ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ, Α΄ Μπόμπυ Φίσερ. Incontri e impressioni di Nikos Skalkotas: a. R. J. Fischer

Σε πρόσφατη διάλεξί του στον Σ. Ό. Παγκρατίου ο καλός φίλος και αρχιπροπονητής στον Σύλλογό μας Άβαξ και Πεσσοί, ΔΜ Νίκος Σκαλκώτας, μίλησε για προσωπικές εμπειρίες με προσωπικότητες του παγκόσμιου σκακιού. Η διάλεξι είχε τον τίτλο «Σκακιστικές και άλλες εμπειρίες με κορυφαίους παίκτες» και σημείωσε την αναμενόμενη από εμάς επιτυχία.
Εμείς, βεβαίως, δεν είχαμε την τύχη να παρευρεθούμε ανάμεσα στους πολυπληθείς φίλους του σκακιού ως ακροατές σ’ αυτήν την εκδήλωσι της 21ης Δεκεμβρίου. Όμως ο Νίκος είχε την καλωσύνη να μας δώση το χειρόγραφό του. Με την προσδοκία να προγραμματίσουμε την απανέκδοσι του περιοδικού μας «Νέος Παλαμήδης» που διακόπηκε βιαίως από την τραγική απώλεια του φίλου «Αντιπροέδρου», δημοσιεύουμε σήμερα επι τη ευκαιρία της επετείου του θανάτου του Φίσερ, αντί άλλου αφιερώματος, το πρώτο κεφάλαιο της ομιλίας του πρώην πρωταθλητή Ελλάδος, το οποίο είναι αφιερωμένο ακριβώς στον μέγιστο Παγκόσμιο Πρωταθλητή.


ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ

Αναπολώντας τις πρώτες μου διεθνείς αγωνιστικές εμπειρίες στο Σκάκι θα ήθελα να περιγράψω τις προσωπικές μου εντυπώσεις από συμπτωματικές συναντήσεις που είχα με πολύ μεγάλους σκακιστές – που οι περισσότεροι απ’ αυτούς δεν βρίσκονται πια στη ζωή – τόσο πάνω στη σκακιέρα όσο κι έξω απ’ αυτήν.
Θα ξεκινήσω με το θρυλικώτερο ίσως όνομα του δεύτερου μισού του εικοστού αιώνα: Τον Ρόμπερτ Τζέιμς Φίσερ.
Τον Ιούνιο του 1968 μία ομάδα Ελλήνων σκακιστών μεταξύ των οποίων και αυτός που γράφει τούτες τις γραμμές προσκλήθηκε σε ένα ανοιχτό τουρνουά στην Νετάνια, παραθαλάσσια τουριστική πόλη του Ισραήλ. Παράλληλα διεξαγότανε ένα κλειστό διεθνές τουρνουά 14 παικτών στο οποίο δέσποζε με την παρουσία του ο Φίσερ.
Για πρώτη φορά είχα την δυνατότητα να παρακολουθήσω έναν απ’ τους μεγαλύτερους σκακιστές όλων των εποχών «εν δράσει».
Εντυπωσιάστηκα απ’ την απόλυτη αυτοσυγκέντρωση του Αμερικανού που έμελλε τέσσερα χρόνια αργότερα να κατακτήσει το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα. Πανύψηλος και πάντοτε κομψά ντυμένος ο Φίσερ στήριζε το δεξί του μάγουλο με το δεξί του χέρι και φαινότανε ολότελα αποροφημένος σε βαθειά σκέψη στην διάρκεια των παρτίδων του. Δεν είναι περίεργο ότι κατέκτησε πανεύκολα την πρώτη θέση με το εντυπωσιακό αποτέλεσμα των δέκα νικών και τριών ισοπαλιών, μολονότι για ιστορικούς λόγους θα πρέπει να αναφέρω ότι οι ανταγωνιστές του ήταν εμφανώς κατώτεροι της κλάσης του.
Παρ’ όλα αυτά η άνεση της επικράτησής του και η υψηλή ποιότητα ΟΛΩΝ των παρτίδων του μου έχει μείνει βαθειά χαραγμένη στο μυαλό.

Ένα μήνα αργότερα, τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου αν η μνήμη μου δεν με απατάει ο Φίσερ ήλθε στην Αθήνα καλεσμένος από την Ελληνική Σκακιστική ομοσπονδία για να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα τους πέντε καλύτερους Έλληνες σκακιστές την εποχή εκείνη σε ένα μάτς-χάντικαπ με κανονικό χρόνο σκέψης.
Ένα απόγευμα, ο Λάζαρος Βυζαντιάδης, ένας απ’ τους κορυφαίους Έλληνες τότε, με κάλεσε για έναν καφέ, λέγοντάς μου ότι και ο Φίσερ θα ήταν μαζί. Ιδιαίτερα κολακευμένος απ’ αυτήν την τιμή βρέθηκα στον Πειραιά, σ’ ένα καφενείο δίπλα στη θάλασσα παρέα με τον Φίσερ και τον Βυζαντιάδη.
Αυτό που θυμάμαι ξεχωριστά είναι η απλότητα και η έλλειψη οποιασδήποτε έπαρσης στην συμπεριφορά του Φίσερ. Μιλήσαμε – ή μάλλον ο Βυζαντιάδης και ο Φίσερ συζητούσανε και εγώ την περισότερη ώρα άκουγα συνεσταλμένα – αποκλειστικά για Σκάκι.
Ο Φίσερ μιλούσε με ενθουσιασμό και – κάτι που με εντυπωσίασε – με απόλυτο σεβασμό για τους μεγάλους Ρώσους ανταγωνιστές του που κυριαρχούσανε τότε μαζί μ’ αυτόν στην διεθνή σκακιστική σκηνή. Αναφέρθηκε στην παρτίδα που είχε παίξει με τον Σπάσκυ στην Ολυμπιάδα της Αβάνας το 1966, πόσο συγκινημένος και ταραγμένος ήτανε όταν είχε καλύτερη θέση που ωστόσο δεν μπόρεσε να κερδίσει. Η παρτίδα έληξε ισόπαλη.
Αργότερα ο Βυζαντιάδης αναφέρθηκε σε μια παρτίδα που είχε χάσει ο Φίσερ από έναν Μογγόλο κάποια χρόνια νωρίτερα, λέγοντας ότι οι Μογγόλοι – σαν απόγονοι του Τζένγκις Χάν – ήταν σκληροί μαχητές σε όλα τα επίπεδα και η αφελής αντίδραση του Φίσερ ήταν η ερώτηση « Ο Τζένγκις Χάν ήταν Μογγόλος ; ».
Αυτή η στοιχειώδης άγνοια μου είχε κάνει αρνητική εντύπωση τότε, αλλά αργότερα τη δικαιολόγησα απόλυτα. Ο Φίσερ είχε εγκαταλείψει το σχολείο απ’ τα δεκατρία με δεκατέσσερα χρόνια του για να αφοσιωθεί αποκλειστικά στο Σκάκι που ήταν το μόνο που τον ενδιέφερε, έτσι η έλλειψη βασικών γνώσεων σε πολλούς τομείς ήταν το φυσιολογικό επακόλουθο.
Ανοίγω μια παρένθεση για να παραθέσω την πολύ ενδιαφέρουσα παρτίδα Φίσερ – Σπάσκυ, που αναφέραμε προηγουμένως, παιγμένη στις 14 του Νοέμβρη του 1966 στην Ολυμπιάδα της Αβάνας.

Φίσερ – Σπάσκυ
Ισπανική παρτίδα

1.ε4 ε5 2.Ιζ3 Ιγ6 3.Αβ5 α6 4. Αα4 Ιζ6 5. Ο-Ο Αε7 6.Πε1 β5 7.Αβ3 Ο-Ο 8.γ3 δ6 9.δ3 θ6 10.δ4 Πε8 11.Ιβδ2 Αζ8 12.Ιζ1 Αδ7 13.Ιη3 Ια5 14.Αγ2 γ5 15.β3! γxδ4 16.γxδ4 Ιγ6 17.Αβ2 η6 18.Βδ2 Αη7 19.Παδ1 Ββ6 20.Ιζ1 Παδ8 21.Ιε3 Ββ8 22.Αβ1 Ββ7 23.Πγ1 Ρθ7 24.α3 Αγ8 25.Αγ3! Αδ7 26.Ββ2 Ββ8 27.β4 Ρη8 28.Πγδ1 Ιθ7 29.Αα2 Ιη5 30.Ιxη5 θη5 31.δε5 δε5 32.Ιδ5 Ιε7 33.Ιxε7+ Πxε7 34.Βδ2 Αζ6 35.Βδ6 Ρη7 36.Βxα6?
Το κρίσιμο σημείο της παρτίδας. Τα λευκά κερδίζουν ένα πιόνι, αλλά τα μαύρα αποκτούν αντιπαιχνίδι. Σωστό ήταν το 36. Βxβ8 Πxβ8 37.Πδ6! Αγ8 38.Πε3! με την ιδέα Πζ3 όταν η μόνη ικανοποιητική συνέχεια για τον Σπάσκυ φαίνεται να είναι η θυσία πιονιού 38….η4! 39.θη4 Αη5.
36….Πγ8 37.Πδ6 Πxγ3 38.Πxζ6 Αε6 39.Πxε6 (Αν 39.Αxε6 Ρxζ6 κ.τ.λ.) ζε6 40.Πδ1 Ββ7 41. Βxβ7 Πxβ7 42. Αxε6 Πα3 43.Ρθ2 Πα4 44.Πβ1 Πγ7 45.ζ3 Πα6 46.Αβ3 Πα3 47.Πβ2 Πα1 48.Ρη3 Ρζ6 49.Ρη4 Πγ3 50.Αδ5 Παα3 51. θ4 ηθ4 52. Ρxθ4 Πα1 53.Πδ2 Παα3 54.Ρη4 Ρδ3 55.Πε2 Παγ3 56.Πα2 Πα3 57.Πβ2
½ - ½

Play chess online

Νίκος Σκαλκώτας

ΕΝΑΣ ΧΡΟΝΟΣ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΦΙΣΕΡ: ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΤΙΔΕΣ ΤΟΥ ΜΙΣΟ ΑΙΩΝΑ ΠΡΙΝ, ΚΙ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ. Fischer; A TRIBUTE TO HIS MEMORY . 3 Partite di Bobby, e un Commento.

"Bobby" Fischer (9 Μαρτίου 1943 - 17 Ιανουαρίου 2008)
ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΝΙΟΜΑΣΤΕ
Κάποιοι παραμένουμε αμετανόητοι. Θαυμαστές του ΠΡΩΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΣΚΑΚΙΣΤΗ, αλλά και με κατανόησι για την ανθρώπινη πλευρά της προσωπικότητάς του με τα παραπτώματα και τα λάθη της.
Ακόμα είναι νωπή η θλίψι για την τραγικότητα του τέλους του.
Αλλά θα τον θυμόμαστε πάντα στην μεγαλοσύνη του. Είπαμε (μέχρι να ...επανέλθουμε) να παίξουμε καμμια πενηντάχρονη παρτίδα του. Έτσι πρόχειρα κι απλά - για να μην …ξεχνιόμαστε!

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΝΙΟΜΑΣΤΕ ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΤΙΔΕΣ ΤΟΥ
Απο το εκτυφλωτικό πέρασμα του Παγκόσμιου Σκακιστή, διαλέξαμε τρεις παρτίδες απο τότε που ως δεκαεξάχρονος, ξεκίνησε παίρνοντας αποφασιστικά τον απάτητο δρόμο για την υλοποίησι των στιλπνών μελανόλευκων ονείρων του. Ήταν 50 χρόνια πρίν από σήμερα…

ΣΑΝΤΙΑΓΟ

[Site "Santiago"]
[Date "1959.??.??"]
[Round "12"]
[White "Fischer, Robert James"]
[Black "Pilnik, Herman"]
[ECO "B88"]

1. e4 c5 2. Nf3 Nc6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 d6 6. Bc4 e6 7. Bb3 Be7 8.
O-O O-O 9. Be3 Bd7 10. f4 Nxd4 11. Bxd4 Bc6 12. Qe2 Qa5 13. f5 e5 14. Bf2 Bd8
15. Rad1 Bb6 16. g4 h6 17. h4 Nh7 18. Rd3 Kh8 19. g5 Bd4 20. Kh2 Bb5 21. Nxb5
Qxb5 22. c3 Bxf2 23. Rxf2 Qb6 24. Rg2 d5 25. Bxd5 Rad8 26. Qh5 g6 Qxh6 Rxd5 28. exd5 e4 29. Rdg3 Qd6 30. h5 Rg8 31. hxg6 fxg6 32. f6 Qxd5 33. Qxh7+ 1-0

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

[Event "USA-ch"]
[Site "New York"]
[Date "1959.??.??"]
[Round "8"]
[White "Fischer, Robert James"]
[Black "Bernstein, Sidney Norman"]
[[ECO "C89"]

1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. O-O Be7 6. Re1 b5 7. Bb3 O-O 8. c3
d5 9. exd5 e4 10. dxc6 exf3 11. Qxf3 Bg4 12. Qg3 Bd6 13. Qh4 Re8 14. f3 Bf5 15.
d4 Bxh2+ 16. Kxh2 Ng4+ 17. Kg3 Qxh4+ 18. Kxh4 Rxe1 19. fxg4 Rxc1 20. gxf5 Rd8
21. a4 b4 22. d5 Rb8 23. d6 cxd6 24. Bc4 Rc8 25. Bxa6 Rxc6 26. Bb5 Rb6 27. c4
d5 28. a5 g5+ 29. Kxg5 h6+ 30. Kg4 Rb8 31. a6 dxc4 32. a7 Ra8 33. Bc6 h5+ 34.
Kg5 Rxb1 35. Rxb1 Rxa7 36. Rc1 Ra2 37. Rxc4 Rxb2 38. f6 1-0

ΖΥΡΙΧΗ
[Event "Zuerich"]
[Site "Zuerich"]
[Date "1959.??.??"]
[White "Fischer, Robert James"]
[Black "Kupper, Josef"]

[ECO "B88"]

1. e4 c5 2. Nf3 Nc6 3. d4 cxd4 4. Nxd4 Nf6 5. Nc3 d6 6. Bc4 e6 7. Bb3 Be7 8.
O-O Nxd4 9. Qxd4 O-O 10. Kh1 b6 11. f4 Bb7 12. f5 e5 13. Qd3 h6 14. Rf3 Rc8 15.
Rh3 Kh7 16. Be3 Qd7 17. Nd5 Bxd5 18. Bxd5 Nxd5 19. exd5 Bf6 20. Bxh6 gxh6 21.
Qe3 Bg7 22. f6 Rh8 23. Rf1 Qb5 24. Qf3 Rc4 25. Qf5+ 1-0

Play online chess!

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ (Καθ’ εαυτόν)

Ο Fischer ως προσωπικότητα είναι αμφιλεγόμενος; Ναι, πράγματι. Είναι ο μόνος;
Ως σκακιστική ιδιοφυία, πάντως, ήταν και είναι ακόμη κορυφαία.
Είναι πιο αφιερωμένη στο βασιλικό Παιχνίδι από ό, τι ήταν Capablanca ή ο Steinitz. Πιστεύω ότι σύντομα θα καταστή και ο πιο βιογραφημένος και πιο ενδιαφέρον βιβλιογραφικά από κάθε άλλον σκακιστή μέχρι και την εποχή μας.

Ποιος αντικειμενικός παρατηρητής μπορεί να αμφιβάλλει πως μέχρι την στιγμή που νίκησε τον Σπάσκυ (Boris Spassky) το 1972 στο Ρέικιαβικ είχε ξεπεράση σε σκακιστική ισχύ κάθε στάνταρ που είχε γνωρίση ο σκακιστικός κόσμος από τις επιδόσεις των ιερών τεράτων του πρόσφατου παρελθόντος, τύπου Λάσκερ, Καπαμπλάνκα ή και αυτού ακόμα του Αλιέχιν - και ξεχωριστά όλους, βέβαια, τους προκατόχους του Παγκόσμιου Τίτλου;
Από τα αποτελέσματα των αγώνων του και την εν γένει συμβολή του στο Σύγχρονο Σκάκι –άθλημα και πολιτιστικό γεγονός – πιστεύω, και δεν είμαι πρωτότυπος, ότι ο Robert James Fischer είναι ο ισχυρότερος και σημαντικότερος σκακιστής που ο κόσμος έχει γνωρίσει ποτέ.

Αγωνιστικά:
Από την ποικιλία των ανοιγμάτων που έχει παίξη και την βαθειά του γνώσι, είναι φανερό πως δεν έχει τίποτα να ζηλέψη από πολλούς μεταγενεστέρους που ανδρώθηκαν στην σκιά των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, αλλά και με την υποστήριξι ολόκληρων επιτελείων.
Η ακρίβεια με την οποία έπαιζε τα φινάλε είναι σχεδόν τρομακτική. Από την ζάλη τους κάποιοι, -θυμάστε;- μιλάγανε για …μαγεία!
Η σρατηγική εμβρίθεια και η αναλυτική του ικανότητα σε όλους τους τύπους των θέσεων στο μέσον της παρτίδας ομολογείται κι απ’ τους αντιπάλους του.
Το μνημειώδες βιβλίο του «My 60 memorable games», υποστηρίζει αρκούντως τα ανωτέρω.

Η εν γένει συμβολή:
Του χρωστάμε την επαναστατική καινοτομία του σύγχρονου χρονομέτρου –και μόνο γι’ αυτό αν δεν έγινε –κι από δικά του λάθη- πλούσιος, ας μην του αρνιόμαστε τουλάχιστον την αναγνώρισι και την ευγνωμοσύνη.
Είναι καθ’ οδόν, όσο κι αν αντιστέκεται το παγκόσμιο κατεστημένο – και το μακρύ του χέρι φτάνει και πέρα από την FIDE – η άλλη του εμπνευσμένη πρότασι, για το ξεκίνημα των παρτίδων από τυχαία τοποθέτησι των κομματιών, το Fischer Random Chess.
Η επανάστασι του «Φισεράντομ» θα ανανεώση τον έρωτά μας για το Παιχνίδι των Βασιλέων, χτυπώντας την στείρα απομνημόνευσι κατά την θεωρητική προετοιμασία στο άνοιγμα και αναβαθμίζοντας το στρατηγικό και τακτικό στοιχείο του παιχνιδιού από την έναρξι της παρτίδας θα σημάνη μια νέα εποχή στο παγκόσμιο Σκάκι.

Όσο για το κοινωνικό του προφίλ, κάποιοι –χωρίς να συμμεριζόμαστε κατ’ ανάγκην τις υπερβολές του ή τις μανίες του- του αναγνωρίζουμε την ελεύθερη σκέψι, την τόλμη και το ασυμβίβαστο, αντιεξουσιαστικό του ήθος. Όπως ωραία σημείωνε πέρυσι στο αφιέρωμα του μικρού μας περιοδικού ο Νίκος Σκαλκώτας (βλ. το άρθρο του «Δυό λογια για έναν Μεγάλο»: Νέος Παλαμήδης, τεύχος 2, Ιανουάριος 2008, σσ 28-29): «…Νομίζω ότι πρέπει να είμαστε επιεικείς σ’ αυτό. Το δικαίωμα σε προσωπικές απόψεις, ακόμα και ακραίες - σε μια εποχή που το ισοπεδωτικό «πολιτικώς ορθό» τείνει να γίνει ένα νέο είδος ολοκληρωτισμού –είναι αναφαίρετο κατά την γνώμη μου».

Διάβαζα σήμερα ένα σχόλιο αγνώστου σε ξένο Ιστότοπο πως η περίπτωσι Φίσερ « μπορεί να μας διδάξη πάνω απ’ όλα να είμαστε ο εαυτός μας, πάντοτε, να παίζουμε τις βαριάντες μας χωρίς φόβο στο να εκφράζουμε τις δικές μας ιδέες, ακόμη κι αν έχουμε τους πάντες εναντίον μας…».
Και θυμήθηκα τα γραφόμενα από τον Αντιπρόεδρο στο τρίτο τεύχος του περιοδικού μας στο κείμενό του «12 Εξηγήσεις για τον ‘αντισημιτισμό’ του Μπόμπυ Φίσερ»: «Το μήνυμα ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ο ‘αντισημιτισμός’ , ούτε ο ‘αντιαμερικανισμός’ ! Το ΜΗΝΥΜΑ είναι το θάρρος ενός ανθρώπου, που προτιμάει στο όνομα της ΔΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΛΗΘΕΙΑΣ να γίνει κυνηγημένος φυγάς σ’ όλο τον κόσμο, αντί να επαναπαυθεί στη χλιδή της ΥΠΟΤΑΓΗΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟ…». (Νέος Παλαμήδης, τεύχος 3, Μάρτιος 2008, σσ 26-28)
Συνυπογράφω, αλλά θα κλείσω –μέχρι νεωτέρας!- με την ευφυή παρατήρησι του αγνώστου σχολιαστή (Lagrotteria Salvatore) που έλεγα, ο οποίος (http://www.scacchierando.net/dblog/articolo.asp?articolo=1286#commenti ) σημειώνει κατά λέξι:
«Εγώ τον έχω ‘δή σαν πρόδρομο της εποχής του. Νίκησε τους Ρώσους και ύστερα από πολλά χρόνια η Αμερική κέρδισε τον ψυχρό πόλεμο. Θα σας πώ και κάτι ακόμα. Ήταν από το Σικάγο. Καθόλου παράξενο που κι ο Ομπάμα κατάγεται ακριβώς από κεί και θα ενθρονιστεί ακριβώς ένα χρόνο μετά την απώλεια του Μπόμπυ…»!

ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΙΣΕΡ

Μία συμβολή και μία επεξήγησι

Από καιρό θέλω να επανέλθω στον Φίσερ. Μην αντέχοντας να περιμένω το αφιερωματικό τεύχος του Νέου Παλαμήδη μας, απαντώ σε προφορικά σχόλια (και μέλους μας !) που περικλείουν το –καλοδεχούμενο- στοιχείο της κριτικής σχετικά με την επικριτική αναφορά μας [θυμίζω το σημείο: " ΕΣΟ. Ούτε μια έστω τυπική αναφορά από τον επίσημο δικτυακό τόπο τής Ομοσπονδίας μας ( http://www.chessfed.gr/ ) στον θάνατο του Μεγάλου… Διαφορετικά λ.χ. η Ιταλική (http://www.federscacchi.it/) , αλλά και η Τουρκική ( http://www.tsf.org.tr/")] στην σοβαρή παράλειψι της είδησης για τον θάνατο του ‘Πρώτου Παγκόσμιου Σκακιστή’ που εντοπίσαμε (εμείς πρώτοι στο ελληνικό διαδίκτυο, άραγε; http://neospalamedes.blogspot.com/2008/01/robert-j-fischer_22.html ) απο τον επίσημο ιστοτόπο της Ελληνικής Σκακιστικής Ομοσπονδίας.

-- Η αυτολογοκρισία έχει και τα όριά της. Έπειτα αν ήταν να λιβανίζουμε στους βωμούς των καθωσπρεπισμών, μπορούσαμε και να ιδιωτεύσουμε και, βγάζοντας την ουρά μας απ’ έξω, να μην προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τίποτα.(Ξεκινώντας πρώτα από τον εαυτό μας). Επιπλέον μην ξεχνάμε πως μιλάμε για την ΕΣΟ μας, όχι για την ιστοσελίδα τού Υπουργείου Παιδείας ή της Ανώτατης Συνομοσπονδίας τών ψιλικατζίδων. Από την άλλη πώς συμβιβάζονται με την εικόνα επαρχιώτικης εσωστρέφειας οι μόνιμες έδρες, οι αντιπροεδρίες και οι Γ. Γραμματείες τής FIDE; (Η οποία Φίντε –για νά ‘μαστε δίκαιοι - άν και καθυστέρησε κάπως (21.01.2008), πάντως αναφέρθηκε με ένα ολιγόλογο μεν, αλλά μεστό (και αξιοπρεπές) άρθρο τού Peter Rajcsanyi .(βλ.
http://www.fide.com/news.asp?id=1578 ).





Ένα δείγμα για τα αντανακλαστικά των άλλων –προφανώς και καθρέφτισμα των ευαισθησιών τους – είναι αυτό που έκανε το τρίτο κρατικό κανάλι της Ιταλίας μόλις μια εβδομάδα μετά τον θάνατο του Μεγάλου. Με εκνευριστική καθυστέρησι έμαθα πως την Πέμπτη 24 ΙΑΝ 2008 κατά τις 2.00 π.μ. το RAI 3 έκανε ένα πρωτότυπο αφιέρωμα στον Μπόμπυ Φίσερ στην εκπομπή «Η Ιστορία είμαστε εμείς» ( La storia siamo noi). Επρόκειτο, όπως έμαθα, για ένα 50λεπτο ντοκυμαντέρ με ανέκδοτο υλικό σε μεγάλο ποσοστό και με συνεντεύξεις από πρόσωπα που γνώρισαν τον Φίσερ καθώς και από μερικούς σοβιετικούς ΜΔΜ που έπαιξαν μαζί του. Περιλάμβανε σκηνές από το Ρέικιαβικ του 1972, το Σ. Στέφαν τού 1992, αλλά και λήψεις από την Ολυμπιάδα του 2006. Εικόνες από τον ταλαιπωρημένο Μπόμπυ στο αεροδρόμιο του Τόκυο καθώς και την τελευταία άφιξί του στην Ισλανδία…

Εμείς στον ΆΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ’ θα είμαστε σε αναζήτησι…»

Αυτά περίπου είχα προετοιμάσει να αναρτήσω στο Ιστολόγιο (άσε που σκεφτόμουνα και να γράψω στην …ΡΑΙ) όταν χθές την νύκτα –σχεδόν χαράματα !– πέτυχα διάνα :


http://www.ricchidentro.it/scacchi/

Με μεγάλη μου χαρά σάς το προσφέρω:

Η ΑΡΧΗ :



Όπως διαπιστώνει κανείς ο ακριβής τίτλος του αφιερώματος είναι «ΣΑΧ ΜΑΤ: Ο ψυχρός πόλεμος του Φίσερ» ( ‘ Scacco matto: La Guerra fredda di Bobby Fischer ‘ ) και σε αρκετό ποσοστό (τo α΄ μέρος ιδίως) περιλαμβάνει απόψεις και κρίσεις (εν πολλοίς συζητήσιμες) τού χαρακτηριζόμενου ως βιογράφου τού Φίσερ, Frank Brady.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ :



http://www.youtube.com/watch?v=y70rR88bSc0&feature=related

ΣΗΜ. Για το β΄(απο τα 5) μέρος τού Αφιερώματος, επιφυλασσόμαστε να επανέλθουμε με ειδική ανάρτησι. Κι αυτό διότι - κατά το ήμισυ - αναφέρεται στο παράδειγμα της σκακιστικής ανάπτυξης της Καλμουχίας (κάνει και την σχετική διαφήμισι στον Κιρσάν) και εμπεριέχει πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το Σχολικό Σκάκι).

Μπόμπυ Φίσερ (Robert J. Fischer) Ο Πρώτος Παγκόσμιος Σκακιστής (μέρος Β΄). THE FIRST WORLD CHESSPLAYER. FISCHER: Il primo SCACCHISTA MONDIALE (2 parte

R. I. P.

Αντί νεκρολογίας

Η αναγγελία του θανάτου του Φίσερ την περασμένη Πέμπτη συνέπεσε με τα ανυπέρβλητα τεχνικά προβλήματα (που με οδηγούν σε ανανέωσι εξοπλισμού και ανασυγκρότησι δίσκου). Και σήμερα ακόμη όμως, η κεραυνοβόλα απίστευτη είδησι (που επιβεβαιώθηκε στον Τύπο της Παρασκευής) έχει αφήσει πικρό κατακάθι στον λαιμό μου.
Έπρεπε να το περιμένουμε από έναν ομηρικών διαστάσεων σκακιστικό ήρωα που ανέκαθεν θεωρούσε τον εαυτό του Παγκόσμιο Πρωταθλητή ότι θα περιόριζε τον βηματισμό της ζωής του στο τετράγωνο του 8. Θυμάστε πώς γιόρτασε την νίκη του στην θρυλική μονομαχία με τον Σπασκυ; «Επέστρεψε στο ξενοδοχείο του για να παίξη σκάκι με τον φόλο του και μερικούς άλλους μεγάλους δασκάλους», όπως δήλωσε ο Λόταρ Σμίθ (βλ. ολόκληρη την συνέντευξι στο περ. «Ο Σκακιστής», τεύχος 60, Δεκ., Αθήναι 1972, ( σελ. 2 - 7)
Ό,τι ήταν ο Στέλιος Καζαντζίδης μας για το λαϊκό μας τραγούδι , ό,τι είναι ο Μπρούς Λή για το Καράτε και τις πολεμικές τέχνες, ό,τι τα κατά καιρούς ιερά τέρατα της Ποπ-Ρόκ μουσικής που χάθηκαν πρόωρα, και μάλιστα όλα μαζί, είναι Ο ΜΠΟΜΠΥ ΦΙΣΕΡ για το Σκάκι!
Γι’ αυτό και με ξένισε στην προπροχθεσινή μου διαδικτυακή αναζήτησι η διαπίστωσι πως η απώλεια της μεγαλοφυίας δεν συνοδεύθηκε από τα αντανακλαστικά που θα περίμενα από τον Σκακιστικό χώρο. Λίγα και μάλλον όχι αντάξια τα σχετικά αφιερώματα…
Άς σχολιάσω δύο μόνο παραδείγματα:
1.Η ΕΣΟ. Ούτε μια έστω τυπική αναφορά από τον επίσημο δικτυακό τόπο τής Ομοσπονδίας μας (http://www.chessfed.gr/ ) στον θάνατο του Μεγάλου… Διαφορετικά λ.χ. η Ιταλική (http://www.federscacchi.it/) , αλλά και η Τουρκική ( http://www.tsf.org.tr/).
2. Ακόμα πιο αρνητική η εντύπωσι που αποκομίζει κανείς από την αγγλική Wikipedia ( http://en.wikipedia.org/wiki/Bobby_Fischer) όπου η τελική αναφορά για «παραφροσύνη» ‘In his later years, Fischer(…) became increasingly paranoid …’ αν δεν κρύβη ιδεολογικές προκαταλήψεις, συνιστά προσβολή στην μνήμη του.



Αρκετά ικανοποιητικό το άρθρο του Γ. Δελαστίκ στην εφ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ την Δευτέρα, 21.01.2008 (Διεθνή, σελ. 17 ) με τίτλο «Ο χάρος έκανε μάτ στον Φίσερ» . Στα αρνητικά, η σημειολογική λεπτομέρεια πως δεν συμπεριλαμβάνει φωτογραφία «του ναυαγού της σκακιστικής μεγαλοφυίας». Ο αρχισυντάκτης (;) της εφημερίδας φαίνεται πως σ’ αυτήν την σελίδα θεώρησε σημαντικότερο να φιλοξενήση μια άσχετη φωτογραφία με κάτι Αφγανούς που μεταφέρουν χαμόκλαδα στο χιόνι…

( Διπλανή φωτογραφία: Το αγαπημένο αντίτυπο του μνημειώδους έργου του, στην έκδοσι 1973, απο την προσωπική βιβλιοθήκη μου)

Εμείς, αντί άλλης κατάθεσης συναισθηματισμού ή απότισης τιμής, αναδημοσιεύουμε το εξαιρετικό σχόλιο που έστειλε ο «καλοπροαίρετος» (http://www.blogger.com/profile/08125097014820268801) ιστοσχολιαστής σε σχετική με τον θάνατο του Φίσερ ανάρτησι στο εντυπωσιακό (και καλύτερο μάλλον) σκακιστικό ιστολόγιο (http://skakistiko.blogspot.com/2008/01/1943-2008.html) και που το επιγράφει Περί μνημάτων Παγκοσμίων Πρωταθλητών, και πώς θα περάσω το βράδυ μου απόψε …
«…
Απόψε θα παραβώ, για πρώτη και τελευταία φορά, μια εδώ και χρόνια αυτοδέσμευσή μου ότι δεν ξαναπιάνω σκακιέρα, τουλάχιστον σπίτιּ θα ξεθάψω από τη ναφθαλίνη την τελευταία που έχει απομείνει (οι άλλες χαρίστηκαν)ּ θα καταβάλω αρκετό κόπο να την κάνω να σταθεί επίπεδη, τόσα χρόνια τυλιγμένη ρολόּ θα τα καταφέρω, θα τη στερεώσω με κάτι βιβλιοστάτες (η διακόσμησή τους, κατά σύμπτωση, είναι κεφάλια αλόγων – ή ίππων, όπως το πάρει κανείς) και δύο βαριά πρες-παπιέּ αν θυμάμαι καλά λείπει από το σετ ένα μαύρο πιόνι, δεν πειράζει, θα βάλω ένα κέρμα μέχρι την πρώτη αλλαγήּ θα δω την εκπληκτική 13η παρτίδα του ματς του Ρέικγιαβικ, εκείνη την Αλιέχιν, με έμφαση στη φάση όπου ο μαύρος Rg8 αλληλοαποκλείεται με τον Bf8 και το Pg7 και ο λευκός Πύργος έχει να αντιμετωπίσει… πέντε ελεύθερα μαύρα πιόνια, που ορισμένως έκρινε το ματς, αφού ο Φίσερ πήρε πλέον τρεις πόντους προβάδισμαּ μετά θα ξεφορτωθώ και αυτή την ύστατη σκακιέραּ ας είναι αυτή η τελευταία παρτίδα που αναπαριστώ σε υλική σκακιέρα. Σύμπτωση : Πέθανε 64 ετών…»

Κι εμένα πάντως η Βασίλισσα στην σκακιέρα της καρδιάς μου φόρεσε μαύρο περιβραχιόνιο…

Μπόμπυ Φίσερ (Robert J. Fischer) Ο Πρώτος Παγκόσμιος Σκακιστής FISCHER: IL PRIMO SCACCHISTA MONDIALE (1ma parte). FISCHER: THE FIRST...

Κοιτάξτε την μικρή συλλογή φωτογραφιών στην διεύθυνσι τής ιταλικής εφημερίδας La Repubblica (http://www.repubblica.it/ , απ’ όπου και η δική μας) και προσπαθήστε να μην συγκινηθήτε. Ειδικά κοιτάξτε αυτήν: http://www.repubblica.it/2006/08/gallerie/gente/fischer-immagini/11.html το βλέμμα αυτού του πλάσματος δεν είναι βλέμμα ενός τρελού, αλλά ενός τυραννημένου και απελπισμένου ανθρώπου. Εγώ πάντως δεν βούρκωσα από παραγγελία -ούτε βέβαια από συνήθεια…

Άς ξανακοιτάξουμε την πρώτη φωτογραφία, κι ας εστιάσουμε πρώτα στον έφηβο και ύστερα στο αδυσώπητο χρονόμετρο: Ο πρώτος Παγκόσμιος Σκακιστής έχασε
την μεγάλη Παρτίδα στα 64 του από χρόνο.
Θεός σχωρέστον!