Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δεκαπεντασύλλαβος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Δεκαπεντασύλλαβος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 19 Μαΐου 2025

Οι στίχοι του τραγουδιού “Αστερομάτα”. Σαν μουσικό αφιέρωμα στην εφετινή “Ημέρα Μνήμης” της Ποντιακής Γενοκτονίας. Omaggio musicale per la Giornata della Memoria del Genocidio dei Greci del Ponto: I versi della canzone “Asteromata” su Eurovision 2025. Klavdia’s “Asteromata” (lyrics in inglish)

 Επιτέλους στείλαμε στον ευρωπαϊκό αυτό διαγωνισμό της Γιουροβίζιον ένα ωραίο τραγούδι σε γλώσσα ελληνική, με Έλληνες συντελεστές (τραγουδίστρια, συνθέτη, χορογράφο) και στίχο εθνικό! Και επιπλέον κατα το περιεχόμενο με έμμεσες, αλλά σαφείς αναφορές στην πρόσφατη ιστορία του Νέου Ελληνισμού και συγκεκριμένα στην Μικρασιατική καταστροφή. Ακόμα και η παρουσία της ποντιακής καταγωγής νεαρής ερμηνεύτριας ανέδιδε ήθος φιλογενές και κάτι απο αρχαίο κάλλος. Ποιός το περίμενε; Και επιπλέον, μέσα σ’ αυτόν τον ορυμαγδό με τα εμπορικά προτάγματα των πολυεθνικών, τις woke ατζέντες, αλλά και τις γεωπολιτικές αγκυλώσεις, ποιός φανταζόταν και την πανάξια διάκρισι της τιμητικής έκτης θέσης!

Το κείμενο του άσματος δέν θα το αναλύσω. Θα βάλω τους (δεκαπεντασύλλαβους ομοιοκατάληκτους) στίχους για να το χαρούμε και να το ξανατραγουδήσουμε.

Μια μόνο διόρθωσι στην ορθογράφησι της επαναλαμβανόμενης προστακτικής “γείρε”. Αυτό είναι το ορθό, απο το ρ. γέρνω, και όχι το “γύρε που πρόχειρα αντιγράφουν, όπως βλέπω, οι πάντες στο διαδίκτυο.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ:

ΟΙ ΣΤΙΧΟΙ:


ΑΣΤΕΡΟΜΑΤΑ


--Αστέρι μου, αστέρι μου...


Γλυκιά μου μάνα, μη μου κλαίς, μαύρα κι αν σου φορούνε
το ξέθωρο το σώμα μου φλόγες δεν το νικούνε.

Τα χελιδόνια της φωτιάς θάλασσες κι αν περνούνε,
του ριζωμού τα χώματα ποτέ δε λησμονούνε.


--Αστερομάτα μου μικρή, γείρε να σε φιλήσω,
στα άγια σου τα δάκρυα τα χείλη μου να σβήσω.


Αστερομάτα μου μικρή, γείρε μου να σε πιάσω,
τα ξεχασμένα μου φτερά στερνά να ξαποστάσω.


--Αχ αστέρι μου, τζιβαέρι μου, ώω...


Γλυκιά μου μάνα μη μου κλαις, καράβι είν' η ζωή μου
που ψάχνει για το γυρισμό, αγέρα το πανί μου.


--Αστερομάτα μου μικρή, γύρε μου να σε πιάσω,
τα ξεχασμένα μου φτερά στερνά να ξαποστάσω.


[Haa, haa, haa, ah
Ah αστέρι μου, τζιβαέρι μου, ooh (ooh)
Haa, haa, haa
Ah αστέρι μου, τζιβαέρι μου

Αστέρι μου...]


Lyrics  (English translation) 

ASTEROMATA

My star
My star

My sweet mother, do not weep
Though they dress you in mourning black
This faded, weary body of mine
No flame can ever crack

The swallows born of fire’s embrace
No matter how far they roam
Shall never forget the sacred earth
That once they called their home

Oh, my little starry-eyed one
Lean, let me kiss you
Upon your holy tears of light
Let my parched lips rest anew

Oh, my little starry-eyed one
Lean, let me hold you
Let these weary, forgotten wings
Find their last breath upon you

Ah, my star,
My precious light

My sweet mother, do not weep
My life’s a vessel, drifting free
Forever searching for its home
The wind, its sail at sea.

Oh, my little starry-eyed one
Lean, let me hold you
Let these weary, forgotten wings
Find their last breath upon you

Ah, my star
My precious light

My star…

Σάββατο 31 Δεκεμβρίου 2016

"ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ..." Ευχές και ποίημα Ι. Παναγάκου. "Felice Anno Νuovo...": auguri di Buon Capodanno e poesia di G. Panagakos

Όπως συνηθίζει ανελλιπώς, έτσι κι εφέτος ο καλός συναγωνιστής (εν πολλοίς) και φίλος τού ιστολογίου, Ιωάννης Παναγάκος, μας έστειλε τις γιορταστικές ευχές του:
«για Υγεία, Αγάπη και Οικογενειακή Ευτυχία, (…) Πρόοδο και Δημιουργία (…), με την Ευλογία και το Έλεος του Θεού και υπό τη Σκέπη της Παναγιάς!».
Μάλιστα τις προσωπικές του αυτές ευχές εν όψει του Νέου Σωτηρίου Έτους 2017 τις συνόδευσε εχθές και με ένα του ποίημα. Το δημοσιεύουμε ευχαρίστως.
Και ευχαριστώντας τον αντευχόμεθα εις αυτόν, υμάς και αλλήλους, δεκαπεντασυλλαβικώς :

«Σωτήριον το δεκαεπτά, Καλό κι Ευλογημένο» 
Νέος Παλαμήδης (= Α.Σ)


Καλή χρονιά κι ανέφελη να έχουμε εφέτος
και να μην είναι ανώφελη καμιά γιορτή μες στο έτος!
Καλή Χρονιά κάθε καλό αυτή η χρονιά να έχει·
με ανθούς σοφίας στο μυαλό και μόνο φως να βρέχει!
Καλή χρονιά κι αμόλυντη στη φύση στις ψυχές μας
με πρόοδο πνευματική με ειρήνη στις καρδιές μας!
Καλή Χρονιά κι λεύτερη ναν' η χρονιά αυτή,
χωρίς αφέντες, και δοτούς, μα η ζήση ναν' γιορτή!
Καλή Χρονιά, κι η Ελλάδα μας να βρει τα βήματά της
να ξαναγίνει ο Έλληνας, του κόσμου ο στυλοβάτης!
Καλή Χρονιά, κι η Λευτεριά να ανοίξει τα πανιά της
να ξαναλάμψει η αρχοντιά και πάλι τη γενιά της!
Το νέο έτος λεύτερο και άγιο να είναι
κι εσύ λαέ ξεκόλλα πια και τ' όνειδός σου πλύνε!
Καλή Χρονιά κι Ανέφελη νάν'  η χρονιά αυτή·
κι ο κόσμος να χαμογελά μ' αγάπη κι αρετή!!

ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΑΚΟΣ


 

Τρίτη 27 Ιουλίου 2010

Ο Εμπειρίκος, Το Ποίημά Του Εις Την Οδόν Των Φιλελλήνων, Και Μια Δεκατετράστιχη Έκπληξι Από 15συλλάβους.Il testo “In via Amici dei Greci” di Empirikos

La poesia “In via Amici dei Greci” di Andreas Empirikos e un componimento sorpresa :
(Un “Sonetto”-centone formato con versi decapentasillabi!)


ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΙΟΝ ΣΟΝΕΤΤΟΝ: ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΣΤΙ ΤΟ ΦΩΣ
«ἔκαμαν οἶστρο τῆς ζωῆς τὸν φόβο τοῦ θανάτου.»

Μαλάκωνε η άσφαλτος κάτω απ' τα πόδια
Από τα δένδρα της πλατείας ηκούοντο τζιτζίκια
Μέσ' στην καρδιά των Aθηνών, μέσ' στην καρδιά του θέρους
Πέντε-έξη αυτοκίνητα με μελανειμονούσας

Ενώ στα αυτιά μου έφθαναν ριπαί πνιγμένων θρήνων
Tότε, μερικοί από μας (άγνωστοι μεταξύ μας)
Με άγχος κοιταχθήκαμε στα μάτια ο ένας του άλλου
Τα λεωφορεία κατάμεστα από ιδρωμένον κόσμο

Κούρους λιγνούς και άρρενας βαρείς, μυστακοφόρους
Κάμουν με στόματα ανοικτά και μάτια ονειροπόλα
Στο φως, όπως στου Mεξικού τας αυχμηράς εκτάσεις

Καύσων αυτός χρειάζεται για να υπάρξη τέτοιο
Tο φως αυτό χρειάζεται, μια μέρα για να γίνη
Μια δόξα πανανθρώπινη, η δόξα των Eλλήνων!

(Στίχοι: Ανδρέας ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Σύνθεσι "Κολλάζ": Αλέξανδρος ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ)

Στην προ 30ετίας εκδεδομένη και λίαν σημαντική ποιητική συλλογή του Ανδρέα Εμπειρίκου Oκτάνα, ευρίσκεται μεταξύ άλλων το κείμενο Εἰς τὴν ὁδὸν τῶν Φιλελλήνων. Μπορείτε να το διαβάσετε ολόκληρο παρακάτω, ενώ στην συνέχεια αξίξει να απολαύσετε τον ίδιο τον ποιητή ακούγοντάς τον να διαβάζει (με μια μικρή και μάλλον αυτολογοκριτική παρέμβασι) το κείμενο.

Σ’ αυτό το φαινομενικά πεζολογικό κείμενο η φιλοπαίγμων διάθεσις του υποφαινομένου ανακάλυψε εντυπωσιακό ποιητικό υπόστρωμα παραδοσιακής στιχουργικής αντίληψης. Το εν λόγω κείμενο σφύζει όχι μόνο από ιαμβικό μέτρο αλλά και είναι διάσπαρτο απο κανονικούς δεκαπεντασυλλάβους. Μάλιστα, η τελική σύνθεσις του Κέντρωνα που παρέθεσα ως δεκατετράστιχη έκπληξι στην αρχή της ανάρτησης, προέκυψε τόσο εύκολα, που αναρωτιέμαι μπας και ο Εμπειρίκος διάλεξε σε αναζήτησι μιας πιο πρωτότυπης και σύμφυτης με το δικό του ύφος φόρμας, να δημιουργήση ένα πεζολογικό μοντέρνο ποίημα …αποδομώντας καταλλήλως ένα προσχεδιασμένο στιχούργημά του αποτελούμενο από ιαμβικούς δεκαπεντασυλλάβους!
Σε κάθε περίπτωσι μετά και από την πρόχειρη φιλολογική έρευνα που είχα άλλοτε επιχειρήση φυλλομετρώντας την συλλογή στα Κάστρα Του Ανέμου, η οποία και με οδήγησε στο παράδοξο δεκατριάστιχο σύνθεμα (Κέντρων <=> σύνθεσι-κολλάζ με ατόφιους στίχους του πρωτοτύπου) που το είχα ‘πή κολοβό εμπειρίκειο σονέτο, επιβεβαιώνεται η διαίσθησί μου πως ένα από τα πιο ουσιώδη συστατικά της πρωτοπόρας και αξεπέραστης υπερρεαλιστικής γραφής του Εμπειρίκου είναι, ως προς την καλλιτεχνική φόρμα, η παραδοσιακή αντίληψι του ρυθμού και μάλιστα στην λαϊκότερη μορφή της, αυτήν του ιαμβικού μέτρου και δή του εθνικοτέρου στίχου μας, του δεκαπεντασυλλάβου.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ (Στο ορθότερο για τα προ του 1982 λογοτεχνικά κείμενά μας πολυτονικό, μπορείτε να το διαβάσετε απο το εξαιρετικό ιστολόγιο του Κρατύλου:
Εἰς τὴν ὁδὸν τῶν Φιλελλήνων

Στον Conrad Russel Rooks

Mια μέρα που κατέβαινα στην οδόν των Φιλελλήνων, μαλάκωνε η άσφαλτος κάτω απ' τα πόδια και από τα δένδρα της πλατείας ηκούοντο τζιτζίκια, μέσ' στην καρδιά των Aθηνών, μέσ' στην καρδιά του θέρους.
Παρά την υψηλήν θερμοκρασίαν, η κίνησις ήτο ζωηρά. Aίφνης μία κηδεία πέρασε. Oπίσω της ακολουθούσαν πέντε-έξη αυτοκίνητα με μελανειμονούσας, και ενώ στα αυτιά μου έφθαναν ριπαί πνιγμένων θρήνων, για μια στιγμή η κίνησις διεκόπη. Tότε, μερικοί από μας (άγνωστοι μεταξύ μας μέσ' στο πλήθος) με άγχος κοιταχθήκαμε στα μάτια, ο ένας του άλλου προσπαθώντας την σκέψι να μαντεύση. Έπειτα, διαμιάς, ως μία επέλασις πυκνών κυμάτων, η κίνησις εξηκολούθησε.
Ήτο Iούλιος. Eις την οδόν διήρχοντο τα λεωφορεία, κατάμεστα από ιδρωμένον κόσμο ― από άνδρας λογής-λογής, κούρους λιγνούς και άρρενας βαρείς, μυστακοφόρους, από οικοκυράς χονδράς, ή σκελετώδεις, και από πολλάς νεάνιδας και μαθητρίας, εις των οποίων τους σφικτούς γλουτούς και τα σφύζοντα στήθη, πολλοί εκ των συνωθουμένων, ως ήτο φυσικόν, επάσχιζαν (όλοι φλεγόμενοι, όλοι στητοί ως Hρακλείς ροπαλοφόροι) να κάμουν με στόματα ανοικτά και μάτια ονειροπόλα, τας συνήθεις εις παρομοίους χώρους επαφάς, τας τόσον βαρυσημάντους και τελετουργικάς, άπαντες προσποιούμενοι ότι τυχαίως, ως εκ του συνωστισμού, εγίνοντο επί των σφαιρικών θελγήτρων των δεκτικών μαθητριών και κορασίδων αυταί αι σκόπιμοι και εκστατικοί μέσα εις τα οχήματα επαφαί - ψαύσεις, συνθλίψεις και προστρίψεις.
Nαι, ήτο Iούλιος• και όχι μόνον η οδός των Φιλελλήνων, μα και η Nτάπια του Mεσολογγιού και ο Mαραθών και οι Φαλλοί της Δήλου επάλλοντο σφύζοντες στο φως, όπως στου Mεξικού τας αυχμηράς εκτάσεις πάλλονται ευθυτενείς οι κάκτοι της ερήμου, στην μυστηριακή σιγή που περιβάλλει τας πυραμίδας των Aζτέκων.
Tο θερμόμετρον ανήρχετο συνεχώς. Δεν ήτο θάλπος, αλλά ζέστη - η ζέστη που την γεννά το κάθετο λιοπύρι. Kαι όμως, παρά τον καύσωνα και την γοργήν αναπνοήν των πνευστιώντων, παρά την διέλευσιν της νεκρικής πομπής προ ολίγου, κανείς διαβάτης δεν ησθάνετο βαρύς, ούτε εγώ, παρ' όλον ότι εφλέγετο ο δρόμος. Kάτι σαν τέττιξ ζωηρός μέσ' στην ψυχή μου, με ηνάγκαζε να προχωρώ, με βήμα ελαφρόν υψίσυχνον. Tα πάντα ήσαν τριγύρω μου εναργή, απτά και δια της οράσεως ακόμη, και όμως, συγχρόνως, σχεδόν εξαϋλούντο μέσα στον καύσωνα τα πάντα - οι άνθρωποι και τα κτίσματα - τόσον πολύ, που και η λύπη ακόμη ενίων τεθλιμμένων, λες και εξητμίζετο σχεδόν ολοσχερώς, υπό το ίσον φως.
Tότε εγώ, με ισχυρόν παλμόν καρδίας, σταμάτησα για μια στιγμή, ακίνητος μέσα στο πλήθος, ως άνθρωπος που δέχεται αποκάλυψιν ακαριαίαν, ή ως κάποιος που βλέπει να γίνεται μπροστά του ένα θαύμα και ανέκραξα κάθιδρως:
"Θεέ ! O καύσων αυτός χρειάζεται για να υπάρξη τέτοιο φως ! Tο φως αυτό χρειάζεται, μια μέρα για να γίνη μια δόξα κοινή, μια δόξα πανανθρώπινη, η δόξα των Eλλήνων, που πρώτοι, θαρρώ, αυτοί, στον κόσμον εδώ κάτω, έκαμαν οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου".


ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
(από την Oκτάνα, Ίκαρος 1980)

Ο ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ Διαβάζει ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ

Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2010

ΔΡΕΠΟΝΤΑΣ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΣΥΛΛΑΒΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΚΗΠΟΥΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΙΑΣ ΕΝΔΟΧΩΡΑΣ. Cogliendo versi 15sillabi nei giardini dell' "Εntroterra" di Andreas Empirikos

Α΄. ΕΝΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΕΙΟ ΚΟΛΟΒΟ ΚΙ ΑΠΑΡΘΕΝΟ ΣΟΝΕΤΤΟ

ΕΝΑ ΔΕΚΑΤΡΙΑΣΤΙΧΟ ΣΤΑ ΚΑΣΤΡΑ ΤΟΥ ΑΝΕΜΟΥ

Κύμα υπερπηδήσεως των βράχων της εσπέρας
Αιθρίας που ποτέ δεν την ταράσσουν αλγηδόνες
Του κύματος που συνεχώς θωπεύει την φωλιά τους
- Άλλες γυμνές άλλες ημίγυμνες κι’ άλλες φορώντας
Δελφίνια που αναδύονται κ’ εισδύουν μέσ’ στο κύμα

Κατηφορίζοντας σε χιονοσκεπή κοιλάδα
Ένα καράβι κάποτε περνά στην κάμαρά μας
Μέσα της συσσωρεύονται οι θρύλοι του τοπίου

- Της ίδιας άλικης ορμής που προωθεί τις ώσεις
Της γυναικός που στροβιλίζεται μέσ’ στο σαλόνι

Και μια ξανθή νεάνιδα που στέκει στο πλευρό μου
-Μελλοντικός εξηγητής της γλώσσας των νουφάρων
Παρά τις ικεσίες των πτωχών και τους ψιθύρους

(Στίχοι: Ανδρέας ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ, Σύνθεσι "Κολλάζ": Αλέξανδρος ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ)


ΣΗΜ. Ο πρώτος αυτός 13στιχος Κέντρων είναι αποτέλεσμα της φιλοπαίγμονος διαθέσεώς μου μετά από την όχι προ πολλού καιρού εξονυχιστική μελέτη των ποιημάτων της «Ενδοχώρας» από μετρικής πλευράς.
Αποτελείται από το σύνολο των 15σύλλαβων στίχων της συλλογής «Τα κάστρα του ανέμου» αυθαιρέτως και ουχί τυχαίως εστοιχισμένους.