Δώδεκα στοχασμοί του Ντίμη Αποστολόπουλου. Dodici aforismi dal libro “Il ciclo delle meditazioni” di Dimis Apostolopulos (1909-1962)

Ένα αγαπημένο βιβλίο των φοιτητικών μου χρόνων: «Ο Κύκλος Των Στοχασμών» του Ντίμη Αποστολόπουλου. Ψάχνοντας βιαστικά εχθές για άλλο, για το μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη «Το Λεμονοδάσος» (με εξώφυλλα πράσινου χρώματος κι εκείνο), αυτό ήθελε, φαίνεται, να με ξαναδή, και έπεσε αναπάντεχα επάνω μου γλιστώντας μαζί με 1-2 άλλα από το ράφι  της βιβλιοθήκης μου. Το ξεμοναχιάζω, το ξεσκονίζω και κοιτάζω την πρόχειρη σημείωσι, την αρκετά ξεθωριασμένη --με μολύβι γραμμένη , στην τελευταία σελίδα (πρίν το  οπισθόφυλλο): Αθήνα, Νοε ΄979.  Σαράντα χρόνια!

Παράτησα το άκαρπο ψάξιμο του μυθιστορήματος και κάθισα να ξεφυλλίζω με νοσταλγία τον «Κύκλο» του Ντ. Αποστολόπουλου, με τα έξη μέρη και και τους 315 αριθμημένους "στοχασμούς" του.  Μιλάμε για την δεύτερη έκδοσι την «αναθεωρημένη» από τον εκδοτικό οίκο Γ. Φέξη (: «Αθήναι 1964)

Από το 2^ο μέρος «Τα χειρόγραφα της σιωπής» διαλέγω –όχι χωρίς κάποια συγκίνησι- δώδεκα στοχαστικά άνθη και τα βάζω στο Ιστολόγιο…

....................................................................................... 

1.      Η σιωπή έχει μια μόνο διάσταση, τη διάσταση του βάθους. (2) 

 

2.      Ό,τι προπαντός μας γοητεύει στους ανθρώπους είναι η απουσία τους.  Ό,τι προπαντός μας γοητεύει στα πράγματα είναι η παρουσία τους. (7)

3.      Αγαπώ τα βιβλία που αφίνουν μια περιοχή κατάφωτη από όνειρα και γοητεία για την άσκηση της πνευματικής μας προσπάθειας. (8)

4.      Υπάρχουν άνθρωποι που διατηρούν ώς την αδαμάντινη ηλικία τους μια τέτοια παρθενική δροσιά και μια τέτοια αγνότητα, ώστε να μήν  μπορούμε να τους θεωρούμε αρκετά γέρους για να πεθάνουν. Είναι οι άνθρωποι εκείνοι που έδωσαν προβάδισμα σον άγγελο της ψυχής και που δεν στάθηκαν ποτέ να ιδούν αν πλάι τους αγρυπνεί ή αν σε κάθε πτυχή της σάρκας τους ενεδρεύει, ζωντανό πάντα, το χτήνος.  (19)

5.      Η σκέψη, η έλλογη σκέψη, έχει και αυτή ανάγκη από μια εστία θερμή και φιλόξενη, όπου να μπορεί να καταφεύγει, όταν την πιάνει σύγκρυο ή ατονία ή δισταγμός, άγχος ή ναυτία.   (20)

6.      Η ομορφιά έχει τη διάσταση του πλάτους στη σκέψη, τη διάσταση του βάθους στην αλήθεια και τη διάσταση του χρόνου στη ζωή.   (21)

7.      Η φιλοσοφία έχει αντικείμενο την αλήθεια. Η τέχνη, την ομορφιά της αλήθειας. Η τέχνη –τέτοια η αποστολή της—μας οδηγεί «προς την ωραία αλήθεια, προς την ωραία ζωή».   ( 26)

8.      Τα ελαττώματα είναι κάποτε η πυκνή κιονοστοιχία που μας εμποδίζει να δούμε τον λιτό σηκό των αρετών.   (33) 

9.      Κάθε ομορφιά που συναντούμε, οσονδήποτε απλή ή ασήμαντη κι αν είναι, αδημονούμε να την εγκωμιάσουμε με συμφωνίες λέξεων, χρωμάτων ή ήχων. Γιατι, όπως ωραία το έγραψε ο Keats,  «a thing of beauty is a joy for ever».   (34)

10.   Είναι αδύνατο να κοιτάξεις κατάματα την ευτυχία, όπως τον ήλιο, όπως την μοίρα. Παράξενη νεράιδα η ευτυχία, που μόλις την πλησιάσει κανείς χάνεται.   (35)

11.   Κάθε καλλιτεχνικό δημιούργημα, ακόμη και το πιο ασήμαντο, πρέπει να το αντιμετωπίζουμε με την πιο μεγάλη προσοχή και ευλάβεια. Κι άν τυχόν μιλήσουμε γι΄αυτό, ο λόγος μας άς είναι τρυφερός και στοργικός, --τόσο τρυφερός και στοργικός όσο είναι όταν μιλούμε για αγαπημένους μας νεκρούς ή για τις παληές, τις αγιασμένες από τον χρόνο και την απόσταση, ηθικές και θρησκευτικές αξίες.   (22)

12.   Κάθε πράγμα που ζεί γύρω μας πρέπει να το κοιτάζουμε με στοργή και ευλάβεια. Άς μιλούμε πάντα γι αυτό με όση τρυφερότητα και αγάπη μιλούμε για ένα τοπίο ή ένα γλυκό ανοιξιάτικο ξημέρωμα. Γιατι μπορεί η Ζωή να είναι καρπός της Γής, εδωρήθη όμως εξ ουρανού.   (27)

ΝΤΙΜΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (1909-1962)

("Ο κύκλος των στοχασμών", Εκδόσεις Γ. ΦΕΞΗ, Αθήναι, 1964)

Δύο Ποιητικά Τιτλοκολλάζ του Αλ. Σελλενίδη. Two original poetic collages composed by titles (by Alex. Sellenides). Due composizioni poetiche originali (con titoli in tecnica di collage); di Al. Sellenidis.

Προϊόν --μάλλον πρωτότυπον-- σουρρεαλίζοντος πειραματισμού και παιγνιώδους διαθέσεως --καθόλου σπάνιον-- του υπογράφοντος.
Ήταν λίγο μετά την έναρξι της εφετινής σχολικής χρονιάς. Επι τη ανακοινώσει των κοινών προς διδασκαλίαν λογοτεχνικών κειμένων στις 2 τελευταίες τάξεις του Λυκείου…

.........................................................................
1.
 ΑΤΙΤΛΟ

Είμαστε κάτι από τον βίο και την πολιτεία
του Αλέξη Ζορμπά, στου Χατζηφράγκου.
Ο τόπος μας τρία αποσπάσματα επι ασπαλάθων.

(Στα χτήματα βαδίσαμε όλη μέρα
ψελλίζοντας το μοιρολόγι της φώκιας.
Κι η μυστική η παπαρούνα άφησε τυλιγμένα
στο χαρτί τα χταποδάκια, και χάθηκε
                                                             στο πούσι.)

ΑΛΕΞ. ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ
(4ο ΓΕΛ Χαλκίδος, 12.09.2017)

.......................................................................

2.

ΜΕΤΑΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΥΛΗ

Μέρες του 69 μακριά απ’ τη Σαλονίκη,
Λίγο καιρό απ το φευγιό στα στέφανα της κόρης,
πήγ’ η Αριάγνη η αγνή ν’ αλλάξει το νεράκι
και μές στη γυάλα του ψαριού ξέσπασε σοροκάδα.

ΑΛΕΞ. ΣΕΛΛΕΝΙΔΗΣ
(Χαλκίδα, 27.09.2017)

Το τροπάριο της Κασσιανής σε μετάφρασι του Κόντογλου και σε ποιητική μεταγραφή του Κωστή Παλαμά. L'Inno di Kassiani in 2 traduzioni neogreche, di F. Kondoglou e del Palamas.

Για το εκπληκτικό ποίημα της Κασσίας/Κασσιανής (το γνωστό δοξαστικό τροπάριο από τα απόστιχα ιδιόμελα του όρθρου της Μ. Τετάρτης) έχουμε κάτι γράψει στο ιστολόγιο πριν από 1 τετραετία.
Σήμερα θα προσθέσουμε μια ποιητική απόδοσι στην νεοελληνική του Φώτη Κόντογλου και την εξαιρετική παραφραστική παραλλαγή του Κωστή Παλαμά.

 

Τροπάριο της Κασσιανής

Κύριε, η γυναίκα που έπεσε σε πολλές αμαρτίες,

σαν ένοιωσε τη θεότητά σου, γίνηκε μυροφόρα

και σε άλειψε με μυρουδικά πριν από τον ενταφιασμό σου

κι έλεγε οδυρόμενη: Αλλοίμονο σε μένα, γιατί μέσα μου

είναι νύχτα κατασκότεινη και δίχως φεγγάρι,

η μανία της ασωτείας κι ο έρωτας της αμαρτίας.

Δέξου από μένα τις πηγές των δακρύων,

εσύ που μεταλλάζεις με τα σύννεφα το νερό της θάλασσας.

Λύγισε στ’ αναστενάγματα της καρδιάς μου,

εσύ που έγειρες τον ουρανό και κατέβηκες στη γης.

Θα καταφιλήσω τα άχραντα ποδάρια σου,

και θα τα σφουγγίσω πάλι με τα πλοκάμια της κεφαλής μου·

αυτά τα ποδάρια, που σαν η Εύα κατά το δειλινό,

τ’ άκουσε να περπατάνε, από το φόβο της κρύφτηκε.

Των αμαρτιών μου τα πλήθη και των κριμάτων σου την άβυσσο,

ποιος μπορεί να τα εξιχνιάση, ψυχοσώστη Σωτήρα μου;

Μην καταφρονέσης τη δούλη σου, εσύ που έχεις τ’ αμέτρητο έλεος.

Φ. Κόντογλου 

 Ἡ Κασσιανή

Κύριε, γυναίκα ἁμαρτωλή, πολλά,
πολλά, θολά, βαριὰ τὰ κρίματά μου.
Μά, ὦ Κύριε, πῶς ἡ θεότης Σου μιλᾶ
μέσ᾿ στὴν καρδιά μου!

Κύριε, προτοῦ Σὲ κρύψ᾿ ἡ ἐντάφια γῆ ἀπὸ τὴ δροσαυγὴ λουλούδια πῆρα
κι ἀπ᾿ τῆς λατρείας τὴν τρίσβαθη πηγὴ
Σοῦ φέρνω μύρα.

Οἶστρος μὲ σέρνει ἀκολασίας... Νυχτιά,
σκοτάδι ἀφέγγαρο, ἄναστρο μὲ ζώνει,
τὸ σκοτάδι τῆς ἁμαρτίας φωτιὰ
μὲ καίει, μὲ λιώνει.

Ἐσὺ ποὺ ἀπὸ τὰ πέλαα τὰ νερὰ
τὰ ὑψώνεις νέφη, πάρε τα, Ἔρωτά μου,
κυλᾶνε, εἶναι ποτάμια φλογερὰ
τὰ δάκρυά μου.

Γύρε σ᾿ ἐμέ. Ἡ ψυχὴ πῶς πονεῖ!
Δέξου με Ἐσὺ ποὺ δέχτηκες καὶ γείραν ἄφραστα ὡς ἐδῶ κάτου οἱ οὐρανοί.
καὶ σάρκα ἐπῆραν.

Στ᾿ ἄχραντά Σου τὰ πόδια, βασιλιᾶ
μου Ἐσὺ θὰ πέσω καὶ θὰ στὰ φιλήσω,
καὶ μὲ τῆς κεφαλῆς μου τὰ μαλλιὰ
θὰ στὰ σφουγγίσω.

Τ᾿ ἄκουσεν ἡ Εὔα μέσ᾿ στὸ ἀποσπερνὸ
τῆς παράδεισος φῶς ν᾿ ἀντιχτυπᾶνε,
κι ἀλαφιασμένη κρύφτηκε... Πονῶ,
σῶσε, ἔλεος κάνε.

Ψυχοσῶστ᾿, οἱ ἁμαρτίες μου λαός,
Τὰ ἀξεδιάλυτα ποιὸς θὰ ξεδιαλύσῃ; Ἀμέτρητό Σου τὸ ἔλεος, ὁ Θεός! Ἄβυσσο ἡ κρίση.

Κ. Παλαμάς

Ο Μαβίλης στην ανθολογία του Lavagnini και τα ποιήματά του «Μούχρωμα» και «Λήθη» μεταφρασμένα στα ιταλικά. Lorenzo Mavilis nella “Letteratura Neoellenica” di Bruno Lavagnini e 2 sue poesie (“Crepuscolo” e “Lete”) tradotte in italiano.

Από το σημαντικότατο –ειδικά για την εποχή που εξεδόθη—βιβλίο του Ιταλού νεοελληνιστή Μπρούνο Λαβανίνι με τον τίτλο “Η Νεοελληνική Λογοτεχνία” (Bruno Lavagnini, La letteratura neoellenica, Sansoni/Academia, Milano, 1969) σκεφτήκαμε να μεταφράσουμε το λήμμα σχετικά με τον Λορέντζο Μαβίλη.
Το εν λόγω έργο του μεγάλου Ιταλού νεοελληνιστή γραμμένο 45 περίπου χρόνια πρίν, έχοντας μέσα απο την επιστημονική επάρκεια του συγγραφέα του έμμεσα εγκυκλοπαιδικό χαρακτήρα, επιπλέον συνιστούσε μια πολύ επιτυχημένη απόπειρα ανθολόγησης της νεότερης ποίησής μας για το ιταλικό κοινό. Ιστορικά συστηματοποιημένο ισοδυναμεί με μια επιτομή ιστορίας της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, η οποία εκτείνεται από τις εν σπέρματι μέσα στην Βυζαντινή ιστορική περίοδο απαρχές της Νεοελληνικής λογοτεχνίας (γλώσσα και συνείδησι) μέχρι την λογοτεχνική παραγωγή νεοελλήνων ποιητών και πεζογράφων της δεκαετίας του 1960.
Η σύντομη παρουσίασι του Μαβίλη από τον Λαβανίνι συνοδεύεται με τις ιταλικές μεταφράσεις δύο χαρακτηριστικών σονέττων του κορυφαίου νεοέλληνα σονεττογράφου, το Μούχρωμα και το Λήθη. Τις δύο αυτές συνθέσεις ο Λαβανίνι τις θεωρεί ως «από τα πιο όμορφα σονέττα του».

Α.Σ.
 ........................................

[Cap. 11: Palamas e la nuova poesia; Marzokis, Mavilis, Siguro, Theotokis]

LORENZO MAVILIS 
da Bruno Lavagnini

«Η δόξα του θανάτου στο πεδίο της μάχης στεφάνωσε τον
Λορέντζο Μαβίλη, που ως αξιωματικός των Γαριβαλδινών στην Ήπειρο, έπεσε μαχόμενος εναντίον των Τούρκων κατά την διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου στον Δρίσκο, κοντά στα Ιωάννινα, την 29η Νοεμβρίου 1912. Γεννηθείς στην Ιθάκη το 1860, και πραγματοποιώντας κατόπιν τις πρώτες του σπουδές στην Κέρκυρα, συμπλήρωσε 14 χρόνια ως φοιτητής στη Γερμανία.
Λογοτέχνης και φιλόλογος, έχοντας αποδεχθή μέσω του Πολυλά τις θεωρητικές απόψεις του Σολωμού, προσέθεσε στην παράδοσι της (σολωμικής) σχολής την εμπειρία του παρνασσισμού και εναπόθεσε μέσα σε γεμάτα αρμονία σονέττα, εξαιρετικής σμίλευσης, άλλοτε την μαγεία ενός τοπίου, άλλοτε την μελαγχολία ενός απόβραδου ή ενίοτε την ανάκλησι ενός αρχαίου θρύλου.
Τα σονέττα τα οποία πιστώνονται στ’ όνομά του εξεδόθησαν μετά θάνατον το 1915, στην Αλεξάνδρεια.
Παρουσιάζουμε από αυτά δύο, εκ των ωραιοτέρων».

Crepuscolo

Soffia la brezza con impeto lene
e lentamente oscillano i rosai,
nei cuori regna, e regna nel creato,
roseo vespero, colma ora di aromi.

Ora d’ oro di sogni e di ricordi,
in cui l’ alma presaga e’ del riposo,
dell’ eterno riposo, e muove incontro,
come per un saluto ultimo, ai cari

ricordi: bionde dal collo di giglio,
amorose, ed azzurri occhi ormai spenti,
dolcissimi, ed i fremiti ed i baci

e le lagrime: doni invidiati
del viver che finisce lento e smuore
 come il viola cupo del tramonto.


Lete

Avventurati i morti a cui l’amara
vita obliar fu dato. Allor che affonda
nei gorghi il sole, e a lui l’ombra succede,
non piangerli, se pur tua pena e’ cruda.

Sete a tale ora han le anime, e se ne vanno
al fonte cristallino dell’Oblio,
ma fango annera l’aqua, se vi stilli

pianto di la’ dov’essi hanno gli affetti.

E se bevon aqua turbata rimembrano,
trascorrendo sui prati d’asfodelo,

antiche pene dentro a lor sopite.

Se tu non puoi non piangere nel vespero,
piangano gli occhi tuoi quei che son vivi:
dimenticar vorrebbero, e non sanno.

(Bruno Lavagnini, La letteratura neoellenica, Sansoni/Academia, Milano, 1969, σ. 179-180)

............................

Το πρωτότυπο κείμενο:

ΜΟΥΧΡΩΜΑ 

Φυσάει τα’ αεράκι μ’ ανάλαφρη φόρα 
και τες τριανταφυλλιές αργά σαλεύει• 
στες καρδιές και στην πλάση βασιλεύει 
ρόδινο σούρουπο, ώρα μυροφόρα.

Χρυσή θυμητικών ονείρων ώρα 
που η ψυχή τη γαλήνη προμαντεύει, 
την αιώνια γαλήνη, και αγναντεύει 
σα για στερνή φορά κάθε της γνώρα 

αξέχαστη• ξανθές κρινοτραχήλες 
αγάπες, γαλανά βασιλεμένα 
μάτια ογρά και φιλιά και ανατριχίλες 

και δάκρυα• πλάνα δώρα ζηλεμένα 
της ζήσης που αχνοσβυέται και τελειώνει 
σαν το θαμπό γιουλί που ολοένα λειώνει. 

[ΣΗΜ. Διόρθωσα:
3 σαλέβει 4 βασιλέβει 6 τελειόνει 7 λυόνει ]


ΛΗΘΗ 

Καλότυχοι οἱ νεκροὶ ποὺ λησμονᾶνε 
τὴν πίκρια τῆς ζωῆς. Ὅντας βυθίση 
ὁ ἥλιος καὶ τὸ σούρουπο ἀκλουθήση, 
μὴν τοὺς κλαῖς, ὁ καημός σου ὅσος καὶ νἆναι. 

Τέτοιαν ὥρα οἱ ψυχὲς διψοῦν καὶ πᾶνε 
στῆς λησμονιᾶς τὴν κρουσταλλένια βρύση· 
μὰ βοῦρκος τὸ νεράκι θὰ μαυρίση, 
ἂ στάξει γι᾿ αὐτὲς δάκρυ ὅθε ἀγαπᾶνε. 

Κι ἂν πιοῦν θολὸ νερὸ ξαναθυμοῦνται. 
Διαβαίνοντας λιβάδια ἀπὸ ἀσφοδύλι, 
πόνους παλιούς, ποὺ μέσα τους κοιμοῦνται.

Ἂ δὲ μπορεῖς παρὰ νὰ κλαῖς τὸ δείλι, 
τοὺς ζωντανοὺς τὰ μάτια σου ἂς θρηνήσουν: 
Θέλουν, μὰ δὲ βολεῖ νὰ λησμονήσουν.

Ο «Ύμνος Πατριωτικός» του Ρήγα. Το κείμενο και άλλο υλικό (για μια σχολική εορτή) . L’ “Inno Patriottico” di Rigas Fereos (come elemento per una festa scholastica)

Ο ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ ΤΟΥ ΡΗΓΑ ΦΕΡΑΙΟΥ (2./4) Theatre Erineos- Greece


Ο Πατριωτικὸς ὕμνος είναι ένα ἐθνεγερτικό τραγούδι τοῦ Ρήγα Βελεστινλῆ, που μεράει 215 χρόνια από την πρώτη του έντυπη έκδοσι και το οποίο διαλέξαμε ως βασικό λογοτεχνικό υλικό, από κοινού με το άλλο ιερό κείμενο, τον Εθνικό Ύμνο του Δ. Σολωμού, για την εφετινή μας εκδήλωσι του εορτασμού της 25ης Μαρτίου στο σχολείο μας.
Είναι σαφώς λιγότερο γνωστό από το αντίστοιχο ευρύτατα διαδεδομένο και ιδιαίτερα αγαπημένο εθνικό-επαναστατικό άσμα, τον «Θούριο» -- σήμα κατατεθέν του Ρήγα, λόγω ίσως και του ανώτερου αισθητικά επιπέδου του.

Ο Πατριωτικὸς ὕμνος μαζί με ένα άλλο επαναστατικό τραγούδι συμπεριλαμβάνονται, κάτι σαν μουσικό παράρτημα, στο “ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΝ ΕΓΚΟΛΠΙΟ ” του πρωτομάρτυρα Επαναστάτη και φωτισμένου Πατριώτη Ρήγα.

Το πιο πάνω απόσπασμα από τηλεοπτική παραγωγή της εκπαιδευτικής Κρατικής Τηλεόρασης (από αφιέρωμα στα 200 χρόνια από την θανάτωση του Ρήγα Φεραίου – Βελεστινλή) και το παρακάτω βιντεάκι (και αυτό από το Γιουτιούμπι) με την εξαιρετική απαγγελία της μεγάλης Άννας Συνοδινού, αποτελούν μέρος του σχετικού υλικού της εορτής μας.

Ρήγας Φερραίος. Πατριωτικός Ύμνος. 
 Μουσική-τραγούδι: Χρήστος Λεοντής
Απαγγελία: Άννα Συνοδινού

Στίχοι:

 Όλα τα έθνη πολεμούν
και στους Τυράννους τους ορμούν,
εκδίκησιν γυρεύουν
και τους εξολοθρεύουν
και τρέχουν για την δόξαν
με χαρά στη φωτιά!
[...]
Έτζι κ' εμείς, ω αδελφοί,
να σηκωθούμεν με ορμή,
εκδίκησιν ζητούντες,
Τυράννους απολούντες,
για την Ελευθερίαν,
με χαρά, μπρε παιδιά!

Ως πότ' ημείς υπομονή,
και να μη βγάνωμεν φωνή;
Σα να'μαστε δεμένοι,
ζούμεν τυραννισμένοι,
και καταφρονημένοι,
στη φωτιά, μπρε παιδιά!

Όλα τα έθνη το θωρούν
και πάλ' ευθύς το απορούν,
πώς τέτοια παλληκάρια,
που 'ναι σαν τα λιοντάρια,
να ζουν στην τυραννίαν
στη φωτιά, μπρε παιδιά!

Λοιπόν, τινάξετε για μια,
την τυραννίαν και σκλαβιά.
Παράδειγμα μας είναι,
των προπατόρων μνήμαι,
καθώς εκείνοι ζούσαν
στη φωτιά, μπρε παιδιά.
(…)
Τα παλικάρια τα καλά
ποτέ δεν στέκουν σφαλιστά.
 Αλλά με την ανδρείαν
τινάζουν τυραννίαν
και ζούν μ’ ελευθερίαν
στο δουνιά, μπρε παιδιά.
(…)
Αυτούς που βλέπετ’ ἀντικρὺ,
εἶναι Κονιάρηδες χοντροί.
Κ’ ἐσεῖς, μπρὲ παλληκάρια,
εἶστε σὰν τὰ λιοντάρια.
Κτυπᾶτε τοὺς Τυράννους,
μὲ χαρὰ στὴ φωτιά!
(…)
Τὰ ἔθνη ποὺ δὲν μᾶς ψηφοῦν,
Πατρίδα, Γένος ὀνειδοῦν,
ἄς ἴδωσιν ἀνδρείαν
κι ἄς λάβωσι δειλίαν,
νὰ πέσουν, νὰ σπαράξουν,
στὴ φωτιὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Ν’ ἀρχίσουν τώρα νὰ λαλοῦν,
μὲ ὄργανα νὰ κελαδοῦν
οἱ Μοῦσες τὴν ἀνδρειὰν μας,
τώρα στὴν Λευθεριά μας.
πῶς τρέχομεν μὲ πόθον
καὶ χαρὰ στὴ φωτιὰ!

................................................................................

 Το πλήρες κείμενο του "Πατριωτικού Ύμνου"
(Στην ανάγνωσι/παρουσίασι, εκτός του υπογράφοντα, πρόκειται να συμμετάσχουν οι μαθητές:
Γιάννης Τζάθας, Βασίλης Σιμιτζής, Βαγγέλης Λάμπρου και Κωνσταντίνος Πούρης):

ΥΜΝΟΣ ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΟΣ

τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅλης της Γραικίας πρὸς ξαναπόκτησιν τῆς αὐτῶν Ἐλευθερίας

Ὅλα τὰ ἔθνη πολεμοῦν
καὶ στοὺς Τυράννους τους ὁρμοῦν,

ἐκδίκησιν γυρεύουν

καὶ τοὺς ἐξολοθρεύουν·

καὶ τρέχουν γιὰ τὴν δόξαν

μὲ χαρὰ στὴ φωτιά!

Κ’ ἐκεῖνα πού ἀποκοτοῦν,
ὅ,τι κι ἂν θέλουν ἀποκτοῦν·
διέτε τὴν Ἰταλίαν,
πῶς πῆρ’ ἐλευθερίαν
καὶ τρέχει γιὰ τὴν δόξαν,
μὲ χαρὰ στὴ φωτιά!

Ἔτζι κ’ ἐμεῖς, ὦ ἀδελφοί,
νὰ σηκωθοῦμεν μὲ ὁρμή,
ἐκδίκησιν ζητοῦντες,
Τυράννους ἀπολοῦντες,
γιὰ τὴν Ἐλευθερίαν
μὲ χαρά, μπρὲ παιδιά!

Ὥς πότ’ ἡμεῖς ὑπομονή,
καὶ νὰ μὴ βγάνωμεν φωνή;
Σὰ νὰ ’μαστε δεμένοι,
ζοῦμεν τυραννισμένοι
καὶ καταφρονημένοι,
στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Ὅλα τὰ ἔθνη τὸ θωροῦν,
καὶ πάλ’ εὐθὺς τὸ ἀποροῦν,
πῶς τέτοια παλληκάρια,
ποὺ ‘ναι σὰν τὰ λιοντάρια,
νὰ ζοῦν στὴν τυραννίαν
στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Λοιπόν, τινάξετε γιὰ μία,
τὴν τυραννίαν καὶ σκλαβιὰ!
Παράδειγμά μας εἶναι,
τῶν προπατόρων μνήμαι,
καθὼς ἐκεῖνοι ζοῦσαν·
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Ἂν περπατῃς μεσ’ στὰ βουνά,
κ’ ἔχῃς συντρόφους τὰ κλαδιά,
κανεὶς δὲν σὲ στιμάρει,
πῶς νὰ ‘σαι παλληκάρι.
Ἄλλ’ ἔβγα καὶ πολέμει,
μὲ χαρὰ στὴ φωτιά!

Τώρα καιρὸς εἶναι καλός,
γιὰ νὰ φανῆ ὁ δυνατός,
Τυράννους νὰ σκοτώσῃ
και χριστιανοὺς νὰ σώσῃ.
Λοιπόν, ἄς κινηθῶμεν
μὲ χαρὰ στὴν Τουρκιά!

Ὡς πότε, ἄνδρες ξακουστοί,
νὰ εἶστε πάντα σφαλιστοί;
Σ’ ἔρημους καὶ στὰ δάση
κανεὶς δὲν σᾶς τρομάσσει
ἐβγῆτε καὶ χυθῆτε
στὴν Τουρκιά, μπρὲ παιδιά!

Τὰ παλληκάρια τὰ καλὰ
ποτὲ δὲν στέκουν σφαλιστά.
Ἀλλὰ μὲ τὴν ἀνδρείαν
τινάζουν Τυραννίαν
καὶ ζοῦν μ’ Ἐλευθερίαν
στὸ δουνιά, μπρὲ παιδιά!

Ἰδοὺ καιρὸς νὰ δοξασθῇς,
ψυχὴν καὶ σῶμα νὰ σωθῇς,
τὰ ἀδέλφια σου νὰ γλύσῃς,
Τυράννους νὰ τζακίσῃς.
Κ’ ἐλεύθεροι νὰ ζῶμεν
στὸ δουνιά, μπρὲ παιδιά!

Ὅποιος λοιπὸν εἶναι καλός,
κι ὀρθόδοξος χριστιανός,
μὲ τ’ ἄρματα στὸ χέρι,
ἃς δράμῃ σὰν ξεφτέρι,
τὸ Γένος του νὰ σώσῃ
μὲ χαρά, μπρὲ παιδιά!

Σταυρός, ἡ πίστις καὶ καρδιά,
δουφέκια καὶ καλὰ σπαθιά,
γκρεμίζουν Τυραννίαν,
τιμοῦν Ἐλευθερίαν,
ὁπ’ ἔδωκεν ὁ Πλάστης
στὸ δουνιὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Αὐτοὺς ποὺ βλέπετ’ ἀντικρὺ,
εἶναι Κονιάρηδες χοντροί.
Κ’ ἐσεῖς, μπρὲ παλληκάρια,
εἶστε σὰν τὰ λιοντάρια.
Κτυπᾶτε τοὺς Τυράννους,
μὲ χαρὰ στὴ φωτιά!

Ντουντούμικα πλατιὰ φοροῦν,
χωρὶς πιλάφι δὲν μποροῦν,
μιὰ ὥρα δὲν προσμένουν,
χωρὶς καφὲ πεθαίνουν.
Λοιπόν, τὶ τοὺς φοβεῖσθε;
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Ἡ προκοπὴ τους εἶν’ αὐτὴ,
καθὼς ξυπνήσουν τὸ ταχὐ,
«ἀνάσουνου» καὶ «ντέρα»,
ὤ, τὴν κακή τους μέρα!
Ὡς πότε τοὺς βαστᾶτε;
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Ἀρβανιτιὰ καὶ ἡ Τουρκιὰ
χάνει καὶ νοῦν καὶ μυελὰ.
ὅταν θὰ σηκωθῆτε
κι ἀπάνω τοὺς χυθῆτε,
τρέμουν κι ἀνατριχιάζουν.
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Καπιτανέοι ἀδελφοί,
ἥρωες, ἄνδρες θαυμαστοί,
καιρὸς εἶν’, πολεμεῖτε,
Τυράννους μὴν ἀφῆτε.
τ’ ἀδέλφια μας νὰ γλύσουν.
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Νὰ λάμψῃ πάλιν Λευθεριά,
ὡς ἦτον τότε μιὰ φορὰ.
κ’ ἐσᾶς χρυσὰς κολόνας
σας κάμουν εἰς αἰῶνας,
νὰ εἶστε διὰ μνήμην.
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Ὅσ’ ἄστρα ἔχει ὁ οὐρανὸς
κι ὅσες φωτιὲς ὁ κεραυνός,
τόσες φορὲς ὁμοίως
ὁ Μπότζαρης ἀνδρείως
ἐνίκησε μὲ δόξαν
τὴν Τουρκιὰ, μπρέ παιδιὰ!

Μπουκουβαλέοι ξακουστοί,
ὅπου ‘ναι σὰν τὸν Ἡρακλῆ,
τυράννους Ὀθωμάνους
τοὺς ἔχουν σὰ γαϊδάρους.
σὰν τίγρεις γιουρουδίζουν
στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά.

Ὃ Δράκος εἶναι τρομερὸς
κι ὃ Καραΐσκος τολμηρός
Ὅρμοῦν εἰς τὴν Τουρκίαν
χωρὶς καμμιὰ δειλίαν,
σκοτώνουν τοὺς Τυράννους,
μὲ χαρὰ στὴ φωτιά!

Χριστάκης τώρα εἶν’ καλὸς
καὶ ὁ Μπλαχάβας δυνατὸς.
Ἂν βγάλουν τὰ σπαθιὰ τους,
ἀλὶ ‘πό τὴν Τουρκιὰ τους,
ζητοῦντες Λευθερίαν
μὲ χαρὰ στὴ φωτιὰ!

Ὁ Λάζος καὶ ὁ Κομπολὴς,
Μπασδέκης καὶ ὁ Κωσταντὴς,
Ταπάκης καὶ Γκιθώνας,
νὰ ζοῦν εἰς τοὺς αἰῶνας,
εἲν’ ἄνδρες ξακουσμένοι
στὸ δουνιὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Σταθᾶς, Στερνάρης κι ὁ Παππούς,
κι ὁ Κοντογιάννης ποὺ ἀκοῦς,
ὡς ταῦροι αὐτοὶ μουγγρίζουν,
Τυράννους φοβερίζουν,
πατοῦν τὴν Τυραννίαν
μὲ χαρὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Ὁ Βαρνακιώτης εἶν’ φρικτὸς
καὶ ὁ Μιχάλης φοβερός,
Τζιανάκας καὶ Νικόλας,
νὰ ‘χουν χρυσοὺς αἰῶνας,
ποτὲ τους δὲν φοβοῦνται
τὴν Τουρκιά, μπρὲ παιδιὰ!

Τζαχίλας, Ψείρας, κι ὁ Κοντὸς,
Δημόκας καὶ ὁ Κατζαρὸς,
ὁ Μάνδαλος καὶ Φώτης,
Τυράννων εἶν’ διώκτης.
Αὐτοὶ πάντα νικοῦνε
μὲ χαρὰ τὴν Τουρκιὰ!

Νικολακέοι τρομεροὶ
καὶ ὁ Καγκιούζης πολεμεῖ.
διέτε τὸν Ζαχαρία
πῶς τρώγει τὴν Τουρκία,
τὸ Γένος γιὰ νὰ σώσουν,
μὲ χαρὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Ὁ Χρυσαντάκης κι ὁ Γιαννὴς,
Τσοβάρας καὶ ὁ Τζιαμπαλὴς.
διὲς τὸν Κολοκοτρώνη
πόσους ἐχθροὺς σκοτώνει.
καὶ τρέχουν σὰ θηρία
μὲ χαρὰ στὴ φωτιὰ!

Κι ἄλλοι ἀμέτρητοι πολλοί,
καπιτανέοι τρομεροί,
ποὺ τρέχουν σὰ θηρία,
ξεσχίζουν Τυραννία
καὶ θέλουν Λευθερία.
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιά!

Αὐτοὶ Τυράννους δὲν ψηφοῦν
κ’ ἐλεύθεροι στὸν κόσμον ζοῦν.

πλοῦτος, ζωή, τιμή τους,
εἶν’ μόνον τὸ σπαθί τους!
Καὶ τρέχουν γιὰ τὴν δόξαν
μὲ χαρὰ στὴ φωτιὰ!

Ἀλέξανδρε, τώρα νὰ βγῇς
ἀπὸ τὸν τάφον, καὶ νὰ ἰδῇς
τῶν Μακεδόνων πάλιν
ἀνδρείαν τὴν μεγάλην,
πῶς τοὺς ἐχθροὺς νικοῦνε,
μὲ χαρὰ στὴ φωτιὰ!

Ὁ Λεωνίδας ποῦ νὰ ζῇ
μὲ τοὺς τρακόσιους του μαζὶ,
νὰ ἰδῇ τὸν Σπαρτιάτη
πῶς ρίχνεται σὰν ἄτι.
τρώει, πατεῖ, ξεσχίζει
τὴν Τουρκιά, μπρὲ παιδιὰ!

Αὐτοὺς κ’ ἐμεῖς τοὺς θαυμαστούς,
ἥρωας κι ἄλλους ἐκλεκτούς,
ἄς μιμηθῶμεν τώρα,
μὴ χάνωμεν τὴν ὥρα,
ὅτ’ εἶναι πρόγονοί μας.
Στὴ φωτιά, μπρὲ παιδιὰ!

Αὐτοὶ ἐζοῦσαν στὸ δουνιά,
μισοῦντες τὴν κακὴ σκλαβιά·
γιὰ τὴν Ἐλευθερίαν
πηδοῦσαν στὴν φωτίαν.
Λοιπόν, τὶ καρτεροῦμεν;
Στὴ φωτιὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Ἀπόφασις καὶ ἡ ὁρμὴ,
ἀνδρεία καὶ ἡ συμβουλή,
Τυράννους δίδουν δρόμον,
μαζὶ καὶ μέγαν τρόμον.
Λοιπόν, ἀγριωθῆτε,
μὲ χαρὰ στὴν Τουρκιὰ!

Ἁρπάξατε τώρα σπαθιὰ
καὶ τρέξατε σὰν τὰ θεριὰ.
Χυθῆτε στὴν Γραικίαν,
βγάλτε τὴν Τυραννίαν
καὶ δότε Λευθερίαν,
μὲ χαρὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Λόγγοι, βουνὰ καὶ λαγκαδιές,
ἄς στράψουνε ἀπὸ φωτιές·
φωνές, φόβους καὶ τρόμους
γεμίσατε τοὺς δρόμους·
νὰ διῶξτε τοὺς Τυράννους
μὲ χαρὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Νὰ λάμψῃ πάλιν ὁ Σταυρός,
ἄς ἔρχεται τώρα ὀμπρὸς,
νὰ ἴδωσι τὰ ἄστρα
τοὺς πύργους καὶ τὰ κάστρα
νὰ πέφτουν τῶν Τυράννων
στὴ φωτιὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Τὰ ἔθνη ποὺ δὲν μᾶς ψηφοῦν,
Πατρίδα, Γένος ὀνειδοῦν,
ἄς ἴδωσιν ἀνδρείαν
κι ἄς λάβωσι δειλίαν,
νὰ πέσουν, νὰ σπαράξουν,
στὴ φωτιὰ, μπρὲ παιδιὰ!

Ν’ ἀρχίσουν τώρα νὰ λαλοῦν,
μὲ ὄργανα νὰ κελαδοῦν
οἱ Μοῦσες τὴν ἀνδρειὰν μας,
τώρα στὴν Λευθεριά μας.
πῶς τρέχομεν μὲ πόθον
καὶ χαρὰ στὴ φωτιὰ!