ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ (μια μετάφρασι απο τα ιταλικά). "Dopo il funerale": traducendo in greco un post dal sito “Quora”. “After the funeral”: Translating a post from the Quora into Greek.

Για το επικείμενο ετήσιο μνημόσυνο (της Ζωζώς μου). Ένα ξένο, αλλόγλωσσο κείμενο στην ιταλική Quora.

Τα υπαρξιακά βιώματα όλους μάς βασανίζουν. Θά πρεπε καί να μας συνετίζουν καί να μας ενώνουν…

Έβαλα “αρέσκεια” και σπεύδω να αναδημοσιεύσω...

...............................................................

 

 

Dopo il funerale

 

Quando tutti se ne vanno.

Quando i fiori appassiscono.

Quando il silenzio si trasforma in un ospite fisso.

Nessuno racconta il momento in cui torni a casa, apri la porta…

e non trovi più quella risata, quel profumo, quell’abbraccio.

Nessuno ti spiega come si sopravvive alla quotidianità senza quella persona.

Come la cerchi in ogni angolo, in ogni tazza, in ogni sedia vuota.

Come fa male guardare il suo posto a tavola… e continuare a servire,

come se da un momento all’altro potesse ancora arrivare.

Rimane un vuoto nell’anima.

Un’eco silenziosa di un amore che non puoi più donare,

ma che resta lì, fermo, ad aspettare un ritorno impossibile.

È proprio in quel dopo, quando nessuno ti guarda,

che si piange davvero.

Che si impara a convivere con l’assenza,

a baciare le fotografie,

a parlare con il cielo.

Perché il funerale finisce…

ma il dolore vero comincia ...

 

G. A. R.

................................

Μεταφράζω όσο μπορώ πιστά:

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ

Όταν όλοι φύγουν

Όταν τα λουλούδια αρχίσουν να μαραίνονται

Όταν η σιωπή μεταμορφώνεται σε μόνιμο μουσαφίρη

Κανείς δεν διηγείται την στιγμή που γυρίζεις σπίτι κι ανοίγεις την πόρτα…

και δεν βρίσκεις πουθενά εκείνο το γέλιο, εκείνο το άρωμα, εκείνο το αγκάλιασμα.

Κανείς δεν σου εξηγεί πώς να επιβιώσεις στην καθημερινότητα χωρίς εκείνο το πρόσωπο.

Πώς την ψάχνεις σε κάθε γωνιά, σε κάθε φλυντζάνι, σε κάθε άδεια καρέκλα.

Πόσο πονάς όταν κοιτάς την θέσι της στο τραπέζι...και συνεχίζεις να σερβίρεις,

σαν να ήτανε πως θα μπορούσε να γυρίσει απο στιγμή σε στιγμή...

Παρά μένει ένα κενό στην ψυχή

Μια σιωπηρή ηχώ μιας αγάπης που δεν μπορείς πιά να χαρίσεις,

μα που μένει εκεί, ακίνητη, να περιμένει μια επιστροφή αδύνατη.

Και είναι ακριβώς εκείνο το μετά, τότε που κανείς δεν σε βλέπει

και που κλαίς επιτέλους.

Που μαθαίνεις να συμβιώνεις με την απουσία,

να φιλάς τις φωτογραφίες,

να μιλάς με τον ουρανό.

Γιατί η κηδεία για όλους τελειώνει,

μα ο γνήσιος πόνος για σένα αρχίζει…

 

[Μετάφρασι: Α.Σ. 25/11/2025 © 2025AlexandrosSoilemezis]

 ........

... 

 

P.S. Επίσης μεταφράζω (άνευ του πρωτοτύπου) και τα δύο πιο αρεστά σχόλια των αναγνωστών του ξένου post;

Commento 1o.  Maria F. (25 lug)

 "Μετά το καταλαβαίνεις! Στους μήνες, τις εποχές που περνάνε. Τα πρώτα Χριστούγεννα χωρίς τον άνθρωπό σου. Το σπίτι σιωπηλό, σκοτεινό και άδειο. .. Δεν θα τον ξαναδείς πιά. Αυτό είναι που σε φέρνει στην απελπισία…"

Commento 2o.  G___d (27 lug)

"Η κηδεία σού δίνει παρηγοριά για μία-δύο ώρες με την παρουσία συγγενών και φίλων, αλλά ύστερα όλοι επιστρέφουν στο σπίτι τους δίνοντάς σου υποσχέσεις που δεν θα κρατήσουν: —«Θα μιλήσουμε, ελάτε να μας επισκεφθείτε, είμαστε εδώ αν μας χρειαστείτε, κ.λ.π.» και εσύ επιστρέφεις στο δικό σου άδειο σπίτι και ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι είσαι μόνος."

  

Απο την εξόδιο τελετή της Ζωής Κωνσταντινίδου: Ύστατος χαιρετισμός του συζύγου (Β΄ μέρος)

Επ ευκαιρία του σημερινού Μνημοσύνου.

Το β΄ μέρος του επικήδειου αποχαιρετισμού που έγινε τότε, στην κηδεία. Όπως διαβάστηκε απο το κινητό.

Είχε προηγηθεί η "υπόσχεσι" και το πικρό "Arrivederci"...

1

 2

 

Κηδεία Ζωής Κωνσταντινίδου: Ο "Επικήδειος Λόγος" απο τον Σύλλογο Διδασκόντων του 4ου Γυμνασίου Χαλκίδος

...............................
 Επικήδειος Λόγος (Χαλκίδα, 12.02.2025)

Αγαπητοί συνάδελφοι, φίλοι και συγγενείς,
Σήμερα, βρισκόμαστε εδώ για να αποχαιρετήσουμε με βαθιά θλίψη αλλά και
με απέραντο σεβασμό μια αγαπημένη μας συνάδελφο, μια εξαιρετική εκπαιδευτικό, μα πάνω απ’ όλα μια ανεκτίμητη φίλη. Υπάρχουν στιγμές που ο λόγος φαντάζει φτωχός, όπως και τώρα, αδύναμος να αποτυπώσει την αξία μιας ξεχωριστής προσωπικότητας που αφιέρωσε τη ζωή της στην εκπαίδευση, στους μαθητές της και στην οικογένειά της διαπνεόμενη από υψηλές ηθικές αξίες και αρχές. Αυτόν τον δρόμο αργά ή γρήγορα θα τον διαβούμε όλοι. Το σημαντικό είναι το τι αφήνει ο καθένας πίσω του, ως παρακαταθήκη. Και εσύ, Ζωή μας, άφησες τη δική σου σφραγίδα στα μονοπάτια που διένυσες.
Σε όλη τη μακρά εκπαιδευτική σου διαδρομή κατά την οποία τα 30 τελευταία χρόνια ανήκες στο εκπαιδευτικό δυναμικό του σχολείου μας, η προσφορά σου δεν μπορεί να μείνει αλησμόνητη. Υπηρέτησες με αφοσίωση, με πάθος και αγάπη το λειτούργημά σου. Αγαπούσες τη γνώση και επεδίωκες έμπρακτα τη δια βίου μάθηση παρακολουθώντας αδιαλείπτως μετεκπαιδεύσεις και επιμορφώσεις που θα σου έδιναν τη δυνατότητα να εξελιχθείς περαιτέρω. Ευφυής, ευρηματική και οξυδερκής, καθώς ήσουν, αναζητούσες καινοτόμα εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις, τα οποία
μεταλαμπάδευες στους συναδέλφους σου λειτουργώντας ως φωτεινός σηματοδότης και φάρος έμπνευσης και καθοδήγησης των νέων εκπαιδευτικών. Οι μαθητές σου σε λάτρευαν την ώρα που προσπαθούσες να τους εμφυσήσεις την αγάπη σου για τη μάθηση. Οι συνάδελφοι σου σε εκτιμούσαν και επιζητούσαν τη συνεργασία σου, γιατί ήξεραν ότι θα σταθείς αρωγός στην προσπάθειά τους, έχοντας δίπλα τους μια διακριτική παρουσία. Χάρη στην αξία σου και με την ομόφωνη απόφαση του συλλόγου ανέλαβες να προσφέρεις στη σχολική κοινότητα από τη θέση της υποδιευθύντριας του 4ου Γυμνασίου. Στα διοικητικά σου καθήκοντα αποδείχτηκες εξαιρετική επιβεβαιώνοντας πως ήσουν ικανή να προσφέρεις τα μέγιστα από οποιοδήποτε μετερίζι και αν βρισκόσουν.
Αλλά αυτό που σε διέκρινε και σε καθιστούσε μοναδική είναι η συναισθηματική σου νοημοσύνη, η ενσυναίσθηση , η ανθρωπιά, η ακεραιότητα τουήθους σου, η εμπιστοσύνη που απόπνεες. Ο λόγος σου μειλίχιος, ενθαρρυντικός, παρηγορητικός, μα πάνω απ΄όλα αισιόδοξος αποτελώντας στήριγμα για όλους μας.
 

Αντιμετώπισες τη σοβαρότητα της ασθένειάς σου με απαράμιλλο θάρρος, ψυχραιμία και στωικότητα στοιχεία που αποτελούσαν για σένα στάση ζωής. Εκτιμούσες κάθε στιγμή της ζωής σου και δεν έχανες ποτέ την αισιοδοξία σου, τη χαρά και το λεπτό χιούμορ με το οποίο ήσουν απλόχερα προικισμένη εκφράζοντας πάντα την ευγνωμοσύνη και την πίστη σου στον Θεό. Δεν επέτρεπες στους άλλους να σε λυπούνται δείχνοντας το ψυχικό σου σθένος. Συγχώρεσέ μας, Ζωή, που λυγίσαμε στο άκουσμα του αιφνίδιου θανάτου σου και νιώθουμε αδύναμοι να διαχειριστούμε την απώλειά σου.

Θα θέλαμε να εκφράσουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένειά σου.
Υποδειγματική μητέρα και σύζυγος, συχνά μοιραζόσουν μαζί μας τις ανησυχίες σου και το πρόσωπό σου έλαμπε, όταν μας ανακοίνωνες τις επιτυχίες των παιδιών σου πλημμυρίζοντας από καμάρι και υπερηφάνεια. Συνηθίζουμε να λέμε «ουδείς αναντικατάστατος», όμως, για το σχολείο μας το κενό που άφησες, Ζωή μας, είναι δυσαναπλήρωτο. Σε κάθε γωνιά, σε κάθε ψυχή – τη δική μας ψυχή- που άγγιξες έχει χαραχτεί ανεξίτηλο το αποτύπωμά σου! Η αλήθεια είναι ότι δεν σου ταιριάζει ο θάνατος παρά μόνο το φως και η ζωή, όπως ομολογεί και το όνομά σου. Έτσι θα ήθελες να σε θυμόμαστε. Δε θα σε ξεχάσουμε. Δε θα μας ξεχάσεις και εσύ από κει ψηλά. Οι ψυχές που συναντιούνται αληθινά ποτέ δεν χάνονται.
 

Εις το επανιδείν, Ζωή μας!
 

Με αγάπη και βαθιά εκτίμηση ο Σύλλογος Διδασκόντων του 4ου Γυμνασίου

Απο την εξόδιο τελετή της Ζωής Κωνσταντινίδου: Ύστατος χαιρετισμός του συζύγου.

ΖΩΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ

Απο το κινητό του Α.Σ.

...

ΑΓΓΕΛΤΗΡΙΟ ΚΗΔΕΙΑΣ (Ζωής Κωνσταντινίδου, 1965-2025)

ΠΑΡΑΚΛΗΣΙΣ: Η οικογένεια παρακαλεί αντί καταθέσεων στεφάνων τυχόν χρηματικές προσφορές να δοθούν επ' ονόματί της σε εκκλησιαστικά ιδρύματα ή σε αναγνωρισμένα φιλανθρωπικά μή κερδοσκοπικά σωματεία του κράτους μας.

Εντυπώσεις και παραλειπόμενα από την κηδεία του Νίκου Σκαλκώτα (Φωτογραφίες) Impressioni ed omissioni dal funerale di Nikos Skalkotas (Foto)

Χθές, Τετάρτη μεσημέρι, πραγματοποιήθηκε o τελευταίος αποχαιρετισμός για τον Νίκο Σκαλκώτα. Έχοντας την σχετική πληροφόρησι εγκαίρως από την ιστοσελίδα της ΕΣΟ παρευρεθήκαμε κι εμείς στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών για το καθήκον της συμμετοχής στην εξόδιο ακολουθία του αγαπητού φίλου. Πιστεύαμε πως παρ’ όλους τους περιορισμούς των ημερών θα συναντούσαμε επι τόπου ένα πλήθος φίλων και θαυμαστών του κεκοιμημένου φίλου, ο οποίος ήταν ευρύτατα αναγνωρισμένος –ειδικά στον σκακιστικό κόσμο- για την αξιωσύνη και το ήθος του. 

Το σύντομο σημείωμα της Ομοσπονδίας, αναγνωρίζοντας ρητά την «πολύ μεγάλη προσφορά» του αποδημήσαντος, έδινε ακόμα και στους μή γνωρίζοντες ή στους νεώτερους ηλικιακά σκακιστές, κάποιες βασικές πληροφορίες για την μεγάλη αυτή προσωπικότητα του ελληνικού σκακιού: 

«Ιδιαίτερα αγαπητός άνθρωπος, βαθιά καλλιεργημένος, υπήρξε σπουδαίος σκακιστής και με την αγωνιστική παρουσία 60 σχεδόν χρόνων, πρόσθεσε ένα σημαντικό κεφάλαιο στην σύγχρονη ιστορία του ελληνικού σκακιού. Έμαθε σκάκι σε ηλικία 9 ετών και από το 1962 αγωνιζόταν σε επίσημες διοργανώσεις. Ήταν ο πρώτος Έλληνας σκακιστής που πήρε πρώτη θέση σε διεθνές τουρνουά (Αλμπένα 1978). Συμμετείχε πολλές φορές στους τελικούς του πρωταθλήματος Ελλάδας και αναδείχθηκε πρωταθλητής το 1982. Την ίδια χρονιά πήρε την πρώτη θέση στο 6ο Διεθνές Τουρνουά Ακρόπολις. Το 1985 έγινε Διεθνής Μαιτρ. Ήταν βασικό μέλος της εθνικής ομάδας ανδρών από το 1967 έως το 1990, με την οποία έδωσε συνολικά 185 αγώνες και συμμετείχε σε 34 διεθνείς διοργανώσεις (Ολυμπιάδες, Κύπελλα Εθνών, Βαλκανιάδες και φιλικές συναντήσεις)…» 

Κι όμως, δεν είδαμε να συρρέει ούτε στον ειδικό χώρο του κοιμητηρίου (την ειδική αίθουσα αναμονής της σωρού) ούτε και στο ξόδι το αναμενόμενο από εμάς πλήθος. Πολύ λιγότεροι από εκατό ή μάλλον ογδόντα άτομα μας φάνηκαν οι παρόντες. Πολλοί άνθρωποι του σκακιστικού κόσμου έλαμψαν τελικά δια της απουσίας των. Τιτλούχοι σκακιστές και επώνυμοι παράγοντες του πνευματικού αθλήματος πού ήσαν; Τόσοι γνωστοί και φίλοι, μεγαλόσχημοι αντίπαλοι, συναθλητές, συναγωνιστές, αλλά και μαθητές επι πέντε περίπου δεκαετίες; 

Δικαιολογία υπάρχει και δεν είναι αμελητέας βαρύτητας: η γενικευμένη επιφύλαξι έως φοβικό σύνδρομο από την επιδημία του κορωνοϊού και τα κατά καιρούς αυστηρά μέτρα προφύλαξης που εκδίδει σχετικά με το φαινόμενο COVID-19 η ελλαδική Πολιτεία. Ο ίδιος ο παρευρισκόμενος Πρόεδρος της ΕΣΟ και παλιά φίλος του Νίκου, ο Γιώργος Μακρόπουλος μας τόνισε, όταν συλλυπούμενοι χαιρετηθήκαμε με το υποκατάστατο της χειραψίας σκούντημα, πως κι αυτός ανήκει σε ιδιαίτερα ευπαθή ομάδα. 

Αρκετά (καμμια δεκαριά) τα στέφανα. Όμως ένας και μοναδικός επικήδειος λόγος μπροστά στο φέρετρο τού Νίκου, και αυτός από έναν άνθρωπο της Τέχνης, τον φίλο του μουσικό (γνωστό μουσικοκριτικό, συγγραφέα και συνθέτη) Χάρη Βρόντο. Έναν επίσημο εγκωμιαστικό λόγο από την διοίκησι του Αθλήματος ή έστω έναν τυπικό επικήδειο λόγο από κάποιον εκπρόσωπο της σκακιστικής γενιάς του, τον περιμέναμε. Ματαίως!? Την αμηχανία μας δεν την εξαφάνιζε η από την αρχή μέχρι τέλος υποχρεωτική μασκοφορία...

Αλλά για μάς, (ήτοι εμένα τον υπογράφοντα και τον Δημήτρη Προβελέγγιο) το άκρον άωτον της αμηχανίας που σταδιακά νοτίστηκε με το βαθύτερο αίσθημα της λύπης, υπήρξε η όχι τόσο ευχάριστη και κάπως καθυστερημένη διαπίστωσι πως παρευρισκόμασταν σε μια κηδεία πολιτική! Δεν γεννάται θέμα σεβασμού των ιδεολογικών ή θρησκευτικών πεποιθήσεων του οποιουδήποτε. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τον αποδημήσαντα, τον από όλους αγαπητό και εκλεκτό φίλο του μικρού συλλόγου μας, τον επι σχεδόν δεκαετία συνεργάτη μας. Αλλά δεν είχαμε προσέξει ή και δεν φροντίσαμε να το πληροφορηθούμε πιο έγκαιρα και έτσι δεν αποφύγαμε την έκπληξι. 

Παρηγορητική ήταν η διαπίστωσι πως στο συντριπτικό τους ποσοστό οι παρευρεθέντες εκδήλωναν με την όλο τάξι και σεβασμό συμπεριφορά τους καθ όλην την διάρκεια της εξοδίου διαδικασίας, την λύπη τους, την βαθειά εκτίμησι και τα ειλικρινώς φιλικά προς τον Νίκο αισθήματα. 

Υπήρξε όμως και μια λεπτομέρεια που ως τελική πράξι του δράματος επεχείρησε να σκεπάσει την αμηχανία που προείπαμε και την εγγενή ψυχρότητα της πολιτικής κήδευσης, με κάτι γνήσια ανθρώπινο (και εν τέλει συμβολικό και -ας το παραδεχθούμε- μεταφυσικό) και εξόχως καλλιτεχνικό: 

Πρίν να σκεπάσει το αττικό χώμα το φέρετρο του φιλόμουσου και μουσικόφιλου Πρωταθλητή στο Σκάκι, μία άγνωστη σε μάς φίλη του, άνοιξε το βιολί που είχε φέρει μαζί της και με την διαπεραστική φωνή του βασιλιά των οργάνων μέσα στην κάψα του μεσημεριάτικου ήλιου, εκεί ανάμεσα στα συνήθως γλυπτά και φορτωμένα, αλλά αιωνίως παγερά μάρμαρα του κοιμητηρίου και την αυστηρή σιγή των κυπαρίσσων, εκεί πάνω από τον στενόχωρα φτωχό φρεσκοσκαμμένο τάφο, άπλωσε υποβλητικά, για 3 περίπου λεπτά, ένα μουσικό όλο μαγεία πέπλο. 

Επρόκειτο για το «Νερατζοφίλημα», την σύνθεσι του πατέρα του (ο δωδέκατος από τους «12 ελληνικούς χορούς» του). Μια μουσική σπονδή ή μια μουσική χειραψία ως τελευταίος –κι απ’ όλους μας- αποχαιρετιστήριος εναγκαλισμός! 

Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης

 

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΟΣ:

Α. Πρώτα πρώτα αυτό που θέλαμε να διαβάσουμε ή έστω να ακούγαμε:

ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ 

Πρὸς Θεσσαλονικεῖς Αʹ Ἐπιστολῆς Παύλου τὸ ἀνάγνωσµα. (4:13-18) 

Ἀδελφοί, οὐ θέλοµεν ὑµᾶς ἀγνοεῖν περὶ τῶν κεκοιµηµένων, ἵνα µὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ µὴ ἔχοντες ἐλπίδα. Εἰ γὰρ πιστεύοµεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανε καὶ ἀνέστη, οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τοὺς κοιµηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ. Τοῦτο γὰρ ὑµῖν λέγοµεν ἐν λόγῳ Κυρίου, ὅτι ἡµεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόµενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Κυρίου οὐ µὴ φθάσωµεν τοὺς κοιµηθέντας· ὅτι αὐτὸς ὁ Κύριος ἐν κελεύσµατι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι Θεοῦ καταβήσεται ἀπ' οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, ἔπειτα ἡµεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόµενοι ἅµα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόµεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κυρίου εἰς ἀέρα, καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κυρίῳ ἐσόµεθα. [Ὥστε παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις.] 

Β. Τέλος αυτό που ακούστηκε (αλλά σε πιο επαγγελματική εκδοχή):

Nikos Skalkottas Nerantzofilima (Official Audio Video)

12 Greek Dances by Nikos Skalkottas (Official Audio Video) 

Gregory Millar · Little Symphony Orchestra of San Francisco