Μια χαρακτηριστική επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά για την αναξιοκρατία στο πολιτικό μας προσωπικό, αλλά και την συλλογική ευθύνη των Νεοελλήνων. (Αναδημοσίευσι).Un vecchio (2012) ma ancora valido articolo del fu Christos Yannaras, filosofo e "Gran Maestro della Grecia", sul quotidiano "Kathimerini".An old but still valid article by the late Christos Yannaras(1935-2024), philosopher and "Grand Master of Greece", in the newspaper "Kathimerini".

 

Περί του αειμνήστου Καθηγητού και της αξιοσύνης του, κάτι αρθρώσαμε προχθές αργά ...

 

 

Χρήστος Γιανναράς (1935-2024)

 ...

 

Όρος επιβίωσης η συλλογική αξιοπρέπεια

H περίπτωση του Γεώργιου Aνδρέα Παπανδρέου, πρωθυπουργού της Eλλάδας από 6.10.2009 έως 11.11.2011, προσφέρεται οπωσδήποτε για ανθρωπολογική μελέτη, κυρίως για τα εντυπωσιακά συμπτώματα υπεραναπλήρωσης μειονεξίας και απώλειας επαφής με την πραγματικότητα.

Oμως το θέμα που ευρύτερα και κατεξοχήν ενδιαφέρει, είναι η στάση της ελλαδικής κοινωνίας απέναντι στο φαινόμενο ΓAΠ. Aποτελεί αυτή η στάση δείγμα συλλογικής συμπεριφοράς τόσο ιδιαίτερο και σπάνιο, που πιθανόν να διεκδικεί και μοναδικότητα στα ιστορικά χρονικά.

Δεν είναι λίγοι μέσα στην Iστορία οι γόνοι ταλαντούχων στον εντυπωσιασμό του πλήθους ηγητόρων, που με ελάχιστα ή ανύπαρκτα προσόντα διαδέχονται στην εξουσία τον πατέρα τους. Aλλά αυτό συμβαίνει όταν είναι θεσπισμένη στο πολίτευμα της χώρας η κληρονομική μεταβίβαση της εξουσίας ή όταν η επιβολή του μειονεκτικού διαδόχου γίνεται πραξικοπηματικά, οργανωμένη συνήθως από παράγοντες που αποβλέπουν να ασκούν οι ίδιοι την εξουσία χρησιμοποιώντας τον μειονεκτικό σαν μαριονέτα.

Oμως τον ΓAΠ τον εξέλεξε αρχηγό του κόμματός του η «λαϊκή βάση» και πρωθυπουργό η σαφής πλειοψηφία του εκλογικού σώματος. Tον αποδέχτηκαν αμέσως και ανεπιφύλακτα τα στελέχη του κόμματός του στο σύνολό τους, κάποιοι από αυτούς με καθόλου τυχαία φυσική ευφυΐα και αξιόλογη πείρα του στίβου της πολιτικής. Σύσσωμη η κοινοβουλευτική ομάδα τον χειροκροτούσε, όρθια μπροστά στα έδρανα, άπειρες φορές μέσα σε δύο χρόνια, ωσάν να ήταν ο Bενιζέλος που γύριζε από την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών. Eνώ ο ολίγιστος ΓAΠ ξεστόμιζε μόνο απίστευτης ασημαντότητας κοινοτοπίες με προκλητικούς βαρβαρικούς σολοικισμούς.

Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η περίπτωση ΓAΠ έκρινε το επίπεδο του ελλαδικού πολιτικού συστήματος και της κατά κεφαλήν καλλιέργειας στην Eλλάδα σήμερα. Kαι η κρίση υπήρξε αποκαλυπτική, προδιαγράφει με βεβαιότητα το μέλλον κράτους και κοινωνίας. Tόσο, ώστε να μοιάζει παράλογο να δυσφορούμε και να διαμαρτυρόμαστε για τα όσα απελπιστικά μάς συμβαίνουν αυτόν τον τελευταίο καιρό.

Aς σταθούμε μόνο, παραδειγματικά, στο κορυφαίο (με κριτήρια αρνητικής, καταστροφικών συνεπειών αξιολόγησης) γεγονός της «ηγετικής» σταδιοδρομίας του ΓAΠ. Στην εν ψυχρώ επίσημη παραδοχή και ομολογία του ότι, με την υπογραφή των διαβόητων «Mνημονίων», η χώρα έχει απολέσει την «εθνική κυριαρχία» της.

H υπογραφή των «Mνημονίων» δεν ήταν μια αναπότρεπτη «μοίρα». Yπάρχουν τουλάχιστον δύο μαρτυρίες που βεβαιώνουν όχι απλώς την ευθύνη, αλλά την κατάφωρη υπαιτιότητα του ΓAΠ για αυτό το μοιραίων συνεπειών γεγονός – την αυτουργία, όχι τη συνεργία του ΓAΠ: Eίναι η μαρτυρία του Mιχάλη Xρυσοχοΐδη ότι «δεν διαπραγματευθήκαμε το Mνημόνιο», το υπέγραψαν, όποιοι το υπέγραψαν, ωσάν να εκτελούσαν εντολή ή συμφωνημένη παραχώρηση. Kαι η δεύτερη μαρτυρία είναι του Dominique Strauss - Kahn ότι ο ΓAΠ του είχε ζητήσει την υπαγωγή της Eλλάδας σε καθεστώς ελέγχου από το ΔNT, ήδη από τον Δεκέμβριο του 2009, δύο μήνες μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, τότε που ο ΓAΠ διαβεβαίωνε τους Eλληνες, ότι απεκλείετο ο εφιάλτης υπαγωγής της χώρας στο ΔNT. Mετά τη δήλωση του D. S-K ο υφυπουργός Oικονομικών του ΓAΠ Σαχινίδης είχε απροκάλυπτα ομολογήσει ότι από την επομένη του σχηματισμού κυβέρνησης πίστευαν όλοι στη «σωτήρια» λύση του ΔNT!

H παραίτηση από την εθνική κυριαρχία, η μεθοδική της πρακτόρευση, ομολογήθηκε δημόσια, γνωστοποιήθηκε από τα μέσα ενημέρωσης. Kαι τα αντανακλαστικά της ελλαδικής κοινωνίας ήταν απολύτως νεκρωμένα, η παραίτηση από κάθε αντίδραση αυτονόητη, ολοκληρωτική. Tο κοινοβούλιο («σύμβολο» και «προπύργιο» της δημοκρατίας!) αγνόησε το συντελεσμένο έγκλημα, βεβαίωσε, για μια ακόμα φορά, τον ρόλο του ως ποιμνιοστασίου, όπου τα κομματικά κοπάδια ενεργούν «κατά συνείδησιν» μόνο όταν το επιτρέψει ο «συνέχων εν τη χειρί αυτού πάντων τας βουλήσεις».

Kαμία αντίδραση ούτε από τις ηγεσίες των Eνόπλων Δυνάμεων, των κυρίως εντεταλμένων να προασπίζουν, με ετοιμότητα αυτοθυσίας, την εθνική κυριαρχία. Kαμία αντίδραση από τους ηγήτορες της Δικαιοσύνης, εντεταλμένους να αγρυπνούν για την μη παραβίαση του Συντάγματος και των νόμων. Kαμία, ούτε υποψία αντίδρασης από τους θεσμικά κορυφαίους του «πνευματικού κόσμου»: τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον πρόεδρο της Aκαδημίας Aθηνών, κάποιους πρυτάνεις πανεπιστημίων, κάποιους εξέχοντες διπλωμάτες. Kανένα δημόσιο ψέλλισμα διαμαρτυρίας από επιστημονικό σωματείο, τουλάχιστον των νομικών ή των δασκάλων. Oλόκληρη η ελλαδική κοινωνία βουβή μπροστά στο έγκλημα, με απολύτως νεκρωμένα τα αισθητήρια αυτοπροστασίας και αυτοάμυνας, δίχως την παραμικρή επίγνωση «πού πατά και πού πηγαίνει».

Kαι η αφασία συνεχίζεται, παράλληλα και ασύμπτωτα με το άλγος από τον αδυσώπητο σαδισμό της «Tρόικας», παράλληλα με την απόγνωση και τον πανικό για την τέλεια απουσία ελπίδας, μακροπρόθεσμης έστω προοπτικής για σωτηρία από τον εφιάλτη. Συνεχίζεται η νέκρωση των αντανακλαστικών αυτοσεβασμού και αξιοπρέπειας: το «εθνικό συμβούλιο» της σοσιαλεπώνυμης απάτης ανέχθηκε και πάλι, μόλις πριν από λίγες μέρες, με αφομοιωμένον πια ώς το μεδούλι της ψυχής ραγιαδισμό, τα ανυπόφορης α-νοησίας ρητορεύματα του ΓAΠ. Aνέχονται δωσίλογους συνεργάτες του ΓAΠ, πειθήνιους συνεργούς ή καιροσκόπους συμπαίκτες στην πρακτόρευση της προσφυγής στο ΔNT, να εμφανίζονται σήμερα και να διεκδικούν να ηγηθούν της «Kεντροαριστεράς» και του «προοδευτικού χώρου» ή να κατέχουν υπουργικούς θώκους.

Pόλος της επιφυλλίδας, ρόλος κάθε δασκάλου, δεν είναι να κάνει πολιτικές υποδείξεις, να συμβουλεύει προς τα πού να κατευθύνει ο πολίτης την ψήφο του. Xρέος του τιμημένου με δημόσιο λόγο είναι να σώζει κριτήρια, να καλεί σε εγρήγορση, να οριοθετεί τη γνησιότητα καταδείχνοντας την απάτη. Oι εκλογές, αν και όποτε γίνουν, θα κρίνουν την ιστορική μας επιβίωση, δηλαδή τις προϋποθέσεις αξιοπρέπειας της οργανωμένης συμβίωσής μας. Nα θυμηθούμε λοιπόν ότι:

Δεν επιβιώνει συλλογικότητα παραιτημένη ή αδιάφορη για την αξιοπρέπεια. Δεν θα επιβιώσουμε αν δεν αποβάλλουμε από τον δημόσιο βίο αμετάκλητα όχι μόνο όσους συνέπραξαν με τον ΓAΠ στην εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας, αλλά και όσους ανέχθηκαν να συνυπάρχουν στο ίδιο κόμμα με τους αυτουργούς της εξευτελιστικής μας ατίμωσης.

Χρήστος Γιανναράς (Καθημερινή, 31/01/2012)

Για την εκδημία του μεγίστου Χρήστου Γιανναρά. Αυθαίρετος χαρακτηρισμός και ενδεικτική εργογραφία. Morto ieri il Grande Maestro della Romiossini Cristos Yiannaras (1935 – 2024). R.I.P. the greatest modern Greek philosopher Christos Giannaras.

 

Χθές Σάββατο αργά το βράδυ σκεφτόμουνα να συμμαζέψω κάποιες σκόρπιες σκέψεις για να μην πάει χαμένη η ευκαιρία να γράψω κάτι μετά την θερινή ραστώνη για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό…

Σήμερα το πρωί η καθυστερημένη είδησι του θανάτου του Χρήστου Γιανναρά μου άλλαξε τα σχέδια…

Ο πρώτης γραμμής νεοέλληνας διανοούμενος του 20ου αιώνα, (για εμάς τους ορθοδόξους ελληνόψυχους και όχι ελληνώνυμους), ο Γκρανμαίτρ του Γένους μας Χρήστος Γιανναράς, χθές το Σάββατο 24 Αυγούστου άφησε τον κόσμο μας αναχωρήσας για τις αιώνιες μονές. {Δέν αποκλείω να ζήτησε να κάνει και μια στάσι στις νήσους των Μακάρων...}

 Ο Γιανναράς δεν θα μπορούσε να μην έχει την τιμητική τουθέσι στο Ιστολόγιο. …

 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ

Σε σχετικά παλιά μου ανάρτησι στον Νέο Παλαμήδη, έγραφα (ήδη αποτυπωμένο και σε  ιταλικό τίτλο ) ίσως όχι χωρίς μια δόσι υπερβολής τον δικό μου χαρακτηρισμό προς τον εκλιπόντα Δάσκαλο της γενιάς μας: “Μέγας Μάγιστρος”. Και μάλιστα έδινα και σχετική διευκρίνισι: 

 

« Μ.Μ. :  Ο καθηγητής Πανεπιστημίου, στοχαστής και συγγραφέας Χρ. Γιανναράς είναι για  τον υπογράφοντα διαχειριστή: Μέγας Μάγιστρος κατά κυριολεξίαν. Όχι όπως νοείται ο όρος στον ... Τεκτονισμό, αλλά ευρύτερα. Δηλαδή ένας Μεγάλος Δάσκαλος. Πώς λέμε στο σκάκι «Γκρανμέτρ», GM, Gran Maestro, Großmeister , Grand Master;  Άλλος Δάσκαλος του Γένους!

Ο Γιανναράς ήταν από δεκαετίες στην συνείδησί μας (έστω σε κάποιους από εμάς) Μέγας Δάσκαλος του νεώτερου Ελληνισμού.

Από πέρυσι λοιπόν, ναι, είναι και επισήμως τιτλούχος!!»

 

  Και παρέπεμπα καταλλήλως (...)

Σ.Σ. Ο χαρακτηρισμός Μέγας Μάγιστρος – Γκρανμέτρ , έχει δοθή ΙΣΟΤΙΜΑ απο τον υπογράφοντα και σε έναν άλλο μέγιστο της γεννιάς μας, τον αείμνηστο Σαράντο Καργάκο. Η απώλεια αμφοτέρων πλήγωσε τον νεώτερο Ελληνισμό (όπως συνέβη και προηγουμένως με άλλες μεγάλες μορφές της Τέχνης και του Πολιτισμού της εποχής μας …), αλλά όπως σημειολογικά δείχνει και το ποσοστό αναρτήσεων των δύο Μεγάλων Δασκάλων μας σ’ αυτά τα 13 χρόνια λειτουργίας του Νέου Παλαμήδη, η πλάστιγγα δείχνει να γέρνει προς τον Φιλόσοφο. Ίσως και γιατί ο διαχειριστής τον γνώρισε (πρόλαβε να τον δεί και να τον ακούσει) και λίγο απο πιο κοντά (Αθήνα και Χαλκίδα) σφίγγοντάς του το χέρι με ευγνωμοσύνη και σεβασμό...

...

 ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

Για τώρα μόνο κάτι φαινομενικά ψυχρό: την βασική εργογραφία του εκλιπόντος Δασκάλου (για κάποιους άτυπου πνευματικού ηγέτη της λεγόμενης νεοορθοδοξίας, οι περισσότεροι απο εμάς τον αναγνωρίζαμε ως μπροστάρη μαχητή της Ρωμιοσύνης), ενός νεοέλληνα διανοούμενου γνώστη καί της Θύραθεν φιλοσοφίας και παιδείας, αλλά και της Πατερικής θεολογίας, ο οποίος πολέμησε σθεναρά κατά της νεοελληνικής παρακμής.

Ισχυρός αναμεταδότης – φάρος του πνευματικού πολιτισμού του Ελληνισμού στην διαχρονία του-- ο Καθηγητής, όρθωσε το ανάστημά του ανάχωμα καί στην άνευ όρων παράδοσί μας ως νεοελληνικής κοινωνίας στην Δύσι καί σαν άλλος Ακρίτας στα φαινόμενα πολιτικής και εκκλησιαστικής νόθευσης.

Πάντα συνειδητοποιημένος στον ρόλο του, συχνά οραματιστής στάθηκε ανάμεσά μας με  κάτι που μού ρχεται να το πώ ηρωικό (ένα περίεργο κράμα απο το αρχαίο ελληνικό ιδεώδες και το ορθόδοξο μοναχικό ήθος) κατά του προϊόντος αφελληνισμού και του επερχόμενου τέλους μας ως Έθνους (: ο όρος κυρίως με την πολιτισμική του σημασία).

Αυτά! Διότι δεν θα ξεμπλέξουμε μαζί του με ένα εθιμοτυπικό “Αιωνία η μνήμη”. Τό ίδιο το (εκδεδομένο και μή) συγγραφικό έργο του Καθηγητή απο μόνο του αποτελεί ισχυρό αντίδοτο στη ποικιλώνυμη λήθη. 

 ...

ΒΙΒΛΙΑ

• Χάιντεγκερ και Αρεοπαγίτης (1967

• Η Ελευθερία του ήθους (1970, 1979)

• Το Οντολογικόν περιεχόμενον της θεολογικής εννοίας του προσώπου (1970)

• Η Μεταφυσική του σώματος (1971)

• Η μεταφυσική του σώματος-Σπουδή στον Ιωάννη της Κλίμακος, Δωδώνη, (1971)

• Ορθοδοξία και Δύση - Η Θεολογία στην Ελλάδα σήμερα (1972)

• Η απολογητική, Γρηγόρη, (2η) 1975

• Το πρόσωπο και ο έρωτας (1976)

• Αλήθεια και ενότητα της Εκκλησίας (1977)

• Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία (τομ. Α΄ και Β΄ 1980-1981)

• Ορθός Λόγος και κοινωνική πρακτική (1984)

• Ερωτικών Αμφιλογία η περί λιβελλοπράγμονος μοναχού, Δόμος, 1989

• Το άθλημα του κατ' αλήθειαν βίου: η Θεομήτωρ ως όραμα και ως πράξη, Άθως, 1992

• Προτάσεις Κριτικής Οντολογίας, Δόμος, (3η) 1995

• Το πραγματικό και το φαντασιώδες στην Πολιτική Οικονομία, Δόμος, (2η) 1996

• Τα καθ’ εαυτόν, Ίκαρος, (3η) 1996

• Πείνα και δίψα, Γρηγόρη, (5η) 1997

• Αλήθεια και ενότητα της Εκκλησίας, Γρηγόρη, (2η) 1997

• Η κόκκινη πλατεία και ο θείος Αρθούρος, Δόμος, (5η) 1998

• Χάιντεγγερ και Αρεοπαγίτης, Δόμος, (4η) 1998

• Αόριστη Ελλάδα – Κοντσέρτο για δύο αποδημίες, Δόμος, (2η) 1999

• Το ρητό και τὸ άρρητο – Τα γλωσσικά όρια ρεαλισμού της μεταφυσικής, Ίκαρος, 1999

• Ορθός λόγος και κοινωνική πρακτική, Δόμος, (3η) 1999

• Καταφύγιο ιδεών-Μαρτυρία, Ίκαρος, (6η) 2001

• Το πρόσωπο και ο Έρως, Δόμος, (6η) 2001.

• Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία, Δόμος, (5η) 2002

• Η απανθρωπιά του δικαιώματος, Δόμος, (3η) 2000

• Η ελευθερία του ήθους, Ίκαρος, (3η) 2002

• Αλφαβητάρι της πίστης, Δόμος, (13η) 2002

• Πολιτιστική Διπλωματία – Προθεωρία ελληνικού σχεδιασμού, Ίκαρος, (2η) 2003

• Σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων, Δόμος, (6η) 2003

• Προφορική Αμεσότητα, IANOS 2003

• Οντολογία της σχέσης, Ίκαρος, 2004

• Μετανεωτερική Μεταφυσική, Δόμος, (2η) 2004

• Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα, Δόμος, (5η) 2005.

• Ενάντια στη θρησκεία, Ίκαρος, 2006

• Το αίνιγμα του κακού, Ίκαρος, 2008

• `Εξι φιλοσοφικές ζωγραφιές, Ίκαρος, 2011

• Πείνα και Δίψα, IANOS, 2015

• Αόριστη Ελλάδα – Κοντσέρτο για δύο αποδημίες, IANOS, 2016

• Ολοκληρωτισμός αμφιπρόσωπος – Ι. Η Κόκκινη Πλατεία και ο θείος Αρθούρος, ΙΙ. Παθήματα χωρίς μαθήματα, IANOS, 2018

• Αντιπαλεύοντας το πολιτικό τίποτα, IANOS, 2019

• Πώς να ανατραπεί με κοινοβουλευτισμό η αναιδέστερη από τις ολιγαρχίες;, IANOS, 2020

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΕΣ

• Το προνόμιο της απελπισίας, Γρηγόρη, (2η) 1983

• Κεφάλαια Πολιτικής Θεολογίας, Γρηγόρη, (3η) 1983

• Finis Graeciae: θρηνητική εικασία, Δόμος, 1987

• Η Νεοελληνική Ταυτότητα, Γρηγόρη, (4η) 2001

• Κριτικές παρεμβάσεις, Δόμος, (4η) 1993

• Το κενό στην τρέχουσα πολιτική, Καστανιώτη, (2η) 1992

• Ελλαδικά προτελεύτια, Καστανιώτη, 1992

• Χώρα υποχείρια παιγνίου, Καστανιώτη, 1994

• Απερισκέπτως αυτόχειρες, Καστανιώτη, 1994

• Κύκλος φαύλος στροβιλώδης, Καστανιώτη, 1994

• Ελληνότροπος πολιτική, Ίκαρος, 1996

• Αντιστάσεις στην αλλοτρίωση, Ίκαρος, 1997

• Ιχνηλασία νοήματος, Λιβάνη, 1998

• Η παρακμή ως πρόκληση, Λιβάνη, 1999

• Εορτολογικά παλινωδούμενα, Ακρίτας, 1999

• Ελληνικὴ ετοιμότητα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, Λιβάνη, 2000

• Η Αριστερά ως Δεξιά – Η Δεξιά ως παντομίμα, Πατάκη, (2η) 2001

• Εις μικρόν γενναίοι – Οδηγίες χρήσεως, Πατάκη, 2003

• Κομματοκρατία, Πατάκη, (3η) 2004

• Η λογική αρχίζει μὲ τον έρωτα, Ικαρος, 2004

• Κοινωνιοκεντρικὴ Πολιτική: Κριτήρια, Εστία, 2005

• Πολιτισμός, Το κεντρικό πρόβλημα της πολιτικής, Κάκτος, (2η) 2005

• Αφελληνισμού παρεπόμενα, Κάκτος, (2η) 2005

• Η κρίση της προφητείας, Δόμος, (3η) 2006

• Μαχόμενη ανελπιστία, Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2007

• Έπαινος ψήφου τιμωρητικής, IANOS 2007

• Η κατάρρευση του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα σήμερα, IANOS 2008

• Το πολιτικό ζητούμενο στην Ελλάδα σήμερα, IANOS, 2009

• Κατά κεφαλήν Καλλιέργεια, IANOS, 2010

• Η πολιτική γονιμότητα της οργής, IANOS 2011

• Η καταστροφή ως ευκαιρία, IANOS 2012

• Το πρόβλημά μας είναι πολιτικό όχι οικονομικό, IANOS, 2013

• Η Ελληνικότητα ως ποιότητα και ως ντροπή, IANOS, 2014

• Finis Graeciae, IANOS 2014

• Τόπος του ανοίκειου τρόπου, IANOS, 2015

• Την αλήθεια κατάματα, IANOS, 2016

• Να επαναστατήσει η αξιοπρέπεια, IANOS, 2017

• Ελληνοκεντρικός εκσυγχρονισμός, IANOS, 2018

Και οι τίτλοι ...κεκράξονται!

Έγραφα σε οπισθόφυλλο βιβλίου του, ήδη το 1980 :

"Αρρήτοις αισθήμασι / μα και μετ' αρραγούς / ελπιζομένων υποστάσεως..."

Αληθώς!

Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης

 

 

 

 

Μια πατριωτική κραυγή για τις «αυγές» και τ’ αυγά τους. Μια επίκαιρη επιφυλλίδα του Καργάκου (από το …2013!) για την υποκρισία και τα αίτια γύρω από το φαινόμενο της «Χρυσής Αυγής».

«Τό Αὐγό τοῦ Φιδιοῦ»

Πρός τί ὁ κλαυθμός καί ὁ ὀδυρμός; Πρός τί ὁ ξαφνικός αὐτός δημοκρατισμός; Τό κόμμα-φόβητρον πού εἰσῆλθε στήν παροῦσα Βουλή τό ἔπλασαν οἱ ἀνίκανοι πολιτικοί. Οἱ ἐκλογές τῆς 6ης Μαΐου ἔγιναν τήν «Κυριακή τοῦ Παραλύτου» καί τοῦ Ἰώβ τοῦ «πολυάθλου». Ἄν τό δοῦμε σημειωλογικά, τά κόμματα ἐπέλεξαν ὡς ἡμέρα ἀναμετρήσεως μίαν ἡμέρα ἀφιερωμένη στόν παράλυτο, πού προσιδιάζει στό παράλυτο κράτος μας. Στήν παράλυτη πολιτική σκέψη, στό παράλυτο ἠθικό καί ἐθνικό μας φρόνημα.

Βεβαίως ἡ 6η Μαΐου ἦταν ἡμέρα ἀφιερωμένη καί στόν Ἰώβ, ἕνα πολύπαθο πρόσωπο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης πού συμβολοποιεῖ τον ἐπίσης πολλά παθόντα ἀλλ’ οὐδέν μαθόντα ἑλληνικό λαό. Ἀλλά καί ἡ Ἰώβειος ὑπομονή ἔχει τά ὅριά της.

Ὅταν τόν Φεβρουάριο – Μάρτιο τοῦ 1989 δημοσίευσα μιά σειρά ἄρθρων στό περιοδικό «Πολιτικά Θέματα» πού ἀναφέρονταν στήν τρομοκρατία καί τά ὁποῖα ἀκολούθως δημοσιεύθηκαν σέ μιά ἑξάτομη σειρά ὑπό τόν τίτλο «Προβληματισμοί», ἔκρουα τόν κώδωνα τοῦ κινδύνου, γράφοντας (ἤ μᾶλλον ἀντιγράφοντας) τόν Ἰγνάτιο Σιλόνε ὅτι «ἡ ἀταξία καί ὁ φόβος εἶναι γιά τό φασισμό ὅ,τι τό νερό γιά τό φυτό» (ἄρθρο τῆς 10/3/1989, «Προβληματισμοί», τ. Β΄, σ. 88). Καί σ’ ἕνα ἅλλο ἄρθρο μου γραμμένο στις 16/8/1988 διαπίστωνα τήν ἀναπηρία τῆς μεταπολιτευτικῆς μας δημοκρατίας. Μιλοῦσα γιά τήν «μικροποίηση καί μικροβιοποίηση τοῦ πολίτη», ἔγραφα ὅτι «οἱ νέοι δέν ἔχουν ὁδηγούς· ἔχουν προαγωγούς». Κι ἀκόμη ὅτι «πίσω ἀπό κάθε ἄσχημη κατάσταση κρύβεται ὁ ἄσχημος ἄνθρωπος». Καί τό πιό καταγγελτικό: «Πλεόνασαν πιά στόν τόπο μας ἡ ἀπανθρωπιά καί ἡ παλιανθρωπιά» καί ὅτι, ὅπως διαπαιδαγωγοῦμε τά παιδιά, τά κάνουμε ἱκανά «νά φτύσουν ἀλλ΄ ὄχι νά κτίσουν» («Προβληματισμοί», τ. Ε΄ σ. 140 κ. ἑ.).

Στόν Α΄ τόμο τῶν «Προβληματισμῶν» προειδοποιοῦσα μέ ἄρθρο γραμμένο στις 29 Ἰουνίου 1986, ὅτι στή χώρα μας ἐγκαθιδρύεται «ἡ χειρότερη μορφή φασισμοῦ, ὁ κοινωνικός φασισμός» (σ. 133).Καί στό Β΄ τόμο τῆς ἴδιας σειρᾶς σημείωνα τά ἀκόλουθα ἐνδεικτικά:

«Οἱ σύγχρονες συνθῆκες εὐνοοῦν τή διάδοση ὁλοκληρωτικῶν πολιτικῶν ἀντιλήψεων καί θεωριῶν. Ἡ «Χρυσή Αὐγή», ὀργάνωση πού ἔχει ἐμφανιστεῖ δειλά καί στή χώρα μας, εἶναι πολύ πιθανό ν’ ἀνατείλει σέ κάποιο ἀπό τά ἑπόμενα πρωινά».

(Ἄρθρο 16ης Φεβρουαρίου 1986, σσ 49-50).

Τότε ὅλοι σχεδόν οἱ κομματοπροβαλλόμενοι διανοητές καί σπουδαιοθεσίτες ἐκπαιδευτικοί μοῦ εἶχαν κηρύξει τόν πόλεμο. Ἐθνικιστή μέ ἀνέβαζαν, φασιστή μέ κατέβαζαν. Γιατί ἁπλούστατα δέν κατάπινα τά λόγια μου. Φώναζα ὅτι ἡ προσφερόμενη μόρφωση συνιστᾶ παραμόρφωση, ὅτι ἡ ἐπιβληθεῖσα δημοκρατία εἶναι ξετσίπωτη μορφή τυραννίας καί ὅτι ὁ προωθούμενος τύπος οἰκονομίας θά φέρει ἀρχικά τή παραλυσία, τήν συνδικαλιστοκρατία μέ τελικό ἀποτέλεσμα τήν παράλυση κάθε παραγωγικῆς δραστηριότητας.

Μετά ἦλθε ὁ κατακλυσμός τῶν ξένων. Στόν «Ἐλεύθερο Τύπο», ὅπου ἀρθρογραφοῦσα τότε, ἔγραφα ὅτι βάσει κοινωνιολογικῶν μελετῶν μιά χώρα μπορεῖ νά ἀπορροφήσει μόνον ἕνα 2% ξένου πληθυσμοῦ. Μᾶς ἀρκοῦν 250.000 ἐπιλεγμένοι ξένοι. Τότε, ἀκόμη καί φίλοι μου παλαιοί, μοῦ κόλλησαν τήν ταμπέλα τοῦ ρατσιστή. Βόλευε ἡ «ξενουριά» διότι δέν δούλευε ἡ ντόπια «ἐργατιά» καί «ἀγροτιά». Καί ξυπνήσαμε καί εἴδαμε ὀρδές ξένων νά κατακλύζουν πόλεις καί χωριά· οἱ πιό εὐσυνείδητοι ἀπό αὐτούς νά ἔχουν πέσει μέ τά μοῦτρα στή δουλειά καί οἱ ἀσυνείδητοι στην κλεψιά.  

Μετά τόν ἐρχομό τῆς κρίσης ἡ ἐγκληματική δρατηριότητα τῶν ξένων ἔφθασε στό ζενίθ. Ὅλοι ὅσοι μέ διαβάζουν αὐτή τή στιγμή –κι ἐγώ μαζί- ἔχουμε πέσει θύματα κλοπῆς κι κάποιοι ἔχουμε ἀντιμετωπίσει ποικίλες μορφές ἀπειλῆς.

Ἡ ἀστυνομία εἶναι παροπλισμένη, ἡ δικαοσύνη –καί νά θέλει- δέν προλαβαίνει, τά δεσμωτήρια εἶναι «τίγκα», τά σύνορα ἀφύλακτα καί ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός, παίρνοντας μέτρα δῆθεν αὐστηρά, δημιούργησε κάποιο «κέντρο φιλοξενίας», ὅπου, ὅπως εἴδαμε, οἱ φιλοξενούμενοι περνοῦν «ζωή καί κόττα». Τό τί συμβαίνει σέ κάποιους δρόμους –καί ὄχι ἀπόκεντρους- εἶναι φοβερό. Ἄν θά γράψω ὅσα μοῦ ἔχουν καταγγελθεῖ, θά κοκκινίσει τό χαρτί. Ποιός θά προσφέρει στούς περίτρομους πολίτες συνδρομή;

Τώρα οἱ ξελαρυγγιαστές τῶν ραδιοφώνων καί τῆς Τού – Βού, οἱ γονατογράφοι ποικίλων ἐντύπων ἀποροῦν τάχα καί μιλοῦν γιά τό «Αὐγό τοῦ Φιδιοῦ». Ἀλλ’ ὅταν τούς ρωτῶ, ποιός ἀνέθρεψε τό φίδι, δέν σοῦ ἀπαντοῦν. Ὅπως καί οἱ πολιτικοί, νέοι καί παλαιοί, ὅμοια κι αὐτοί δέν τολμοῦν νά κοιτάξουν τόν καθρέφτη τοῦ Ντόριαν Γκρέυ. Μιά ἀνάπηρη δημοκρατία εἶναι ὁ προθάλαμος γιά μιά «μπρατσάτη» δικτατορία. Ἤ μήπως δέν εἶναι φασισμός ὁ ἐκχυδαϊσμός τοῦ λόγου σέ ὅλα τά ἐπίπεδα, ἀπό τή Βουλή, τά ἀνώτατα πνευματικά ἱδρύματα, τόν τύπο μέχρι καί τήν ἁπλῆ συνομιλία. 

Τό πρῶτο σκαλί τῆς δημοκρατίας εἶναι ἡ εὐπρεπής καί εὐγενής ὁμιλία. Ὅταν λερώνεται ἡ γλῶσσα, νερώνεται καί ἡ δημοκρατία.

 

ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΚΑΡΓΑΚΟΣ  (1937 - 2019)

Πηγή

 

Σ.Σ. Οι υπογραμμίσεις δικές μας.

Η χθεσινή επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά για το πνευματικό/εκκλησιαστικό έλλειιμμά μας και τον βαρβαρικό ατομοκεντρισμό. (Αναδημοσίευσι). L' articolo di ieri di Cristos Giannaras , Grande Maestro della Romiossini, sul giornale "Kathimerini"

«Ο κορωνοϊός ξεγυμνώνει τη μεταφυσική μας αοπλία» 

Μ.Μ. Χρήστος Γιανναράς*

........................

Mεταφυσική αοπλία

Ο Σωκράτης απευθύνεται στους πολίτες δικαστές του. Τον έχουν μόλις καταδικάσει να διαλέξει: θάνατο ή εξορία. Για έναν πολίτη της αρχαίας ελληνικής πόλεως η εξορία (αποπομπή του από το «πολιτικόν άθλημα αληθείας») είναι κάτι χειρότερο από τον θάνατο. Δεν έχει νόημα η επιβίωση δίχως την τιμή να είσαι πολίτης. 

Στη δημοκρατία, όπως οι κάποτε Έλληνες τη γέννησαν και την άσκησαν, δεν υπάρχει δήμιος, όπως δεν υπάρχουν και σωματικές ποινές (ραβδισμοί, μαστιγώσεις, φραγγελώσεις, ακρωτηριασμοί), είναι αδιανόητο να ατιμαστεί η «ιερότητα» του σώματος του πολίτη. Ο καταδικασμένος σε θάνατο (ακοινωνησία) πολίτης ή θα πάρει μόνος του να πιει το κώνειον («πειθόμενος τοις νόμοις») ή θα αυτεξοριστεί.

Ο Σωκράτης έχει αποφασίσει το κώνειο. Και περαιώνει την απολογία του λέγοντας στους συμπολίτες κριτές του: «Ήρθε η ώρα να πηγαίνουμε. Εγώ για να πεθάνω, εσείς για να συνεχίσετε τη βιοτή σας. Ποιος από τους δυο πηγαίνει στο καλύτερο, δεν το ξέρουμε: είναι άγνωστο σε όλους, εκτός από τον θεό». 

Η δήλωση άγνοιας για το ουσιωδέστερο από τα προβλήματα του ανθρώπου προϋποθέτει υψηλό επίπεδο καλλιέργειας. Σεβασμό στο άγνωστο, ήρεμη αποδοχή του δεδομένου – σίγουρα δεν προκύπτουν από τη συμφιλίωση με έναν αφελή μηδενισμό, ούτε από μυθώδη ιδεολογήματα. Το άγνωστο, το επέκεινα του θανάτου, έχει έμμεσα αλλά αποκαλυπτικά φωτιστεί στην αρχιτεκτονική του Παρθενώνα, στο κλασικό «άγαλμα» (από το αγάλλομαι), στα συναρπαστικά δρώμενα της τραγωδίας. Δεν υπάρχει «υψηλός» πολιτισμός (με επιτεύγματα φωτισμού του «νοήματος» της ύπαρξης) χωρίς προσδοκία πληρωματικής αχρονίας. 

Βέβαια, εμφανίζονται στην Ιστορία και οι αφελείς επαγγελίες για ηδονική μετά θάνατον ευφροσύνη, μετρημένη ποσοτικά: βουνά με πιλάφι, ποτάμια με μέλι. Όμως κάπου ανάμεσα στον Σωκράτη και στον ισλαμικό παραδείσιο χορτασμό, παρεμβάλλεται το χριστιανικό ευ-αγγέλιο. Εκεί ακούγεται για πρώτη φορά ότι μπορεί ο θάνατος να «πατείται θανάτω». 

Δηλαδή, η ύπαρξη να γίνει σχέση, η ελεύθερη από τον θάνατο ύπαρξη «αγάπη εστί», ολοκληρία ελευθερίας. Υπάρχει ο άνθρωπος ως έμπρακτες σχέσεις και ελευθερώνεται από τη σχετικότητα των σχέσεων όταν, ελεύθερος από την εγωτική αυτοάμυνα, υπάρχει επειδή αγαπάει. Αυτή την υπαρκτική ελευθερία τη ζει ο καθένας μας κατακερματισμένη στην αποσπασματικότητα του χρόνου, αλλά την προσδοκά ως χαροποιό ελπίδα πληρωματικής ελευθερίας, άχρονης, στην ολοκληρία της αγάπης.

Το συναρπαστικότερο στο χριστιανικό ευ-αγγέλιο είναι ότι μένει πάντοτε ανυπότακτο στις θωρακισμένες απαιτήσεις της ιδεολογίας και στα ψυχολογικά τεχνάσματα του εντυπωσιασμού. Το ευ-αγγέλιο σαρκώθηκε κυρίως σε παραβολές και στην εκφραστική υψηλών, μέσα στην ανθρώπινη Ιστορία, επιτευγμάτων Τέχνης: στη δραματουργία της ευχαριστιακής λατρείας, στην ποίηση και στη μουσική, συνυφασμένες με τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική. Αφορούσε στον τρόπο της ύπαρξης, όχι στη συμπεριφορά. Όπως ο έρωτας. 

Σήμερα η πιστοποίηση αυτή μας ξενίζει, επειδή η ζωή μας και η νοο-τροπία μας έχουν παγιδευτεί στο παγκοσμιοποιημένο «παράδειγμα» του βαρβαρικού ατομοκεντρισμού. Εχουν αλλάξει, πολλές δεκαετίες τώρα, όχι οι απόψεις και αντιλήψεις μας, όχι απλώς οι αξιολογήσεις και ιεραρχήσεις των αναγκών μας, αλλά η νοο-τροπία μας, ο τρόπος της ύπαρξής μας. Δεν ξέρουμε πια να εμπιστευθούμε, επομένως ούτε και να ελπίσουμε. Η εμπιστοσύνη και ελπίδα δεν διδάσκεται, δεν προπαγανδίζεται με κηρύγματα, συναισθηματικά ψυχολογήματα και ηθικοδιδασκαλίες. Μεταγγίζεται όπως η αγάπη για τη μάνα, η εμπιστοσύνη στον πατέρα, η συναρπαγή από την ομορφιά. 

Γενεές γενεών στη δική μας, την ελληνική κοινωνία και εμπειρία, έζησαν με την ταπεινή απορία του Σωκράτη για τον θάνατο, αλλά και την αυτονόητη τελική εναπόθεση στον Θεό, της κρίσης για το «άμεινον» της προθανάτιας ή της μεταθανάτιας ύπαρξης. Αυτή η πίστη - εμπιστοσύνη, συμπυκνωμένη στη δίλεκτη (δύο λέξεων) βεβαιότητα: «έχει ο Θεός» στήριξε γενεές γενεών Ελλήνων σε κατατρεγμούς, λοιμούς και λιμούς, σε προσφυγιά και αποδημίες, λεηλασίες και σφαγές, εμφύλιους σπαραγμούς και θεομηνίες. 

Δεν είναι συμπτωματική - αποσπασματική η απώλεια αυτής της ειρηναίας εμπιστοσύνης σε Προνοητή και Κυβερνήτη του ανθρώπινου βίου. Είναι γέννημα της εθελούσιας, παρακμιακής, αλλά και ξιπασμένης αλλαγής πολιτισμικού «παραδείγματος». 

Διακόσια χρόνια οι Νεοέλληνες πασχίζουμε να γίνουμε κάτι άλλο από αυτό που είμαστε, όχι στα χρηστικά και επουσιώδη, αλλά σε «πράματα τζιβαϊρικά πολυτίμητα», δοκιμασμένα στην πείρα αιώνων: 
Την Εκκλησία, άξονα και αντιστύλι της ζωντανής κοινότητας - «πόλεως», την ονοματίσαμε «επικρατούσα εν Ελλάδι θρησκεία». Την πίστη, αντί για εμπιστοσύνη, τη λογαριάζουμε ιδεολογία και ατομικές πεποιθήσεις. 
Τη σωτηρία τη θεωρούμε ατομικό κατόρθωμα, όχι κοινωνούμενη γιορτή. Στον καθεδρικό ναό της πρωτεύουσας, αντί για εικόνες βάλαμε τριτοκλασάτες φράγκικες ζωγραφιές και τη συναρπαστική μεγαλοπρέπεια της τραγωδικής λατρευτικής μας παράδοσης την υποτάξαμε στην ασυμμάζευτη χρησιμοθηρία του ηθικιστικού κηρύγματος. 
Κήρυγμα, όλοι φρενιασμένοι για κήρυγμα - προπαγάνδα - ατομικές «πεποιθήσεις» – πώς να λειτουργήσει η βλαστική δυναμική της ελπίδας: το «έχει ο Θεός» της μαρτυρικής ρωμιοσύνης; 

Ο κορωνοϊός ξεγυμνώνει τη μεταφυσική μας αοπλία. 


Χρήστος Γιανναράς

 Άρχων Μ. Ρ. της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας**

Πηγή

 .................................

 *

Μ.Μ. :  Ο καθηγητής Πανεπιστημίου, στοχαστής και συγγραφέας Χρ. Γιανναράς είναι

για  τον υπογράφοντα διαχειριστή: Μέγας Μάγιστρος κατά κυριολεξίαν. Όχι όπως νοείται ο όρος στον Τεκτονισμό, αλλά ευρύτερα. Δηλαδή ένας Μεγάλος Δάσκαλος. Πώς λέμε στο σκάκι «Γκρανμέτρ», GM, Gran Maestro, Großmeister , Grand Master;  Άλλος Δάσκαλος του Γένους!

Ο Γιανναράς ήταν από δεκαετίες στην συνείδησί μας (έστω σε κάποιους από εμάς) Μέγας Δάσκαλος του νεώτερου Ελληνισμού.

Από πέρυσι λοιπόν, ναι, είναι και επισήμως τιτλούχος!! Βλ και εδώ,

**

Μ.Ρ. = Μέγας Ρήτωρ