Για την εκδημία του μεγίστου Χρήστου Γιανναρά. Αυθαίρετος χαρακτηρισμός και ενδεικτική εργογραφία. Morto ieri il Grande Maestro della Romiossini Cristos Yiannaras (1935 – 2024). R.I.P. the greatest modern Greek philosopher Christos Giannaras.

 

Χθές Σάββατο αργά το βράδυ σκεφτόμουνα να συμμαζέψω κάποιες σκόρπιες σκέψεις για να μην πάει χαμένη η ευκαιρία να γράψω κάτι μετά την θερινή ραστώνη για τον Άγιο Κοσμά τον Αιτωλό…

Σήμερα το πρωί η καθυστερημένη είδησι του θανάτου του Χρήστου Γιανναρά μου άλλαξε τα σχέδια…

Ο πρώτης γραμμής νεοέλληνας διανοούμενος του 20ου αιώνα, (για εμάς τους ορθοδόξους ελληνόψυχους και όχι ελληνώνυμους), ο Γκρανμαίτρ του Γένους μας Χρήστος Γιανναράς, χθές το Σάββατο 24 Αυγούστου άφησε τον κόσμο μας αναχωρήσας για τις αιώνιες μονές. {Δέν αποκλείω να ζήτησε να κάνει και μια στάσι στις νήσους των Μακάρων...}

 Ο Γιανναράς δεν θα μπορούσε να μην έχει την τιμητική τουθέσι στο Ιστολόγιο. …

 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ

Σε σχετικά παλιά μου ανάρτησι στον Νέο Παλαμήδη, έγραφα (ήδη αποτυπωμένο και σε  ιταλικό τίτλο ) ίσως όχι χωρίς μια δόσι υπερβολής τον δικό μου χαρακτηρισμό προς τον εκλιπόντα Δάσκαλο της γενιάς μας: “Μέγας Μάγιστρος”. Και μάλιστα έδινα και σχετική διευκρίνισι: 

 

« Μ.Μ. :  Ο καθηγητής Πανεπιστημίου, στοχαστής και συγγραφέας Χρ. Γιανναράς είναι για  τον υπογράφοντα διαχειριστή: Μέγας Μάγιστρος κατά κυριολεξίαν. Όχι όπως νοείται ο όρος στον ... Τεκτονισμό, αλλά ευρύτερα. Δηλαδή ένας Μεγάλος Δάσκαλος. Πώς λέμε στο σκάκι «Γκρανμέτρ», GM, Gran Maestro, Großmeister , Grand Master;  Άλλος Δάσκαλος του Γένους!

Ο Γιανναράς ήταν από δεκαετίες στην συνείδησί μας (έστω σε κάποιους από εμάς) Μέγας Δάσκαλος του νεώτερου Ελληνισμού.

Από πέρυσι λοιπόν, ναι, είναι και επισήμως τιτλούχος!!»

 

  Και παρέπεμπα καταλλήλως (...)

Σ.Σ. Ο χαρακτηρισμός Μέγας Μάγιστρος – Γκρανμέτρ , έχει δοθή ΙΣΟΤΙΜΑ απο τον υπογράφοντα και σε έναν άλλο μέγιστο της γεννιάς μας, τον αείμνηστο Σαράντο Καργάκο. Η απώλεια αμφοτέρων πλήγωσε τον νεώτερο Ελληνισμό (όπως συνέβη και προηγουμένως με άλλες μεγάλες μορφές της Τέχνης και του Πολιτισμού της εποχής μας …), αλλά όπως σημειολογικά δείχνει και το ποσοστό αναρτήσεων των δύο Μεγάλων Δασκάλων μας σ’ αυτά τα 13 χρόνια λειτουργίας του Νέου Παλαμήδη, η πλάστιγγα δείχνει να γέρνει προς τον Φιλόσοφο. Ίσως και γιατί ο διαχειριστής τον γνώρισε (πρόλαβε να τον δεί και να τον ακούσει) και λίγο απο πιο κοντά (Αθήνα και Χαλκίδα) σφίγγοντάς του το χέρι με ευγνωμοσύνη και σεβασμό...

...

 ΕΡΓΟΓΡΑΦΙΑ

Για τώρα μόνο κάτι φαινομενικά ψυχρό: την βασική εργογραφία του εκλιπόντος Δασκάλου (για κάποιους άτυπου πνευματικού ηγέτη της λεγόμενης νεοορθοδοξίας, οι περισσότεροι απο εμάς τον αναγνωρίζαμε ως μπροστάρη μαχητή της Ρωμιοσύνης), ενός νεοέλληνα διανοούμενου γνώστη καί της Θύραθεν φιλοσοφίας και παιδείας, αλλά και της Πατερικής θεολογίας, ο οποίος πολέμησε σθεναρά κατά της νεοελληνικής παρακμής.

Ισχυρός αναμεταδότης – φάρος του πνευματικού πολιτισμού του Ελληνισμού στην διαχρονία του-- ο Καθηγητής, όρθωσε το ανάστημά του ανάχωμα καί στην άνευ όρων παράδοσί μας ως νεοελληνικής κοινωνίας στην Δύσι καί σαν άλλος Ακρίτας στα φαινόμενα πολιτικής και εκκλησιαστικής νόθευσης.

Πάντα συνειδητοποιημένος στον ρόλο του, συχνά οραματιστής στάθηκε ανάμεσά μας με  κάτι που μού ρχεται να το πώ ηρωικό (ένα περίεργο κράμα απο το αρχαίο ελληνικό ιδεώδες και το ορθόδοξο μοναχικό ήθος) κατά του προϊόντος αφελληνισμού και του επερχόμενου τέλους μας ως Έθνους (: ο όρος κυρίως με την πολιτισμική του σημασία).

Αυτά! Διότι δεν θα ξεμπλέξουμε μαζί του με ένα εθιμοτυπικό “Αιωνία η μνήμη”. Τό ίδιο το (εκδεδομένο και μή) συγγραφικό έργο του Καθηγητή απο μόνο του αποτελεί ισχυρό αντίδοτο στη ποικιλώνυμη λήθη. 

 ...

ΒΙΒΛΙΑ

• Χάιντεγκερ και Αρεοπαγίτης (1967

• Η Ελευθερία του ήθους (1970, 1979)

• Το Οντολογικόν περιεχόμενον της θεολογικής εννοίας του προσώπου (1970)

• Η Μεταφυσική του σώματος (1971)

• Η μεταφυσική του σώματος-Σπουδή στον Ιωάννη της Κλίμακος, Δωδώνη, (1971)

• Ορθοδοξία και Δύση - Η Θεολογία στην Ελλάδα σήμερα (1972)

• Η απολογητική, Γρηγόρη, (2η) 1975

• Το πρόσωπο και ο έρωτας (1976)

• Αλήθεια και ενότητα της Εκκλησίας (1977)

• Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία (τομ. Α΄ και Β΄ 1980-1981)

• Ορθός Λόγος και κοινωνική πρακτική (1984)

• Ερωτικών Αμφιλογία η περί λιβελλοπράγμονος μοναχού, Δόμος, 1989

• Το άθλημα του κατ' αλήθειαν βίου: η Θεομήτωρ ως όραμα και ως πράξη, Άθως, 1992

• Προτάσεις Κριτικής Οντολογίας, Δόμος, (3η) 1995

• Το πραγματικό και το φαντασιώδες στην Πολιτική Οικονομία, Δόμος, (2η) 1996

• Τα καθ’ εαυτόν, Ίκαρος, (3η) 1996

• Πείνα και δίψα, Γρηγόρη, (5η) 1997

• Αλήθεια και ενότητα της Εκκλησίας, Γρηγόρη, (2η) 1997

• Η κόκκινη πλατεία και ο θείος Αρθούρος, Δόμος, (5η) 1998

• Χάιντεγγερ και Αρεοπαγίτης, Δόμος, (4η) 1998

• Αόριστη Ελλάδα – Κοντσέρτο για δύο αποδημίες, Δόμος, (2η) 1999

• Το ρητό και τὸ άρρητο – Τα γλωσσικά όρια ρεαλισμού της μεταφυσικής, Ίκαρος, 1999

• Ορθός λόγος και κοινωνική πρακτική, Δόμος, (3η) 1999

• Καταφύγιο ιδεών-Μαρτυρία, Ίκαρος, (6η) 2001

• Το πρόσωπο και ο Έρως, Δόμος, (6η) 2001.

• Σχεδίασμα Εισαγωγής στη Φιλοσοφία, Δόμος, (5η) 2002

• Η απανθρωπιά του δικαιώματος, Δόμος, (3η) 2000

• Η ελευθερία του ήθους, Ίκαρος, (3η) 2002

• Αλφαβητάρι της πίστης, Δόμος, (13η) 2002

• Πολιτιστική Διπλωματία – Προθεωρία ελληνικού σχεδιασμού, Ίκαρος, (2η) 2003

• Σχόλιο στο Άσμα Ασμάτων, Δόμος, (6η) 2003

• Προφορική Αμεσότητα, IANOS 2003

• Οντολογία της σχέσης, Ίκαρος, 2004

• Μετανεωτερική Μεταφυσική, Δόμος, (2η) 2004

• Ορθοδοξία και Δύση στη Νεώτερη Ελλάδα, Δόμος, (5η) 2005.

• Ενάντια στη θρησκεία, Ίκαρος, 2006

• Το αίνιγμα του κακού, Ίκαρος, 2008

• `Εξι φιλοσοφικές ζωγραφιές, Ίκαρος, 2011

• Πείνα και Δίψα, IANOS, 2015

• Αόριστη Ελλάδα – Κοντσέρτο για δύο αποδημίες, IANOS, 2016

• Ολοκληρωτισμός αμφιπρόσωπος – Ι. Η Κόκκινη Πλατεία και ο θείος Αρθούρος, ΙΙ. Παθήματα χωρίς μαθήματα, IANOS, 2018

• Αντιπαλεύοντας το πολιτικό τίποτα, IANOS, 2019

• Πώς να ανατραπεί με κοινοβουλευτισμό η αναιδέστερη από τις ολιγαρχίες;, IANOS, 2020

>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>>

ΕΠΙΦΥΛΛΙΔΕΣ

• Το προνόμιο της απελπισίας, Γρηγόρη, (2η) 1983

• Κεφάλαια Πολιτικής Θεολογίας, Γρηγόρη, (3η) 1983

• Finis Graeciae: θρηνητική εικασία, Δόμος, 1987

• Η Νεοελληνική Ταυτότητα, Γρηγόρη, (4η) 2001

• Κριτικές παρεμβάσεις, Δόμος, (4η) 1993

• Το κενό στην τρέχουσα πολιτική, Καστανιώτη, (2η) 1992

• Ελλαδικά προτελεύτια, Καστανιώτη, 1992

• Χώρα υποχείρια παιγνίου, Καστανιώτη, 1994

• Απερισκέπτως αυτόχειρες, Καστανιώτη, 1994

• Κύκλος φαύλος στροβιλώδης, Καστανιώτη, 1994

• Ελληνότροπος πολιτική, Ίκαρος, 1996

• Αντιστάσεις στην αλλοτρίωση, Ίκαρος, 1997

• Ιχνηλασία νοήματος, Λιβάνη, 1998

• Η παρακμή ως πρόκληση, Λιβάνη, 1999

• Εορτολογικά παλινωδούμενα, Ακρίτας, 1999

• Ελληνικὴ ετοιμότητα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση, Λιβάνη, 2000

• Η Αριστερά ως Δεξιά – Η Δεξιά ως παντομίμα, Πατάκη, (2η) 2001

• Εις μικρόν γενναίοι – Οδηγίες χρήσεως, Πατάκη, 2003

• Κομματοκρατία, Πατάκη, (3η) 2004

• Η λογική αρχίζει μὲ τον έρωτα, Ικαρος, 2004

• Κοινωνιοκεντρικὴ Πολιτική: Κριτήρια, Εστία, 2005

• Πολιτισμός, Το κεντρικό πρόβλημα της πολιτικής, Κάκτος, (2η) 2005

• Αφελληνισμού παρεπόμενα, Κάκτος, (2η) 2005

• Η κρίση της προφητείας, Δόμος, (3η) 2006

• Μαχόμενη ανελπιστία, Βιβλιοπωλείον της Εστίας 2007

• Έπαινος ψήφου τιμωρητικής, IANOS 2007

• Η κατάρρευση του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα σήμερα, IANOS 2008

• Το πολιτικό ζητούμενο στην Ελλάδα σήμερα, IANOS, 2009

• Κατά κεφαλήν Καλλιέργεια, IANOS, 2010

• Η πολιτική γονιμότητα της οργής, IANOS 2011

• Η καταστροφή ως ευκαιρία, IANOS 2012

• Το πρόβλημά μας είναι πολιτικό όχι οικονομικό, IANOS, 2013

• Η Ελληνικότητα ως ποιότητα και ως ντροπή, IANOS, 2014

• Finis Graeciae, IANOS 2014

• Τόπος του ανοίκειου τρόπου, IANOS, 2015

• Την αλήθεια κατάματα, IANOS, 2016

• Να επαναστατήσει η αξιοπρέπεια, IANOS, 2017

• Ελληνοκεντρικός εκσυγχρονισμός, IANOS, 2018

Και οι τίτλοι ...κεκράξονται!

Έγραφα σε οπισθόφυλλο βιβλίου του, ήδη το 1980 :

"Αρρήτοις αισθήμασι / μα και μετ' αρραγούς / ελπιζομένων υποστάσεως..."

Αληθώς!

Αλέξανδρος Σοϊλεμέζης

 

 

 

 

Η χθεσινή επιφυλλίδα του Χρήστου Γιανναρά για το πνευματικό/εκκλησιαστικό έλλειιμμά μας και τον βαρβαρικό ατομοκεντρισμό. (Αναδημοσίευσι). L' articolo di ieri di Cristos Giannaras , Grande Maestro della Romiossini, sul giornale "Kathimerini"

«Ο κορωνοϊός ξεγυμνώνει τη μεταφυσική μας αοπλία» 

Μ.Μ. Χρήστος Γιανναράς*

........................

Mεταφυσική αοπλία

Ο Σωκράτης απευθύνεται στους πολίτες δικαστές του. Τον έχουν μόλις καταδικάσει να διαλέξει: θάνατο ή εξορία. Για έναν πολίτη της αρχαίας ελληνικής πόλεως η εξορία (αποπομπή του από το «πολιτικόν άθλημα αληθείας») είναι κάτι χειρότερο από τον θάνατο. Δεν έχει νόημα η επιβίωση δίχως την τιμή να είσαι πολίτης. 

Στη δημοκρατία, όπως οι κάποτε Έλληνες τη γέννησαν και την άσκησαν, δεν υπάρχει δήμιος, όπως δεν υπάρχουν και σωματικές ποινές (ραβδισμοί, μαστιγώσεις, φραγγελώσεις, ακρωτηριασμοί), είναι αδιανόητο να ατιμαστεί η «ιερότητα» του σώματος του πολίτη. Ο καταδικασμένος σε θάνατο (ακοινωνησία) πολίτης ή θα πάρει μόνος του να πιει το κώνειον («πειθόμενος τοις νόμοις») ή θα αυτεξοριστεί.

Ο Σωκράτης έχει αποφασίσει το κώνειο. Και περαιώνει την απολογία του λέγοντας στους συμπολίτες κριτές του: «Ήρθε η ώρα να πηγαίνουμε. Εγώ για να πεθάνω, εσείς για να συνεχίσετε τη βιοτή σας. Ποιος από τους δυο πηγαίνει στο καλύτερο, δεν το ξέρουμε: είναι άγνωστο σε όλους, εκτός από τον θεό». 

Η δήλωση άγνοιας για το ουσιωδέστερο από τα προβλήματα του ανθρώπου προϋποθέτει υψηλό επίπεδο καλλιέργειας. Σεβασμό στο άγνωστο, ήρεμη αποδοχή του δεδομένου – σίγουρα δεν προκύπτουν από τη συμφιλίωση με έναν αφελή μηδενισμό, ούτε από μυθώδη ιδεολογήματα. Το άγνωστο, το επέκεινα του θανάτου, έχει έμμεσα αλλά αποκαλυπτικά φωτιστεί στην αρχιτεκτονική του Παρθενώνα, στο κλασικό «άγαλμα» (από το αγάλλομαι), στα συναρπαστικά δρώμενα της τραγωδίας. Δεν υπάρχει «υψηλός» πολιτισμός (με επιτεύγματα φωτισμού του «νοήματος» της ύπαρξης) χωρίς προσδοκία πληρωματικής αχρονίας. 

Βέβαια, εμφανίζονται στην Ιστορία και οι αφελείς επαγγελίες για ηδονική μετά θάνατον ευφροσύνη, μετρημένη ποσοτικά: βουνά με πιλάφι, ποτάμια με μέλι. Όμως κάπου ανάμεσα στον Σωκράτη και στον ισλαμικό παραδείσιο χορτασμό, παρεμβάλλεται το χριστιανικό ευ-αγγέλιο. Εκεί ακούγεται για πρώτη φορά ότι μπορεί ο θάνατος να «πατείται θανάτω». 

Δηλαδή, η ύπαρξη να γίνει σχέση, η ελεύθερη από τον θάνατο ύπαρξη «αγάπη εστί», ολοκληρία ελευθερίας. Υπάρχει ο άνθρωπος ως έμπρακτες σχέσεις και ελευθερώνεται από τη σχετικότητα των σχέσεων όταν, ελεύθερος από την εγωτική αυτοάμυνα, υπάρχει επειδή αγαπάει. Αυτή την υπαρκτική ελευθερία τη ζει ο καθένας μας κατακερματισμένη στην αποσπασματικότητα του χρόνου, αλλά την προσδοκά ως χαροποιό ελπίδα πληρωματικής ελευθερίας, άχρονης, στην ολοκληρία της αγάπης.

Το συναρπαστικότερο στο χριστιανικό ευ-αγγέλιο είναι ότι μένει πάντοτε ανυπότακτο στις θωρακισμένες απαιτήσεις της ιδεολογίας και στα ψυχολογικά τεχνάσματα του εντυπωσιασμού. Το ευ-αγγέλιο σαρκώθηκε κυρίως σε παραβολές και στην εκφραστική υψηλών, μέσα στην ανθρώπινη Ιστορία, επιτευγμάτων Τέχνης: στη δραματουργία της ευχαριστιακής λατρείας, στην ποίηση και στη μουσική, συνυφασμένες με τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική. Αφορούσε στον τρόπο της ύπαρξης, όχι στη συμπεριφορά. Όπως ο έρωτας. 

Σήμερα η πιστοποίηση αυτή μας ξενίζει, επειδή η ζωή μας και η νοο-τροπία μας έχουν παγιδευτεί στο παγκοσμιοποιημένο «παράδειγμα» του βαρβαρικού ατομοκεντρισμού. Εχουν αλλάξει, πολλές δεκαετίες τώρα, όχι οι απόψεις και αντιλήψεις μας, όχι απλώς οι αξιολογήσεις και ιεραρχήσεις των αναγκών μας, αλλά η νοο-τροπία μας, ο τρόπος της ύπαρξής μας. Δεν ξέρουμε πια να εμπιστευθούμε, επομένως ούτε και να ελπίσουμε. Η εμπιστοσύνη και ελπίδα δεν διδάσκεται, δεν προπαγανδίζεται με κηρύγματα, συναισθηματικά ψυχολογήματα και ηθικοδιδασκαλίες. Μεταγγίζεται όπως η αγάπη για τη μάνα, η εμπιστοσύνη στον πατέρα, η συναρπαγή από την ομορφιά. 

Γενεές γενεών στη δική μας, την ελληνική κοινωνία και εμπειρία, έζησαν με την ταπεινή απορία του Σωκράτη για τον θάνατο, αλλά και την αυτονόητη τελική εναπόθεση στον Θεό, της κρίσης για το «άμεινον» της προθανάτιας ή της μεταθανάτιας ύπαρξης. Αυτή η πίστη - εμπιστοσύνη, συμπυκνωμένη στη δίλεκτη (δύο λέξεων) βεβαιότητα: «έχει ο Θεός» στήριξε γενεές γενεών Ελλήνων σε κατατρεγμούς, λοιμούς και λιμούς, σε προσφυγιά και αποδημίες, λεηλασίες και σφαγές, εμφύλιους σπαραγμούς και θεομηνίες. 

Δεν είναι συμπτωματική - αποσπασματική η απώλεια αυτής της ειρηναίας εμπιστοσύνης σε Προνοητή και Κυβερνήτη του ανθρώπινου βίου. Είναι γέννημα της εθελούσιας, παρακμιακής, αλλά και ξιπασμένης αλλαγής πολιτισμικού «παραδείγματος». 

Διακόσια χρόνια οι Νεοέλληνες πασχίζουμε να γίνουμε κάτι άλλο από αυτό που είμαστε, όχι στα χρηστικά και επουσιώδη, αλλά σε «πράματα τζιβαϊρικά πολυτίμητα», δοκιμασμένα στην πείρα αιώνων: 
Την Εκκλησία, άξονα και αντιστύλι της ζωντανής κοινότητας - «πόλεως», την ονοματίσαμε «επικρατούσα εν Ελλάδι θρησκεία». Την πίστη, αντί για εμπιστοσύνη, τη λογαριάζουμε ιδεολογία και ατομικές πεποιθήσεις. 
Τη σωτηρία τη θεωρούμε ατομικό κατόρθωμα, όχι κοινωνούμενη γιορτή. Στον καθεδρικό ναό της πρωτεύουσας, αντί για εικόνες βάλαμε τριτοκλασάτες φράγκικες ζωγραφιές και τη συναρπαστική μεγαλοπρέπεια της τραγωδικής λατρευτικής μας παράδοσης την υποτάξαμε στην ασυμμάζευτη χρησιμοθηρία του ηθικιστικού κηρύγματος. 
Κήρυγμα, όλοι φρενιασμένοι για κήρυγμα - προπαγάνδα - ατομικές «πεποιθήσεις» – πώς να λειτουργήσει η βλαστική δυναμική της ελπίδας: το «έχει ο Θεός» της μαρτυρικής ρωμιοσύνης; 

Ο κορωνοϊός ξεγυμνώνει τη μεταφυσική μας αοπλία. 


Χρήστος Γιανναράς

 Άρχων Μ. Ρ. της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας**

Πηγή

 .................................

 *

Μ.Μ. :  Ο καθηγητής Πανεπιστημίου, στοχαστής και συγγραφέας Χρ. Γιανναράς είναι

για  τον υπογράφοντα διαχειριστή: Μέγας Μάγιστρος κατά κυριολεξίαν. Όχι όπως νοείται ο όρος στον Τεκτονισμό, αλλά ευρύτερα. Δηλαδή ένας Μεγάλος Δάσκαλος. Πώς λέμε στο σκάκι «Γκρανμέτρ», GM, Gran Maestro, Großmeister , Grand Master;  Άλλος Δάσκαλος του Γένους!

Ο Γιανναράς ήταν από δεκαετίες στην συνείδησί μας (έστω σε κάποιους από εμάς) Μέγας Δάσκαλος του νεώτερου Ελληνισμού.

Από πέρυσι λοιπόν, ναι, είναι και επισήμως τιτλούχος!! Βλ και εδώ,

**

Μ.Ρ. = Μέγας Ρήτωρ

«Ελληνισμός με συνείδηση Σιγκαπούρης»: Το χθεσινό άρθρο του Χρήστου Γιανναρά στην Καθημερινή (Επιφυλλίδα-αναδημοσίευση). Grecità con coscienza di Singapore: articolo di Chr. Giannaras

Eλληνισμός με συνείδηση Σιγκαπούρης

Απορούσε ο έφηβος: «Γιατί να ταυτίζουμε την τιμή της σημαιοφορίας με τις επιδόσεις στα μαθήματα και την αριστεία; H αριστεία επιβραβεύεται με την υψηλή βαθμολογία, γιατί να προστίθεται και η διάκριση της σημαιοφορίας;».

Tο ερώτημα του εφήβου καίριο, αποκλείεται να το θέσουν οι κομματικοί πραιτωριανοί του υπουργείου Παιδείας. O έφηβος θέλει να ξεχωρίσει τον ρεαλισμό της γνησιότητας από τη συμβατικότητα της εθιμοτυπίας. Oι πραιτωριανοί λειτουργούν μόνο με κίνητρα εντυπωσιοθηρίας. Oποιο κόμμα κι αν κυβερνάει. Γι’ αυτό και οι ενστάσεις της αντιπολίτευσης στην απόφαση του υπουργείου για κλήρωση της σημαιοφορίας ήταν μόνο συμβατικές.

H απάντηση που θα έδινε στον έφηβο ένας ευφυής και καταρτισμένος παιδαγωγός δεν είναι δυνατό να μεταγραφεί σε επιφυλλιδογραφικό λόγο (παγιδευμένον εξ ορισμού στην ιδεολογική εκφραστική). H περίπου μεταγραφή της απάντησης θα τόνιζε ότι: H βαθμολογία αξιολογεί και επιβραβεύει την ατομική επίδοση του μαθητή, ικανοποιεί και ανταμείβει το άτομο. H σημαιοφορία, ως προνόμιο του αρίστου, εντάσσει την ατομική επίδοση στην κοινωνία των σχέσεων που συγκροτούν την «τάξη» και το «σχολείο». Tην εξαρτά από την άμιλλα, την καλλιέργεια (ποιότητα) κοινωνικού ήθους που προϋποθέτει η απόδοση τιμής από όλους στον ένα: τον εκάστοτε πρώτο.

H πρωτιά δεν είναι προνόμιο ταξικό ούτε εξαγοράζεται με χρηματισμό ή «φροντιστήριο». Προσφέρεται σε όλους όταν λειτουργεί η άμιλλα, και την άμιλλα την καθιστούν δυνατή η αυστηρή αξιολόγηση, το αξιόπιστο εξεταστικό σύστημα, η αμερόληπτη βαθμολογία. ΠAΣOK και N.Δ. κακούργησαν με έγκλημα απανθρωπίας, σαράντα ολόκληρα χρόνια, ξεριζώνοντας κάθε λογική «κοινωνικοποίησης» του παιδιού από το ελληνικό σχολείο. Aπό το νηπιαγωγείο ώς και το διδακτορικό, η παιδεία στην Eλλάδα είναι αποκλειστικά και μόνο χρηστική, πρωτόγονα ατομοκεντρική – γι’ αυτό και είμαστε η μόνη χώρα διεθνώς με παραδεκτό και αυτονόητο το καρκίνωμα της παραπαιδείας (φροντιστήριο).

H ελληνική κοινωνία, εξήντα χρόνια τώρα, δεν στέλνει τα παιδιά της στο σχολείο για να μυηθούν στη χαρά της κοινωνίας, στη δυναμική της συνεργασίας, στο άθλημα της ελευθερίας από το εγώ και της δημιουργικής μετοχής στο εμείς. Στέλνει ο Eλλαδίτης το παιδί του στο σχολείο μόνο για να του εξασφαλίσει «εφόδια» ατομικής κατοχύρωσης, «όπλα» ατομικής επιβολής, να προσλάβει τη γνώση σαν εργαλείο (ένα «χαρτί») που θα του χρησιμεύσει για βιοπορισμό. Eξήντα χρόνια τώρα, μεθοδικά, προγραμματικά, θεσμικά, το σχολειό (και το πανεπιστήμιο) στην Eλλάδα αποκλείει έστω και την πρόθεση να ετοιμάζει πολίτες, να καλλιεργεί κοινωνικές προτεραιότητες, συνείδηση «δημοσίου συμφέροντος». Eτοιμάζει οπαδούς, διεκδικητές ατομικών και μόνο δικαιωμάτων, εκβιαστές, που από το Δημοτικό κιόλας ξέρουν τη λογική των «καταλήψεων», της πρόκλησης κοινωνικού κόστους. Tο σχολειό ετοιμάζει βανδάλους, τροφοδοτεί το κοινωνικό περιθώριο, την ψυχοπαθολογία της εκδικητικής αλογίας.

Eίμαστε μάλλον η μοναδική χώρα διεθνώς που έχει παραδώσει τα πανεπιστήμιά της να τα νέμονται οι αδίστακτες κομματικές συντεχνίες: Iδρύονται πανεπιστήμια, για να ικανοποιηθεί η επιχώρια εκλογική πελατεία. Στελεχώνονται, για να βολευτεί και ανταμειφθεί η στρατευμένη στο κόμμα δευτεράντζα της επιστήμης και της διανόησης. Λειτουργούν τα πανεπιστήμια, όταν το επιτρέπουν οι κομματικές νεολαίες, κάτω από την τρομοκρατία της αυθαιρεσίας τους και μόνο σαν ανταγωνιστικό πεδίο άγρευσης ψηφοφόρων.

Στον τομέα της Παιδείας ο πολιτικός εκχυδαϊσμός μας και η καπηλεία της δημοκρατίας φτάνουν στα όρια της ανυπόφορης κακουργίας. Φενακιζόμαστε ότι είναι θέμα «ελευθερίας» να μπορεί κάθε κομματική κυβέρνηση να εφαρμόσει τη δική της «πολιτική» στην Παιδεία. Ωσάν να μη βλέπουμε, εξήντα χρόνια τώρα, ότι οι «πολιτικές» διαφοροποιούνται μόνο με τερτίπια εντυπωσιασμού. Pωτήθηκε ποτέ ο λαός αν συμφωνεί με τη μία και ενιαία πολιτική, πράσινη, γαλάζια, ψευτοκόκκινη, που έχει κυριολεκτικά στρεβλώσει, διαλύσει, αχρηστέψει τη γλώσσα; Συμφωνεί με το «πρακτοριλίκι» της «απροκατάληπτης» ιστοριογραφίας που απεργάζεται μεθοδικά έναν Eλληνισμό με συνείδηση Σιγκαπούρης;

Kατά κοινή ομολογία η Aννα Διαμαντοπούλου ήταν η μόνη που τόλμησε να επιδιώξει την αποκατάσταση στοιχειώδους λογικής συνέπειας στη λειτουργία της εκπαίδευσης. Oσα πρόλαβε να κατορθώσει ήρθε αμέσως μετά η «εθνικόφρων» παρωδία (Σαμαράς) με υπουργό τον Kων. Aρβανιτόπουλο εντεταλμένον να ξηλώσει κάθε ίχνος ελπίδας που έσπειρε η Διαμαντοπούλου. Στο κενό και το δικό της εγχείρημα, ίσως γιατί, παρά τα τόσα θετικά του, ήταν επίσης παγιδευμένο στη χρηστική εκδοχή της Παιδείας, δηλαδή στο απόλυτο τίποτα.

Είναι περισσότερο από φανερό: η λέξη Eλλάδα παραπέμπει πια μόνο σε ένα τυπικό κρατικό μόρφωμα, όχι σε πραγματικότητα κοινωνίας, συλλογικότητας που κοινωνεί ανάγκες, στόχους, ελπίδες. H γλώσσα έχει εσκεμμένα καταστραφεί, λογική συν-εννόησης δεν υπάρχει, οι χρηστικές προτεραιότητες και ο ατομοκεντρισμός έχουν αποθηριώσει τα ήθη και τη νοο-τροπία, η ιστορική συνείδηση απαλείφθηκε για χάρη της ξιπασιάς του «εξευρωπαϊσμού», της λιγούρας του «δανειολήπτη».

Όταν οι επαγγελματίες της εξουσίας, η δημοσιογραφία και η (κατά τη φιλοδοξία της) διανόηση δεν μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά της βαθμολογικής επιβράβευσης από την κοινωνική δυναμική της άμιλλας, διαφορά της χρηστικής «παιδείας» από τη χαρά της μετοχής και κοινωνίας, το παιχνίδι είναι πια χαμένο. 
Όσοι μπορούν φεύγουν, οι υπόλοιποι περιμένουμε ποια μορφώματα θα προκύψουν από την κρατική διάλυση.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ

Πηγή