Δευτέρα, 31 Δεκεμβρίου 2018

Αποχαιρετώντας το 2018 με ένα μεσαιωνικό όπλο! Το Μιζερικόρντ (συνεργασία του Γιώργου Σοϊλεμέζη). Sull' arma medievale "Misericordia": Testo-collaborazione di Giorgio Soilemezis come ultimo post del 2018!


Θα κλείσουμε το 2018 με μια ανάρτησι που την προγραμματίζαμε από …εξαμήνου! Λόγοι ανωτέρας βίας κλπ μας απέτρεψαν κι οδήγησαν σ’ αυτήν την ασυγχώρητη καθυστέρησι.

Πρόκειται για μια συνεργασία (την πρώτη από τον γιό του υπογράφοντα) με θέμα σπάνιο, αλλά εξόχως εγκυκλοπαιδικό. Ένα άγνωστο στους πολλούς μεσαιωνικό όπλο. Ευχαριστούμε τον φέρελπιν συντάκτη και του ευχόμαστε (μαζί με τις καθιερωμένες ευχές για την ολοκλήρωσι των σπουδών του) να έχει ευδόκιμη σταδιοδρομία, αλλά καί καλή συνέχεια η συνεργασία μας!

..................................


Μιζερικόρντ (όπλο)


Το Μιζερικόρντ (/ˌmɪzərɪˈkɔːrd/ ή /-zɛrɪ-/) (Από τη Γαλλική λέξη, “miséricorde”, δηλαδή “οίκτος”) ήταν ένα στενόμακρο είδος μαχαιριού, ο πρόγονος του μετέπειτα “στιλέττου” (Ιταλικά: [stiletto]). Το σχετικά μικρό αυτό αγχέμαχο όπλο, χρησιμοποιούνταν κατά τον Μέσο Μεσαίωνα για να πραγματοποιήσει το θανατηφόρο πλήγμα (το χτύπημα του οίκτου, το χαριστικό χτύπημα θα μπορούσαμε να πούμε, από τη Λατινική λέξη “misericordia”, που μπορεί να μεταφραστεί ως “πράξη οίκτου”, εξ ού και το όνομα του όπλου) σε έναν θανάσιμα τραυματισμένο ιππότη. Η λεπίδα ήταν αρκετά λεπτή, τόσο ώστε να μπορεί να περάσει από τα κενά ανάμεσα στα σχεδόν αδιαπέραστα μεταλλικά μέρη της πανοπλίας.

Το όπλο αυτό χρησιμοποιούνταν για τη θανάτωση ιπποτών που είχαν λαβωθεί θανάσιμα, αλλά δεν είχαν πεθάνει ακαριαία, κάτι που ήταν συχνό στην εποχή των μονομαχιών και των σώμα με σώμα μαχών. Μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί ως τρόπος για να αποτελειωθεί ένας ενεργός εχθρός, όταν οι δυο αντιμέτωποι πολεμιστές πάλευαν γραπωμένοι ο ένας από τον άλλο. Η λεπίδα μπορούσε να πιεστεί και να περάσει μέσα από το κενό του προστατευτικού καλύμματος των ματιών, απο τις θυρίδε/τρύπες για τα μάτια του κράνους, (με σκοπό όχι απλώς να πληγώσει, αλλά και να φτάσει στον εγκέφαλο), ή από άλλα κενά και αδύναμα σημεία της μεταλλικής πανοπλίας, όπως κάτω απ’ το μπράτσο, με σκοπό να τρυπήσει την καρδιά. Το όπλο ήταν γνωστό από τον 12ο αίωνα μ.Χ. και έχει εμφανιστεί σε πολεμικές εξαρτύσεις των Γερμανών, των Περσών και των Άγγλων.



ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΟΪΛΕΜΕΖΗΣ


Βιβλιογραφία:
Bradbury, Jim (2004). The Routledge Companion to Medieval Warfare (Hardcover). Routledge. p. 392. ISBN 978-0-415-22126-9.
Lacombe, Paul (2004). Arms and Armour in Antiquity and the Middle Ages: Also a Descriptive Notice of Modern Weapons.). University of Michigan Library. p. 324. ISBN 978-0-217-17547-0.
Riley, Henry Thomas (1868). Memorials of London and London Life, in The XIIIth, XIVth and XVth Centuries. Being a Series of Extracts Local, Social, and Political, from the Early Archives of the City of London A.D. 1276–1419. London: Longmans, Green and Co.

[Σημ. Διαχειριστού: Ο Γιώργος είναι δευτεροετής του Ιστορικού-Αρχαιολογικού τμήματος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών]



2 σχόλια:

Papaveri είπε...

Αγαπητέ Αλέξανδρε,
Καλησπέρα.
Μια διόρθωση στο ανωτέρω άρθρο
"Μιζερικόρντ (όπλο)"
Η λέξη "misericordia" είναι γραμμένη στα Ιταλικά και σημαίνει "Έλεος", η οποία προέρχεται από την Λατινική λέξη "misericordiae".
Φιλικά,
Carlo

ΝΕΟΣ ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ < ΑΒΑΞ ΚΑΙ ΠΕΣΣΟΙ είπε...

Αγαπητέ, Carlo, salve!
Ο τύπος της λέξης στα Λατινικά δέν είναι "misericordiae" (κάτι σαν τα άλλα "pluralia tantum" αυτής της γλώσσας). Είναι όπως ορθότατα ο Γιώργος έγραψε: misericordia. Στον ενικό. Πανομοιότυπος δηλ. με τον ιταλικό αντίστοιχο misericordia.
Όσο για την σημασία της λέξης, έχουμε καί το "έλεος", όπως σωστά γράφεις, αλλά και άλλα συνώνυμα που δέν μας απασχόλησαν.
Συγκεκριμένα:
Βλ. ΣΤ. ΚΟΥΜΑΝΟΥΔΗ "Λεξικόν Λατινοελληνικόν", Εκδ. "Όμηρος", (1954, σ. 498:
λήμμα misericordia
"misericordia, ae, θ. (misericors) ελεημοσύνη, συμπάθεια, έλεος, οίκτος, οικτιρμός. (...) ad misericordiam aliquem adducere, εις έλεον άγειν τινα. misericordia capior, commoveor, οίκτω λαμβάνομαι, συμπαθής γίγνομαι, εις έλεον τρέπομαι" κ.λ.π.

Επίσης βλ. Ε. ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΥ "Ελληνολατινικόν Λεξικόν", (εκδ. Δημητράκου), σ. 543:
λήμμα οίκτος
"οίκτος, ο misericordia, ae, θ. miseratio, -onis. θ. κινώ τον οίκτον τινός, alicui misericordiam commoveo ή concito. υπο οίκτου κινηθείς, misericordia commotus".

Συνεπώς, άν κάποιος χρήζει διορθώσεως, δέν είναι ο Γιώργος, αλλά ο "Translator" της ...Γκούγκλας (Google)!
In ogni caso, σε ευχαριστούμε για το σταθερό ενδιαφέρον σου και το χρήσιμο σχόλιο.
Καλή Χρονιά!

Αλέξανδρος